KİK Kararı: 2018/UH.I-1653

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/051
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 12.09.2018
Karar No : 2018/UH.I-1653
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ada Toplu Yemek Gıda Temizlik İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. Sağlık Bakanlığı SBÜ Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/264243 İhale Kayıt Numaralı “16 Aylık Yemek Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C. Sağlık Bakanlığı SBÜ Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği tarafından 11.07.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “16 Aylık Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ada Toplu Yemek Gıda Temizlik İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 09.08.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.08.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.08.2018 tarih ve 44129 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.08.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1382 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunmama gerekçelerinin yerinde olmadığı,

2. Teknik Şartname’de yer alan örnek menüdeki bütün yemeklerin malzeme içeriğinin ve gramajların idarece düzenlenmesi gerekirken belli kalemlere ilişkin belirsizliğin taraflarınca giderilerek teklif sunmak zorunda kaldıkları, şartname içeriğinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6. maddesine aykırı olduğu iddia edilmektedir

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için“(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

…

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

…

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.” açıklamaları yer almaktadır.

Somut olayda, idare tarafından teklifleri sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerden, Elektronik Kamu alımları Platformu (EKAP) üzerinden gönderilen 16.07.2018 tarihli yazı ile aşırı düşük tekliflerine yönelik olarak açıklama istendiği, başvuru sahibince sunulan açıklamaya ilişkin olarak idarenin 26.07.2018 tarihli tutanağında “Şartnamemizde dana but olarak belirtilen gıda maddesinin fiyatı firma tarafından Ankara Ticaret Borsası, Temmuz 2018, Aylık tescil fiyat bülteninden alınmıştır. Dana eti karşılığı belirtilen 15.00 TL baz alınarak hesaplama yaptığı tespit edilmiştir. Maliyet hesabının dana but fiyatı baz alınarak yapılması gerekmektedir. Ayrıca tavuk etinin şartnamemizde but, kanat, baget, göğüs şeklinde olması gerektiği belirtilmiştir. Buna rağmen fiyat analizinde yukarıda belirtilen aynı borsanın fiyat listesindeki bütün piliç üzerinden 4.80 TL alınarak hesaplanmıştır. Belirtilen kalemler için farklı fiyatlandırmalar üzerinden analiz yapılması gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği ve 31.07.2018 günü onaylanan komisyon kararı ile anılan gerekçelere dayanılarak başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin teklif fiyata dahil olan diğer giderlere ilişkin 25.3. maddesinde, normal/diyet yemek, normal/diyet kahvaltı ve ara öğün olmak üzere beş öğüne yer verildiği, aynı maddede işin gerçekleştirilmesi için gerekli her türlü çiğ girdinin teklif fiyata dahil olduğunun belirtildiği, 33’üncü maddede de teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi kapsamında açıklama isteneceğinin düzenlendiği görülmüştür.

Teknik Şartname’de atıf yapılan Tebliğ’in 79.2.6. maddesine uygun şekilde her bir öğüne ilişkin olarak iki haftalık örnek menülere ve yemeklerde yer alan çiğ girdi miktarlarına yer verildiği, Şartname’nin dokuzuncu maddesinde dana etinin but şeklinde olacağının belirtildiği, tavuk etinin de baget, but, kanat ve göğüs etinden ibaret olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Başvuru sahibince aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, uyuşmazlık konusu girdilere ilişkin olarak Ankara Ticaret Borsası Ocak 2018’e ait Aylık Tescil Fiyat Bülteninin sunulduğu, Bültende dana buta ilişkin ortalama fiyatı 27,00 TL ve 29,99 olan iki kalem bulunmasına rağmen başvuru sahibinin ortalama fiyatı 15,00 TL olan dana etini esas alarak normal yemek ana girdi ve gramaj tablosunda kullandığı, aynı şekilde tavuk göğüs/but/kanat etinin yer aldığı Bültenden ortalama fiyatı 4,80 TL olan bütün piliç fiyatının açıklama kapsamında esas alındığı anlaşılmış olup, Şartname’de belirtilen girdilerin fiyatlarının da bunun yaklaşık iki katı olduğu dikkate alındığında, teklifin idarece bahse konu gerekçeye dayanılarak değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık tespit edilmemiştir.

2. Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54 ‘üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin, Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilecekleri belirtilmiş, anılan kurallara uygun olmayan başvuruların ise reddedileceği hüküm altına alınmış,

Kanun’un 55’inci maddesinde de “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır…” hükmüne yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin ihale dokümanını 28.06.2018 günü temin ettiği, aşırı düşük teklif sorgulama yazısının da 16.07.2018 tarihinde EKAP üzerinden başvuru sahibine tebliğ edildiği görülmüş olup, bu hususta 09.08.2018 tarihinde idareye yapılan şikayet başvurusunun 4734 sayılı Kanun’un yukarıda belirtilen hükümleri gereği süre yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.