KİK Kararı: 2017/UY.III-940

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/015
Gündem No : 52
Karar Tarihi : 29.03.2017
Karar No : 2017/UY.III-940

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Diy Mar İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.,

İncek Mah. Reyhan Cad. No: 35 İncek/Gölbaşı/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Antalya Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü,

Güvenlik Mah. Vatan Cad. No: 33 07139 Muratpaşa/ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/552759 İhale Kayıt Numaralı “Antalya İl Emniyet Müdürlüğü Hizmet Binası İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Antalya Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü tarafından 25.01.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Antalya İl Emniyet Müdürlüğü Hizmet Binası İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Diy Mar İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin 02.03.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.03.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.03.2017 tarih ve 13438 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.03.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/594 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin tekliflerinin aşağıda yer alan gerekçelerle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği;

1. Anılan isteklilerin tekliflerinin ekinde yer alan vekâletname, imza sirküleri ve imzaların geçerliliğinin teyit edilmediğini, imza sirküleri ve/veya teklifteki imzalarının aynı olmadığı, vekâletnamelerde yetkili kişi olarak belirlenen kişilerin yetki sürelerinin dolup dolmadığının araştırılması gerektiği, ortaklarına ait iş deneyim belgesi sunmaları durumunda ortaklık durum belgelerini sunmaları gerektiği, ortaklık durum belgesinde yer alan bilgilerin ticaret sicilinde yer alan bilgilere uygun olup olmadığının araştırılması gerektiği, bu hususların araştırılması halinde uygun olmadığının görüleceği,

2. Sundukları iş deneyim belgelerinin iş bitirme niteliğinin olmadığı, iş deneyimini gösteren belgelerin hangi nitelikteki iş veya işleri karşıladığının açık olması gerektiği, bahse konu belgelerin ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun olmadığı, iş deneyimini gösteren belgelerin güncel olmadığı ve asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı,

3. Teminat mektubu sürelerinin ihale konu işin süresini kapsamadığı,

4. Aşırı düşük teklif açıklamalarında analiz girdilerindeki miktarların düşürüldüğü, kar oranlarının çok düşük belirlendiği, oranların sözleşme giderlerini karşılamadığı,

Açıklamada yer alan proforma faturaların ihale konusu işi tevsik edecek nitelikte ve güncel olmadığı, faturalara konu edilen girdilere ilişkin olarak ve analizlerde ayrıntılı açıklama yapılmadığı, analiz girdileri için öngörülen birim fiyatları ile iş kalemlerinin bir kısmı veya bütünü için öngörülen bedelleri tevsik etmek üzere sunulan fiyat tekliflerinin mevzuatta öngörülen usullere uygun olmadığı, proforma faturalarda YMMM ya da SMMM imzasının bulunmadığı ve fiyat tekliflerinin hangi beyanname dönemine ait olduğunun belirtilmediği, idarece tekliflere dayanak teşkil eden tutanakların meslek mensuplarından talep edilmediği, tutanaklar ile fiyat tekliflerinin birbiri ile uyumsuz olduğu, analizlerdeki imalat kalemleri ile fiyat tekliflerinde yer alan birimlerin birbirinden farklı olduğu, fiyat tekliflerinde iş kalemlerinin birimlerine yer verilmediği, açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanakların da güncel vergi beyannamelerine uygun olması gerektiği,

Akaryakıta ilişkin açıklamalarda EPDK fiyatları esas alınması gerekirken daha düşük bedelle açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, asgari işçilik maliyetlerinin yürürlükte bulunan asgari ücretin altında kaldığı, iş süresince çalışması öngörülen toplam personel sayısının belirtilmesi gerektiği, iş kalemlerinin rayiç olmadığı ve rayiç olmayan kalemlere ilişkin analizlerde işçilik bedellerinin gösterilmediği, açıklama istenmeyen analiz girdilerinde yer alan işçilik kalemlerine ilişkin öngörülen ücretlerin de yürürlükte bulunan asgari ücretin altında kaldığı,

Araçlara ilişkin açıklamalarda araçların zati bedellerinin düşük tutulduğu, analizlerde farklı araçlara ilişkin açıklamalarda araçların zati bedellerinin düşük tutulduğu, analizlerde farklı teknik özelliklere sahip araçlar için aynı birim fiyatların kullanıldığı, makine ekipmanı için rayiç bedelin esas alınması gerekirken kendi amortisman defterlerinde yer alan bedellerin esas alındığı, araçların teknik özelliklerini ve analizlerde belirtilen araçlarla aynı güç ve kapasitede olduğunu tevsik eden belgelerin sunulması gerekirken sunulmadığı, açıklama istenilen bütün iş kalemlerinin alt analizlerinde makine girdileri için öngörülen birim fiyatların hatalı olduğu, bazı analiz girdilerinin miktarlarında iki basamaklı sayıya yuvarlama yapılarak miktarlarında azaltma yapıldığı, makinelere ilişkin açıklamalarda makul ve kabul edilebilir değerlerin altında fiyat öngörüldüğü, makinelerin bakım, onarım gibi pek çok giderinin de bulunduğu ve bu giderlerin de açıklamalarda gösterilmesi gerektiği, ayrıca makineler amortisman defterine kayıtlı olsa dahi YMM veya SMMM tarafından onaylı raporların açıklama kapsamında sunulması gerektiği,

Söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında açıklama istenilen iş kalemlerinde öngördükleri kar oranı ile beyan ettikleri kar oranlarının birbirinden farklı olduğu, açıklamalarda öngörülen bedeller ile bahse konu isteklilerin ihale konusu işi gerçekleştirmelerinin mümkün olmadığı,

5)Bahse konu isteklilerin %51 oranında hisseye sahip ortaklarının ihale tarihi itibariyle kesinleşmiş vergi ve SGK borcunun bulunduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1)Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihalenin hizmet binası inşaatı yapım işi olduğu, ihalenin anahtar teslim götürü bedel üzerinden teklif alınmak suretiyle 25.01.2017 tarihinde gerçekleştirildiği, ihaleye 20 isteklinin teklif vererek katıldığı, isteklilerden Raymak Yapı Anonim Şirketi- Magnesia Yapı İnşaat sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının teklifinin bilanço ve gelir tablosunun mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalede sınır değerin 53.366.337,28 TL olduğu, sınır değerin altında teklif veren Yöntem Yapı Kimyasalları İnşaat Malzemeleri İzolasyon İnşaat Taahhüt Turizm Gıda Tarım İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve Zen Grup Mühendislik Enerji İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği, her iki isteklinin sunduğu açıklama uygun bulunarak ihalenin Yöntem Yapı Kimyasalları İnşaat Malzemeleri İzolasyon İnşaat Taahhüt Turizm Gıda Tarım İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi üzerinde bırakıldığı, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak Zen Grup Mühendislik Enerji İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği görülmüştür.

