KİK Kararı: 2017/UY.III-800

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/013
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 15.03.2017
Karar No : 2017/UY.III-800 Mahkeme Kararını Göster

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

AKM Yapı Taahhüt San. ve Tic. A.Ş.,

Koşuyolu İmar Limited Sokak No: 17 Kadıköy/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 15. Bölge Müdürlüğü,

Kuzeykent Mahallesi Alparslan Türkeş Bulvarı No: 53 37100 KASTAMONU

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/268373 İhale Kayıt Numaralı “(Bartın-Amasra) Ayr-Arıt-Aydınlar Yolu Km:0+000-29+200 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 15. Bölge Müdürlüğü tarafından 17.08.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Bartın-Amasra) Ayr-Arıt-Aydınlar Yolu Km:0+000-29+200 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri” ihalesine ilişkin olarak AKM Yapı Taahhüt San. ve Tic. A.Ş.nin 13.01.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.01.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.01.2017 tarih ve 3432 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.01.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/203 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Sağlamlar-ÖDF İş Ortaklığı tarafından sunulan fiyat tekliflerinin gerçek veriler üzerinde hazırlanmadığı, söz konusu fiyat tekliflerini hazırlayan şirketlerin vergi beyanları ve şirket defterleri incelendiğinde bu hususun açıkça görüleceği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; K/04, S/05 ve S/08 poz nolu iş kalemlerindeki “C30/37 beton harçları”, “çam kerestesi 2. sınıf”, “mazot” girdileri için; K/13 ve S/21 poz nolu iş kalemlerindeki “beton çelik çubuğu nervürlü Ø 14-32 mm. (s420, b420b-c, b500b-c)”, “beton çelik çubuğu nervürlü Ø 8-12 mm. (s420, b420b-c, b500b-c)” girdileri için; S/10, TT/01, TT/05, Ü/01 ve Ü/02 poz nolu iş kalemlerindeki “amonyum nitrat, fuel-oil karışımı” kalemlerindeki “mazot” ve “kazı nakli-taş nakli” girdilerinin piyasadan alınan fiyat teklifleri ile açıklandığı, ancak piyasadan alınan tekliflerin gerçek veriler ile hazırlanmadığı, dolayısıyla bu fiyat teklifleri ile yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmesinin mümkün olmadığı, söz konusu fiyat tekliflerinin ilgili şirketlerin gerçek ekonomik verileri üzerinden hazırlanmadığı ve gerçeği yansıtmadığı, sunulan fiyat tekliflerinin piyasa rayiçlerinin çok altında olduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin üzerindeki maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarına ait tarih ve sayının SMMM/YMM’ye ait defterlerdeki bilgilerle ve son geçici vergi beyannamesi dönemiyle örtüşmediği; söz konusu fiyat teklifleri satışa dayalı olarak hazırlanmış olmasına rağmen, anılan tekliflere dayanak olarak sunulan tutanakların maliyetlere dayalı olarak hazırlandığı, bahsedilen durumların, fiyat teklifi sunan şirketlerin ekonomik kayıtlarının, fiyat teklifi dayanağı olarak sunulan maliyet/satış tutanaklarının, alış-satış faturalarının, meslek mensubuna ait oda kayıt belgelerinin ve mükelleflere ait imza sirkülerinin talep edilip incelenmesiyle ortaya çıkacağı,

2. Geleceğe yönelik fiyatlandırma içeren fiyat tekliflerine istinaden hazırlanan aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğu, nakliyeye ilişkin iş kalemlerinin farklı tür ve miktarda girdiler içeren iş kalemleri olduğu, bu nedenle nakliye bedellerinin, fiyat teklifi alınan kişilerin resmi defter ve muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir nitelikte bilgiler olamayacağı; ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından TT/01 pozundaki kazının taşınması, TT/02 pozundaki ocak ariyesi kazısı taşınması, TT/03 pozundaki zayıf zemin kazısı taşınması, TT/05, Ü/01 ve Ü/02 pozlarındaki taş nakli girdileri için tür ve miktar öngörülerek fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapıldığı, ancak nakliyeye ilişkin imalatlar idarelerce tanımlanan tarifeler ve teknik dokümanlar gözetilerek gerçekleştirilecek, ihale konusu işe özgü imalatlar olduğundan söz konusu fiyat teklifindeki nakliye bedellerinin fiyat teklifinin alındığı kişilerin resmi defter ve muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir nitelikte bilgiler olmadığı, bu nedenle geleceğe yönelik fiyatlandırma içeren açıklamanın kabul edilmemesi gerektiği,

