KİK Kararı: 2018/UH.I-171

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/002
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 11.01.2018
Karar No : 2018/UH.I-171 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Red Star Havacılık Hizmetleri A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/77849 İhale Kayıt Numaralı “1826 Gün Süreli 3 Adet Helikopter Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 04.04.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “1826 Gün Süreli 3 Adet Helikopter Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Red Star Havacılık Hizmetleri A.Ş.nin 06.12.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.12.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.12.2017 tarih ve 70661 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.12.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/3314 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

a) Personel maliyetlerinin Teknik Şartname’de belirtilen miktarlardan farklı olarak daha az sayıda personel üzerinden hesaplandığı, Teknik Şartname’nin 4.2, 4.13 ve 4.17’nci maddeleri ve yine Teknik Şartname’de atıfta bulunulan SHT-G-VFR-H Talimatı’nın EK-1 (11-c) maddesi gereği ile operasyonların 7/24 esasına göre gerçekleşecek olması sebebiyle nihai olarak başvuruya konu ihalede toplam 31 pilot, 12 doktor, 12 yardımcı sağlık personeli, 12 teknik personel, 4 operasyon kontrol merkezi personeli, 4 irtibat merkezi personeli olmak üzere minimum 75 personelin istihdam edilmesinin zorunlu olmasına rağmen, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından çok daha az sayıda personel maliyetinin öngörüldüğü,

b) Aşırı düşük teklif açıklamasında farklı firmalardan alınan fiyat tekliflerinin mevcut olduğu, ancak anılan istekli tarafından ilgili alanlarda faaliyette bulunmayan firmalardan fiyat tekliflerinin alındığı, ilgili firmaların ticaret kayıtlarının incelenmesi neticesinde bu durumun teyit edilebileceği, ayrıca fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesindeki 1 ve 2’nci paragraflarında yer alan açıklamalara uygun olarak sunulmadığı, idarenin şikayete cevap yazısında bu konunun araştırıldığına ve meslek mensubunun özel kaşesinin olup olmadığına yönelik bir açıklama yapılmadığı,

c) 3 adet helikopterin tamamı için satın alma maliyetleri üzerinden amortisman maliyeti ile hesaplama yapıldığı, ancak mevzuat gereği amortisman maliyetinin isteklinin kendi envanterinde kayıtlı olan, daha önce satın alma sürecini tamamladığı ve aktifine dahil ettiği mal, malzeme, ekipman ve araçlar için uygulanabileceği, isteklinin kendi malı olduğuna dair demirbaş veya amortisman defteri gibi bir belge sunmadığı sürece, proforma/teklif üzerinden amortisman hesabı yapılmasının mümkün olmadığı, anılan isteklinin envanterinde yer almayan, maliki olmadığı bir ürün için demirbaş maliyetleri üzerinden açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

d) İhale gereksinimlerini karşılamak için işletilecek helikopterlerin bakım ve onarım faaliyetlerine ilişkin gerçek maliyet ve giderlerin hesaplanmadığı, bakım faaliyetlerinin düzenli bakım ve düzensiz bakım olarak iki ana başlık altında ele alınabileceği, düzenli bakımların üretici firmanın belirlediği ve yayınladığı esaslara istinaden hava aracının gövde, motor, aviyonik ve diğer tüm aksamları için gereken bakım ve onarım işlemlerinden oluştuğu ve genel gören kabuller çerçevesinde Uçuş Saati (Flight Time), Tarih (Calendar Days) veya Helikopter İniş-Kalkış Sayısına (Cycle) göre gerçekleştiği, düzensiz bakımların ise helikopterlerin işletilmesi sırasında düzenli bakım haricinde ortaya çıkacak arıza ve tamir/onarım gereksinimleri çerçevesinde yapılan bakımlar olduğu, birçok helikopter komponentlerinin tamir/onarım faaliyetlerinin yerli kaynaklarla gerçekleştirilemediği, komponentlere karşılık olarak motor ve aksamları, ana transmisyon ve aksamları ve sair parçaların gösterilebileceği, 1.826 günlük hizmet süresi ve toplam 5.478 uçuş saati ve ilave olarak anılan isteklinin helikopterleri kendi maksatlı kullanımı dikkate alındığında (eğitim, bakım sonrası uçuşlar, test uçuşları, hava aracı pozisyon uçuşları vs.) bu komponentlerin yurtdışında en az iki kere rektifiye işlemlerine (overhaul) tabi olacağı, anılan isteklinin bu tamir/onarım/rektifiye maliyetleri için 3. firmalara ödeyeceği maliyetlerin ve ayrıca sözü geçen parçaların yurtdışına gidiş ve gelişlerinde ortaya çıkacak gümrük, nakliye, ardiye ve sair maliyetlerin savunma dosyasında yer almadığı, düzenli bakım maliyetlerine ilave olarak düzensiz bakımların yerine getirilmesi maksatlı olarak ortaya çıkacak ilave yedek parça, personel ve diğer masrafların da anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında dikkate alınmadığı, düzensiz bakımlar için bir maliyet hesabı yapılmasının havacılık işlemleri çerçevesinde standart bir uygulama olduğu, ayrıca Teknik Şartname gereği helikopterlerin bakım ya da herhangi bir sebeple günlük sekiz saatin üzerinde hizmet dışı kalması durumunda, ilgili gün için Ödemeye Esas Garanti Edilen Uçuş Ücreti'nin hak edilmeyeceği, hizmet süresi çerçevesinde ortaya çıkacak tüm bakım ihtiyaçlarının Teknik Şartname'de belirtilen günlük 8 saatlik limit dahilinde gerçekleştirilemeyeceği, kimi bakımların aralıksız bir gün, kimi bakımların aralıksız bir hafta veya daha uzun sürelerde tamamlanacağı, bu ve benzer bakım süreleri çerçevesinde, helikopterlerin hizmet veremez duruma düşmesi sebebiyle anılan isteklinin cezai uygulamalara tabi kalacağı, anılan isteklinin herhangi bir şekilde karşı karşıya kalacağı bu ve benzer giderleri aşırı düşük teklif açıklamasında belirtmediği, yine anılan isteklinin farklı lokasyonlarda yapacağı bakımlara istinaden alması gereken bakım yetkileri, bakım personelinin ilgili lokasyonlara erişimiyle ilgili giderler ve sair masrafların açıklama dosyasında yer almadığı,