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelerde aday veya isteklilerden;

a)Gerçek kişi olması halinde, kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından ya da esnaf ve sânatkar odasından veya ilgili meslek odasından, ilk ilan veya davet tarihinin ya da ihale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, odaya kayıtlı olduğunu gösterir belgenin,

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgili mevzuatı gereği kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından, ilk ilan veya davet tarihinin ya da ihale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, tüzel kişiliğin odaya kayıtlı olduğunu gösterir belgenin,

c) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

ç) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin,

istenilmesi zorunludur.

(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur.

…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “…(9)Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

…

(11)Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

(12)Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:ANTALYA İL EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET BİNASI İNŞAATI YAPIM İŞİ

b) Yatırım proje no'su/kodu:1987K020510/2016

c) Miktarı ve türü:

42.506,06 m2 EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET BİNASI YAPIM İŞİ

42.506,06 m2 EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET BİNASI YAPIM İŞİ

ç) Yapılacağı yer:KONYAALTI/ANTALYA

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

a) Mevzuatı gereği kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odası ya da esnaf ve sânatkar odası veya ilgili meslek odası belgesi;

1. Gerçek kişi olması halinde, kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından ya da esnaf ve sânatkar odasından veya ilgili meslek odasından, ilk ilan veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge,

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgili mevzuatı gereği kayıtlı bulunduğu ticaret ve/veya sanayi odasından, ilk ilan veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, tüzel kişiliğin odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge.

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri.

c) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu.

ç) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar.

d) Bu şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen yeterlik belgeleri.

e) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi

f) İsteklinin ortak girişim olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun iş ortaklığı beyannamesi,

…

h) Tüzel kişi tarafından iş deneyimi göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belge.

ı) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belge

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinde, ihalelere katılan aday veya isteklilerin tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin, gerçek kişi olması durumunda ise, noter tasdikli imza beyannamesini sunmalarının zorunlu olduğu, vekâleten ihaleye katılma halinde de vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekâletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması gerektiği düzenlenmiştir.

Diğer taraftan ihaleye katılan tüzel kişi aday veya isteklilerin iş deneyimini tevsiken tüzel kişiliğin yarıdan fazla hissesine sahip ortağa ait iş deneyimini gösteren belge veya en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağına ait mezuniyet belgesinin sunulması durumunda bu hususları tevsik edici ortaklık durum belgelerini de teklifleri kapsamında sunmaları gerektiği düzenlenmiştir.

Öncelikli olarak itirazen şikâyete konu isteklilerin iş deneyimini tevsiken sunmuş oldukları belgelerinin 3’üncü iddia kapsamında incelenmesi neticesinde, söz konusu belgelerin anılan istekliler adına düzenlenmiş yüklenici iş bitirme belgeleri olduğu, dolayısıyla ortaklık durum belgesi sunmalarına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Yöntem Yapı Kimyasalları İnşaat Malzemeleri İzolasyon İnşaat Taahhüt Turizm Gıda Tarım İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından teklif dosyası kapsamında, 09.10.2009 tarihli ve 7414 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, 11.11.2010 tarihli ve 7688 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, 24.01.2013 tarihli ve 8243 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, 30.12.2014 tarihli ve 8726 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, 07.07.2015 tarihli ve 8857 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, 20.06.2015 tarihli yönetim kurulu karar defterinin ilgili sayfası ve imza sirkülerinin sunulduğu görülmüştür.

07.07.2015 tarihli ve 8857 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde Derya Oskay’ın paylarını Cihan Oskay’a devrettiği, şirketin tek ortaklı anonim şirket olduğu ve yönetim kurulu başkanlığına ve şirketi temsile Cihan Oskay’ın seçildiği,

20.06.2015 tarihli yönetim kurulu karar defterinin ilgili sayfasının sunulduğu, yönetim kurulu üyeliğine Cihan Oskay’ın seçildiği ve şirketi temsile yetkili olarak da görevlendirildiği, Antalya 13. Noterliği tarafından onaylı 28.10.2015 tarihli imza sirkülerinde Cihan Oskay’a ait şahsın imza örneğine yer verildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif dosyasında sunulan Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgelerin son durumu yansıttığı, ayrıca sunulan Ticaret Sicili Gazetelerinin şirket ortaklarının da son durumunu gösterdiği, ayrıca imza beyannamesinde yer alan imza ile teklif mektubundaki imzalar karşılaştırıldığında imzaların birbirine benzer nitelikte olduğu, imzalar arasında bariz bir farklılığın bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Zen Grup Mühendislik Enerji İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından imza sirküleri, 19.12.2008 tarihli ve 7210 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, 15.11.2012 tarihli ve 8194 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, 10.04.2015 tarihli ve 8798 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin sunulduğu görülmüştür. Söz konusu belgelere ilişkin yapılan incelemede,

19.12.2008 tarihli ve 7210 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yer alan bilgilere göre 10 yıl süreyle şirket müdürü ve şirketi temsil ve ilzama yetkili olarak Bülent Kasımay’ın atandığı,

10.04.2015 tarihli ve 8798 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde şirket sermayesinin 180.000 paya ayrılmış 4.500.000,00 TL den ibaret olduğu, sermayenin 18.000 pay karşılığı olarak 450.000,00 TL’lik kısmının Canan Kasımay’a, 162.000 pay karşılığı 4.050.000,00 TL’lik kısmının Bülent Kasımay’a ait olduğu bilgisinin yer aldığı,

Ankara 44’üncü Noterliği tarafından onaylanan 23.05.2014 tarihli imza sirkülerinde Bülent Kasımay’a ait imza örneğine yer verildiği görülmüştür.

Zen Grup Mühendislik Enerji İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif dosyasında sunulan Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgelerin son durumu yansıttığı, ayrıca sunulan Ticaret Sicili Gazetelerinin şirket ortaklarının da son durumunu gösterdiği, diğer taraftan imza beyannamesinde yer alan imza ile teklif mektubundaki imzalar karşılaştırıldığında imzaların birbirine benzer nitelikte olduğu, imzalar arasında bariz bir farklılığın bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan inceleme sonucunda başvuru sahibinin birinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde;ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

…

(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz.

…

(12) Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur.