Ayrıca idare tarafından sunulan analizlerde girdi olarak K katsayısına yer verilerek nakliye hesaplarının Karayolları formülleri kullanılarak açıklanmasının istenildiği; ancak ihale üzerinde bırakılan isteki tarafından sunulan analizlerde bu hususa riayet edilmediği, formüllerle hesaplanan nakliye tutarının çok altında fiyat teklifleri hazırlatılarak açıklama sunulduğu, bu nedenle söz konusu açıklamaların mevzuata uygun kabul edilmesinin mümkün olmadığı,

3. İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından yapılan açıklamaların idarece verilen analiz formatlarına uygun olmadığı, anılan istekli tarafından “C30/37 beton harcı hazır beton harçları”, “çam kerestesi 2.sınıf”, “mazot”, “beton çelik çubuğu nervürlü Ø 14-32 mm. (s420, b420b-c, b500b-c)”, “beton çelik çubuğu nervürlü Ø 8-12 mm. (s420, b420b-c, b500b-c)” ve “amonyum nitrat, fuel-oil karışımı” malzemeleri için nakliye dahil fiyat teklifleri alındığı, ancak idarece verilen analiz formatlarında söz konusu iş kalemlerine ilişkin malzeme, nakliye ve diğer giderlere ilişkin bedellerin ayrı ayrı belirlenmesinin öngörüldüğü, ihale üzerinde bırakılan isteklinin buna uymadığı, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, fiyat tekliflerine dayanak olarak gösterilen EK-O5 ve EK-O6 formları incelendiğinde daha önceki satışlarda ve maliyet hesaplarında nakliye hariç olmak üzere sadece malzeme için fiyat teklifi verildiğinin görüleceği; nakliye dâhil olarak sunulan fiyat tekliflerinin gerçeği yansıtmadığı,

4. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından kum-çakıl nakli ve depo yeri mesafelerine ilişkin tevsik edici belge sunulmadığı, bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilemeyeceği, İdari Şartname’de “Taş ocağı, ariyet ocağı idare tarafından temin edilecektir. Kum-çakıl ocağı depo yeri su temin yeri, konkasör, mekanik plent, asfalt plenti ve şantiyenin kurulacağı alanlar yüklenici firma tarafından temin edilecektir.” denildiği, ayrıca idare tarafından ihale dosyası kapsamında nakliye mesafelerini ve taş/ariyet ocaklarını gösteren itinerer sunulduğu; bu kapsamda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kum-çakıl ocağı ve depo yeri için öngörülen alana ait kira sözleşmesi, ön sözleşme, tapu fotokopisi vs. bilgilerle belgelendirilme yapılması ve nakliye mesafesinin bu alana göre belirlenerek hesaplandığının belgelerle ortaya konulması gerektiği; ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kum-çakıl ocağı ve depo yerine itinererde yer verilmediği ve nakliye mesafesi hesabının bu alanlara göre yapıldığının belgelendirilmediği, söz konusu istekli tarafından yapılan nakliye mesafesi hesaplarının gerçekleri yansıtmadığı, değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

5. İhale üzerinde bırakılan isteki tarafından nakliye hesaplarında kazının şişmesi ve taşların zaiyatının dikkate alınmadığı gibi her nakliyat için zorluk katsayısının 1,00 olarak kabul edildiği, bu yolla yapılan açıklamanın kabul edilemeyeceği, S/10, TT/05, Ü/01, Ü/02, TT/01, TT/02, TT/03 pozlarındaki nakliye hesaplarında kazının şişmesinin ve taşların zayiatının göz önünde bulundurulmadığı, bu sebeple nakliye miktarının doğru hesaplanmadığı ve idare tarafından sunulan analiz formatına uygun açıklama yapılmadığı; nakliye analizlerinde kullanılacak olan zorluk katsayısının her bir nakliyat özelinde ayrı ayrı belirlenmesi gerektiği; ancak söz konusu istekli tarafından zorluk katsayısının her analiz için 1,00 olarak alındığı; bu şekilde yapılan hesaplamaların mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