e) Sunulan fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1’inci maddesi çerçevesinde meslek mensubu tarafından yer verilmesi gereken ibarelerin bulunmadığı, bu nedenle teklif belgelerinin geçerli kabul edilmesinin mümkün olmadığı,

f) Teknik Şartname gereği Çekirdek Personel için gerek duyulan eğitim, kurs ve sertifikasyon maliyetlerinin sivil havacılık mevzuatı ve Teknik Şartname gereksinimlerini karşılayacak şekilde yapılmadığı, Teknik Şartname’nin 1.2.7’nci maddesinde hizmet süresince istihdamı şart koşulan personel tiplerinin belirtildiği, anılan madde gereği, yüklenicinin Uçucu Personel Eğitimi, Teknik Personel Eğitimi, Medikal Personel Eğitimi, Arama-Kurtarma Personel Eğitimlerini ilgili mevzuat gereğince yerine getirmesi ve hizmet süresi içerisinde "devam/tazeleme eğitim" gereksinimlerini karşılaması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin Gece Görüş Operasyon Eğitimi ve Tazeleme Eğitimlerini hizmet süresini ve tüm Uçucu Personeli içerecek şekilde bütçelemediği, Teknik Şartname’nin 4.10’uncu maddesinde medikal personelin alacağı eğitimlerin açık bir şekilde sıralandığı, tüm sağlık personelinin belirtilen eğitimlerine yönelik sunulan teklifin, Şartname gereği gereken tüm eğitimleri kapsamadığı, hizmet süresince ortaya çıkacak tazeleme eğitimlerinin maliyetlerini içermediği ve teklif sunan firmanın gerekli eğitimleri sunmakla ilgili mevzuat gereği aranan yetki belgelerinin bulunmadığı, sunulan açıklamada eğitimlerin yapılmasına yönelik özellikle yurtdışı seyahat, konaklama ve iaşesine yönelik herhangi bir açıklamanın yapılmadığı, gerekli maliyet kalemlerini belgeye dayalı olarak belirtmeyen ve yetkin olmayan firmalardan teklif örnekleri sunan ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının bu gerekçeden dolayı kabul edilmemesi gerektiği,

g) Hava ambulanslarının yakıt maliyetlerine yönelik yapılan açıklamaların yetersiz olduğu ve gerçek maliyetleri yansıtmadığı, Teknik Şartname’de belirtilen özelliklere sahip helikopterlerin üretici firma teknik doküman ve yayınları incelendiğinde, farklı faktörlere bağlı olarak (hız, yük, sıcaklık, yükseklik vs.) 1 saatlik uçuş süresi boyunca asgari 600 lt yakıt tükettiklerinin görüleceği, Teknik Şartname’nin 1.1’inci maddesinin kapsam başlığı altında görüleceği üzere helikopterlerin farklı profillerdeki operasyonlarda kullanılacağı, gece uçuşu, arama-kurtarma faaliyetleri, insani maksatlı yardım (harici yük taşıma), ambulans gibi görevlerde helikopterlerin daha yüksek oranda güç ve performans harcaması sonucunda yakıt tüketiminde de ciddi oranda artışın görüleceği, anılan Şartname’de belirtilen toplam 5.478 saatlik uçuşun her bir helikopter için olduğu, toplamda ise 16.434 saatlik uçuş yapılması düşünüldüğünde asgari saatlik 600 litre yakıt tüketimi ile toplamda 9.860.400 litre asgari yakıt maliyetinin hesaplanması gerektiği, muhtelif Kurul kararları incelendiğinde araç/taşıt/cihazlar için yakıt tüketim değerlerinin kanıtı olarak ya orijinal kataloglarda yazılı yakıt tüketim değerleri, burada yazılı değil ise sadece yetkili servis tarafından düzenlenen yakıt tüketim değerlerinin esas alınması gerektiği, başvuruya konu ihalede yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında ise ihale üzerinde bırakılan isteklinin bu yöntemleri kullanmadığı ve söz konusu ihaleye özgü tüketim değerlerinin tespit edilmesine yönelik herhangi bir bilgi sunmadığı, yakıt fiyatları için EPDK sitesi üzerinde bulunan yakıt fiyatlarının esas alınmadığı, yakıt fiyatına yönelik kanıtlayıcı bir belge ya da teklif de sunmadığı,

h) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bazı fiyatların açıklanması amaçlı olarak doğrudan fatura sunulduğu ve fiyat dayanağı olarak gösterildiği, ancak Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Genel Tebliği’ nin hiçbir maddesinde fatura sunulmasına cevaz verilmediği,

ı) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunulan bazı evrakların yurtdışında faaliyet gösteren firmalardan alındığı, ancak ihale mevzuatı gereği yurtdışından alınan belgelerde apostil tasdik şerhinin bulunmasının zorunlu olduğu, idareye sunulan ve yurtdışından alınan fiyat tekliflerinde herhangi bir apostil tasdik şerhinin bulunmadığı,

j) Aşırı düşük teklif açıklama dosyasında yer alan bazı maliyet kalemlerinin döviz cinsinden belirtildiği, ancak güncel döviz kurlarının kullanılmadığı ve kullanılan döviz kurlarına ilişkin referansların sunulmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir.