…

(16) Belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara yurt dışında gerçekleştirilen işler hariç yurt dışında gerçekleştirilen diğer işlerle ilgili olarak, iş deneyimini tevsik için, o ülke mevzuatına göre, iş sahibinin adı veya unvanı, işin yapıldığı yer ve niteliği, yüklenicinin, ilgisine göre fiilen denetleme veya yönetme faaliyetlerinde bulunanların adı veya unvanı, sözleşme bedeli ve tarihi ile işin bitim tarihini içerecek şekilde düzenlenmiş belgenin sunulması gereklidir.” hükmü,

“İş deneyim tutarının tespiti” başlıklı 46’ncı maddesinde “(1) İş deneyim belgelerine, fiilen gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerin tutarı olarak, devam eden işlerde ara hakediş raporlarındaki, geçici kabulü yapılmış işlerde ise hakediş raporları ve varsa kesin hakediş raporundaki iş veya görevle ilgili tutarlar herhangi bir güncelleştirmeye tabi tutulmadan yazılır.

(2) Bu tutar;

a) Yurt içinde keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanmış işlerde; her türlü fiyat farkları hariç, varsa yasal keşif artışları dahil, ihale indirimi yapılmış, hakedişteki sözleşme yılı birim fiyatları ile yapılan işin tutarı üzerinden,

b) Yurt içinde anahtar teslimi götürü bedel veya teklif birim fiyat ya da karma teklif alınmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlerde; fiyat farkları hariç, varsa yasal keşif artışları dahilhakedişteki sözleşme fiyatları ile yapılan işin tutarı üzerinden,

c) Yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlerde ise; varsa fiyat farkları hariç, yasal keşif artışları dahil, sözleşme fiyatları ile işin döviz cinsinden tutarı üzerinden,

ç) Kontrol şefi ve şantiye şefi hariç denetleme görevlerinde bulunanların iş deneyimi, denetledikleri işlerin lisans eğitimini aldıkları kendi mesleki alanları ile ilgili tutarları üzerinden, işin tamamında veya bir kısmında aynı sıfat ve görev unvanı ile eşzamanlı görev yapan birden fazla denetleme görevlisi bulunması halinde ise; görevlilerin sayısına bölünerek bulunan tutarlar üzerinden,

d) Kontrol şefi ve şantiye şefi ile işin tümünden sorumlu olarak görevlendirilen kontrol mühendisinin iş deneyimi, aldıkları lisans eğitimlerine bakılmaksızın denetledikleri işin tamamı üzerinden,

e) Yönetme görevlerinde bulunanların iş deneyimi yönettikleri tutarlar üzerinden, ancak işin tamamında veya bir kısmında aynı sıfat ve görev unvanı ile eşzamanlı görev yapan birden fazla yönetici olması halinde belge tutarı, yöneticilerin sayısına bölünerek bulunan tutarlar üzerinden,

f) İlk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranındaki işin bir kısmında denetleme, diğer kısmında yönetme görevinde bulunanların iş deneyimi, (ç), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen esaslar dahilinde, denetledikleri ve yönettikleri iş tutarlarının toplamı üzerinden,

belirlenir.

…” hükmü,

“Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.

(3İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerden edinilen iş deneyim belgelerindeki tutarlar, aday veya isteklinin belge sahibi iş ortaklığındaki hisse oranları esas alınarak değerlendirilir. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyiminin değerlendirilmesinde ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın sunduğu belge üzerindeki tutar esas alınır.

…

(6)İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,

b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında,

dikkate alınır.

…” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin ekinde “(B) Üstyapı İşleri” başlığı altında “II. GRUP: BİNA İŞLERİ

1.Askeri tesis ve binalar (20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

2.Hastaneler (20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

3.Havaalanı terminal binaları (25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

4.İbadethaneler (5.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

5.İdari binalar (25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

6.Kapalı spor salonları (5.000 ve üstü seyirci kapasiteli)

7.Kültür ve kongre merkezleri (20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

8.Müze ve konser salonları (20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

9.Stadyum, hipodrom ve veledromlar (en az 20.000’i kapalı olmak üzere toplam 25.000 ve üstü seyirci kapasiteli)

10.Ticaret ve alışveriş merkez ve kompleksleri (25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

11.Toplu konut işleri (sosyal donatısı ile birlikte 50.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

12.Tren gar ve istasyonları ile liman binaları (20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

13.Uluslararası fuar merkez ve kompleksleri (en az 20.000 m2 si kapalı sergileme alanı olmak üzere toplam yapı inşaat alanı 25.000 m2 ve üstü)

14.Üniversite ve eğitim binaları (25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

15.Yüksek yapılar (30 kat üzeri ve 25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

16.(5) ve üzeri yıldızlı oteller ve 1. sınıf tatil köyleri (25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 60'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

…

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

B/II GRUBU İŞLER BENZER İŞ OLARAK KABUL EDİLECEKTİR.

7.6.1.Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İNŞAAT MÜHENDİSİ VE/VEYA MİMAR” düzenlemesi,

“ Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesi,

“Teklif ve ödemelerde geçerli para birimi” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1.İstekliler teklifini gösteren fiyatlar ve bunların toplam tutarlarını Türk Lirası olarak verecektir. Sözleşme konusu işin ödemelerinde Türk Lirası kullanılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinde, yapım işleri ihalelerinde aday veya isteklilerden ihale konusu iş veya benzer işe ait olmak üzere iş deneyimini gösteren belgelerin istenilmesinin zorunlu olduğu, iş ortaklıklarında pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması gerektiği, Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde B II grubu işlerin bina işleri işlerinden oluştuğu,

İhale dokümanının ilgili düzenlemelerinde, istekliler tarafından teklif edilen bedelin % 60’ından az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği, iş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlamasının zorunlu olduğu, benzer iş olarak Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İş Grupları Tebliğinde yer alan B II Grubu işlerin belirlendiği anlaşılmıştır.

Yöntem Yapı Kimyasalları İnşaat Malzemeleri İzolasyon İnşaat Taahhüt Turizm Gıda Tarım İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla istekli adına düzenlenmiş “İş Bitirme Sertifikası (Yüklenici-İş Bitirmesi)” başlıklı ve 03.02.2013 tarihli “Erbil Kürdistan Yurtseverler Birliğine Ait Toplantı Salonu ve Siyasi İdare Binası İnşaatı” işine ait, işverenin “Dargezen Umumi Müteahhitlik Ltd. Şti.” olarak belirtildiği belgenin sunulduğu, sözleşme tarihinin 26.12.2010 olarak belirtildiği, toplam sözleşme bedelinin 17.403.646 USD, ilk sözleşme bedelinin 8.129.534 USD, kullanılan Türkiye menşeli malların toplam bedelinin 5.762.893 USD olduğu görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere idareye sunulan iş bitirme belgesinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 39’uncu maddesinin onaltıncı fıkrasında yer alan hususları içerdiği ve iş deneyimine konu iş kapsamında yapımı gerçekleştirilen işlerin ihalede belirlenen benzer iş tanımına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin asgari iş deneyim tutarını karşılayıp karşılamadığı yönünden yapılan incelemede;

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin 51.051.000,00 TL olduğu, söz konusu isteklinin teklif bedelinin % 80’inin den az olmamak üzere (51.051.000,00 *0,6 = 30.630.600,00 TL) asgari iş deneyim tutarında iş deneyimini tevsik eden belge sunması gerektiği, bu doğrultuda Yönetmelik’in 39’uncu maddesinin onaltıncı fıkrasında yer alan “Belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara yurt dışında gerçekleştirilen işler hariç yurt dışında gerçekleştirilen diğer işlerle ilgili olarak, iş deneyimini tevsik için, o ülke mevzuatına göre, iş sahibinin adı veya unvanı, işin yapıldığı yer ve niteliği, yüklenicinin, ilgisine göre fiilen denetleme veya yönetme faaliyetlerinde bulunanların adı veya unvanı, sözleşme bedeli ve tarihi ile işin bitim tarihini içerecek şekilde düzenlenmiş belgenin sunulması gereklidir.” hükmü gereği, belgede yer alan toplam sözleşme bedeli esas alınarak sözleşme tarihi olan 26.12.2010 tarihindeki Merkez Bankası döviz alış kuru (1,54460, 26.12.2010 tarihi haftasonu geldiğinden bir önceki iş gününe ait döviz alış kuru esas alınmıştır.) üzerinden 26.881.671,61 TL’ye çevrilerek, KİK iş deneyim belgesi güncelleme modülü ile güncellendiğinde 40.600.010,46 TL’lik tutarının elde edildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarını karşıladığı görülmüştür.

Zen Grup Mühendislik Enerji İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla istekli adına düzenlenmiş KİK026.1/Y standart formu kullanılarak düzenlenmiş yüklenici iş bitirme belgesinin sunulduğu, belgede işin sahibinin “İçişleri Bakanlığı İnşaat Emlak Daire Başkanlığı”, işin adının “Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı Anıttepe Yerleşkesi Hizmet Binası Yapım İşi” olarak belirtildiği, uygulanan yapı tekniğinin “18 Katlı 25.852 m2 Konferans- Kongre Salonlu Betorname Karkas Yapı”, sözleşme tarihinin 10.09.2013, belge tutarının 31.372.430,46 TL olduğu görülmüştür. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin B II grubu işler kapsamındaki işler içerisinde tanımlandığı ve benzer işe uygun olduğu, anılan isteklinin teklif bedelinin 51.380.000,00 TL, sağlaması gereken asgari ş deneyim tutarının (51.380.000,00x0,6) 30.828.000,00 TL olduğu, isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin tutarının güncellenmeden dahi sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarını karşıladığı anlaşılmıştır. Yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibinin 2’nci iddiası yerinde görülmemiştir.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 32’nci maddesinde “Tekliflerin geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtilir. İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır. İhale dokümanında belirtilmesi şartıyla, danışmanlık hizmeti ihalelerinde geçici teminat alınması zorunlu değildir.” hükmü,

“Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “Bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumu yetkilidir.

32 nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır. Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir.

İlgili mevzuatına aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez.” hükmü,

“Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

“Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler, teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde, toplam geçici teminat miktarı ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen tekliflere bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir.

26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 23.07.2017 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen teklifler, İdare tarafından istenilen katılma şartlarının sağlanamadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İlgili mevzuat düzenlemelerinde, istekliler tarafından teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınacağı, 32’nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtileceği düzenlenmiş olup, bu hükümler doğrultusunda İdari Şartname’nin 26’ncı maddesinde istekliler, teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda 23.07.2017 tarihinden önce geçerlilik sürelerini belirleyecekleri geçici teminatlarını teklifleri ile birlikte sunmaları gerektiği düzenlenmiştir.

Bu çerçevede yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan istekli Yöntem Yapı Kimyasalları İnşaat Malzemeleri İzolasyon İnşaat Taahhüt Turizm Gıda Tarım İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından geçici teminat olarak Türkiye Vakıflar Bankası’nın müdür ve üst yetkili sıfatını haiz iki görevlisi tarafından imzalı 1.650.000,00 TL tutarındaki teminat mektubunun sunulduğu, mektubun 31.07.2017 tarihine kadar geçerli olduğu, ekinde teyit yazısının bulunduğu,

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Zen Grup Mühendislik Enerji İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından geçici teminat olarak Ziraat Bankası’nın yönetmen ve şube müdür sıfatını haiz iki görevlisi tarafından imzalı 1.750.000,00 TL tutarındaki teminat mektubunun sunulduğu, mektubun 31.07.2017 tarihine kadar geçerli olduğu, ekinde teyit yazısının bulunduğu görülmüştür.

Sonuç itibariyle itirazen şikâyete konu isteklilerin sundukları geçici teminat mektuplarının geçerlik süresinin idarece İdari Şartname’de belirlenen süreyi kapsadığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5.İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6.Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13.Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

…

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

….

45.1.17. İhale süreci devam ederken çeşitli nedenlerle teklif geçerlik süresinin bitmesi ve 4734 sayılı Kanunun 32 nci maddesi uyarınca teklif geçerlik sürelerinin uzatılması yönündeki idare talebini kabul etmeyen isteklilerin bulunması durumunda; yeniden bir sınır değer tespit edilmeyecek ve idarece aşırı düşük teklif sorgulaması, tespit edilen ilk sınır değer dikkate alınarak gerçekleştirilecektir. Ancak; gerek idarece gerek Kurum veya mahkemeler tarafından alınan kararlar çerçevesinde, ihale tarihi itibari ile geçerli olan teklif sayısında değişiklik olması halinde aşırı düşük teklif sınır değerinin geçerli teklifler dikkate alınarak yeniden belirlenmesi gerekmektedir.

…” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede idarece sınır değerin 53.366.337,28 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında teklif veren Yöntem Yapı Kimyasalları İnşaat Malzemeleri İzolasyon İnşaat Taahhüt Turizm Gıda Tarım İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve Zen Grup Mühendislik Enerji İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den EKAP üzerinden 30.01.2017 tarihinde tebliğ edilen yazı ile aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği, sorgulama yazısının ekinde sıralı analiz girdileri tablosu, nakliye mesafe tutanağı, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri, açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesi, açıklama istenilecek analiz girdileri listesi, örnek nakliye analiz formatı, örnek analiz formatının da bulunduğu ve açıklama istenilen 69 adet iş kaleminin belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli Yöntem Yapı Kimyasalları İnşaat Malzemeleri İzolasyon İnşaat Taahhüt Turizm Gıda Tarım İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde,

4 adet hesap cetveli, kamu kurum ve kuruluşlarına ilişkin teklif birim fiyat listesi, analizler, yardımcı analizler ile 9 adet fiyat teklifinin sunulduğu,

Açıklama kapsamında sunulun analizlerde yer alan girdilerin birimlerinin idarece isteklilere tebliğ edilen analiz formatlarına yer alan birimlere uygun şekilde oluşturulduğu, “bazı analiz girdilerinin miktarlarında iki basamaklı sayıya yuvarlama yapılarak miktarlarında azaltma yapıldığı” iddialarına ilişkin olarak ise, ihalenin anahtar teslim götürü bedel üzerinden ihaleye çıkarıldığı, idarece sınır değerin altında teklif veren isteklilere tebliğ edilen açıklama isteme yazısı ve eklerinde açıklama istenilen iş kalemleri ve analiz girdilerinin miktar kısmının boş bırakılarak isteklilere tebliğ edildiğinden anılan iddianın mesnetsiz olduğu,

Kar oranlarının düşük olduğu, sözleşme giderlerini karşılamadığı, aşırı düşük teklif açıklamalarında açıklama istenilen iş kalemlerinde öngördükleri kar oranı ile beyan ettikleri kar oranlarının birbirinden farklı olduğu iddia edilmekle birlikte Tebliğ’in 45’inci maddesinde yer alan “…İsteklilerin kendi belirleyecekleri kar ve genel giderler tutarı ile teklif fiyatlarını belirler.” açıklaması gereği isteklilerin kar oranlarını kendilerinin belirleyeceklerinden anılan iddianın yerinde olmadığı, kaldı ki ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşme giderleri için bedel öngördüğü,

Analizlerde yer alan işçilik girdilerinin Tebliğ’in “45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” açıklaması gereği (1777,50TL /225=7,9) saatlik asgari ücretin altında olmadığı, bütün işçilik girdilerinin saatlik asgari ücrete eşit veya üzerinde olduğu, diğer taraftan başvuru sahibinin “iş süresince çalışması öngörülen toplam personel sayısının belirtilmesi gerektiği” yönündeki iddiasına ilişkin olarak ise, Tebliğ’in 45’inci maddesi gereğince isteklilerin açıklamalarında toplam çalıştıracakları personeli tevsik etmelerine ilişkin herhangi bir açıklama bulunmadığı,

Ayrıca açıklama kapsamında 08.02.2017 ve 09.02.2017 tarihli 9 adet fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat tekliflerinin açıklama istenilen “ÖBF.01 Aluminyum Çift Açılım Pencere Aksesuar ve Özel Kol takılması, ÖBF.02 Mekanik montajlı sistem ile traverten cephe kaplaması yapılması, ÖBF.23 Alçı Tavan Karosu İle PVC Kaplamalı Asma Tavan Yapılması (60600.95) , ME-ÖZEL-187 Chiller, ME-ÖZEL-150 Fancoıl Cihazı, 2 Borulu, 4 Yöne Üflemeli Kaset Tipi Tip-1, ME-ÖZEL-151 Fancoıl Cihazı, 2 Borulu, 4 Yöne Üflemeli Kaset Tipi Tip-2, E.Ö.JEN.14 Şartnamesine Uygun 1400KVA Dizel Jeneratör, E.Ö.UPS.12 Şartnamesine Uygun 350 KVA Kesintisiz Güç Kaynağı, E.Ö.C.1 Sabit Dome IP Kamera, E.Ö.C.2 harici IP Sabit Kamera ve Muhafazası, E.Ö.D.1 Şartnamesine Uygun IP Telefon Santrali, E.Ö.D.724 Port Swıtch, E.Ö.D.9 48 Port Swıtch” iş kalemlerinin açıklamalarında kullanıldığı,

Fiyat tekliflerinin 7 tanesinin SMMM tarafından imzalanıp kaşelendiği, kaşede iletişim bilgilerinin yer aldığı, diğer 2 adet fiyat teklifinin ise YMMM tarafından kaşelenip imzalandığı, fiyat tekliflerinin Tebliğ’de yer alan meslek mensubuna ait beyanı içerdiği, tekliflerde teklife konu kaleme ilişkin birimlere yer verildiği ve bu birimlerin analizler ile uyumlu olduğu, diğer taraftan başvuru sahibinin “fiyat tekliflerinin hangi beyanname dönemine ait olduğunun belirtilmediği, idarece tekliflere dayanak teşkil eden tutanakların meslek mensuplarından talep edilmediği, tutanaklar ile fiyat tekliflerinin birbiri ile uyumsuz olduğu, açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanaklarında güncel vergi beyannamelerine uygun olması gerektiği” şeklindeki iddialarına ilişkin olarak ise, Tebliğ’in 45’inci maddesinde yer alan “45.1.13.1.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.” açıklaması gereği fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanakların isteklilerce açıklama kapsamında sunulmasına gerek bulunmadığı, idarece veya Kurum tarafından gerek bulunması durumunda tutanakların talep edilebileceği,

“ÖBF.01 Aluminyum Çift Açılım Pencere Aksesuar ve Özel Kol takılması” iş kalemi,

“ÖBF.02 Mekanik montajlı sistem ile traverten cephe kaplaması yapılması” iş kalemi, “ÖBF.23 Alçı Tavan Karosu İle PVC Kaplamalı Asma Tavan Yapılması (60600.95)” iş kalemi ile “ME-ÖZEL-187 Chiller, ME-ÖZEL-150 Fancoıl Cihazı, 2 Borulu, 4 Yöne Üflemeli Kaset Tipi Tip-1, ME-ÖZEL-151 Fancoıl Cihazı, 2 Borulu, 4 Yöne Üflemeli Kaset Tipi Tip-2, E.Ö.JEN.14Şartnamesine Uygun 1400KVA Dizel Jeneratör, E.Ö.UPS.12 Şartnamesine Uygun 350 KVA Kesintisiz Güç Kaynağı, E.Ö.C.1 Sabit Dome IP Kamera, E.Ö.C.2 harici IP Sabit Kamera ve Muhafazası, E.Ö.D.1 Şartnamesine Uygun IP Telefon Santrali, E.Ö.D.724 Port Swıtch, E.Ö.D.9 48 Port Swıtch” iş kalemleri için fiyat tekliflerinin sunulduğu, tekliflerin şekil şartlarına uygun şekilde düzenlendiği ve işçilik öngörülen fiyat tekliflerinde işçilik ücretlerinin saatlik asgari ücretin altında olmadığı,

Açıklama istenilen analiz girdileri kapsamında yer alan akaryakıt girdilerine ilişkin öngörülen fiyatların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2016 yılı birim fiyatlarından düşük olmadığı, bu nedenle akaryakıta ilişkin açıklamaların tevsik edilmesi amacıyla başkaca bir belge sunulmasına gerek bulunmadığı, kaldı ki ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenilecek analiz girdileri içerisinde yer alan akaryakıt iş kalemlerine ilişkin açıklamalarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2016 yılı birim fiyatları esas alındığından açıklama kapsamında analiz sunulmasına gerek bulunmadığı,

“Araçlara ilişkin açıklamalarda araçların zati bedellerinin düşük tutulduğu, analizlerde farklı teknik özelliklere sahip araçlar için aynı birim fiyatların kullanıldığı, makine ekipmanı için rayiç bedelin esas alınması gerekirken kendi amortisman defterlerinde yer alan bedellerin esas alındığı, araçların teknik özelliklerini ve analizlerde belirtilen araçlarla aynı güç ve kapasitede olduğunu tevsik eden belgelerin sunulması gerekirken sunulmadığı, açıklama istenilen bütün iş kalemlerinin alt analizlerinde makine girdileri için öngörülen birim fiyatların hatalı olduğu, makinelere ilişkin açıklamalarda makul ve kabul edilebilir değerlerin altında fiyat öngörüldüğü, makinelerin bakım, onarım gibi pek çok giderinin de bulunduğu ve bu giderlerinde açıklamalarda gösterilmesi gerektiği, ayrıca makineler amortisman defterine kayıtlı olsa dahi YMM veya SMMM tarafından onaylı raporların açıklama kapsamında sunulması gerektiği” şeklindeki iddialara yönelik yapılan incelemede, açıklama istenilen analiz girdileri içinde yer alan makine ve ekipmana ilişkin açıklamaların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2016 yılı birim fiyatları esas alınarak yapıldığı, makine ve ekipmana ilişkin olarak yapılan açıklamalarda öngörülen bedellerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyatlardan düşük olmadığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyatlar açıklamada esas alındığından söz konusu giderlerin tevsik edilmesi amacıyla başka bir belge sunulmasına gerek bulunmadığı ve başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan analiz girdilerindeki miktarların düşürüldüğü iddiasına ilişkin olarak, isteklinin açıklamasında esas aldığı metrajlarla idareye ait metrajların karşılaştırılması sonucunda, açıklanması istenilen iş kalemlerinin bir kısmında isteklinin miktarlarının fazla veya düşük olmak üzere idarenin miktarlarından farklı olduğu tespit edilmiştir. Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde, idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının birebir örtüşmesi zorunluluğu bulunmamasına karşın, aradaki farkın teklif fiyatının esaslı ölçüde düşmesine sebebiyet verecek boyutta olmaması gerekmektedir. Bu çerçevede istekli tarafından bazı kalemlerde düşük, bazı kalemlerde ise yüksek miktar öngörüldüğü görülmekle birlikte yüksek miktar öngörülen miktarlardaki iş kalemlerinde %10’u aşan bir oranda farkın bulunmadığı, bu nedenle öngörülen bu farkın makul nitelikte olduğu anlaşıldığından ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının iddialarla sınırlı olarak incelenmesi neticesinde uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Zen Grup Mühendislik Enerji İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, fiyat teklifleri, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlara ilişkin liste, hesap cetvelleri, fiyat teklifleri ve analizler ve yardımcı analizlerin sunulduğu görülmüştür. Açıklamalara ilişkin iddialar kapsamında yapılan inceleme aşağıdaki gibidir.

49 adet iş kalemine ilişkin açıklamalarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2016 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı, söz konusu iş kalemlerine ilişkin listede iş kalemlerinin 2016 yılı kar ve genel gider dâhil fiyatları, kar ve genel gider hariç birim fiyatları, teklif edilen kar ve genel gider ve teklif edilen birim fiyata yer verildiği, yapılan incelemede iş kalemlerinin birimlerinin idarece sınır değerin altında teklif veren isteklilere tebliğ edilen sorgulama yazısındaki birimler ile uyumlu olduğu, diğer taraftan istekli tarafından öngörülen karsız birim fiyatların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış 2016 yılı karsız birim fiyatlardan düşük olmadığı, dolayısıyla söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak analiz sunulmasına gerek bulunmadığı,

“Bazı analiz girdilerinin miktarlarında iki basamaklı sayıya yuvarlama yapılarak miktarlarında azaltma yapıldığı” iddialarına ilişkin olarak ise, ihalenin anahtar teslim götürü bedel üzerinden ihaleye çıkarıldığı, idarece sınır değerin altında teklif veren isteklilere tebliğ edilen açıklama isteme yazısı ve eklerinde açıklama istenilen iş kalemleri ve analiz girdilerinin miktar kısmının boş bırakılarak isteklilere tebliğ edildiğinden başvuru sahibinin bu iddiasının mesnetsiz olduğu,

Kar oranlarının düşük olduğu, sözleşme giderlerini karşılamadığı, aşırı düşük teklif açıklamalarında açıklama istenilen iş kalemlerinde öngördükleri kar oranı ile beyan ettikleri kar oranlarının birbirinden farklı olduğu iddia edilmekle birlikte Tebliğ’in 45’inci maddesinde yer alan “…İsteklilerin kendi belirleyecekleri kar ve genel giderler tutarı ile teklif fiyatlarını belirler.” açıklaması gereği isteklilerin kar oranlarını kendilerinin belirleyeceklerinden anılan iddianın yerinde olmadığı,

İşçilik girdilerinin Tebliğ’in “45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” açıklaması gereği (1777,50TL /225=7,9) saatlik asgari ücretin hesaplama tablosunda saatlik asgari ücretin 7,90 TL olarak hesaplandığı ve sunulan analiz ve yardımcı analizlerde işçilik bedellerinin 7,90 TL’den düşük olmadığı, diğer taraftan başvuru sahibinin “iş süresince çalışması öngörülen toplam personel sayısının belirtilmesi gerektiği” yönündeki iddiasına ilişkin olarak ise, Tebliğ’in 45’inci maddesi gereğince isteklilerin açıklamalarında toplam çalıştıracakları personeli tevsik etmelerine ilişkin herhangi bir açıklama bulunmadığı,

Açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin “ÖBF.01 Aluminyum Çift Açılım Pencere Aksesuar ve Özel Kol takılması, ÖBF.02 Mekanik montajlı sistem ile traverten cephe kaplaması yapılması, ÖBF.23 Alçı Tavan Karosu İle PVC Kaplamalı Asma Tavan Yapılması (60600.95) , ME-ÖZEL-187 Chiller, ME-ÖZEL-150 Fancoıl Cihazı, 2 Borulu, 4 Yöne Üflemeli Kaset Tipi Tip-1, ME-ÖZEL-151 Fancoıl Cihazı, 2 Borulu, 4 Yöne Üflemeli Kaset Tipi Tip-2, E.Ö.JEN.14 Şartnamesine Uygun 1400KVA Dizel Jeneratör, E.Ö.UPS.12 Şartnamesine Uygun 350 KVA Kesintisiz Güç Kaynağı, E.Ö.C.1 Sabit Dome IP Kamera, E.Ö.C.2 harici IP Sabit Kamera ve Muhafazası, E.Ö.D.1Şartnamesine Uygun IP Telefon Santrali, E.Ö.D.7. 24 Port Swıtch, E.Ö.D.9 48 Port Swıtch iş kalemlerinin açıklamalarında kullanıldığı,

Fiyat tekliflerinin 4 tanesinin SMMM tarafından imzalanıp kaşelendiği, kaşede iletişim bilgilerinin yer aldığı, diğer 3 adet fiyat teklifinin ise YMMM tarafından kaşelenip imzalandığı, fiyat tekliflerinin Tebliğ’de yer alan meslek mensubuna ait beyanı içerdiği, tekliflerde teklife konu kaleme ilişkin birimlere yer verildiği ve bu birimlerin analizler ile uyumlu olduğu, diğer taraftan başvuru sahibinin “fiyat tekliflerinin hangi beyanname dönemine ait olduğunun belirtilmediği, idarece tekliflere dayanak teşkil eden tutanakların meslek mensuplarından talep edilmediği, tutanaklar ile fiyat tekliflerinin birbiri ile uyumsuz olduğu, açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanaklarında güncel vergi beyannamelerine uygun olması gerektiği” şeklindeki iddialarına ilişkin olarak ise, Tebliğ’in 45’inci maddesinde yer alan “45.1.13.1.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.” açıklaması gereği fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanakların isteklilerce açıklama kapsamında sunulmasına gerek bulunmadığı, idarece veya Kurum tarafından gerek bulunması durumunda tutanakların talep edilebileceği,

“ÖBF.01 Aluminyum Çift Açılım Pencere Aksesuar ve Özel Kol takılması” iş kalemi, “ÖBF.02 Mekanik montajlı sistem ile traverten cephe kaplaması yapılması” iş kalemi, “ÖBF.23 Alçı Tavan Karosu İle PVC Kaplamalı Asma Tavan Yapılması (60600.95)” iş kalemi ve “ME-ÖZEL-187 Chiller, ME-ÖZEL-150 Fancoıl Cihazı, 2 Borulu, 4 Yöne Üflemeli Kaset Tipi Tip-1, ME-ÖZEL-151 Fancoıl Cihazı, 2 Borulu, 4 Yöne Üflemeli Kaset Tipi Tip-2, E.Ö.JEN.14Şartnamesine Uygun 1400KVA Dizel Jeneratör, E.Ö.UPS.12 Şartnamesine Uygun 350 KVA Kesintisiz Güç Kaynağı, E.Ö.C.1 Sabit Dome IP Kamera, E.Ö.C.2 harici IP Sabit Kamera ve Muhafazası, E.Ö.D.1 Şartnamesine Uygun IP Telefon Santrali, E.Ö.D.724 Port Swıtch, E.Ö.D.9 48 Port Swıtch” iş kalemleri için fiyat tekliflerinin sunulduğu, fiyat tekliflerinin mevzuata uygun şekilde düzenlendiği ve işçilik öngörülen fiyat tekliflerindeki işçilik ücretlerinin saatlik asgari ücretin üzerinde olduğu,

Açıklama istenilen analiz girdileri kapsamında yer alan akaryakıt girdileri ve araç ve makinelere ilişkin olarak yapılan incelemede, söz konusu girdilerin açıklama istenilen analiz girdisi olarak yer aldığı iş kalemlerine ilişkin açıklamalarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2016 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı ve fiyatların yayımlanan birim fiyatlardan düşük olmadığı, bu nedenle söz konusu girdilere ilişkin açıklamaların tevsik edilmesi amacıyla başkaca bir belge sunulmasına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan analiz girdilerindeki miktarların düşürüldüğü iddiasına ilişkin olarak, isteklinin açıklamasında esas aldığı metrajlarla idareye ait metrajların karşılaştırılması sonucunda, açıklanması istenilen iş kalemlerinin bir kısmında isteklinin miktarlarının fazla veya düşük olmak üzere idarenin miktarlarından farklı olduğu tespit edilmiştir. Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde, idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının birebir örtüşmesi zorunluluğu bulunmamasına karşın, aradaki farkın teklif fiyatının esaslı ölçüde düşmesine sebebiyet verecek boyutta olmaması gerekmektedir. Bu çerçevede istekli tarafından bazı kalemlerde düşük, bazı kalemlerde ise yüksek miktar öngörülmek suretiyle bir miktar fiyat avantajı sağlandığı görülmekle birlikte açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin idarenin belirlediği miktarlar ile isteklinin söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak açıklaması kapsamında teklif ettiği miktarlar arasındaki farkın, teklif fiyatına etkisinin toplam 1.433.076,00 TL olduğu, başka bir deyişle miktarlar arasındaki farkın isteklinin teklif fiyatını 1.433.076,00 TL yukarıya çekmesine neden olduğu, ancak bu durumun ihaleye katılan isteklilerin teklif sıralamasını değiştirmediği tespit edildiğinden başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde görülmemiştir. Yapılan inceleme sonucunda, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin açıklamalarının iddialar kapsamında incelenmesi neticesinde uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

c)Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan.

d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.

…

Kurum, dördüncü fıkranın; (c) bendi ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının uygun görüşünü alarak sosyal güvenlik prim borcunun kapsamı ve tutarını; (d) bendi ile ilgili olarak, Gelir İdaresi Başkanlığının uygun görüşünü alarak vergi borcu kapsamına girecek vergileri; tür ve tutar itibariyle belirlemeye yetkilidir.

Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale dışı bırakılma” başlıklı 52’nci maddesinde “(1) Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;

…

c) Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan,

ç) Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan,

…

adaylar ve istekliler ihale dışı bırakılır.

(2) İhale üzerinde kalan istekliden, birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Bu belgelerin, ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerekir.

(3) Ortak girişimlerde söz konusu belgelerin yukarıda öngörülen şekilde bütün ortaklarca ayrı ayrı verilmesi zorunludur.

(4) Birinci fıkranın (c) bendindeki “Türkiye’de kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu”nun kapsamı ve tutarı Kamu İhale Genel Tebliğinde belirlenir.

(5) Türkiye’de kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcunun değerlendirilmesinde, isteklinin;

a) İlgili mevzuatına göre tahakkuk eden prim borçlarının süresi içinde ödenmemesi halinde kesinleşmiş prim borcu olduğu,

b) Prim borcuna karşı dava açılması halinde, bu dava sürecinde veya takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş prim borcu olduğu,

c) Prim borcunun 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde cebren tahsili yolunda tesis edilen işlemlere karşı dava açılması halinde, bu dava sürecinde veya sonucunda takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş prim borcu olduğu,

ç) Vadesi geçtiği halde ödenmemiş ancak ilgili kurum tarafından belli bir vadeye bağlanarak tecil edilmiş prim borçlarının, vadesindeki ödemeler aksatılmadığı sürece, kesinleşmiş prim borcu olmadığı,

kabul edilecektir.

(6) Birinci fıkranın (ç) bendindeki “Türkiye’de kesinleşmiş vergi borcu” nun kapsamına girecek vergilerin tür ve tutarı Kamu İhale Genel Tebliğinde belirlenir.

(7) Türkiye’de kesinleşmiş vergi borcunun değerlendirilmesinde ise isteklinin;

a) Beyan üzerine alınan veya maktu olarak belirlenip ödemesi belirli tarihlerde yapılan vergilerde ödeme vadesi geçmiş olup ödeme yapılmamış ise kesinleşmiş vergi borcu olduğu,

b) Re’sen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı dava açma süresi geçirilmediği sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

c) Re’sen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı vergi yargısında dava açılmışsa bu dava üzerine tahsil edilebilir hale gelmiş ve süresinde ödenmemiş alacak bulunmadığı sürece kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

ç) Vadesi geçtiği halde ödenmemiş ancak vergi idaresi tarafından taksitlendirilmiş veya tecil edilmiş vergi borçlarının, vadesindeki ödemeler aksatılmadığı sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

d) Vergi borcunun 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde cebren tahsili yolunda tesis edilen işlemlere karşı dava açılması halinde, bu dava sürecinde veya sonucunda takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş vergi borcu olduğu,

kabul edilecektir.” hükmü,

“İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeye davet edilmesi” başlıklı 68’inci maddesinde “… (2) Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, sözleşme imzalanmadan önce ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur.

(3) Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde kalan istekli, yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme imzalamak zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, (…)Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere idareye sunulan belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıda aktarılan hükümleri gereğince ihale üzerinde bırakılan istekliden Yönetmelik’in anılan hükmünün birinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Bu belgelerin ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerekir.

Bu çerçevede Kamu İhale Kurumu tarafından yayınlanan standart formlardan anahtar teslimi götürü bedel teklif mektubunun 2’nci maddesinde “İhale tarihinde, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımızı ve olmayacağımızı, anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu hususlara ilişkin olarak durumumuzda değişiklik olması halinde buna ilişkin belgeleri İdarenize derhal vereceğimizi; ihalenin üzerimizde kalması halinde ise sözleşme imzalanmadan önce ihale tarihinde anılan maddenin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumda olmadığımıza ilişkin belgeleri anılan Kanun ve ilgili mevzuat ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz.” şeklinde bir ifadeye yer verildiği, ihaleye teklif sunan isteklilerin de bu standart formu kullanarak tekliflerini sunduğu göz önünde bulundurulduğunda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin Kanun’un anılan maddesinde yer alan duruma ilişkin belgeleri sözleşmeyi imzalama aşamasında idareye sunması gerekmektedir.

Diğer taraftan; idarelerce ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşmeye davet edilmesi aşamasında kullanılan standart formda da “…Tebliğ tarihini izleyen günden itibaren en geç on gün içinde, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığınıza dair belgeler ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde belirtilen oranlarda kesin teminatı vermek ve diğer yasal yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle ihale konusu işe ilişkin sözleşmeyi imzalamanız gerekmektedir…” ifadelerine yer verilmiştir.

İnceleme konusu ihalede, kesinleşen ihale kararının isteklilere bildirildiği ve bu aşamadan sonra da şikâyet sürecinin başladığı, henüz idarece sözleşmeye davet aşamasına geçilmediği anlaşılmıştır.

Mevzuatın yukarıda yer alan bütün hükümleri bir arada değerlendirildiğinde; öncelikle isteklilerin tekliflerini Kurum tarafından yayınlanan standart formlar kullanılarak sunması gerektiği, bu çerçevede ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından da teklif mektubuna ilişkin standart form kullanılarak tekliflerin sunulduğu ve söz konusu belge ile de gerekli taahhüdün verildiği, idarelerce ise yine Kurum tarafından yayınlanan standart formlar kullanılarak ihale sürecindeki ilgili işlemlerin yapılması gerektiği, sözleşmeye davet yazısına ilişkin standart formda da ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşmeyi imzalama aşamasında kendisinden istenilen belgeleri idareye sunması gerektiği anlaşılmaktadır. İhale süreci itibariyle henüz sözleşmeye davet aşamasına geçilmeyen ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bu sürece yönelik olarak herhangi bir belge sunulmayan aşamada, isteklinin kesinleşmiş vergi borcu ve sosyal güvenlik prim borcu olup olmadığı hususunda tarafımızca herhangi bir işlem yapılması mümkün değildir.

Ancak sözleşmeye davet yazısı ile birlikte ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulan belgelerin başvuru sahibinin iddia etmiş olduğu gibi kesinleşmiş vergi borcu ve sosyal güvenlik prim borcu olduğuna ilişkin durumun ortaya çıkmasında ise Kanun’un yukarıya aktarılan hükmü gereğince idarece işlem tesis edilmesi gerektiği açık olup başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İsteklilerden KGM Granit Mermer Dek. İth. İhr. Tar. Gıd. İnş. Tah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla istekli adına düzenlenmiş 06.04.2015 tarihli iş bitirme belgesinin sunulduğu, iş deneyim belgesinin “Rixos Khadisha Shymkent Şehri” işine ait olduğu, iş sahibinin “MunayKurulusServis Limited Şirketi” , uygulanan yapı tekniğinin “inşaat ve ince işler” sözleşme tarihinin “21.01.2014” ve belge tutarının 13.306.932,00 USD olduğu görülmüştür. Bahse konu iş deneyim belgesinde uygulanan yapı tekniğinin “inşaat ve ince işler” olduğu anlaşıldığından söz konusu iş deneyim belgesinin Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin ekinde yer alan B II grubu işler kapsamında değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla KGM Granit Mermer Dek. İth. İhr. Tar. Gıd. İnş. Tah. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmakla birlikte, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması durumunda yapılan sınır değer hesaplaması neticesinde sınır değerin 53.478.380,24 TL olacağı, bu durumun sınır değerin altında teklif veren isteklileri değiştirmediği görüldüğünden düzeltici işlem tesis edilmesine gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi