KİK Kararı: 2017/UY.III-967

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/016
Gündem No : 9
Karar Tarihi : 30.03.2017
Karar No : 2017/UY.III-967

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

İmaj Alt ve Üstyapı San. ve Tic. A.Ş.-Bergiz İnşaat A.Ş. İş Ortaklığı,

Hilal Mah. Rabindranath Tagore Cad. 694.Sok. No: 2/5 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. Devlet Demiryolları (TCDD) İşletmesi Genel Müdürlüğü,

TCDD Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğü 06280 Altındağ/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/294175 İhale Kayıt Numaralı “Kars Lojistik Merkezi ve Demiryolu Bağlantısı İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C Devlet Demiryolları (TCDD) İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 26.10.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kars Lojistik Merkezi ve Demiryolu Bağlantısı İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak İmaj Alt ve Üstyapı San. ve Tic. A.Ş.-Bergiz İnşaat A.Ş. İş Ortaklığının 03.03.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.03.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.03.2017 tarih ve 15966 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.03.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/696 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Akkol Maden. San. ve Tic. A.Ş. - Elron İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında,

a) Açıklama istenilen paçal iş kalemlerinin bazı alt pozların girdi fiyatlarının nasıl oluşturulduğunun gösterilmesi gerektiği halde alt analiz düzenlenmediği, örneğin “16.037/A numaralı “(L) Sınıfı Beton 10 cm. (170 Doz-Gran. Kum Çakıl ile)” paçal üst analiz bileşenlerinde 08.670, 08.862, 08.917, 08.917/1 numaralı girdiler için tek bir fiyat yazıldığı,

b) Alt analiz düzenlenerek ayrıntılı şekilde açıklama yapılması gereken bazı iş kalemleri ile ilgili üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

c) Sunulan analizlerde ve alt analizlerde bazı girdiler için göstermelik fiyatların öngörüldüğü, bazı girdiler için de “0” (sıfır) yazılarak hiçbir fiyat öngörülmediği,

d) İş kapsamında gerçekleştirilecek nakliyelere ilişkin imalatlar için kullanılan fiyat tekliflerinin idarece tanımlanan tarifler ve teknik dokümanlar dikkate alınmadan oluşturulduğu, ayrıca nakliye mesafelerinin düşürülerek hatalı hesaplama yapıldığı, motorlu araç taşıma katsayısı “K” değerinin cari yıl fiyatı olan 225 TL’den daha düşük fiyat ile açıklama yapıldığı,

e) Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz tutarları toplamının en az %10 oranında genel gider öngörülmesi gerektiği,

f) Açıklama istenilen iş kalemlerinin analiz girdilerinde kullanılan işçilik ücretlerinin saatlik asgari ücretin altında olduğu, ayrıca “düz işçi” ile “vasıflı işçi” veya “operatör” ayrımı yapılmadan fiyat belirlemesi yapıldığı,

g) 542 adet iş kaleminden oluşan birim fiyat teklif cetvelinde zeyilname ile bazı değişikliklerin yapıldığı, ancak anılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetveli ile aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan iş kalemleri listesi miktarlarında aritmetik hatalar yapıldığı,

h) Açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olmadığı,

i) Akaryakıt giderleri için kullanılan fiyatın ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında gerçekleşen EPDK fiyatlarından daha düşük olduğu, ayrıca “kg” cinsinden istenilen fiyatın litre cinsinden verildiği ve herhangi bir dönüşüm hesabı yapılmadığı,

j) Anılan istekli tarafından bazı iş makineleri için alt analizlerde kendi araçlarına ait amortisman bedellerinin esas alındığı, ancak söz konusu araçların ihale dokümanında istenilen teknik özellikleri karşılayıp karşılamadığının belgelendirilmediği, ayrıca araçların bakım, onarım, işletme ve finansman giderleri için herhangi bir bedel öngörülmediği, amortisman bedellerinin meslek mensubu raporu ile tevsik edilmediği,

k) Analizlerde kullanılan kamu kurum kuruluşlarına ait birim fiyatların hangilerine ait olduğunun yazılması gerektiği, ancak anılan istekli tarafından kullanılan analizlere ait poz numaralarının belirtilmediği,

l) Fiyat teklifi ile açıklanan bazı girdiler için nakliye dahil olarak açıklama yapıldığı, bu durumun analiz formatlarına aykırı olduğu, nakliye girdilerinin ayrı satır halinde açıklanması gerektiği, ayrıca fiyat teklifi alınan firmanın faaliyetini ihale konusu işin ifa edileceği bölgede sürdürmediği, dolayısıyla fiyat teklifini veren firma adresinden işin ifa edileceği bölge arasındaki nakliye maliyetinin hesaplanması gerektiği,

m) İstekli tarafından kamu kurum kuruluşlarına ait olduğu veyahut fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapıldığı anlaşılan bazı analiz girdilerinin idarece tanımlanan birim fiyat tariflerine veya Teknik Şartname’ye aykırı olduğu,

n) Herhangi bir analizdeki oranı % 3’ün üzerinde olan analiz girdisi için diğer analizlerde %3’ün altında olup olmadığına bakılmaksızın açıklama yapılması gerektiği halde, açıklama yapılmadığı, aynı girdi için başka analizlerde daha düşük veyahut birbirinden farklı fiyatlarla açıklama yapıldığı,

o) Açıklama istenilmeyen iş kalemleri için cüzi ve göstermelik fiyatlar kullanılarak maliyet avantajı sağlandığı,

p) Analizler ile yardımcı analizler veyahut alt analizlerde yer alan girdiler için 2016 yılı birim fiyatlarının kullanılmadığı, 2014 veya 2015 yılına ait fiyatların kullanıldığı,

q) Açıklama kapsamında sunulan tüm belgelerin kaşeli ve imzalı olmadığı, bazı belgelerin aslı ya da noter onaylı olmadığı, fotokopi veya faks niteliğinde belgelerle açıklama yapıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir...” hükmü,

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.

…” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Kars Lojistik Merkezi ve Demiryolu Bağlantısı İnşaatı

b) Yatırım proje no'su/kodu:2007.E010050.16.02

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Yaklaşık 5,5 km güzergah altyapı ve üstyapı işleri: , yaklaşık 205.000 m2 saha betonu, demiryolu bağlantı işleri ve tesis karayolu bağlantısı ile saha aydınlatma ve altyapı işleri

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Kars” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde, 26.10.2016 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 26 isteklinin katıldığı, 3 isteklinin teklifinin ihale komisyonunca yapılan ilk oturum sonucunda değerlendirme dışı bırakıldığı, İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde yer alan düzenleme doğrultusunda ihale komisyonu tarafından sınır değerin 98.400.446,18 TL olarak belirlendiği, ihalede teklifi geçerli bulunan ve sınır değerin altında kaldığı belirlenen 8 istekliye 19.01.2017 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen ve “…yapılan inceleme sonucunda teklifinizin aşırı düşük teklif sınır değerin altında olduğu tespit edilmiş ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine istinaden belirlenen iş kalemleri/iş grupları listesi ve açıklama istenilecek analiz girdileri ilgi (b) yazımız ekinde gönderilerek İdari Şartname’nin 33.2 ve anılan Tebliğ’in 45.1’inci maddelerine uygun olarak gerekli açıklamaların belgelendirilmek suretiyle … verilen ilave süre ile 01.02.2017 tarihinde kadar Teşekkülümüze gönderilmesi gerekmektedir.” ifadelerini içeren yazı ile aşırı düşük teklif açıklama talep edildiği, belirtilen süre içerisinde isteklilerden sadece Akkol Maden. San. ve Tic. A.Ş. - Elron İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, söz konusu açıklamanın idarece uygun bulunduğu, isteklilerin fiyat teklifleri ve İdari Şartname’de belirlenen fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin Akkol Maden. San. ve Tic. A.Ş. - Elron İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi İmaj Altyapı Üst Yapı San. ve Tic. A.Ş. - Bergiz İnş. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan teklifin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen açıklama talebi yazısının ekinde açıklama istenen iş kalemleri ile açıklama istenmeyen analiz girdilerine yer verildiği ve açıklama istenen iş kalemlerinin