(3) (Değişik:29.06.2017-30109 R.G./1. md.) Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır. Apostil tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun; düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olması halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilecektir.

b) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi, bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

c) (a) veya (b) bendi kapsamında sunulmayan belgeler ise aşağıdaki yöntemlerden biri ile tasdik edilmelidir:

1. Belge, doğrudan düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı ya da düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerin tasdikini müteakip o ülkenin Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edildikten sonra o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından tasdik edilmelidir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde ise tasdik işlemi bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından yapılır. Düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerin tasdiki ile belgenin düzenlendiği ülke Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden; belgedeki bir önceki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tasdik işleminden ise; imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

2. Belge, sırasıyla düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. Düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliğinin tasdik işleminden; belgedeki bir önceki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden ise; imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

ç) Teselsülen yapılan tasdik işlemlerinde teyit edilecek unsurlara ilişkin eksikliklerin veya hataların sonraki merciler tarafından tasdik kapsamında giderilmesi veya düzeltilmesi halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilir.

d) Yabancı ülkenin Türkiye’deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. Bu tasdik işleminden belgedeki imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

e) Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilemez.

f) İdare, tasdik işleminden muaf tuttuğu resmi niteliği bulunmayan belgeleri ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede belirtir.

(4) Başvuru veya teklif kapsamında sunulacak belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

b) Yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ile bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

1. Tercümelerin tasdik işleminden, tercümeyi gerçekleştiren yeminli tercümanın imzası ve varsa belge üzerindeki mührün ya da damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

2. Belgelerin tercümelerinin, düzenlendiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde “apostil tasdik şerhi” taşıması halinde, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz. Bu tercümelerin “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damga, bu ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

4. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, o ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olmakla birlikte, “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise; söz konusu tercümedeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damganın, sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gereklidir.

(5) Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “…(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir…” hükmü,

16.9.1984 tarih ve 18517 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi’nde “İşbu Sözleşmeyi imzalayan Devletler, Yabancı resmi belgelerin diplomasi veya konsolosluk temsilciliklerince tasdiki mecburiyetinin kaldırılması isteği ile, Bu konuda bir sözleşme yapmayı kararlaştırmışlar ve aşağıdaki hükümler üzerinde anlaşmışlardır:

Madde 1

İşbu Sözleşme, Âkit Devletlerden birinin ülkesinde düzenlenmiş olup da diğer bir Âkit Devlet ülkesinde kullanılacak olan resmi belgelere uygulanır.

İşbu Sözleşme'nin amaçları bakımından, aşağıdaki belgeler resmi belge sayılır:

a) Savcı, zabıt kâtibi veya adliye memuru tarafından verilmiş belgeler de dahil olmak üzere, Devletin bir yargı organına veya mahkemesine bağlı bir makam veya görevli memur tarafından düzenlenmiş olan belgeler,

b) İdari belgeler,

c) Noter senetleri,

d) Kişilerce özel sıfatla imzalanmış belgeler üzerine konulmuş olup belgenin kaydının veya belirli bir tarihte mevcut olduğunun ve imzaların doğruluğunun resmi makam ve noterlerce tasdiki gibi resmi beyanlar.

Bununla birlikte, işbu Sözleşme:

a) Diplomasi veya konsolosluk memurları tarafından düzenlenmiş belgelerle,

b) Ticaret veya gümrük işlemleriyle doğrudan doğruya ilgili olan idari belgelere,

Uygulanmaz.

Madde 2

Âkit Devletlerden her biri, bu Sözleşmenin uygulama alanına giren ve kendi ülkesinde kullanılacak olan belgeleri tasdik işleminden bağışık tutacaktır. Bu Sözleşmenin amaçları bakımından, tasdik işleminden, yalnız, belgenin kullanıldığı ülkenin diplomasi veya konsolosluk memurları tarafından belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının veya gerekirse üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.” hükmü,

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Maliyet bedeli” başlıklı 262’nci maddesinde “Maliyet bedeli, iktisadi bir kıymetin iktisap edilmesi veyahut değerinin artırılması münasebetiyle yapılan ödemelerle bunlara müteferri bilümum giderlerin toplamını ifade eder.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Gayrimenkuller” başlıklı 269’uncu maddesinde “İktisadi işletmelere dahil bilümum gayrimenkuller maliyet bedelleri ile değerlenir.

Bu kanuna göre, aşağıda yazılı kıymetler gayrimenkuller gibi değerlenir:

1. Gayrimenkullerin mütemmim cüzüleri ve teferruatı;

2. Tesisat ve makinalar;

3. Gemiler ve diğer taşıtlar;

4. Gayrimaddi haklar…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Amortisman mevzuu” başlıklı 313’üncü maddesinde “İşletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkullerle 269 uncu madde gereğince gayrimenkul gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin, alet, edevat, mefruşat, demirbaş ve sinema filmlerinin birinci kısımdaki esaslara göre tespit edilen değerinin, bu Kanun hükümlerine göre yok edilmesi amortisman mevzuunu teşkil eder.” hükmü ,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihinin bulunduğu yıldan önceki yılın Aralık ayına ait Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranı esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları,

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesine “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 1826 gün süreli 3 Adet Helikopter Kiralama

b) Miktarı ve türü:

1826 gün süreli 3 Adet Helikopter Kiralama Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Türkiye Geneli ve Yurtdışında kullanılmak üzere

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İlgili mevzuat gereği vergi, resim, harç giderleri, ulaşım, teknik şartnamede belirtilen sigorta giderleri, hava ambulansların ve çekirdek personelin hayat/kaza sigorta bedelleri teklif fiyata dahil edilecektir

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

İlgili mevzuat gereği vergi, resim, harç giderleri, ulaşım, teknik şartnamede belirtilen sigorta giderleri, hava ambulansların ve çekirdek personelin hayat/kaza sigorta bedelleri teklif fiyata dahil edilecektir

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemeleri,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır. ” düzenlemeleri,

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’nin “Genel” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1- Kapsam

Bu Teknik Şartname, 1826 takvim günü süre ile, Türkiye genelinde ve yurtdışında karşılaşılabilecek olan afetlerde,acil durumlarda ve acil sağlık hizmetlerinde kullanılmak üzere, sözleşme esnasında idare tarafından bildirilecek illerde konuşlandırılmak ve bu bölgelerdeki AF AD İl Müdürlükleri ve İl Ambulans Servisi Başhekimliği Komuta Kontrol Merkezleri ile irtibatlandırılmak sûretiyle, işbu şartname ve ihale dokümanında belirlenen çekirdek personel ile birlikte, 24 Saat esasına göre hizmet verecek şekilde, 3 (üç) adet (Gündüz VFR ve/veya IFR, Gece VFR ve/veya IFR şartlarda Gece Görüş Görünteleme Sistemleri (NVIS) ile uçuş yapabilecek özellikte) hava aracının bu sözleşme hükümleri ile SHGM’nin Gece Görerek Şartlarda Helikopterlerin HEMS, Ambulans, Arama Kurtarma ve İnsani Yardım Maksatlı Uçuşlarına İlişkin Talimatı (SHT-G-VFR-H) çerçevesinde Sağlık Bakanlığınca kiralanması ve yüklenici tarafından işletimi hususlarını kapsar.