6. İhale üzerinde bırakılan Sağlamlar-ÖDF İş Ortaklığı tarafından “mazot” girdisi için sunulan fiyat teklifinin TL/kg birimi üzerinden düzenlendiği, ancak EK-O.5 ve EK-O.6 tutanaklarındaki bilgilerin TL/lt birimi üzerinden hazırlandığı; anılan sebeple fiyat teklifleri ile söz konusu tutanakların birbirine aykırılık teşkil ettiği, diğer taraftan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.5’inci maddesi uyarınca isteklilerce sunulacak tekliflerde yer alan akaryakıt fiyatlarının mevzuatta öngörülen dönemler dâhilinde EPDK tarafından belirlenen fiyatların altında olmaması gerektiği, EPDK’nın ilgili dönemde Bartın ili için yayımladığı petrol fiyatları göz önünde bulundurulduğunda ise söz konusu isteklinin sunduğu fiyat teklifinin EPDK fiyatlarının altında olduğunun görüldüğü,

7. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2.2… Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz…” açıklaması ile “45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” açıklamasının bulunduğu, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından analizlerde kullanılan işçilik maliyetlerinin yürürlükte olan asgari ücretin altında olduğu; ayrıca bahse konu istekli tarafından işçilik ücretlerinin belirlenmesinde işçilerin vasfı açısından bir değerlendirme yapılmayıp tüm işçiler için aynı asgari ücretinin öngörüldüğü; anılan sebeplerle söz konusu teklifin kamu yararını sağlayacak niteliklere sahip olmasının olanaksız olduğu,

8. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında kar ve genel gider için çok az bir maliyet belirlendiği, söz konusu isteklinin karar pulu bedeli için teklif fiyatının binde 5,69’una tekabül eden 357.545,91 TL, damga vergisi için ise teklifinin binde 9,48’ine tekabül eden 595.700,39 TL olmak üzere toplam 953.245,30 TL tutarı hesaba katmayarak açıklamalarını yaptığı, istekli tarafından gelir vergisi, SGK gideri, şantiye kurulum ve işletme masrafları teminat giderleri ve hakediş damga vergisi için de yeterli oranda genel gider belirlenmediği,

9. Amonyum nitrat, fuel-oil karşımı malzemenin nakliyesinin ilgili Tüzük hükümlerine göre yapılması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından bu hususta herhangi bir açıklama yapılmadığı, amonyum nitrat, fuel-oil karşımı malzemenin suya dayanıklı olmayan bir malzeme olduğu, nakli kullanılması ve imhasının 87/12028 sayılı Tüzük hükümlerine uygun olması gerektiği, söz konusu malzemenin nakli için emniyet makamlarından taşıma izin belgesi alınması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının anılan malzemenin nakli için seçilen teknik çözümleri aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmadığı, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Diğer taraftan 15.12.2016 tarih ve 2016/UY.III-3097 sayılı Kurul kararında “analiz formatına uygun açıklama sunan isteklinin açıklamasının “amonyum nitrat fuel oil malzemesi için nakliye hesaplanmadığı” gerekçesiyle uygun bulunmaması işleminde mevzuata uyarlık olmadığı” belirtilmişse de anılan malzemenin 500 km mesafe uzaklıktan işin yapılacağı yere nakledileceği dikkate alındığında açıklanması gerektiği,

10. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan proforma faturalarda YMM/SMMM imzasının bulunmadığı, fiyat tekliflerinin hangi vergi beyanname dönemine ait olduğunun belirtilmediği, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilebilmesi için EK-O.5 ve EK-O.6 tutanaklarının istenilmesi ve doğruluğunun teyit edilmesi gerektiği, söz konusu tutanaklar ile fiyat tekliflerinin birbirine uyarlık göstermediği, analiz girdilerinin imalat kalemlerinde kullanılan ve proforma faturalarda yer verilen birimlerin birbirinden farklı olduğu, söz konusu proforma faturaların ihale konusu yapım işini tevsik edecek nitelikte ve güncel olmadığı, söz konusu faturaların içeriğindeki girdilere ilişkin, gerek analiz olarak gerekse fiyat teklifinde ayrıntılı olarak açıklama yapılmadığı, sunulan teklifteki işin yapılabilmesi için çalıştırılması öngörülen asgari toplam personel sayısının belirtilmediği, asgari işçilik maliyetinin belirlenmediği, sunulan birim fiyatla bağdaşıp bağdaşmadığının kontrolünün yapılması gerektiği, ayrıca bahse konu istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında ve ekinde yer alan belgelerin imzaya yetkili kişilerce imzalanmış olmadığı,

11. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerin taşıma birim fiyat hesaplamalarında kullanılan malzeme yoğunlukları ilgili kuruluşlarca açıklanmış olan yoğunluklara uyumlu olmadığı, aşırı düşük teklif açıklamasında analizlerin taşıma birim fiyat hesaplamalarında kullanılan malzeme yoğunluklarının, ilgili kurum ve kuruluşlarca açıklanmış olan yoğunluklara uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihale “Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan Bartın-Amasra Ayr-Arıt-Aydınlar Yolu Km:0+000-29+200 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri Yapımı” işidir.

Başvuruya konu ihale birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilmiş olup, idarece K/04, K/13, S/05, S/08, S/10, S/21, TT/01, TT/02, TT/03, TT/05, Ü/01 ve Ü/02 poz nolu iş kalemlerinde olmak üzere toplam 12 iş kalemine ilişkin olarak açıklama istenilmiştir. Açıklama istenilen iş kalemleri özel poz olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan “45.1.4. ….

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.” açıklaması uyarınca açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizler açıklama istenilen isteklilere verilmek suretiyle, aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalarını verilen bu analizlere göre yapmaları gerektiği belirtilmiştir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin açıklamalar idarece verilen bu analizler esas alınarak, bu analizlerde yer alan girdi ve miktarlara uyularak açıklanmış olup, birim fiyatlandırmanın bir kısmı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyat analizlerinde yer alan birim fiyatlar kullanılarak, bir kısmı için ise fiyat teklifi alınmak suretiyle yapılmış bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde “45.1.13.(Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 17.md.;Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 29.md.) Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.” açıklaması yer almakta olup, bu haliyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin fiyat teklifi ile açıklama sunması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı, ihale komisyonlarının ve Kurumun teklifi aşırı düşük teklif olup açıklama sunan istekliler tarafından sunulan fiyat teklifleri düzenleyen şirketlerin mali yapısını inceleme görev ve yetkisinin bulunmadığı hususu da dikkate alındığında iddianın reddi gerektiği anlaşılmaktadır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak “…4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b….” ile açıklama yapabileceği kurala bağlanmış olup, söz konusu açıklamada açıklama istenilecek iş kalemleri ya da iş kaleminin girdileri arasında yer alan nakliye işinin bu yöntemlerle veya özelde fiyat teklifi alınması suretiyle açıklanması konusunda bir kısıtlamaya yer verilmediği görülmekte olup, iddianın reddi gerektiği anlaşılmaktadır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihalede, idarece K/04, K/13, S/05, S/08, S/10, S/21, TT/01, TT/02, TT/03, TT/05, Ü/01 VE Ü/02 poz nolu iş kalemlerinde olmak üzere toplam 12 iş kaleminde açıklama istendiği, açıklama istenilen bu iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının idarece isteklilere verildiği, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından sunulan analizlerin girdi ve miktar olarak idarece verilen bu analiz formatlarına uygun olduğu, fiyat tekliflerinin kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan “45.1.13.1……

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.” açıklamasına uygun olduğu, iddianın reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 46.5’inci maddesinde “Taş ocağı, ariyet ocağı idare tarafından temin edilecektir. Kum-çakıl ocağı depo yeri su temin yeri, konkasör, mekanik plent, asfalt plenti ve şantiyenin kurulacağı alanlar yüklenici firma tarafından temin edilecektir.” düzenlemesinin bulunduğu, söz konusu düzenlemenin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin bir düzenleme olmadığı, düzenlemenin işin yürütümü ile ilgili olduğu, aşırı düşük teklife ilişkin açıklamaların nasıl yapılacağı hususunun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde düzenlendiği ve teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin “kum-çakıl ocağı ve depo yeri için öngörülen alana ait kira sözleşmesi, ön sözleşme, tapu fotokopisi” sunacağına dair bir düzenleme yer almadığı hususları dikkate alındığında iddianın reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdarece K/04, K/13, S/05, S/08, S/10, S/21, TT/01, TT/02, TT/03, TT/05, Ü/01 ve Ü/02 poz nolu iş kalemi olmak üzere 12 iş kaleminden açıklama istenildiği, bu iş kalemlerinden K/04, K/13, S/05, S/08 poz nolu iş kalemlerinde nakliye girdisinin yer almadığı,