Sıra No

İş Kalemi No

İş Kalemi Tanımı

1

16.036/4A

30 cm. kalınlığında saha betonu (K sınıfı, kırmataş ile 350 doz)

2

16.037/1A

10 cm. kalınlığında zayıf beton (L sınıfı, granülometrik kum-çakıl ile 170 doz)

3

D101

Güzergah ve ariyet kazıları

4

D106

Zemin iyileştirme için kaya dolgu yapılması

5

D108.5

Demirli Beton C 30

6

D110.1

Nervürlü Donatı Çeliği St III Temini ve İşçiliği

7

D155

80 cm. Çapında Jet Grout Kolon Yapılması

8

TCDDÜ.006/A

S49 Raylı Sabit Mangan Göbekli Makas Temini ve Ferşi

9

TCDDÜ.036

Hat Serilmesi (S 49 Ray ve Betona Sabitli)

10

TCDDÜ.038

Hat Serilmesi (S 49 Ray ve B 58 Beton Travers ile)

şeklinde oluşturulduğu, sorgulama yazısı ekinde söz konusu iş kalemlerine ve iş kalemlerinin analizinde yer alan alt iş kalemlerine ilişkin analizlere yer verildiği görülmüştür.

1. Başvuru sahibi isteklinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu açıklamalar kapsamında, açıklama istenilen paçal iş kalemlerinin bazı alt pozlarının girdi fiyatlarının nasıl oluşturulduğunun gösterilmesi gerektiği halde alt analiz düzenlenmediği, örneğin “16.037/A numaralı “(L) Sınıfı Beton 10 cm. (170 Doz-Gran. Kum Çakıl ile)” paçal üst analiz bileşenlerinde 08.670, 08.862, 08.917, 08.917/1 numaralı girdiler için tek bir fiyat yazıldığı iddiasına ilişkin olarak;

İdare tarafından teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde 16.036/4A 30 cm. kalınlığında saha betonu (K sınıfı, kırmataş ile 350 doz) ile 16.037/A numaralı “(L) Sınıfı Beton 10 cm. (170 Doz-Gran. Kum Çakıl ile)” iş kalemleri için birim fiyat analiz formatının gönderildiği ve sorgulamaya konu bu kalemlerin birden fazla farklı poz numaralı iş kaleminden oluşan iş grubu (paçal analiz) olduğu, bu iş gruplarını oluşturan iş kalemlerine ilişkin pozun numarası, girdi adı, ölçü birimi ve miktarı ile açıklama istenilen ve istenilmeyen iş kalemleri bilgisini içeren analiz formatlarına yer verilmek suretiyle açıklama talep edildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Akkol Maden. San. ve Tic. A.Ş. - Elron İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında ise söz konusu paçal iş kalemlerinden “16.036/4A 30 cm. kalınlığında saha betonu (K sınıfı, kırmataş ile 350 doz)” iş kaleminin analizinde yer alan “08.670/1-A, 08.862-A, 08.917-A” girdileri ile 16.037/A numaralı “(L) Sınıfı Beton 10 cm. (170 Doz-Gran. Kum Çakıl ile)” iş kaleminin analizinde yer alan “08.670-A, 08.862-A, 08.917-A” girdilerin temel girdilerine kadar ayrıştırıldığı ve bu girdilerin de işçilik, makine amortismanı, mazot, vb. gibi en alt bileşenlerine kadar ayrıştırılmış analizlerinin sunulduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin söz konusu ayrıştırmaları yaparak en alt bileşene kadar indirgenmiş olan analiz formatları ile idarece verilen analiz formatlarına uygun şekilde açıklamalarını sunduğu görülmüş olup, sunulan açıklamaların da bu yönüyle uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarında, alt analiz düzenlenerek ayrıntılı şekilde açıklama yapılması gereken bazı iş kalemleri için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu iddiasına ilişkin olarak;

İhale üzerinde bırakılan Akkol Maden. San. ve Tic. A.Ş. - Elron İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından, açıklama istenen analiz girdilerinden portland çimentosu, çakıl, reaksiyon reçine esaslı derz dolgusu, kum, amonyum nitrat fuel-oil karışımı, C30/37 beton harcı, sabit göbekli makas vb. girdileri için fiyat teklifi sunulduğu, fiyat teklifine konu girdilerin ise açıklama istenen iş kalemlerinin analizlerinde yer alan en alt girdiler (rayiç) olduğu, bu nedenle bu girdiler için alt analiz düzenlenemeyeceği ve yapılan açıklamaların uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerde ve alt analizlerde bazı girdiler için göstermelik fiyatların öngörüldüğü, bazı girdiler için de “0” (sıfır) yazılarak hiçbir fiyat öngörülmediği iddiasına ilişkin olarak;

İhale üzerinde bırakılan Akkol Maden. San. ve Tic. A.Ş. - Elron İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının açıklama istenen iş kalemleri için sunmuş olduğu analizlerde yer alan her bir girdi için ayrı ayrı fiyat öngördüğü, fiyat teklifi alınan girdiler haricindeki tüm girdiler için ise kamu kurum kuruluş birim fiyatları ile nakliye girdileri için formül kullanılarak hesaplanan birim fiyatların kullanıldığı görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından, iş kapsamında gerçekleştirilecek nakliyelere ilişkin imalatlar için kullanılan fiyat tekliflerinin idarece tanımlanan tarifler ve teknik dokümanlar dikkate alınmadan oluşturulduğu, ayrıca nakliye mesafelerinin düşürülerek hatalı hesaplama yapıldığı, motorlu araç taşıma katsayısı “K” değerinin cari yıl fiyatı olan 225 TL’den daha düşük fiyat ile açıklama yapıldığı iddiasına ilişkin olarak;

İhale üzerinde bırakılan Akkol Maden. San. ve Tic. A.Ş. - Elron İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde yer verilen inşaat iş kalemleri birim fiyat analiz formatlarının kullanıldığı, söz konusu iş kalemleri için fiyat teklifi ile açıklama yapılmadığı görülmüştür.

Anılan isteklinin “16.036/4A 30 cm. kalınlığında saha betonu (K sınıfı, kırmataş ile 350 doz)” iş kalemine ilişkin olarak sunduğu analizde, idarenin vermiş olduğu analiz formatında KN04 çimento nakli (25,5km) analiz girdisi için Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından 10 km’den çok mesafeler için belirlenen “F=A x K x (0,0007xM+0,01) x G” formülü, “KN06 Kum-çakıl nakli (10km)” , “KN07 Kırmataş Nakli (20 km)” analiz girdileri için Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından 10 km’den az mesafeler için belirlenen m3 cinsinden (F=0,00017 x K x √M x Y x A) nakliye formülü kullanılarak hesaplama yapıldığı ve N.02 ve N.03 analizlerinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından yapılan analizlerde kırmataş ve çakıl nakli için tedarikçileri olan Doğu Başak Gıda Sanayi ve İnş. Tic. Ltd. Şti.ne ait taş ocağı ile Kars lojistik merkezi arasındaki 700 m mesafenin dikkate alındığı ve bu mesafeyi de içine alacak şekilde taşıma mesafesinin 1000 m olarak hesaplamalara dahil edildiği, söz konusu mesafenin tevsiki için ise nakliye mesafe krokisinin sunulduğu görülmüştür.

“D101 Güzergah ve ariyet kazıları” iş kalemine ilişkin olarak sunulan analizde, idarenin vermiş olduğu analiz formatında “KN02 Kazının dolguya nakli (3000 m.)” analiz girdisi için Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından 10 km’den az mesafeler için belirlenen m3 cinsinden (F=0,00017 x K x √M x Y x A) nakliye formülü kullanılarak hesaplama yapıldığı ve N.05 analizinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

Anılan analizde ise kazının dolguya nakli için güzergahta oluşacak yarmalar listesi ve ihale dokümanında verilen dolgu km’lerinden ve güzergah geoteknik proje raporu verilerinden edinilen veriler esas alınarak taşınan malzeme miktarı ve dokümanda belirtilen taşıma mesafesi üzerinden 290m nakliye mesafesinin bulunduğu, ancak söz konusu mesafe için öngörülmeyen durumların ortaya çıkabileceği de göz önünde bulundurulmak suretiyle anılan mesafenin 500m olarak hesaplamalara dahil edildiği, anılan iş kalemine ait nakliye mesafesinin yaklaşık maliyet cetvelinde de 500m olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede her ne kadar ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu açıklamalar kapsamında, idarenin ihale dokümanında vermiş olduğu analizlerde yer alan nakliye mesafelerinden farklı mesafeler öngörüldüğü belirlenmişse de, idarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetvellerinde de söz konusu mesafelerin analiz formatlarında yer vermiş oldukları mesafelerden farklı olarak hesaplandığı hususu da göz önünde bulundurulduğunda, isteklinin sunmuş olduğu açıklamalarda nakliye hesabı ve mesafe belirlemelerinde kullanılacak avantajlı koşulların da değerlendirilmek suretiyle nakliye mesafelerin tevsikinin yapıldığı, ayrıca nakliye hesaplamalarında araç taşıma katsayısına ilişkin iş kaleminde K katsayısının 2016 yılı kamu kurum fiyatlarında yer alan katsayının “225” olarak esas alındığı görülmüş olup başvuru sahibinin söz konusu tesislere ilişkin alanların ve bu alanlara ilişkin mesafelerin tevsik edilmediği ve K katsayılarının hatalı hesaplandığı yönündeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz tutarları toplamının en az %10 oranında genel gider öngörülmesi gerektiği yönündeki iddiasına ilişkin olarak;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen maddelerinden teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilerin hangi yöntemleri kullanarak aşırı düşük teklif açıklaması sunabileceklerinin detaylı olarak açıklandığı buna göre isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturabilecekleri söz konusu kar ve genel giderlerin hangi oranlarda öngörülmesi gerektiğine dair bir belirlemenin yapılmadığı anlaşılmıştır.

Bu bağlamda mevzuatta ne kadar öngörüleceğine dair oran aralığı belirtilmeyen söz konusu kar ve genel giderler için ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama istenen tüm iş kalemleri birim fiyat analizlerinde bedel öngördüğü görülmüş ve başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

6. Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından, açıklama istenilen iş kalemlerinin analiz girdilerinde kullanılan işçilik ücretlerinin saatlik asgari ücretin altında olduğu, ayrıca “düz işçi” ile “vasıflı işçi” veya “operatör” ayrımı yapılmadan fiyat belirlemesi yapıldığı iddiasına ilişkin olarak;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesinde iş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı açıklanmış, işçilik ücretlendirmesinde işçilerin vasıflarına göre herhangi bir ayrım yapılmamıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan işçilik rayiçlerinin tümüne ilişkin birim fiyatlarda ihale tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 2016 yılı 2. dönemine ait saatlik asgari işçilik maliyetinin (1.647,00/30/7,5=7,32 TL) kullanıldığı görülmüş olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

7. 542 adet iş kaleminden oluşan birim fiyat teklif cetvelinde zeyilname ile bazı değişikliklerin yapıldığı, ancak anılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinde ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan iş kalemleri listesinde aritmetik hatalar yapıldığı ve alınan fiyat tekliflerinin analizlere hatalı aktarıldığı iddiasına ilişkin olarak;

Yapılan incelemede, 14.10.2016 tarihinde zeyilname yapıldığı, anılan zeyilnamede ise “

1. İdari şartnamenin 46.2. bendi aşağıda belirtildiği şekilde değiştirilmiştir.