…

1.2.7- ÇEKİRDEK PERSONEL: İdarenin hava aracının tipine göre, hava aracına binmesini istediği, bir doktor, bir yardımcı sağlık personeli (anestezi teknikeri, ambulans ve acil bakım teknikeri) ile görevin yerine getirilebilmesi için sivil havacılık mevzuatı ile istenmiş tip intibaklı iki pilottan oluşan personel ile, kurtarma vinci - yük kancası kullanımı konusunda gerekli eğitimleri almış ve sertifıye edilmiş bir teknik personeli,” düzenlemeleri,

“Hava Araçlarının İşletilmesine Dair Genel Esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.2- Hava aracı ile hizmet sunumu sırasında komuta kontrol merkezleri ile yapılacak olan haberleşmede sorun yaşanmaması için, Yüklenici, SHT-G-VFR-H Talimatının Ek-1 (11.) Maddesi gereği gündüz ve gece icra edilecek operasyon sırasında uçuş operasyon bölgelerini kontrol edebilecek Ankara’da bir Operasyon Kontrol Merkezi kurmakla yükümlü olup, bu merkezin söz konusu maddenin diğer şartlarını sağlamasından da sorumludur. Hava araçlarının kara ambulans ve AF AD görevlileriyle entegrasyonu, Hava Ambulans Operasyon Merkezi koordinasyonunda il sağlık müdürlüklerince sağlanacaktır.

İdarenin onayı olmadan yüklenici hava araçlarının yerini değiştiremez. İdarenin onayı ve talebi ile konuşlanma yeri değişikliği (şartnamede belirtilen ve/veya belirtilmeyen illerde) yapılabilir.

…

4.10- Yüklenici bu Şartnamede tanımı yapılan hava araçlarında görev yapacak çekirdek personelin konuşlanma mekanındaki barınma ve sosyal ihtiyaçlarının temininden sorumludur. Helikopterde görevlendirilecek sağlık personeli, mevcut profesyonel bilgi birikimine ek olarak uçuşlara başlamadan evvel, “Temel Yaşam Desteği Kursu, Erişkin İleri Yaşam Desteği Eğitimi, Çocuklarda İleri Yaşam Desteği Eğitimi, Neonatal Resüsitasyon Kursu, Travma- Resüsitasyon Eğitimi, Havacılık Tıbbı Temel Eğitimi ve Fizyolojisi Eğitimi ”ni görmüş ve bunu belgelendirmiş olmalıdır. Daha önceden bu eğitimleri almış ve halen geçerliliği devam eden personeller var ise kabul edilecektir. Sağlık personelinin tamamı bu eğitimleri almamış olduğu takdirde helikopter göreve başlatılmayacaktır.

…

4.13- Yüklenici, HEMS operasyon merkezinde NVIS ile Gece VFR ve/veya IFR uçuşunda en az 200 uçuş saati tecrübeye sahip, bu hizmette kullanılacak hava araçları ile ilgili olarak şirket içi eğitimi ve yer derslerini almış bir pilot da görevlendirir. Anılan pilot her bir uçuş öncesinde,

1)Operasyonu yürütecek pilotların uçuşa uygunluğu,

2)Hava aracının uçuşa uygunluğu,

3)Meteorolojik şartların uygunluğu ile ATC hizmetlerinin uygunluğu,

4)İlgili sivil ve askeri ATC ünitelerin ilgili kurumlarla koordinasyonun sağlanması, hususlarında, risk değerlendirmesini yaparak uçuşun yapılıp yapılamayacağına dair görüşünü sorumlu kaptan pilota bildirir. Durumu kayıt defterine kaydeder. Uçuşu uygun görmemesi durumunda uçuş gerçekleştirilmez. Uçuşu uygun görmesi durumunda nihai karar sorumlu kaptan pilota aittir.

…

4.15- Sorumlu 1. pilotların helikopter uçuş tecrübesi 2.000 (ikibin) saatten az olmamalıdır. İkinci pilotların helikopter uçuş tecrübesi ise 500 (beşyüz) saatten az olmamalıdır. Her bir hava aracında 1. pilot gereksinimlerini karşılayan (uçuş tecrübesi 2.000 (ikibin) saatten az olmayan) en az 5 pilot ve aynı anda 2.pilot gereksinimlerini karşılayan (uçuş tecrübesi 500 (beşyüz) saatten az olmayan) en az 4 pilot olmak üzere toplamda hizmet verecek hava aracına intibaklı 9 pilot görev alacaktır. Ayrıca her bir hava aracında en az 4 doktor, 4 yardımcı sağlık personeli (anestezi teknikeri, ambulans ve acil bakım teknikeri) görevin 24 saat aksatılmadan sağlanabilmesi için görev alacaktır. Aksi takdirde sözleşmede belirtilen ceza uygulanacaktır.

…

4.17- Uçuş mürettebatı uçuş ve uçuş görev sürelerinde SHT FTL ve SHT-G-VFR-H talimatlarına uygun olarak görev yapacaktır. Bu nedenle yüklenici 4.15 maddesinde belirtilen sayıda ve niteliklerde yeterli miktarda uçuş mürettebatı ve medikal ekip bulundurmakla yükümlüdür.” düzenlemeleri,

“Hava Araçlarının İşletilmesine Dair Hizmet Esasları” başlıklı 5’inci maddesinde “…5.3.1- Helikopterlerin tamamı için ödenecek toplam kira bedeli, her bir helikopter için günlük 3 (üç) saat uçuş bedeli dikkate alınarak tespit edilir.

5.3.2- Her bir helikopter için garanti edilen aylık hakediş miktarı, o aydaki takvim gün sayısının madde 5.3 te açıklandığı şekliyle 1 (bir) ya da 2 (iki) saatlik uçuş bedelinin çarpımı ile bulunur. Ödenecek aylık hakediş miktarı, garanti edilen aylık hakediş miktarından o ay içindeki hizmetin verilemediği günlere ait garanti edilen ücret ile cezaların toplamı düşülmek suretiyle hesaplanır ve l’er (birer) aylık ara ile tahakkuka bağlanarak Sağlık Bakanlığı Merkez Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğü tarafından yüklenicinin belirteceği hesap numarasına ödenir. Garanti edilen günlerden o ay içindeki hizmetin verilemediği günlere ait cezalı süreler olduğu takdirde; havuza atılacak fazla ya da eksik uçuşlar, o ayda gerçekleşen uçuş saatinden o aydaki takvim gün sayısı çıkartılarak hesaplanır. (Havuz hesabı yapılırken; cezalı günler, uçuş yapılamayan günler içine dâhil edilmez.) (Örnek 1 : (Günlük 2 saat garanti verildiği takdirde) Nisan ayı 30 gündür. Bu ay boyunca 30 gün hizmet veren helikopter 100 saat uçuş gerçekleştirdi ise, sözleşme 3 saat üzerinden yapıldığı için 90 saat bedeli yükleniciye ödenir, + 10 saat fazla uçuş havuza atılır. Ya da o ay içerisinde 75 saat uçuş varsa uçuş bedelinin tamamı ödenir, havuza herhangi bir uçuş saati atılmaz. (Sözleşme bedeli 3 saat üzerinden, günlük garanti edilen 2 saat üzerinden olduğundan dolayı) Eğer Nisan ayında 50 saat uçuş gerçekleştirdi ise, Nisan ayında 60 saat garanti edilen (günlük garanti edilen 2 saat olduğu için) ücret ödenir, havuza -10 saat uçuş atılır. Örnek 2: Nisan ayında helikopter 25 gün süre ile hizmet verdiyse (5 gün bakım, arıza madde 6.6 da açıklanan durumlar vs. hizmet veremediyse), garanti edilen 50 saat üzerinden ödeme yapılır. Eğer 50 saatin altında altında uçuş varda - (eksi) havuz hesabına , 75 saatin üzerinde uçuş var ise de + (artı) havuz hesabına atılır)

5.3.3- Helikopterler için hizmete başlangıç tarihinden itibaren, başladığı tarih esas alınarak yılda bir kez değerlendirilmek üzere bir havuz oluşturulur. Bu havuzda toplanan garanti edilen uçuş saatleri toplamı ile bu süre zarfında gerçekleşen toplam hakedişe esas uçuş süresi karşılaştırılır. Karşılaştırma sonucunda gerçekleşen toplam hakedişe esas uçuş sürelerinin garanti edilen uçuş saatlerinden fazla olması durumunda, fazla hakedişe esas uçuş süresi için ödenecek uçuş bedeli, 1 (bir) saatlik uçuş fiyatı üzerinden hesaplanarak yükleniciye ödenir.

Eksik olması durumunda ise eksik uçuş miktarı bir sonraki yılın havuz hakedişine kadar, değerlendirilmek üzere havuza atılır. Uygulama benzer şekilde her yıl tekrarlanarak sözleşme sonuna kadar devam ettirilir. ( Örnek: İlk yılın sonunda havuzda +100 saat uçuş varsa, son aydaki garanti uçuş bedeli ile beraber havuz hesabındaki fazla 100 saat bedeli yükleniciye ödenir. İlk yılın sonunda havuz hesabında -100 saat eksik uçuş olması durumunda ise son aydaki garanti edilen uçuş saati bedeli yükleniciye ödenir, -100 saat eksik uçuş bir sonraki yıldaki havuz hesabında değerlendirilmek üzere havuz hesabına devam ettirilir.)

5.3.4- Sözleşmenin bittiği son hakediş ayında garanti edilen uçuş saati ödenmez. Son hakediş ayındaki uçuş saatleri havuza atılır ve havuz hesabı çalıştırılır. Sözleşmenin bitiminde yapılan havuz hesabında fazla uçuş olması durumunda, fazla hakedişe esas uçuş süresi için ödenecek uçuş bedeli, 1 (bir) saatlik uçuş fiyatı üzerinden hesaplanarak yükleniciye ödenir. Havuz hesabında eksik uçuş olması durumunda ise yükleniciye herhangi bir ödeme yapılmaz, yükleniciden de herhangi bir ödeme talep edilmez.” düzenlemeleri,

“Helikopterlerin İşletilmesine Dair İkmal, Bakım, Emniyet ve Sigorta Esasları” başlıklı 6’ncı maddesinde “…6.6- Hava araçlarının her türlü bakımının yapılması, yedek parçalarının ve yakıtının temin edilmesi Yüklenici tarafından karşılanacak olup, görevlerin aksatılmadan yapılabilmesi için yüklenici her türlü tedbiri alacaktır.

Hizmeti veren helikopterlerin periyodik bakım zamanları; helikopterlerin bakımına 50 saat ve/veya 30 takvim gün kala yüklenici tarafından idareye faksla veya mail yoluyla bildirilecektir. Helikopterlerin periyodik bakımları için idareye bildirimin yapıldığı günden başlayarak hizmetten çekilen gün süresince garanti edilen ücret ödenmez. Helikopterlerin bakım nedeniyle hizmet veremediği süre her sefer için 30 (otuz) günü geçtiği takdirde 30 (otuz) günü geçen her gün için Sözleşmede belirtilen cezayı uygulayacaktır.

Gündoğumu - Günbatımı görev yaptığı süre içerisinde helikopterlerin, her türlü personel, teçhizat, yakıt eksikliği, bakım veya arıza nedeni ile uçuş yapamadığı süre, kesintisiz 4 saatlik süreyi geçerse ya da aynı gün içerisinde toplam 4 saatten fazla gayrifaal kalırsa, gayrifaal olduğu saatteki tarihe ait ya da ertesi güne (hangi tarihte daha uzun süre gayrifaal kalmışsa) günlük garanti edilen uçuş ücreti ödenmez. (Örnek 1; 26.02.2018 tarihinde saat 10:00 da helikopter arıza sebebiyle gayri faal olmuş ve saat 14:10 da arıza giderilerek faal olmuştur. Bu sebeple helikopterin 26.02.2018 tarihine ait günlük garanti edilen uçuş ücreti arıza süresi kesintisiz 4 saat 10 dakika olduğu için ödenmeyecektir. Eğer o tarihte uçuş yapılmışsa hakedişe esas uçuş bedeli ödenecektir. Örnek 2; 26.02.2018 tarihinde helikopter arıza sebebiyle saat 23:00 da gayrifaal olmuş ve arıza 27.02.2018 tarihinde saat 05:00 da giderilerek hava aracı faal hale getirilmiştir. Bu durumda da kesintisiz 6 saatlik gayrifaal durumu nedeniyle, hava aracının 27.02.2018 tarihine ait günlük garanti edilen uçuş ücreti ödenmeyecektir (27.02.2018 tarihinde daha uzun süre gayrifaal kaldığı için) . Eğer o tarihte uçuş yapılmışsa hakedişe esas uçuş bedeli ödenecektir.)

Helikopterlerin 24 saat görev yaptığı süre içerisinde de, her türlü personel, teçhizat, yakıt eksikliği, bakım veya arıza nedeni ile uçuş yapamadığı süre, kesintisiz 8 saatlik süreyi geçerse ya da aynı gün içerisinde toplam 8 saatten fazla gayrifaal kalırsa, gayrifaal olduğu saatteki tarihe ait ya da ertesi güne (hangi tarihte daha uzun süre gayrifaal kalmışsa) günlük garanti edilen uçuş ücreti ödenmez. (Örnek 1; 26.02.2018 tarihinde saat 10:00 da helikopter arıza sebebiyle gayri faal olmuş ve saat 18:10 da arıza giderilerek faal olmuştur. Bu sebeple helikopterin 26.02.2018 tarihine ait günlük garanti edilen uçuş ücreti arıza süresi kesintisiz 8 saat 10 dakika olduğu için ödenmeyecektir. Eğer o tarihte uçuş yapılmışsa hakedişe esas uçuş bedeli ödenecektir. Örnek 2; 26.02.2018 tarihinde helikopter arıza sebebiyle saat 23:00 da gayrifaal olmuş ve arıza 27.02.2018 tarihinde saat 08:00 da giderilerek hava aracı faal hale getirilmiştir. Bu durumda da kesintisiz 9 saatlik gayrifaal durumu nedeniyle, hava aracının 27.02.2018 tarihine ait günlük garanti edilen uçuş ücreti ödenmeyecektir (27.02.2018 tarihinde daha uzun süre gayrifaal kaldığı için) . Eğer o tarihte uçuş yapılmışsa hakedişe esas uçuş bedeli ödenecektir.)

6.7- Görevin devamı süresince yakıt ikmali için, ikmalde öncelik almak maksadı ile ilgili, meydan otoritesi ile havada çok önceden telsiz veya telefon teması sağlanarak ikmal talebinde bulunulacaktır. Bunun için gerekli protokol ve mali işlemler Yüklenici tarafından önceden sağlanmış olacaktır.

6.8- Yüklenici hizmet verdiği hava araçlarını her an faal ve göreve hazır vaziyette bulunduracak, her türlü personel, teçhizat, yakıt eksikliği ve arıza nedeni ile uçuş yapılamaması ihtimaline karşı gerekli önlemleri alacaktır. Ancak uçuş sonrası helikopterlerin teknik kontrolü için 1 saat süre verilir. Bu süre görev emrini takiben kalkış süresi zorunluluğunun dışındadır. Gün içerisinde her bir hava aracı için verilen bu süre 2 saati geçemez” düzenlemeleri,

“Diğer Hususlar” başlıklı 8’inci maddesinde “…8.2- Bu ihale kapsamında; garanti edilen uçuş saati günlük 2 saat olup, kiralama bedeline esas teşkil eden uçuş saati günlük 3 saattir. İstekliler teklif fiyatlarını, kiralama bedeline esas teşkil eden toplam uçuş saatlerini dikkate alarak 1 (bir) saat üzerinden oluşturacaklardır.” düzenlemeleri yer almaktadır.

04.04.2017 tarihinde yapılan ihaleye 5 isteklinin katıldığı, 14.07.2017 tarihli ihale komisyonu kararından 4 isteklinin teklifinin geçerli kabul edildiği, idare tarafından hesaplanan sınır değerin altında teklif sunan 2 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, 1 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması sunan ve idarece aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Kaan Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.-Helistar Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif olarak, sınır değer üzerinde teklif sunan başvuru sahibi isteklinin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Akabinde başvuru sahibi istekli tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması üzerine aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiğine yönelik 22.08.2017 tarihli ve 2017/UH.I-2324 sayılı Kurul kararının alındığı, sonrasında idarece alınan 28.09.2017 tarihli düzeltici ihale komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilendiği, aşırı düşük teklif açıklaması sunan Kaan Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.-Helistar Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının açıklamaları idarece uygun bulunarak ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi istekli Red Star Havacılık Hizmetleri A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, bu kez yine başvuru sahibi istekli tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması üzerine aşırı düşük teklif sorgulamasının tekrardan yenilenmesi gerektiğine yönelik 08.11.2017 tarihli ve 2017/UH.I-3026 sayılı Kurul kararının alındığı, sonrasında idarece alınan 27.11.2017 tarihli düzeltici ihale komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilendiği, aşırı düşük teklif açıklaması sunan Kaan Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.-Helistar Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının açıklamaları idarece uygun bulunarak ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi istekli Red Star Havacılık Hizmetleri A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği ve sonrasında başvuru sahibi istekli tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik 25.12.2017 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Kaan Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.-Helistar Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının 20.11.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında genel olarak,