İdarece şikayete konu edilen S/10, TT/05, Ü/01, Ü/02, TT/01, TT/02, TT/03 poz nolu iş kalemlerinde yer alan açıklama istenilen nakliye girdisi analizinin,

Nakliye bedeli

şeklinde hazırlandığı,

zorluk katsayısının (A) taşıma işleminin güç ya da kolay şartlar altında yapılmasını ifade ettiği, idarece ihale dokümanı kapsamında zorluk katsayısına ilişkin bir belirlemenin yapılmadığı,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu iş kalemlerinde yer alan nakliye girdilerinden “taş nakli, agrega nakli, plent miks temel alttemel karışımı nakli” girdisi için 0,15 TL (ton/km), “zayıf zemin kazısı, yarma kazısı, ariyet kazısı nakli” girdisi için 0,35 TL (m3/km) üzerinden alınan fiyat teklifi sunulduğu,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenilen iş kalemleri kapsamında K/13 ve S/21 poz nolu iş kalemlerinde yer alan açıklama istenilen nakliye girdisi için Karayolları nakliye formülü kullanılarak hesaplandığı ve formülde yer alan zorluk katsayısının (A) 1,00 olarak alındığı, Karayolları birim fiyat tariflerinde “…herhangi bir değer yazılmamışsa A=1,00 kabul edilir…” açıklamasına yer verildiği, idarece zorluk katsayısının belirlenmediği hususu da dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasının uygun olduğu, başvuru sahibinin iddiasının reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan kazının şişmesi ve taşların zayiatının göz önünde bulundurulmadığı iddiasının incelenmesi neticesinde, teklif fiyatı aşırı düşük tekliflere ilişkin sınır değer tutarının altında kalan isteklilerin açıklamalarını ihale dokümanına göre ve bu doküman kapsamında verilen analizlere göre yapması gerektiğinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde belirlenmiş olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklamaların idarece verilen analizlere uygun olarak yapıldığı, idarece verilen analizlerde şişime ve zaiyata ilişkin bir açıklamaya yer verilmediği, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının reddi gerektiği anlaşılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Açıklama istenilen K/04, K/13, S/05, S/08, S/10, S/21, TT/01, TT/02, TT/03, TT/05, Ü/01 ve Ü/02 poz nolu iş kalemi olmak üzere toplam 12 iş kaleminde 04.109 poz nolu “mazot” girdisinin yer aldığı, idarenin hazırladığı bütün analizlerde mazot girdisinin ölçü biriminin “KG” olarak kilogram üzerinden belirtildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin idarenin verdiği analizler ile aynı analizleri kullanmak suretiyle açıklama yaptığı, açıklamasına ilişkin analizlerde mazot girdisinin idarenin belirttiği ölçü birimi (KG) ve miktar üzerinden hesapladığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin mazot girdisi için 3,00 TL/KG içeren fiyat teklifi sunduğu ve analizlerde yer alan mazot girdisini bu tutar üzerinden hesapladığı, fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesine uygun olarak meslek mensubu tarafından onaylı olduğu,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.5’inci maddesinde yer verilen “ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatların” açıklamada bir yöntem olarak sayıldığı, aynı maddede “a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri” nin de sayıldığı, dolayısıyla fiyat teklifi ile yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu, iddianın reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin idarece hazırlanan analizlerde yer alan işçilik girdilerinin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan “45.1.2.2….Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz” açıklamasına uygun olarak, açıklama istenilmeyen girdiler arasında sayılmadığı,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama istenilen iş kalemlerinde yer alan işçilik girdileri için ihale tarihi itibariyle geçerli olan asgari işçilik ücreti (7,32 TL / saat) üzerinden hesaplama yapıldığı, bedel öngörüldüğü, açıklamanın bu haliyle Tebliğ’in “45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” açıklamasına uygun olduğu, iddianın reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yapım işlerinde aşırı düşük tekliflere ilişkin işlemlerin nasıl yapılacağına ilişkin açıklamalarının yer aldığı 45’inci maddesinde isteklilerin özel pozlara ilişkin açıklamalarını idarenin verdiği analizlere göre yapacağının belirtildiği, bu analizlerde ne kadar kar ve genel gider öngörülmesi gerektiğine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği, bununla birlikte ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenilen K/04, K/13, S/05, S/08, S/10, S/21, TT/01, TT/02, TT/03, TT/05, Ü/01 ve Ü/02 poz nolu iş kalemlerine ilişkin analizlerin her birinde ayrı ayrı kar ve genel gider öngörüldüğü, başvuru sahibinin iddiasının reddi gerektiği anlaşılmıştır.

9. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Aşırı düşük teklif kapsamında açıklanması istenilen malzemelerin taşınmasına ilişkin usul ve esasların işin yürütülmesi /sözleşmenin uygulanması ile ilgili olduğu, aşırı düşük tekliflere ilişkin açıklamaların nasıl yapılacağı ve nasıl değerlendirileceğine ilişkin düzenlemelerin Kamu İhale Genel Tebliğ’inin 45’inci maddesinde yer aldığı, anılan Tebliğ maddesinde iddia konusu amonyum nitrat, fuel-oil karşımı malzemenin nakli için düşünülen teknik çözümlerin belgelendirilmesi gerektiğine ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı, iddianın reddi gerektiği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan başvuru sahibi tarafından ayrıca “15.12.2016 tarih ve 2016/UY.III-3097 sayılı Kurul kararında “analiz formatına uygun açıklama sunan isteklinin açıklamasının “amonyum nitrat fuel oil malzemesi için nakliye hesaplanmadığı” gerekçesiyle uygun bulunmaması işleminde mevzuata uyarlık olmadığı” belirtilmişse de anılan malzemenin 500 km mesafe uzaklıktan işin yapılacağı yere nakledileceği dikkate alındığında açıklanması gerektiği” iddiasında bulunduğu, iddianın Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu, söz konusu Kurul kararının 15.12.2016 tarihinde alındığı, ilan edildiği ve taraflara bildirildiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 57’nci maddesinde “Şikayetler ile ilgili Kurum tarafından verilen kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir…” hükmü bulunduğu, bu çerçevede iddianın reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

10. Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama kapsamında “hazır beton harcı, amonyum nitrat fuel oil karışımı, motorin, çam kerestesi, nervürlü beton çelik çubuğu, nakliye” konularında olmak üzere toplam 6 adet fiyat teklifi sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde “Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklamasına uygun olarak belirtilen ibare ile birlikte meslek mensubu tarafından onaylanmış olduğu, dolayısıyla mevzuata uygun olduğu,

İhale komisyonunca söz konusu fiyat tekliflerine ilişkin maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6)’nın ilgili meslek mensubundan istenilmediği, Tebliğ’in yukarıda belirtilen maddesinde “Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.” açıklaması bulunduğu, dolayısıyla tutanakların istenilmesinin bir zorunluluk olmadığı dikkate alındığında, usulüne uygun düzenlenmiş fiyat tekliflerine ilişkin (Ek-O.5) veya (Ek-O.6) tutanaklarının istenilmemesinin mevzuata aykırılık taşımadığı, iddianın reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

11. Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerin taşıma birim fiyat hesaplamalarında kullanılan malzeme yoğunlukları ilgili kuruluşlarca açıklanmış olan yoğunluklara uyumlu olmadığı iddiasının incelenmesinde;

İhale üzerinde bırakılan isteklinin S/10 poz nolu “ocak taşı ile istifsiz taş dolgu yapılması (nakli dahil)” iş kalemi ve TT/05 poz nolu Dolgu altına ocak taşından makine ile istifsiz taş dolgu yapılması (nakli dahil) iş kalemlerinde malzeme yoğunluğunu 1,8 olarak aldığı, Karayolları Birim Fiyat Tariflerinde malzeme yoğunluğuna ilişkin olarak “Anroşman veya tahkimat taşı, moloz taşı ve dolgu taşı: 1,800 ton/m3” açıklamasının yer aldığı, ihale komisyonunca da bu açıklamanın uygun bulunduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı, reddi gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi