KİK Kararı: 2018/UH.I-1667

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/051
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 12.09.2018
Karar No : 2018/UH.I-1667
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Şahmeran Danış. Belge. Bilg. Tem. Yemek Hiz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Yalova Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/304344 İhale Kayıt Numaralı “Evsel Katı Atıkların Toplanması ve Nakli İle Cadde ve Sokakların Süpürülmesi, Yıkanması İçin Araç Kiralanması Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yalova Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 17.07.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Evsel Katı Atıkların Toplanması ve Nakli İle Cadde ve Sokakların Süpürülmesi, Yıkanması İçin Araç Kiralanması Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Şahmeran Danış. Belge. Bilg. Tem. Yemek Hiz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin 02.08.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.08.2018 tarih ve 43035 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.08.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1342 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı şöyle ki;

- İhale konusu işte çalıştırılacak olan araçların motorlu taşıtlar vergisi (MTV), fenni muayene ve egzoz emisyon ölçüm giderlerinin tevsiki için 2018 yılı değerlerinin kullanıldığı, 2019 yılı için herhangi bir artış öngörülmediği ve kıst hesaplama yöntemi kullanılarak bahse konu giderlerin açıklandığı, ihale konusu işin başlama ve bitiş tarihleri dikkate alındığında 2018 yılına ilişkin bir dönem ve 2019 yılına ilişkin iki dönem MTV hesaplanması gerekirken eksik hesaplamanın yapıldığı,

- Poliçe veya fiyat teklifi süreleri ve teyit yazılarına uygun olmadığı, ayrıca teyit yazısı üzerinde onaylayan kişinin adının da yazılı olmadığı ve yetkili olduğunu gösterir belgelerin sunulmadığı,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından tüm gideri veya birkaç gideri birleştirilerek açıklama ve belgelendirme yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

- İşin ifasında kullanılacak iş makineleri için fiyat teklifi alınan firmanın iştigal konusu hususlarında eksiklikler bulunduğu, fiyat teklifi alınan firmanın faaliyet konusunun ihale ilan tarihi itibariyle araç kiralama ve iş makineleri kiralama olmadığı, açıklamanın fiyat teklifi yöntemi yerine araç ruhsatları ve kira sözleşmesi yöntemiyle yapıldığının idarenin şikâyete cevap yazısından anlaşıldığı, yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine aykırı olduğu,

- İhale konusu işte çalıştırılacak iş makinelerinin teknik özelliklerini tevsik edici belgelerin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulmadığı, kendi malı veya kiralama yöntemiyle açıklama yapılması halinde iş makinelerinin teknik özelliklerini tevsik edici ruhsat, katalog vb. belgelerin açıklamada belirtilmesi ve belgelendirilmesi gerektiği,

- İhale konusu işe ilişkin olarak Kik payı, sözleşme damga vergisi ve karar pulu vergisinin açıklamadığı, açıklama yapılmaması halinde öngörülen giderlerin kâr tarafından karşılanabileceği yönündeki şikâyete cevabın yasaya aykırı şekilde ihale üzerinde bırakılan istekliye avantajlı koşul sağladığı,

- İşin maliyetini oluşturan teklifin önemli bileşenlerinin tamamına açıklama ve belgelendirme yapılmadığı,

2. İhale konusu işte çalıştırılacak binek araçlara teklif edilen bedelin araçların kasko değerinin %2’sinin üzerinde olduğu ve söz konusu durumun Bakanlar Kurulu Kararına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

…

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklaması,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’inci maddesinde “a) Adı: Evsel Katı Atıkların Toplanması ve Nakli ile Cadde ve Sokakların Süpürülmesi, Yıkanması İçin Araç Kiralanması Hizmet Alım İşi

b) Miktarı ve türü:

Evsel Katı Atıkların Toplaması ve Nakli ile Cadde ve Sokakların Süpürülmesi, Yıkanması için 12 (oniki) ay süre ile 10 iş kalemi olmak üzere toplam 21 adet aracın yakıt ve şoför-operatör hariç kiralanması işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Yalova Belediyesi sınırları içerisindeki 14 mahalle ve mücavir saha içinde kalan 11 köy…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim, harç vb. giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Araç ve iş makinalarının GPRS, amortisman, yedek parça, tamir, bakım, onarım, sigorta, kasko, vergi, yağ, fırça vb. giderleri teklif birim fiyata dahildir

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

25.07.2018 tarihli ihale komisyonu kararında 17 adet ihale dokümanı satın alındığı, 6 isteklinin ihaleye teklif verdiği, 5 isteklinin teklifinin değerlendirmeye alındığı, Ekesanlar Tem. İnş. Gıd. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin sınır değer altında kalması sebebi ile aşırı düşük teklif açıklamalarının istenildiği, ihalenin açıklamaları uygun bulunan Ekesanlar Tem. İnş. Gıd. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de başvuru sahibi Şahmeran Danış. Belge. Bilg. Tem. Yemek Hiz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale konusu iş personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalesi olduğundan Tebliğ’in 79.1.2’nci maddesindeki açıklamalar doğrultusunda sınır değerin 2.805.438,00 TL olarak hesaplandığı, bu tutarın altında teklif veren Ekesanlar Tem. İnş. Gıd. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı anlaşılmaktadır.

İdare tarafından Ekesanlar Tem. İnş. Gıd. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye gönderilen 18.07.2018 tarihli ve 94661390-934.99 sayılı aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “Komisyonumuz tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda, teklifiniz Kamu İhale Kurumunun sınır değer hesaplama modülünde sınır değer altında kalması nedeniyle aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmiştir. Hizmet alımları uygulama yönetmeliğin 59. maddesinin 2 (a) bendine istinaden teklifinize ilişkin bileşenlerine ait ayrıntılı yazılı açıklamınızı en geç 24.07.2018 tarih ve saat 17:30 'a kadar İhale Komisyonumuza iletmeniz gerekmekte olup, herhangi bir bildirimde bulunmamanız durumunda teklifiniz değerlendirme dışı bırakılacağı hususunu bilgilerinize rica ederim.” ifadelerine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulamasının teklifte önemli olduğu idarece tespit edilen bileşenler üzerinden yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda yapılan incelemede, idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği görülmektedir. Netice olarak idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen teklif bileşenlerinin belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

02.10.2014 tarihli ve 29137 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Değişiklik Yapılması Hakkında Karar’da “17/3/2006 tarihli ve 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“ç) Taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir.”

MADDE 2- Aynı Esas ve Usullerin 6 ncı maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

“(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşmayacaktır.

b) Şoför giderleri dahil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır.

(3) İkinci fıkranın (a) bendinde belirlenen oranı, idareler ve taşıt cinsleri itibarıyla %20’ye kadar arttırmaya ve eksiltmeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.

(4) İkinci fıkra çerçevesinde hizmet alımı yöntemiyle edinilemeyen taşıtlar ile Kanuna bağlı (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alan makam ve hizmetler için edinilecek taşıtların temininde satın alma yöntemi tercih edilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Esas ve Usullerde genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların hizmet alımı yöntemiyle ediniminde uyulması gereken kuraların düzenlendiği görülmüştür.

Söz konusu ihalenin adının Yalova Belediyesi sınırları içinde evsel katı atıkların toplanması ve nakli ile cadde ve sokakların süpürülmesi, yıkanması için araç kiralanması hizmet alım işi olduğu, miktarı ve türünün ise 21 adet araç ile 12 ay boyunca şoförsüz olarak kent temizliği hizmeti yapacak araçların kiralanması olduğu, idarece ihale dokümanında yukarıda yer verilen usul ve esaslar uyarınca araçlara teklif edilecek bedellerin kontrolüne ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerinin belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.