-Açıklama üst yazısı,

-04.04.2017 tarihine ait (ihale tarihi) TCMB döviz kurlarının yer aldığı internet çıktısı,

-Helikopterlerin üretileceğine dair apostilli taahhüt mektubu ve yurt dışından temin edilen proforma fatura,

-Operasyon Tool ve Ekipmanları, Bakım Tool ve Ekipmanları, Minimum Yedek Parça Stoğu için yurt dışından temin edilen proforma faturalar,

-Hava Aracı Saatlik Motor Bakım Programı ve Hava Aracı Saatlik Gövde Programı için AgustaWestland firmasının teknik açıklama belgesi, (İlgili kısmın Türkçesi var ancak noter onaylı değil)

-Hangar Kurulumu ve akaryakıt fiyatı için yurt içinden temin edilen proforma faturalar

-personel giderleri için Kamu İhale Kurumu İşçilik Hesaplama Modülü çıktıları,

-Tip İntibak Eğitimi- Uçuş Ekibi (24 pilot) ve Tip İntibak Eğitimi- Bakım Ekibi (3 teknisyen- 9 teknisyen yardımcısı) için yurt dışından temin edilen proforma faturalar,

- Tip İntibak Eğitimi- Uçuş Ekibi (4 pilot) için SHGM uçuş lisansları,

- AgustaWestland firmasının teknik açıklama belgesi sunulduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli Kaan Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.-Helistar Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde,

-İdarenin 13.11.2017 tarihinde Kaan Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.-Helistar Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığına gönderdiği aşırı düşük teklif sorgulama yazısında personel giderleri başlığı altında “28 kişilik Pilot Ekibi Maaş ve Sigorta Giderleri, 12 Doktor Maaş ve Sigorta Giderleri, 12 Yardımcı Sağlık Personeli Maaş ve Sigorta Giderleri, 3 Teknisyen Maaş ve Sigorta Giderleri, 9 Teknisyen Yardımcısı Maaş ve Sigorta Giderleri, 12 Vinç Operatörü Maaş ve Sigorta Giderleri, 8 Operasyon ve İrtibat Merkezi Çalışanları Maaş ve Sigorta Giderleri, Kalite Müdürü, Teknik Müdür, Eğitim Müdürü, Uçuş İşletme Müdürü Maaş ve Sigorta Giderleri” ne yer verildiği, söz konusu yazıda bahse konu ihalede istihdam edilmesi gerekecek tüm personelin açıklanmasının istenilmediği, açıklanması istenilen personel türü ve miktarının açıkça belirlendiği, yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre aşırı düşük teklif açıklamasının aşırı düşük teklif sorgulama yazısında belirtilen önemli teklif bileşenleri çerçevesinde yapılacağı ve anılan isteklinin Kamu İhale Kurumu İşçilik Hesaplama Modülünü kullanarak anılan giderleri açıkladığı hususları birlikte değerlendirildiğinde yapılan açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olduğu,

-Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde aşırı düşük teklif açıklamalarının hazırlanması ve değerlendirmesine ilişkin açıklamalara yer verildiği, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan belgelerde yer alan yabancı para üzerinden verilen fiyatların hangi tarihteki kur üzerinden TL’ye çevrileceğine ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin de aşırı düşük teklif açıklamasında 04.04.2017 tarihine ait (ihale tarihi) TCMB döviz kurlarının yer aldığı internet çıktısının sunulduğu, sunulan belgelerde yer alan yabancı para üzerinden verilen fiyatların sunulan TCMB döviz kurları ile uyumlu olduğu,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bazı fiyatların açıklanması amaçlı olarak doğrudan fatura sunulmadığı,

-Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden, Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesinin 1’inci maddesinden, “kişilerce özel sıfatla imzalanmış belgeler üzerine konulmuş olup belgenin kaydının veya belirli bir tarihte mevcut olduğunun ve imzaların doğruluğunun resmi makam ve noterlerce tasdiki gibi resmi beyanlar”ın resmi belge sayılacağı, 2’nci maddesinden ise âkit devletlerden her birinin, sözleşmenin uygulama alanına giren ve kendi ülkesinde kullanılacak olan belgelerin tasdik işleminden bağışık tutulması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde anılan istekli tarafından sunulan yurtdışında düzenlenmiş proforma faturalar ile üretici firma teknik dokümanının resmi belge olmadığı anlaşıldığından bu yönüyle apostil tasdik şerhi taşımasının gerekmediği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan,

-Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli teklif bileşeni olarak belirlenen “3 adet Helikopter Kiralama/Satın Alma Maliyeti” nin amortisman hesabı yapılmak suretiyle açıklandığı, bu kapsamda söz konusu 3 adet helikopter için Leonardo Helicopters firmasından helikopterlerin üretileceğine dair taahhüt mektubu ve proforma fatura alındığı, söz konusu belgelerin anılan 3 adet helikopterin kiralanmasına mı yoksa satışına mı ilişkin olduğu hususunda açıklık bulunmadığı, bununla birlikte ihale üzerinde bırakılan isteklinin söz konusu maliyeti amortisman hesaplaması yaparak açıkladığı tespit edilmiştir.

İşletmelerde bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya değerden düşmeye maruz kalan alet, mefruşat, demirbaş vb.lerin Vergi Usul Kanunu’na göre tespit edilen değerin (maliyet bedeli, edinim değeri) aynı Kanun hükümlerine göre yok edilmesi amortisman mevzuunu teşkil etmektedir. Bu doğrultuda usulüne uygun olarak kendi malı olduğu tevsik edilen araçların amortisman giderinin hesabında her bir aracın edinim değerinin ayrı ayrı gösterilmesi ve amortisman hesabının da bu değerler üzerinden ayrı ayrı yapılması gerekmektedir.

Ayrıca amortisman ayrılabilmesi için öncelikle amortisman ayrılacak aracın önce işletmenin aktifine kayıtlı olması, amortisman giderinin açıklanmasında da bu hususun yukarıda aktarılan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde tevsik edilmesi gerekmektedir.

Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında 3 adet helikopter için Leonardo Helicopters firmasından helikopterlerin üretileceğine dair taahhüt mektubu ve proforma fatura alındığı, yasal amortisman süresinin 10 yıl olduğu ifade edilerek fatura toplam tutarı üzerinden yıllık %10 olmak üzere 5 yıl üzerinden amortisman hesaplandığı, amortisman gideri öngörülebilmesi için hava araçlarının isteklinin kendi malı olması ve bu durumun da ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da YMM raporu veya SMMM raporu ile tevsik edilmesi gerektiği, söz konusu istekli tarafından araçların kendi malı olduğu yönünde tevsik edici belge sunulmadığı, bu durumda yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında Leonardo Helicopters firmasından 3 adet helikopter için alınan fiyat yerine sadece 5 yıla isabet eden bedelin esas alınmasının yerinde olmadığı, bu nedenle hava araçlarının maliyeti için yapılan açıklamanın uygun olmadığı,

-Anılan istekli tarafından “3 Adet Helikopter Kiralama/Satın Alma Maliyeti, Operasyon Tool ve Ekipmanları, Bakım Tool ve Ekipmanları, Minimum Yedek Parça Stoğu, Tip İntibak Eğitimi- Uçuş Ekibi (24 pilot) ve Tip İntibak Eğitimi- Bakım Ekibi” için, yurt dışından temin edilen proforma faturaların sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde fiyat tekliflerinin taşıması gereken niteliklerin belirtildiği, bu çerçevede sunulan fiyat tekliflerinin altında anılan Tebliğ açıklamasında belirtildiği şekilde meslek mensubu beyanının ve onayının bulunması gerektiği, söz konusu Tebliğ açıklamalarında ve kamu ihale mevzuatında yurtdışından alınan fiyat teklifleri için ayrıksı bir düzenleme yapılmadığı dikkate alındığında, söz konusu düzenlemenin yurtdışından alınan fiyat teklifleri için de geçerli olduğu, ancak yurtdışından alınan fiyat tekliflerinde, söz konusu meslek mensubu veya muadili bir kişi yada kuruluşun beyanının ve onayının bulunması kural olarak gerekmekle birlikte eğer bunun yapılabilmesi o ülke mevzuatı ya da başka bir nedenle mümkün değilse, bu hususun da yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında belgelendirilmesi gerektiği, bu çerçevede fiyat teklifi üzerinde meslek mensubu beyanının ve onayının yer almasının mümkün olmadığına ilişkin yapılacak belgelendirme sonucunda ancak, fiyat teklifi üzerinde söz konusu meslek mensubu beyanı ve onayının aranmayabileceği anlaşılmaktadır.

Mevcut durumda ise ihale üzerinde bırakılan isteklinin yurt dışından temin ettiği proforma faturalarda meslek mensubu veya muadili bir kişi ya da kuruluşun beyanının ve onayının bulunmadığı ve niçin bulunmadığına ilişkin olarak makul kabul edilebilecek bir belgelendirmenin yapılmadığı anlaşılmış olup, bu itibarla adı geçen istekli tarafından sunulan ve yurt dışından temin edilen proforma faturaların bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca söz konusu yurtdışından alınan proforma faturalarda meslek mensubu ismi, beyanı olmaksızın TÜRMOB kaşesinin bulunduğu, ancak söz konusu proforma faturalarda hangi maksatla TÜRMOB kaşesinin yer aldığının anlaşılamadığı,

Diğer taraftan aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli teklif bileşeni olarak belirtilen “Hangar Kurulumu ve Yakıt Gideri” için yurt içinden temin edilen proforma faturaların sunulduğu, ancak sunulan proforma faturalarda anılan Tebliğ açıklamasında belirtildiği şekilde meslek mensubu beyanının ve onayının bulunmadığı, bu itibarla adı geçen istekli tarafından sunulan ve yurt içinden temin edilen proforma faturaların bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı,

- Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli teklif bileşeni olarak belirtilen “Hava Aracı Saatlik Motor Bakım Programı ve Hava Aracı Saatlik Gövde Programı” için AgustaWestland firmasının teknik açıklama belgesinin sunulduğu, anılan belgenin yukarıda aktarılan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde yer alan aşırı düşük teklif açıklama yöntemleri arasında yer almadığı ve niçin aşırı düşük teklif açıklama yöntemleri arasında yer almayan bir belge ile açıklama yapıldığına ilişkin olarak anılan Tebliğ’in 79.3.2’nci maddesi çerçevesinde makul kabul edilebilecek bir belgelendirmenin yapılmadığı, yapılan açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı,

-Başvuru sahibi tarafından asgari 9.860.400 litre yakıt maliyetinin hesaplanması gerektiğinin iddia edildiği, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında toplamda 10.676.250 litre yakıt miktarının hesaplandığı görülmekle birlikte miktar tespitine dayanak teşkil eden belgelerde tüketim miktarının anlaşılamadığı, yakıt fiyatına ilişkin olarak ise sunulan fiyat teklifi üzerinde yukarıda aktarılan Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan ibare ile meslek mensubunun imza ve kaşesinin yer almadığı, ayrıca sunulan fiyat teklifi üzerinde yer alan yakıt cinsinin “JET-A1” olduğu, anılan yakıt tipine ilişkin internet üzerinden yapılan araştırma sonucunda EPDK tarafından yayımlanan fiyatların tespit edilemediği, her ne kadar bu konuda ek bilgi ve belge istenilmesine ihtiyaç duyulduğu anlaşılsa da farklı gerekçeler ile zaten anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı anlaşıldığından bu aşamada ek bilgi ve belge istenilmesine gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.