KİK Kararı: 2018/UH.I-1662

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/051
Gündem No : 31
Karar Tarihi : 12.09.2018
Karar No : 2018/UH.I-1662
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Tuzyaka Turizm İnş. Taah. Hay. Gıda Tem. Güv. Pet. Ürü. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kulu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/254697 İhale Kayıt Numaralı “Kulu İlkokul ve Ortaokullara 180 Gün Süre İle Öğrenci Taşıma İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kulu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 27.06.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kulu İlkokul ve Ortaokullara 180 Gün Süre ile Öğrenci Taşıma İşi” ihalesine ilişkin olarak Tuzyaka Turizm İnş. Taah. Hay. Gıda Tem. Güv. Pet. Ürü. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 17.08.2018 tarih ve 44033 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.08.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1373 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Kamu İhale Kurulu’nun 27.07.2018 tarihli ve 2018/UH.I-1430 sayılı kararının idare tarafından uygulanmadığı, anılan Kurul kararında tespit edilen eksikliklerin ihale komisyonunun yeni kararında da giderilmediği, aşırı düşük teklif sorgulaması için önemli teklif bileşenleri belirlenmeden ihale komisyonu kararı alındığı ve sözleşme imzalandığı, önemli teklif bileşenlerine ilişkin kendilerine ulaşan bilgi talebinin bulunmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen aşırı düşük teklif sorgulaması yöntemlerinin uygulanıp uygulanmadığı yönünde tereddütlerinin bulunduğu, ihale komisyonu kararında uygulanan yöntemle ilgili bilgi verilmediğinden hangi yöntemlerle aşırı düşük teklif sorgulamasının ve araştırmasının yapıldığının anlaşılamadığı, hangi yöntem uygulanırsa uygulansın teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması zorunlu iken şikayet başvurularına cevap verilmeden sözleşmenin imzalandığı, aşırı düşük teklif değerlendirmesinin mevzuata uygun yapılmadığının değerlendirildiği, dolayısıyla anılan Kurul kararına uygun hareket edilmesi gerekirken bu yapılmadan sözleşme imzalanmasının mağduriyetlerine neden olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılarını yazılı olarak isteyeceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinden ihale konusu hizmetin, 589 öğrencinin Kulu ilkokul ve ortaokullarına 54 araç ve 180 gün süre ile taşınması işi olduğu anlaşılmıştır.

Aynı Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde isteklilerin tarafından tekliflerin, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde verileceğine; “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde ise ihalede bütün kısımlara teklif verilebileceğine ilişkin düzenlemelerin yapıldığı görülmüştür.

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden anılan Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama isteneceğine ilişkin düzenleme yapılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından dana önce aynı ihaleye yönelik yapılan itirazen şikayet başvurusu sonucunda 27.07.2018 tarihli ve 2018/UH.I-1430 sayılı Kurul kararı ile “…Yukarıda aktarılan mevzuat gereğince, ihale komisyonu tarafından, ihalenin 1’inci kısmında açıklamaya esas olacak herhangi bir önemli teklif bileşeninin belirlenmemesi sebebiyle usulüne uygun gerçekleştirilmiş bir aşırı düşük teklif sorgulama işleminin yapılmadığı görülmüş olup, bu durumun da sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının sağlıklı bir şekilde hazırlanması ve sunulan açıklamanın da objektif kriterlere göre değerlendirilmesi imkânını ortadan kaldırdığı, bu nedenle ihalenin 1’inci kısmında gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulaması işleminin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu nedenle, idarece ihalenin 1’inci kısmına ilişkin hazırlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmesine ilişkin yazıda, açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi suretiyle teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklama istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

…

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 1’inci kısmında idare tarafından açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi suretiyle söz konusu kısımda teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği görülmüştür.

Bunun üzerine idare tarafından 07.08.2018 tarihli yazıda “…2018/254697 İKN’li İlkokul-Ortaokul Öğrenci Taşıma İşi Hizmet Alımı açık ihalesinde 1. Kısıma Aşırı Düşük Teklif vermiş olduğunuz için 29/06/2018 ve 02/07/2018 tarihinde açıklama istenilmiştir. Verilen açıklama doğrultusunda İhale komisyonu tarafından 05/07/2018 tarihinde 1. Kısım tarafınıza verilmiştir.

Ancak 12/07/2018 ve 16/07/2018 tarihli idareye itiraz başvurusu ve Kamu İhale Kurumuna itiraz başvurusu sonucunda 27/07/2018 tarihli 2018/043 ve 2018/UH.I-1430 numaralı Kamu İhale Kurumu Kararına ait yazıda sonuç olarak İhalenin 1. Kısmında idare tarafından açıklamaya esas olacak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 1’inci Kısmında idare tarafından açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi suretiyle söz konusu kısımda teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen istekliden yeniden aşın düşük teklif açıklama istenilmesi hükmü gereğince aşağıda belirtilen kriterlere göre;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, hususlarda açıklamanızı ayrıntıları ile birlikte yazılı ve belgeli olarak Müdürlüğümüz İhale Komisyonuna (3) üç İş günü içerisinde bildirilmesi...” ifadelerine yer verilip, ekinde Ek-O.5 Maliyet Tespit Tutanağı ve Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı gönderilerek Şadi Yücel’in ihalenin 1’inci kısmındaki teklifine yönelik aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı görülmüştür.

Anılan istekli tarafından söz konusu yazıya cevaben ihalenin 1’inci kısmına ilişkin sunulan 08.08.2018 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasında; işçi veya şoför çalıştırılmayacağı ve bu maliyetlerin de kendilerini kurtardığı ifade edilen arasında kendisinin de bulunduğu 10 kişinin imzaladığı yazı ve 10 araca ücretsiz araç bakımı yapılacağı, kullanılan malzemede ise %75 iskonto uygulanacağına ilişkin Selahattin Usta Oto Tamir ve Bakım Servisi’nin imzaladığı yazı ile Şadi Yücel ve SMMM Halil Ayhan’ın imzalayarak doldurduğu Ek-O.5 ve Ek-O.6 tespit tutanaklarının sunulduğu görülmüştür.

09.08.2018 tarihli ihale komisyonu kararı ile anılan isteklinin söz konusu aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli görülerek ihalenin 1’inci kısmının yeniden uhdesinde bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Bunun üzerine başvuru sahibi tarafından 13.08.2018 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu görülmekle birlikte şikâyet başvurusu üzerine idarece karar alınması beklenilmeden 17.08.2018 tarihinde Kuruma doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Kararların uygulanması” başlıklı 23’üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki “Hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının eksik veya yanlış uygulandığını iddia eden ilgililer bu hususa ilişkin başvuruyu itirazen şikâyet başvurusu olarak doğrudan Kuruma yaparlar.” hükmü ve Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurusunda kullanılan usul ile başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesindeki ifadeleri bir arada değerlendirildiğinde; başvurunun, ihalenin 1’inci kısmında idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulamasına yönelik olarak yapıldığı anlaşılmıştır.

İhale dokümanı üzerinden yapılan incelemede; ihale konusu işin öğrenci taşıma işi olduğu, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil gider” başlıklı 25’inci maddesinde ve Teknik Şartname içerisinde teklif fiyata dahil giderlerin neler olduğunun ilişkin bir belirlemenin yapılmadığı görülmektedir.

Ancak birim fiyat teklif cetvelinden ihalenin 1’inci kısmına ilişkin olarak bahse konu taşıma işinin 10 araç ile yapılacağı, aynı şekilde Teknik Şartname düzenlemelerinden ise söz konusu kısımda araçların şoförlü olarak çalıştırılacağına ilişkin bilgiler ile ihalenin karakteristik özelliği dikkate alındığında araç ve araçların diğer giderleri ile şoför gideri vb. maliyetlerin ihale konusu iş kapsamında bulunan teklif bileşenleri olduğu anlaşılmıştır.

İsteklilerin aşırı düşük açıklamalarını mevzuata uygun ve geçerli şekilde yapabilmeleri ile idareler tarafından yapılan açıklamaların sağlıklı değerlendirilebilmesi için aşırı düşük teklif sorgulamasının idarelerce mevzuata uygun olarak yapılması gerekmektedir.

Yukarıda aktarılan mevzuat alıntıları gereği idareler tarafından teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden açıklama isteme yazısında ihale konusu işin gerçekleştirilmesinde önemli görülen teklif bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekirken idarece ihalenin 1’inci kısmı için aşırı düşük teklif açıklamasına esas olacak şekilde isteklilerin tekliflerinde önemli görülen teklif bileşenine ilişkin herhangi bir belirlemenin yapılmadığı, dolayısıyla idare tarafından isteklilerin açıklamalarına esas olacak şekilde önemli teklif bileşenlerinin belirtilmek suretiyle ihalenin 1’inci kısmında teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine yönelik anılan Kurul kararının tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmediği görülmüştür.

Hal böyle iken, ihale komisyonunca ihalenin 1’inci kısmında isteklinin açıklamasına esas olacak şekilde herhangi bir önemli teklif bileşeni belirlenmeksizin yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olmadığı, bu durumun sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının sağlıklı bir şekilde hazırlanması ve sunulan açıklamanın da objektif kriterlere göre değerlendirilmesi imkânını ortadan kaldırdığı hususları bir arada değerlendirildiğinde idare tarafından ihalenin 1’inci kısmında ihale konusu işin gerçekleştirilmesinde önemli görülen teklif bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, başvuru sahibinin ihalenin 1’inci kısmında sözleşme imzalandığı iddiasına ilişkin 12.09.2018 tarih ve 2018/46409 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan idarenin 07.09.2018 tarihli yazısı ekindeki belgelerden 16.08.2018 tarihinde ihalenin 1’inci kısmında Şadi Yücel ile sözleşme yapıldığı görülmüş olup, şikâyet ve/veya itirazen şikâyet başvuru süreleri beklenilmeksizin yapılan sözleşmenin usulüne uygun imzalanmadığı tespit edilmiştir.

Ayrıca başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 8.562,00 TL başvuru bedelinin Kurum hesaplarına yatırıldığı ancak başvuru sahibinin itirazen şikâyete başvurusunun ihalenin 1’inci kısmına yönelik olduğu ve anılan kısmın toplam yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 4.280,00 TL olduğu anlaşılmış olup, fazla ödendiği tespit edilen 4.282,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iade edilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından ihalenin 1’inci kısmında ihale konusu işin gerçekleştirilmesinde önemli görülen teklif bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.