MEVCUT HALİ

46.2.Altyapı Aktarmaları: Birim Fiyat Teklif Cetvelinin 423 sıra no.sunda yer alan "İş Kalemi Adı: "Altyapı Aktarmaları" olan iş kaleminin Ölçü Birimi "Sabit" olarak belirtilmiştir. Tüm İstekliler tarafından, bu iş kalemi için 22.000.000,- TL (Yirmi iki milyon Türk Lirası) fiyat teklifi verilecek olup, başka bir fiyat teklifinde bulunulmayacaktır.

YENİ HALİ

46.2.Altyapı Aktarmaları: Birim Fiyat Teklif Cetvelinin 423 sıra no.sunda yer alan "İş Kalemi Adı: "Altyapı Aktarmaları" olan iş kaleminin Ölçü Birimi "Sabit" olarak belirtilmiştir. Tüm İstekliler tarafından, bu iş kalemi için 2.978.039,01- TL (İki milyon dokuz yüz yetmiş sekiz bin otuz dokuz Türk Lirası bir kuruş) fiyat teklifi verilecek olup, başka bir fiyat teklifinde bulunulmayacaktır.” düzenlemesinin yapıldığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinde zeyilname ile yapılan değişikliğin göz önünde bulundurularak 423 sıra numaralı iş kalemi için 2.978.039,01 TL bedel öngörüldüğü görülmüştür.

Ayrıca, anılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetveli ve aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan iş kalemlerine ait analizler ile alt analizlerde herhangi bir aritmetik hata bulunmadığı, alınan 15 adet fiyat teklifinde yer alan fiyatların ise analizlere doğru aktarıldığı tespit edilmiştir.

Yapılan tüm bu tespitler neticesinde başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır.

8. Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunduğu fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olmadığı iddiasına ilişkin olarak;

İhale üzerinde bırakılan Akkol Maden. San. ve Tic. A.Ş. - Elron İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından, açıklama istenen analiz girdilerinden portland çimentosu, çakıl, reaksiyon reçine esaslı derz dolgusu, kum, amonyum nitrat fuel-oil karışımı, C30/37 beton harcı, sabit göbekli makas, makas buraj makinesi, S49 ray, yüksek elastikiyetli bağlantı sistemi, ray alın kaynak makinesi, B58 beton travers, buraj makinesi için toplam 15 adet fiyat teklifi alındığı, söz konusu fiyat tekliflerinin meslek mensupları tarafından kaşelenerek imzalandığı ve mevzuata uygun olarak yazılması gereken ibarelerin bulunduğu görülmüş olup başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde bulunmamıştır.

9. Akaryakıt giderleri için kullanılan fiyatın ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında gerçekleşen EPDK fiyatlarından daha düşük olduğu, ayrıca “kg” cinsinden istenilen fiyatın litre cinsinden verildiği ve herhangi bir dönüşüm hesabı yapılmadığı iddiasına ilişkin olarak;

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan Akkol Maden. San. ve Tic. A.Ş. - Elron İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan, analiz ve yardımcı analizlerde yer alan akaryakıt girdilerinden mazot gideri için 04.109 poz numaralı ve benzin gideri için ise 04.108-A poz numaralı rayicin kullanıldığı, anılan analiz girdilerine ilişkin olarak idarenin aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde vermiş olduğu analiz formatlarında ölçü biriminin “kg” olarak” düzenlendiği, isteklinin de açıklamalarını “kg” cinsinde yaptığı görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

10. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından bazı iş makineleri için alt analizlerde kendi araçlarına ait amortisman bedellerinin esas alındığı, ancak söz konusu araçların ihale dokümanında istenilen teknik özellikleri karşılayıp karşılamadığının belgelendirilmediği, ayrıca araçların bakım, onarım, işletme ve finansman giderleri için herhangi bir bedel öngörülmediği, amortisman bedellerinin meslek mensubu raporu ile tevsik edilmediği iddiasına ilişkin olarak;

Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında ihale konusu işte kullanılacak iş makineleri için kamu kurum kuruluş rayiç bedellerinin kullanıldığı, makas buraj makinesi, ray alın kaynak makinesi, buraj makinesi için ise fiyat teklif alınmak suretiyle açıklama yapıldığı, isteklinin kendi malı olan hiçbir araç üzerinden açıklama sunmadığı anlaşıldığından iddia yerinde bulunmamıştır.

11. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından analizlerde kullanılan kamu kurum kuruluşlarına ait birim fiyatların hangilerine ait olduğunun yazılması gerektiği, ancak anılan istekli tarafından kullanılan analizlere ait poz numaralarının belirtilmediği iddiasına ilişkin olarak;

Akkol Maden. San. ve Tic. A.Ş. - Elron İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından açıklama istenen tüm iş kalemleri ve analiz girdilerine ait poz numaralarının belirtildiği ayrıca anılan istekli tarafından analiz ve yardımcı analizlerde kamu kurum kuruluşlarından alınarak kullanılan rayiç fiyatlar listesinin de açıklamalar kapsamında sunulduğu görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiasının uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

12. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından fiyat teklifi ile açıklanan bazı girdiler için nakliye dahil olarak açıklama yapıldığı, bu durumun analiz formatlarına aykırı olduğu, nakliye girdilerinin ayrı satır halinde açıklanması gerektiği, ayrıca fiyat teklifi alınan firmanın faaliyetini ihale konusu işin ifa edileceği bölgede sürdürmediği, dolayısıyla fiyat teklifini veren firma adresinden işin ifa edileceği bölge arasındaki nakliye maliyetinin hesaplanması gerektiği iddiasına ilişkin olarak;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerektiği açıklanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Akkol Maden. San. ve Tic. A.Ş. - Elron İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından, açıklama istenen analiz girdilerinden portland çimentosu, çakıl, reaksiyon reçine esaslı derz dolgusu, kum, amonyum nitrat fuel-oil karışımı, C30/37 beton harcı, sabit göbekli makas, makas buraj makinesi, S49 ray, yüksek elastikiyetli bağlantı sistemi, ray alın kaynak makinesi, B58 beton travers, buraj makinesi için toplam 15 adet fiyat teklifi alındığı, söz konusu fiyat tekliflerinin ise teklife konu alanda faaliyet gösteren üçüncü kişilerden alındığı görülmüştür.

Söz konusu fiyat teklifleri incelendiğinde, her bir fiyat teklif üzerinde taşıma giderlerinin dahil olduğunun ve teklife konu girdilerin şantiye veya ocak teslim olmak suretiyle fiyatlandırıldığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde görülmemiştir.

13. Kamu kurum kuruluşlarına ait olduğu veyahut fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapıldığı anlaşılan bazı analiz girdilerinin idarece tanımlanan birim fiyat tariflerine veya Teknik Şartname’ye aykırı olduğu iddiasına ilişkin olarak;

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan Akkol Maden. San. ve Tic. A.Ş. - Elron İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sorgulamaya konu 10 iş kalemi için analiz oluşturmak suretiyle belgelere dayalı olarak açıklama yapıldığı, girdi maliyetlerinin resmi birim fiyat tariflerine veya mevzuata uygun şekilde düzenlenen fiyat tekliflerine dayandırıldığı, analiz girdilerinde yer alan işçilik girdilerinin ihale ilan tarihi itibariyle geçerli olan saatlik asgari ücret tutarının altında olmadığı görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

14. Herhangi bir analizdeki oranı % 3’ün üzerinde olan analiz girdisi için diğer analizlerde %3’ün altında olup olmadığına bakılmaksızın açıklama yapılması gerektiği halde, açıklama yapılmadığı, aynı girdi için başka analizlerde daha düşük veyahut birbirinden farklı fiyatlarla açıklama yapıldığı iddiasına ilişkin olarak;

İdare tarafından teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında açıklama istenecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin ayrı ayrı belirlendiği ve sıralı analiz girdileri listesine yer verildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesinde yer alan açıklama uyarınca aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılacağı, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenileceği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, açıklama istenen iş kalemleri analizlerinde yer alan girdilerin yer aldığı sıralı analiz girdileri listesinde açıklama istenen her bir iş kaleminin analiz toplamının % 3’ünün üstünde bulunan girdilere yer verildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ise tüm bu girdiler için açıklama sunulduğu görülmüştür.

Ayrıca, birden fazla iş kaleminin analizinde bulunan girdiler için anılan istekli tarafından aynı birim fiyatların öngörüldüğü herhangi bir farklılık bulunmadığı tespit edilmiştir.

Yapılan tüm bu tespitler neticesinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

15. Açıklama istenilmeyen iş kalemleri için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından cüzi ve göstermelik fiyatlar kullanılarak maliyet avantajı sağlandığı iddiasına ilişkin olarak;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2’nci maddesinde, aşırı düşük teklif sunduğu tespit edilen isteklilerden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin açıklamalarının istenileceği, bu itibarla anılan Tebliğ’in 38.1’inci maddesinde tarif edildiği üzere idarece yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemlerinin tespit edildikten sonra, sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemlerinde yer alan tüm girdilere ilişkin açıklama istenilmeyeceği, bunun yerine yine aynı Tebliğ’in 38.1’inci maddesi uyarınca iş kalemleri bazında hazırlanacak sıralı analiz girdileri listesi kullanılarak iş kalemlerinin kâr ve genel gider ihtiva etmeyen analiz toplamlarının % 3’ünden fazla tutara sahip girdileri için açıklama istenileceği düzenlenmiştir.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan Akkol Maden. San. ve Tic. A.Ş. - Elron İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından birim fiyat teklif cetvellerinde yer alan sorgulamaya konu iş kalemlerine ilişkin açıklama sunulduğu, anılan Tebliğ’e göre yapım işlerinde önemsiz olarak görülen ve sorgulamaya konu olmayan % 20’lik kısma ilişkin açıklamada bulunulmadığı görülmekle birlikte, bu durumun söz konusu kalemler için fiyat öngörülmediği anlamına gelmeyeceği, zira birim fiyat üzerinden ihale edilen incelemeye konu ihalede anılan istekli tarafından birim fiyat teklif cetvelinin sorgulamaya konu olmayan iş kalemleri için bedel öngörüldüğü belirlenmiş olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

16. Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında analizler ile yardımcı analizler veyahut alt analizlerde yer alan girdiler için 2016 yılı birim fiyatlarının kullanılmadığı, 2014 veya 2015 yılına ait fiyatların kullanıldığı iddiasına ilişkin olarak;

Anılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında açıklama istenen analiz girdileri için kamu kurum ve kuruluşlarının 2016 yılı kar ve genel giderler hariç birim fiyatlarının kullanıldığı görülmüş olup, söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

17. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama kapsamında sunulan tüm belgelerin kaşeli ve imzalı olmadığı, bazı belgelerin aslı ya da noter onaylı olmadığı, fotokopi veya faks niteliğinde belgelerle açıklama yapıldığı iddiasına ilişkin olarak;

Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunmuş olduğu tüm belgelerin Akkol Maden. San. ve Tic. A.Ş. ve Elron İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ayrı ayrı kaşelenerek imzalandığı görülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde bulunması gerektiği belirtilmiş, 15’inci maddesinde, Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16’ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediğinin inceleneceği, 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından, söz konusu itirazen şikâyet başvurusunda herhangi bir belge adı açıkça belirtilmeksizin bazı belgelerin aslı ya da noter onaylı olmadığı, fotokopi veya faks niteliğinde belgelerle açıklama sunulduğu şeklindeki iddiasının uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi