KİK Kararı: 2017/UY.III-778

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/012
Gündem No : 64
Karar Tarihi : 08.03.2017
Karar No : 2017/UY.III-778

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Kanık İnşaat Limited Şirketi,

İlkbahar Mah. 596. Sok. No: 39/2 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı,

Kızılırmak Mahallesi Ufuk Üniversitesi Caddesi No: 12 06510 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/283183 İhale Kayıt Numaralı “Eşme (Uşak) İçmesuyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu İnşaatı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı tarafından 26.09.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Eşme (Uşak) İçmesuyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Kanık İnşaat Limited Şirketi’nin 12.12.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 30.12.2016 tarih ve 72955 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.12.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/3241 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale üzerinde bırakılan istekli Ekşi İnş. Taah. Mad. Ener. Üret. Tur. Özel Sağlık Hiz. Taş. Ve Pet. Tar. ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi Sürekli İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklif dosyaları kapsamında sunmuş oldukları,

a) Vekâletname, imza sirküleri ve imzaların geçerliliğinin teyit edilmediği,

b) 4734 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesi, Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliğinin 31’inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 11’inci maddesi uyarınca, isteklilerin teklifleri ve ortaklığa dair iş deneyim belgelerini sunmaları durumunda, aynı zamanda ortaklık durum belgesini de sunmak zorunda oldukları, bu ortaklık durum belgesinde yer alan bilgilerin ticaret sicilinde yer alan bilgilerle doğru olup olmadığının teyit edilmesinin gerektiği,

c) Anılan hükümler doğrultusunda ihale uhdesinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait teklifin ve ek olarak sundukları evrakın isteklilerin gerçek yetkililerince imzalanıp imzalanmadığı, imza sirküsü, vekaletname ve/veya teklifteki imzaların aynı olup olmadığı; tekliflerin ekinde sunulan vekaletnamede yetkili oldukları belirtilen kişilerin yetki sürelerinin ve dolayısıyla imza atmaya yetkili olup olmadıklarının tespiti için vekaletnamedeki sürenin dolup dolmadığı yani vekaletnamenin geçerliliği gibi hususların da teyit edilmesi gerektiği,

d) İş deneyim belgelerinin ihale konusu iş veya benzer iş kapsamındaki tanımları karşılamadığı, söz konusu belge tutarlarının asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı, iş deneyim belgesinin belge kapsamındaki ilgili imalatlar ayrıştırıldığında teklif edilen bedelin %70’ini karşılamadığı, iş deneyim belgesinin ihalenin ilan tarihinden itibaren geriye doğru 15 (onbeş) yıl süreyi aştığı, iş deneyim belgesine sahip ortakların başka bir şirket ya da kurumda görev yapmakta olduğu, iş deneyim belgelerinin başka şirketlerde de kullanıldığı ve bu ortakların ilgili idareden emekliliğinden 2 (iki) yıl, istifasından 3 (üç) yıl süreyi doldurmadığı,

e) Teminat mektuplarının sürelerinin ihale sürecinin uzamasından kaynaklı olarak ihale konusu işin süresini kapsamadığı, geçici teminat mektubunun süresi ve tutarının yeterli olmadığı,

f) Odaya kayıtlı olduğunu gösterir belgenin ihale yılı içerisinde alınmadığı ve belgedeki imzanın odanın yetkili kişisine ait olmadığı,

g) Ortaklık durum belgesinin doğruyu yansıtmamakta olduğu, iş deneyim belgesine sahip ortağın ortaklık süresinin ihale tarihinden geriye doğru 1 (bir) yıldan daha az süreye sahip olduğu,

h) Tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir ticaret sicil gazetesinin sunulmadığı,

i) Teklif mektubu ve teklif cetvelinde yazım hatası ve aritmetik hata bulunduğu, mektup ve cetveli imzalayan kişinin isminin bulunmadığı, İdari Şartname’nin istediği şekil unsurlarına uyulmadığı, teklif cetvelinde para biriminin belirtilmediği,

j) Banka referans mektubunun miktar ve şekil yönünden uygun olmadığı; belgenin ihale ilan tarihinden sonra alınması gerekirken önce alındığı,

k) Bilançonun yeterli olmadığı; bilanço rasyoları standart formunda yuvarlama yapılmaması gerektiği, belgenin yetkili kişi tarafından usulüne uygun kaşe basılarak imzalanmadığı, bilançonun, gelir tablosunun ve faturaların eksik olduğu; bulunanların da yeterli parasal tutarları sağlamadığı ve İdari Şartname’de belirtilen dönemlerden farklı dönemlere ait olduğu,

Anılan isteklilerin ve %51 oranında hissedarlarının ihale tarihi itibariyle kesinleşmiş vergi ve SGK borcunun bulunduğu, dolayısıyla anılan isteklilerin sunmuş oldukları teklif dosyalarının içerik olarak ilgili ihalenin İdari Şartname’si, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği'nde belirtilen hükümlere aykırılık içermesi sebebiyle her iki istekliye ait teklifin de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
Aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun bulunan Ekşi İnş. Taah. Mad. Ener. Üret. Tur. Özel Sağlık Hiz. Taş. ve Pet. Tar. ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İle Sürekli İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında, açıklama istenen EŞME.İÇM.İNŞ.11 poz numaralı DY1 (V=1000 m3) B.A.G Servis Deposu Yapılması, EŞME.İÇM.İNŞ.12 poz numaralı DY2 (V=1000m3) B.A.G Servis Deposu Yapılması, EŞME.İÇM.İNŞ.23 poz numaralı Dış çapı Ø 90 mm PE-100 PN10 boru ile şebeke hattı döşenmesi, EŞME.İÇM.İNŞ.24 poz numaralı Dış çapı Ø 110 mm PE-100 PN10 boru ile şebeke hattı döşenmesi, EŞME.İÇM.İNŞ.26 poz numaralı Dış çapı Ø 160 mm PE-100 PN10 boru ile şebeke hattı döşenmesi, EŞME.İÇM.İNŞ.K01 poz numaralı Ø 200 mm anma çaplı entegre contalı beton boru ile ahşap kaplamalı iksa kullanılarak kanalizasyon şebeke hattı yapılması, EŞME.İÇM.İNŞ.K02 poz numaralı Ø 300 mm anma çaplı entegre contalı beton boru ile ahşap kaplamalı iksa kullanılarak kanalizasyon şebeke hattı yapılması, EŞME.İÇM.İNŞ.K03 poz numaralı Ø 400 mm anma çaplı entegre contalı beton boru ile ahşap kaplamalı iksa kullanılarak kanalizasyon şebeke hattı yapılması, EŞME.İÇM.İNŞ.K05 poz numaralı Ø 200 mm olan buhar kürlü, prefabrik 500 doz’lu muayene bacası imalatının ahşap kaplamalı iksa kullanılarak yapılması, EŞME.İÇM.İNŞ.K17 poz numaralı Ø 150 mm iç çaplı entegre contalı buhar kürlü beton boru ile parsel bağlantısının yapılması, EŞME.İÇM.İNŞ.K18 poz numaralı Kanalizasyon parsel bacası yapılması iş kalemlerine ilişkin olarak;

a) Teklif fiyatlarını tutturabilme adına analiz girdi miktarlarının ve rayiç birim fiyatlarının idarece verilen miktara ve resmi rayiç birim fiyatlara aykırı olarak değiştirildiği,

b) Analizlerde işçilik tutarlarının ve/veya saatlik işçilik ücreti hesaplarında kullanılan günlük/haftalık/aylık azami mesai saatlerinin ve/veya yürürlükteki asgari ücretin dikkate alınmadan hesaplandığı,

c) Makine, ekipmanlar ve atölyelere ait saatlik ücretlerin, üçüncü kişi/kuruluşlardan fiyat teklifi alındığı için sıfır yazıldığı veya analiz dışında bırakıldığı,

d) Analiz formatında bulunan ancak açıklama istenilmeyen girdilere ait olup ancak alt analizlerinde işçilik girdisi içeren 03.505(Y), 03.505/2(Y), 03.517, 03.520(Y), 03.521, 03.524, 03.527(Y), 03.537(Y), 03.538, 03.588(Y), 03.589(Y), 03.589/3(Y), 03.589/4(Y), 03.649/2,03.651(Y), 03.671(Y), 03.917/İB-l poz numaralı kalemler arasında bulunan kalemlere yazılan fiyatlar yürürlükteki asgari ücret dikkate alınmadan hesaplandığı, bu nedenle Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.4’üncü maddesi gereği ayrıca işbu durumla alakalı olarak analiz toplamlarına ait %3'e eşit veya altında olan ve açıklama istenmeyen poz numaralan dahilinde işçilik girdileri bulunması ancak idare tarafından bu poz numaralarına açıklama istenmediği, bu nedenle, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.2.2’nci maddesinde bulunan “Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.” açıklaması gereği iki isteklinin de aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiği,

e) Sunulan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren üçüncü kişilerden alınmadığı veya teklifinin ekinde teklife konu alanda faaliyet gösterdiğine ilişkin faaliyet belgesi veya üretmekte olduğu ürüne ait kişi/kuruluş adına alınmış TSE tarafından düzenlenen ilgili belgenin bulunmadığı,

f) Teknik şartnamelerde Türk Standartlarına uygun olması gerektiği belirtilen ürünlere ilişkin tekliflerin/tutanakların/fatura örneklerinin ekinde TSE Belgelerinin bulunmadığı,

g) Sunulan Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların veya isteklilerin 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yaptığı ve idarece kabul edildiği duruma ilişkin söz konusu satışın fatura örneklerinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olması gerekmesine rağmen 26.09.2016 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi "Nisan-Mayıs-Haziran 2016" ve bir önceki geçici vergi beyanname dönemi "Ocak-Şubat-Mart 2016" iken ilgili belgelerin farklı vergi beyanname dönemlerine ilişkin olduğu,

h) Maliyetler dayanak alınarak yapmış oldukları açıklamalara ilişkin alım yapmış oldukları mal miktarının ihale konusu işte kullanılacak mal miktarının yarısından az olduğu, bu nedenle Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.6 ve 45.1.14’üncü maddeleri gereği iki isteklinin de aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiği,

i) Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde meslek mensubu tarafından yazılması gereken ve Kamu İhale Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde bulunan ibarenin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmekte olmasına rağmen isteklilerin savunmasında sunduğu üçüncü kişilerden alınmış fiyat tekliflerinde ilgili ibare ile meslek mensubunun kaşe/mühür ve imzasının bulunmadığı, söz konusu fiyat tekliflerinin hangi beyanname dönemine ait olduğunun da belirtilmediği,

j) Fiyat teklifi sunularak yapılan açıklamalarda rayiçlerin ve piyasa fiyatlarının çok altında fiyatların öngörüldüğü, söz konusu fiyatlarla piyasadan malzeme temin edilmesinin mümkün olmadığı, piyasa şartlarında gerçeği yansıtmadığı, ihale komisyonunca fiyat tekliflerini düzenleyen meslek mensuplarından EK-0.5 ve EK-0.6 fiyat tespit tutanakları istenilmediği, anılan isteklinin aşırı düşük savunmasının kabul edilebilmesi için bu belgelerin doğruluğunun teyit edilmesi gerektiği, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tespit tutanakları talep edilip incelendiği takdirde sunulan proforma fatura/fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğu, faturalara dayanak teşkil eden maliyet tespit tutanağında yer alan paçal fiyat analizlerinin mevzuata aykırı olduğunun görüleceği,

k) Esaslı işçilik gerektiren söz konusu kalemlere ilişkin fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, alınan fiyat tekliflerinde işçilik maliyetlerinin düşürüldüğü, işçilik maliyetlerinin saatlik asgari ücretten daha düşük bir miktar üzerinden hesaplandığı,

l) Analiz girdilerindeki miktarlarda azaltma yoluna gitmek suretiyle analiz fiyatlarının düşürüldüğü,

m) Analizlerdeki kâr oranlarının çok düşük alındığı, bu kâr oranlarının sözleşme giderlerini karşılamadığı,

n) Aşırı düşük teklif savunmalarının esas birim fiyatları, proforma faturaları, teklif alma yazıları, alış-satış faturaları, birim maliyet cetveli ve maliyet tespit raporlarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesine göre yeniden incelenmesi gerektiği,

o) İhale uhdesinde bırakılan istekliye ait savunma istenilen pozlara ilişkin olarak alt analizlerde ve analizlerde bazı değişiklikler yapmak suretiyle savunma verdiği hususunda taraflarında kuvvetli şüphe oluştuğu, özellikle, savunmaya esas analiz ve yardımcı analizlerle eki proforma fatura ve diğer belgelerinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre yeniden incelemesinin yapılması gerektiği,

p) Sunulan proforma faturalarda; faturaların içeriğindeki girdilere ilişkin, gerek analiz olarak gerekse fiyat teklifinde ayrıntılı olarak açıklama yapılmadığı, söz konusu proforma faturaların ihale tarihi esas alınmak suretiyle yapılacak bir değerlendirme ile ihale konusu yapım işini tevsik edecek nitelikte ve güncel olmadığının görüleceği, faturaların içeriğindeki girdilere ilişkin, gerek analiz olarak gerekse fiyat teklifinde ayrıntılı olarak açıklama yapılmadığı, bu hususta yapılacak hizmet için alınan teklifler, personel çalıştırılmasına dayalı işlemler olduğundan sunulan teklifteki işin yapılabilmesi için çalıştırılması öngörülen asgari toplam personelin sayısının belirtilmediği, asgari işçilik maliyetinin belirlenemediği

q) Analizlerde kullanılan ve proforma faturalarda yer verilen birimlerin birbirinden farklılık teşkil ettiği,

r) Akaryakıt birim fiyatı için EPDK fiyatları esas alınması gerekirken bu fiyatlardan daha düşük bedelli fiyat teklifi alınması mevzuata aykırı olduğu,

s) Açıklama istenen ve istenmeyen tüm girdilerin poz numaraları, tanımları, birimleri, birim fiyatlarıyla bir arada listelenmediği,

t) Açıklama istenen farklı iş kalemlerine ait analizlerde; gerek açıklama istenilen gerekse de açıklama istenilmeyen aynı poz numaralı girdilere farklı fiyatlar verildiği,

u) Birim fiyat teklif cetvelinde bulunan tüm iş kalemlerinin oluşturduğu bir genel icmal veya hesap tablosunun bulunmadığı,

v) Sözleşme imzalanması için gerekli yasal giderler olan damga pulu, karar pulu, KİK payı toplam %1,567’lik oranın ilgili istekliler tarafından yapılan açıklamalarda ihale bedeli üzerinden yapılması gerekirken KİK payı, damga vergisi ve karar pulu bedeli için yeterli miktarda genel gider öngörülmediği dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı ve reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer verilen hususlara ilişkin inceleme birlikte yapılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde “… (8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,
Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri.

…

e) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi

f) İsteklinin ortak girişim olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun iş ortaklığı beyannamesi,

h) Tüzel kişi tarafından iş deneyimi göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belge.

ı) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belge” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan “Vekaletname, imza sirküleri ve imzaların geçerliliğinin teyit edilmediği, ortaklık durum belgesinde yer alan bilgilerin ticaret sicilinde yer alan bilgilerle doğru olup olmadığının teyit edilmesinin gerektiği, tekliflerin ekinde sunulan vekaletnamede yetkili oldukları belirtilen kişilerin yetki sürelerinin ve dolayısıyla imza atmaya yetkili olup olmadıklarının tespiti için vekaletnamedeki sürenin dolup dolmadığı yani vekaletnamenin geçerliliği gibi hususların da teyit edilmesi gerektiği”ne yönelik taleplerin İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in yukarıda yer verilen 11 inci maddesinin son fıkrasında açıklama çerçevesinde, bir iddia niteliğinde olmadığı ve sunulması gereken belgelerin yeniden incelenmesi ve değerlendirilmesi talebini içerdiği anlaşılmıştır.

Kurum tarafından ihale sürecindeki işlem ve eylemlere ilişkin yapılacak inceleme başvuru sahibinin iddia konusu ettiği hususlara ve idarenin bu yöndeki beyanlarına hasredilmiş olup, uyuşmazlıklarda idari denetim yetkisi bu yönde bulunan Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisi bulunmamaktadır.

Dolayısıyla ihale komisyonunun görev ve yetkisi dâhilinde incelediği hususların Kurum tarafından yeniden incelenerek teyit edilmesi talebini içeren söz konusu iddialar 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince uygun bulunmamıştır.

d) İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

(5) İş deneyim belge tutarlarının;

a) Kanunun 19’uncu maddesi ile 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin;

İki katına kadar olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 100’ünden fazla,
İki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 80’inden fazla,

olmamak üzere idarece belirlenecek orandan az olmaması yeterlik kriteri olarak aranır.

(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz.

…

(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

…

(15) İş deneyimi olarak, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş ve geçici kabulü yapılmamış bir işe ait iş denetleme veya iş yönetme belgesinin sunulması halinde; belgeyi düzenleyen idarenin, belgeye konu işin geçici kabulünün yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa geçici kabul tarihi, belgeye konu işte iş artışı varsa iş artışı tutarı, yazının tanzim edildiği tarih itibari ile toplam sözleşme bedelinin % 80’inin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi belirtir yazısının başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(16) Belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara yurt dışında gerçekleştirilen işler hariç yurt dışında gerçekleştirilen diğer işlerle ilgili olarak, iş deneyimini tevsik için, o ülke mevzuatına göre, iş sahibinin adı veya unvanı, işin yapıldığı yer ve niteliği, yüklenicinin, ilgisine göre fiilen denetleme veya yönetme faaliyetlerinde bulunanların adı veya unvanı, sözleşme bedeli ve tarihi ile işin bitim tarihini içerecek şekilde düzenlenmiş belgenin sunulması gereklidir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Belge düzenleme koşulları” başlıklı 44’üncü maddesinde “(1) İş deneyim belgeleri; yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak taahhüt edilen;

a) Geçici kabulü yapılmış işlerde, “yüklenici iş bitirme belgesi”,

…

ç) Geçici kabulü yapılmış işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetleme ve yönetme görevinde bulunan mimar veya mühendislere “iş denetleme belgesi” veya “iş yönetme belgesi”,

d) Devam eden işlerde; işin, ilk sözleşme bedelinin tamamlanması ve gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşarak kusursuz olarak gerçekleştirilmesi halinde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetleme ve yönetme görevinde bulunan mimar veya mühendislere “iş denetleme belgesi” veya “iş yönetme belgesi” olarak düzenlenir.

(2) İlk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranındaki işin bir kısmında denetleme, diğer kısmında yönetme görevinde bulunan mimar veya mühendislere, bu görevlerde bulundukları sürede gerçekleştirilen toplam iş tutarı esas alınarak, daha fazla tutardaki iş kısmına göre düzenlenen tek bir iş denetleme veya iş yönetme belgesi düzenlenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının tespiti” başlıklı 46’ncı maddesinde “(1) İş deneyim belgelerine, fiilen gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerin tutarı olarak, devam eden işlerde ara hakediş raporlarındaki, geçici kabulü yapılmış işlerde ise hakediş raporları ve varsa kesin hakediş raporundaki iş veya görevle ilgili tutarlar herhangi bir güncelleştirmeye tabi tutulmadan yazılır.

(2) Bu tutar;

…

c) Yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlerde ise; varsa fiyat farkları hariç, yasal keşif artışları dâhil, sözleşme fiyatları ile işin döviz cinsinden tutarı üzerinden,

… belirlenir.” hükmü,

“Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinin altıncı fıkrasında iş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde, iş bitirme ve iş durum belge tutarlarının tam olarak, denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarlarının ise beşte bir oranında dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.

“İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler; sözleşme birim fiyatlarına esas alınan yıldan bir önceki yılın Aralık ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) Anahtar teslimi götürü bedel veya teklif birim fiyat ya da karma teklif üzerinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyim belgeleri; sözleşmenin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

…

(3) Türk Lirası üzerinden teklif verilen ihalelerde, yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin tutarları, belgeye konu işin sözleşme tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilir. Bulunan bu tutar, birinci fıkranın (b) bendine göre güncellenir.” hükmü,

“İhale komisyonlarının inceleme yetkisi” başlıklı 50’nci maddesinde “İhale komisyonu, aday veya isteklilerce sunulan iş deneyimini gösteren belgelerde tereddüt duyulan hususlara ilişkin gerekli incelemeyi yapmaya yetkilidir.

(2) İhale komisyonunun iş deneyimini gösteren belgelere ilişkin bilgi talepleri ilgililerce ivedikle karşılanır.” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 70'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler” başlıklı 7.6’ncı maddesinde “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan A/III, A/IV veya A/XI grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.

A/III grubu işler:

Petrol ve gaz boru hatları ve şebekeleri,
Su isale hatları,

A/IV grubu işler:

Kanalizasyon şebekeleri,
Yağmur suyu şebekeleri,
İçme ve kullanma suyu şebekeleri,
Mikrotünel işleri,

A/XI grubu işler:

1)Kanalizasyon arıtma tesisleri,

2)Atıksu arıtma tesisleri,

3)Su arıtma tesisleri,

4)İçmesuyu arıtma tesisleri

b) İhale konusu iş ve/veya işlere ilişkin iş deneyim belgeleri sunulabileceği gibi ihale konusu işi de içeren iş deneyim belgeleri de sunulabilecektir.

c) Birden fazla gruptan işleri içeren iş deneyim belgelerinde, ihale konusu işe benzer nitelikteki işler değerlendirmeye alınır

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İhale konusu iş veya benzer işe denk sayılacak mühendislik bölümü "İnşaat Mühendisliği" dir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Ekşi İnş. Taah. Mad. Ener. Üret. Tur. Özel Sağlık Hiz. Taş. ve Pet. Tar. ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyası kapsamında Mustafa İlter adına Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Yatırım ve İnşaat Dairesi Başkanlığı tarafından “Kayseri Atıksu Arıtma Tesisi Yapılması” işine ilişkin 18.06.2015 tarih ve 4942-Y-KK-41-1 sayılı iş yönetme belgesinin sunulduğu belirlenmiştir. İş deneyim belgesinde belgeye konu işte uygulanan yapı tekniğinin “110.000 m3/gün kapasiteli, bünyesinde çamur çürütme ve enerji geri kazanma bulunan uzun havalandırmalı ileri biyolojik atıksı arıtma tesisinin anahtar teslimi proje, inşaat, mekanik elektrik işlerinin yapımı ve 12 ay süreyle işletilmesi” şeklinde tanımlandığı görülmüştür. İş deneyim belgesi üzerinde Mustafa İlter’in meslek unvanının inşaat mühendisi, görev unvanının ise “proje müdürü”, ilk sözleşme bedelinin 49.666.623,00 DEM, toplam sözleşme bedelinin 54.169.178,00 DEM, sözleşme tarihinin 09.06.2000, geçici kabul tarihinin 20.02.2005, ilgilinin görev yaptığı tarihlerin 09.06.2000-20.02.2005 olarak belirtildiği, ilgilinin görevi sırasında işin ilk sözleşme bedeline göre nakdi gerçekleşme oranının % 100,00 olduğu, ilgilinin görev unvanı ile ilgili olarak hissesine düşen belge miktarının 54.169.178,00 DEM olduğu tespit edilmiştir. Teklif dosyası kapsamında ayrıca Mustafa İlter’in belgenin düzenlendiği tarihten önceki bir yıl boyunca Ekşi İnş. Taah. Mad. Ener. Üret. Tur. Özel Sağlık Hiz. Taş. ve Pet. Tar. ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin kesintisiz olarak % 50’den fazla hissesine sahip ortağı olduğunun beyan edildiği 25.09.2016 tarihli ortaklık durum belgesinin sunulduğu, ortaklık durum belgesinin SMMM Halit Yıldırım tarafından onaylandığı belirlenmiştir.

Yapılan incelemede, anılan belgeye konu işin atıksu arıtma tesisi yapılması işine ilişkin olduğu ve İdari Şartname’de belirlenen benzer iş gruplarından A/XI grubu işler listesinin 2’inci sırasında yer alan “atıksu arıtma tesisleri” işleriyle birebir uyumlu olduğu dolayısıyla, belge tutarının tamamı üzerinden hesaplama yapılması gerektiği ve anılan belgenin iş yönetme belgesi olması sebebiyle belge tutarının ise beşte bir oranında dikkate alınması gerektiği ayrıca, başvuruya konu ihalenin Türk Lirası üzerinden teklif verilen bir ihale olması sebebiyle DEM cinsinden sözleşmeye bağlanan iş deneyim belgesine konu işe ilişkin belge tutarının, belgeye konu işin sözleşme tarihinde (09.06.2000) Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilmek suretiyle güncellenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Bu bağlamda anılan belge tutarının güncellemesi için belgeye konu işin sözleşme tarihinde yayımlanan ve www.resmigazete.gov.tr adresi üzerinden erişilen 09.06.2000 tarihli Resmî Gazete’de Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası DEM alış kurunun 300.364 TL olduğu görülmüştür. Söz konusu döviz kuruna göre hesaplama yapıldığında belge tutarının (54.169.178,00 x 300.364) 16.270.470.980.792 TL olduğu, altı sıfır atıldığında söz konusu tutarın 16.270.470,98 TL ve bu tutar güncellendiğinde belge tutarının 130.041.083,64 TL olduğu ve anılan iş deneyim belgesinin iş yönetme belgesi olması sebebiyle 1/5 oranında dikkate alınması gereken tutarının (130.041.083,64 TL /5) 26.008.216,728 TL olduğu ve İdari Şartname’de düzenlenen teklif tutarının %70’inden (26.882.000,00 TL x 0.7=18.817.400,00 TL) az olmama ve geçici kabulden itibaren 15 yıl şartını sağladığı tespit edilmiştir.

Ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi istekli Sürekli İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.nin teklif dosyası kapsamında isteklinin adına İller Bankası Anonim Şirketi Altyapı Uygulama Dairesi Başkanlığı tarafından “Kağızman (Kars) İçme Suyu İnşaatı” işine ilişkin 13.06.2016 tarih ve 2652-Y-KK-51-2 sayılı yüklenici-iş bitirme belgesinin sunulduğu belirlenmiştir. İş deneyim belgesinde belgeye konu işte uygulanan yapı tekniğinin “İçme Suyu İnşaatı (Kaptaj, Drenaj, İsale Hattı, 800-4000 m3’lük B.A.G. Depolar, 400 (2 Adet) , 500-200 m3’lük Depo Onarımları, Proje Yapımı, Koruma Duvarı ve Şebeke Hatları” şeklinde tanımlandığı görülmüştür. İş deneyim belgesi üzerinde ilk sözleşme bedelinin 754.015,00 TRY, toplam sözleşme bedelinin 1.257.432,00 TRY, sözleşme tarihinin 21.07.1998, geçici kabul tarihinin 15.10.2004, belge tutarının 1.468.307,80 TRY olduğu görülmüş, ve geçici kabulden itibaren 15 yıl şartını sağladığı tespit edilmiştir.

Anılan belgeye konu işin ihale konusu iş ve benzer işle uyumlu olduğu ve belge tutarının tamamı üzerinde güncelleme yapılması gerektiği, yapılan güncelleme sonucunda belge tutarının 34.854.572,88 TL olduğu ve İdari Şartname’de düzenlenen teklif tutarının %70’inden (28.257.240,30 TL x 0.7=19.780.068,21 TL) az olmama şartını sağladığı tespit edilmiştir.

Yapılan tüm bu tespitler neticesinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca, başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli Ekşi İnş. Taah. Mad. Ener. Üret. Tur. Özel Sağlık Hiz. Taş. ve Pet. Tar. ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi istekli Sürekli İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.nin sunmuş oldukları iş deneyim belgelerine sahip ortakların başka bir şirket ya da kurumda görev yapmakta olduğu, iş deneyim belgelerinin başka şirketlerde de kullanıldığı ve bu ortakların ilgili idareden emekliliğinden 2 (iki) yıl, istifasından 3 (üç) yıl süreyi doldurmadığı yönündeki iddiasına ilişkin olarak;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden adayların, isteklilerin ve istekli olabileceklerin, bu Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiş, ilgili maddenin dilekçelerde yer alacak hususları sayan dördüncü fıkrasının (d) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiğine değinilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile (…) faks numarası.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

d) İtirazen şikayet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikayetin tarihi ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmelik’in 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmelik’in 8’inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Bu kapsamda başvuru sahibinin söz konusu iddialarına bakıldığında isteklilerin hangi ortaklarının hangi kurum veya şirkette görev yapmakta olduğunun, sunulan iş deneyim belgesinin hangi şirketlerde kullanıldığının ve bu ortakların hangi idareden emekli olduktan ya da istifa ettikten sonra gerekli süreyi doldurmadığı hususlarının belirtilmediği, dolayısıyla başvuru sahibinin söz konusu iddialarının soyut ve mesnetsiz olduğu anlaşıldığından, söz konusu iddialar uygun bulunmamıştır.

e) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “Bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumu yetkilidir.

32’nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır. Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir.

İlgili mevzuatına aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Teklif ve ödemelerde geçerli para birimi” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. Tekliflerde geçerli para birimleri: TRY (Türk Lirası)'dır.

Ödemelerde geçerli para birimleri: TRY (Türk Lirası) dir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 24’üncü maddesinde “24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 120 (yüz yirmi) takvim günüdür. Bu süreden daha kısa süreli teklif mektupları değerlendirmeye alınmayacaktır.

24.2. İhtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirlenen süre kadar uzatılması istekliden talep edilebilir. İstekli, İdarenin bu talebini kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatı iade edilir.

24.3. Teklifinin geçerlilik süresini uzatan istekli, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirir.

24.4. Bu konudaki istek ve cevaplar yazılı olarak yapılır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler, teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde, toplam geçici teminat miktarı ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen tekliflere bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir.

26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 22.02.2017 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen teklifler, İdare tarafından istenilen katılma şartlarının sağlanamadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemeleri uyarınca isteklilerin teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat verecekleri, geçici teminat olarak sunulan mektupların geçerlilik süresinin 22.02.2017 tarihinde önce olmayacağı anlaşılmaktadır.

Ekşi İnş. Taah. Mad. En. Ür. Tur. Özel Sağ. Hiz. Taş. ve Petrol Tarım ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif kapsamında Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş. tarafından düzenlenen 26.09.2016 tarihli 210.000,00 TL tutarında ve geçerlilik tarihi 22.02.2017 olan, T.C. Ziraat Bankası A.Ş. tarafından düzenlenen 23.09.2016 tarihli, 248.000,00 TL tutarında ve geçerlilik tarihi 22.02.2017 olan, Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş. tarafından düzenlenen 23.09.2016 tarihli 150.000,00 TL tutarında ve geçerlilik tarihi 22.02.2017 olan 3 adet geçici teminat mektubu ile İller Bankası A.Ş.ye ait 26.09.2016 tarihinde düzenlenen ve 200.000,00 TL tutarında tahsil fişinin sunulduğu, bahse konu tahsil fişi üzerinde “…EŞME (UŞAK) İÇMESUYU, KANALİZASYON VE YAĞMURSUYU İNŞAATI YAPIM İŞİ İÇİN GEÇ. TEM. ALIMI…” ibaresinin bulunduğu görülmüştür.

Bununla birlikte, Ekşi İnş. Taah. Mad. En. Ür. Tur. Özel Sağ. Hiz. Taş. ve Petrol Tarım ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 12.10.2016 tarihli dilekçe ile 200.000,00 TL tutarındaki nakit teminatın banka geçici teminat mektubu karşılığı iade edilmesinin talep edildiği ve anılan istekli tarafından Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş. tarafından düzenlenen 11.10.2016 tarihli 200.000,00 TL tutarında ve geçerlilik tarihi 22.02.2017 olan geçici teminat mektubunun sunulduğu görülmüştür.

Anılan istekli tarafından söz konusu iş için teklif edilen bedelin 26.882.000,00 TL olduğu göz önüne alındığında sunulan 808.000,00 TL tutarındaki geçici teminatın ihale kapsamında istenilen teklif bedelinin %3’ünü karşıladığı, geçici teminat mektuplarındaki geçerlilik tarihinin de ihale dokümanında yapılan “Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 22.02.2017 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.” düzenlemesi ile uyumlu olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sürekli İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından ise teklif dosyası kapsamında T.C. Ziraat Bankası A.Ş. tarafından düzenlenen 22.09.2016 tarihli 870.000,00 TL tutarında ve geçerlilik tarihi 27.03.2017 olan geçici teminat mektubunun sunulduğu görülmüştür.

Anılan istekli tarafından söz konusu iş için teklif edilen bedelin 28.257.240,30 TL olduğu göz önüne alındığında sunulan 870.000,00 TL tutarındaki geçici teminatın ihale kapsamında istenilen teklif bedelinin %3’ünü karşıladığı, geçici teminat mektuplarındaki geçerlilik tarihinin de ihale dokümanında yapılan düzenleme ile uyumlu olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

f) İhale ilan tarihi itibariyle yürüklükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelerde aday veya isteklilerden;

a) Gerçek kişi olması halinde, kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından ya da esnaf ve sânatkar odasından veya ilgili meslek odasından, ilk ilan veya davet tarihinin ya da ihale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, odaya kayıtlı olduğunu gösterir belgenin,

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgili mevzuatı gereği kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından, ilk ilan veya davet tarihinin ya da ihale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, tüzel kişiliğin odaya kayıtlı olduğunu gösterir belgenin,

c) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

ç) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin istenilmesi zorunludur.

….

(3) İş ortaklığında, iş ortaklığı beyannamesinin ve iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur. Konsorsiyumda ise konsorsiyum beyannamesinin ve konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur.….” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

a) Mevzuatı gereği kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odası ya da esnaf ve sânatkar odası veya ilgili meslek odası belgesi;

Gerçek kişi olması halinde, kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından ya da esnaf ve sânatkar odasından veya ilgili meslek odasından, ilk ilan veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge,
Tüzel kişi olması halinde, ilgili mevzuatı gereği kayıtlı bulunduğu ticaret ve/veya sanayi odasından, ilk ilan veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, tüzel kişiliğin odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge.

…

7.2. İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde;

7.2.1. İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur. …” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemesinden isteklilerin ihaleye katılabilmek için ilk ilan veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odası ya da esnaf ve sanatkâr odası veya ilgili meslek odası belgesini sunmaları gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli Ekşi İnş. Taah. Mad. Ener. Üret. Tur. Özel Sağlık Hiz. Taş. ve Pet. Tar. ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İle ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi Sürekli İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklif dosyaları kapsamında sunmuş oldukları odaya kayıtlı olduklarını gösterir belgelerin ihale yılı içerisinde alınmadığı ve belgedeki imzanın odanın yetkili kişisine ait olmadığı iddia edilmektedir.

Ekşi İnş. Taah. Mad. En. Ür. Tur. Özel Sağ. Hiz. Taş. ve Petrol Tarım ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif kapsamında Kayseri Ticaret Odası tarafından düzenlenen sicil kayıt sureti/ faaliyet belgesinin sunulduğu, anılan belgenin tarihinin 07.09.2016 olduğu ve Kayseri Ticaret Odasının mührünü taşıdığı ve genel sekreter Murat Yerlikhan tarafından imzalandığı görülmüş,

Sürekli İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından teklif kapsamında Ankara Ticaret Odası Tarafından düzenlenen oda kayıt sicil suretinin sunulduğu, anılan belgenin tarihinin 26.01.2016 olduğu ve Kayseri Ticaret Odasının mührünü taşıdığı ve memur Hacer Uyanık tarafından imzalandığı görülmüştür.

Yapılan incelemede her iki istekli tarafından sunulan oda sicil kayıt sureti/faaliyet belgelerinin ihalenin yapıldığı yıl olan 2016 yılına ait olduğu, imzalı ve mühürlü olduğu, anılan isteklilerin sunmuş olduğu oda kayıt belgelerinin kendilerine kamu görevi verilmiş tüzel kişiliğe sahip mesleki kuruluşlar olan ticaret odaları tarafından düzenlenen resmi belgeler olduğu, resmi nitelikteki belgelerin aksi ispat edilinceye kadar doğruluğunun kabul edilmesi gerektiği, kaldı ki başvuru sahibi tarafından öne sürülen iddiada somut bir delile yer verilmediği dikkate alındığında, konu ile ilgili olarak herhangi bir inceleme yapılamayacağı anlaşılmıştır.

g) İhale ilan tarihi itibariyle yürüklükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “… (9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Ortaklık durum belgesi” başlıklı 11’inci maddesinde “11.1. İhaleye katılan tüzel kişinin, ilgili İhale Uygulama Yönetmeliğine göre ortağına ait iş deneyimini gösteren belgeyi sunması halinde, bu belgeyle birlikte ortaklık durum belgesinin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

11.2. Ortaklık durum belgesinin kimin tarafından düzenleneceği ve hangi durumlarda aday veya isteklilerce sunulmasının zorunlu olduğu hususlarına İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı maddesinde yer verilmiştir. Sunulacak belgenin İhale Uygulama Yönetmeliklerinin ekinde yer alan ilgili standart forma uygun şekilde ve ihalenin ilk ilan veya ihaleye davet tarihinden sonra SM, YMM, SMMM ya da ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları tarafından düzenlenmiş olması zorunludur.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Ortaklık durum belgesi” başlıklı 44’üncü maddesinde “44.1. Tüzel kişi aday veya isteklilerin, ortaklarına ait iş deneyimini gösteren belgeleri sunmaları durumunda; Uygulama Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinin dokuz, ve onbirinci fıkralarında yer alan hükümler uyarınca, iş deneyim belgesi veya mezuniyet belgesi sahibi ortaklarının ortaklık hisse oranları ve sürelerine ilişkin olarak, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya SM, YMM ya da SMMM tarafından düzenlenen belgeleri sunmaları zorunludur. Bu kapsamda;

a) Tüzel kişiliğin en az bir yıldır yarısından fazla hissesine sahip ortağının iş bitirme/durum/yönetme/denetleme belgesi ile ihaleye katılım durumunda, (KİK031.1/Y) nolu standart formun,

…

düzenlenerek başvuru veya teklif kapsamında sunulması gereklidir.” açıklaması bulunmaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemelerinden isteklilerin iş deneyimini göstermek üzere tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağa ait iş deneyim belgesini sunmaları durumunda, ilk ilan veya davet tarihinden sonra SM, YMM, SMMM ya da ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları tarafından düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren ve ihale uygulama yönetmeliklerinin ekinde yer alan ilgili standart forma uygun ortaklık durum belgesini iş deneyim belgesi ile birlikte teklif kapsamında sunmaları gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan istekli Ekşi İnş. Taah. Mad. Ener. Üret. Tur. Özel Sağlık Hiz. Taş. ve Pet. Tar. ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi Sürekli İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklif dosyaları kapsamında sunmuş oldukları ortaklık durum belgesinin doğruyu yansıtmadığı iddia edilmektedir.

Söz konusu iddiaya ilişkin olarak yapılan incelemede, Ekşi İnş. Taah. Mad. En. Ür. Tur. Özel Sağ. Hiz. Taş. ve Petrol Tarım ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 18.06.2015 tarihli ve 4942-Y-KK-41-1 sayılı Mustafa İlter adına düzenlenmiş olan iş yönetme belgesi, ortaklık durum belgesi ve 20.01.2015 tarihli ve 8740 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinin sunulduğu görülmüştür.

Anılan istekli tarafından sunulan ortaklık durum belgesinin 25.09.2016 tarihli olduğu, mali müşavir tarafından kaşelenip imzalandığı, iş deneyim belgesi kullanılan Mustafa İlter’in %51 hisse oranına sahip olduğu, üzerinde “…Yukarıda adı ve soyadı/ticaret unvanı bulunan kişinin bu belgenin düzenleme tarihinden önceki bir yıl boyunca Ekşi İnşaat Taahhüt Madencilik Enerji Üretim Turizm Özel Sağlık Hizmetleri Taşımacılık ve Petrol Tarım ve Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin kesintisiz olarak %50’den fazla hissesine sahip ortağı olduğu tespit edilmiştir….” ibaresinin yer aldığı görülmüştür.

Aynı istekli tarafından sunulan 20.01.2015 tarihli ve 8740 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinde Ekşi İnş. Taah. Mad. En. Ür. Tur. Özel Sağ. Hiz. Taş. ve Petrol Tarım ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sermayesinin 3.250.000,00 TL olduğu, her biri 25,00 TL kıymetinde 130.000 adet hissesinin olduğu, bu hususun 31.12.2014 tarihinde tescil edildiği, tescile delil olan belgelerin 28.12.2014 tarihli genel kurul kararı ve Kayseri 3. Noterliğinin 29.12.2014 tarihli ve 20317 yevmiye numarası ile sermaye artırılması olduğu anlaşılmıştır.

Bahse konu ticaret sicili gazetesinde Mustafa İlter’in 66.300 hisseye tekabül eden 1.657.500,00 TL hisseye sahip olduğu görülmüştür.

Bu itibarla söz konusu ticaret sicili gazetesi ve ortaklık durum belgesi bir arada değerlendirildiğinde, iş deneyim belgesi kullanılan Mustafa İlter’in 31.12.2014 tarihinde şirketin yüzde %50’den fazla hissesine sahip olduğunun tescil edildiği, bu durumun 28.12.2014 tarihli genel kurul toplantı tutanağına ve Kayseri 3. Noterliğinin 29.12.2014 tarihli ve 20317 yevmiye numarası ile sermaye artırılmasına dayanılarak yapıldığı, ayrıca meslek mensubunca hazırlanmış ve kaşelenerek imzalanmış olan ortaklık durum belgesinde Mustafa İlter’in belgenin düzenlenme tarihinden (25.09.2016) önceki bir yıl boyunca Ekşi İnş. Taah. Mad. En. Ür. Tur. Özel Sağ. Hiz. Taş. ve Petrol Tarım ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin kesintisiz olarak %50’den fazla hissesine sahip ortağı olduğunun belirtildiği ve bu düzenlemedeki sorumluluğun da meslek mensubuna ait olduğu değerlendirildiğinde, başvuru sahibi isteklinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sürekli İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla kendi adına düzenlenmiş 13.06.2016 tarihli ve 2652-Y-KK-51-2 sayılı iş deneyim belgesinin sunulduğu görülmüş olup anılan istekli tarafından kendi adına düzenlenmiş bir iş deneyim belgesinin kullanıldığı, yarıdan fazla hisseye sahip ortağına ait bir iş deneyim belgesi kullanılmadığından, başvuru sahibinin ortaklık durum belgesine ilişkin iddiasının anılan istekli açısından da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

h) İhale ilan tarihi itibariyle yürüklükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelerde aday veya isteklilerden;

…

istenilmesi zorunludur.” hükmü,

…

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,
Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından ise ihale üzerinde bırakılan istekli Ekşi İnşaat Madencilik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi Sürekli İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin tüzel kişiliğin ortaklarını ve tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir ticaret sicil gazetelerinin ait teklif dosyaları kapsamında sunulmadığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin söz konusu iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli Ekşi İnşaat Madencilik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyası kapsamında 27.02.1998 tarihli ve 4491 sayılı, 13.11.2008 tarihli ve 7188 sayılı, 21.03.2014 tarihli ve 8533 sayılı, 20.01.2015 tarihli ve 8740 sayılı Ticaret Sicil Gazetelerinin sunulduğu, sunulan en son tarihli gazetede şirketin ortaklarının Mustafa İlter, Kemal Ekşi ve Fatma Ekşi olduğu, ihale dosyasında yer alan diğer belge ve bilgiler ile Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi resmi internet sitesi üzerinden şirket sicil numarası ile ulaşılan ticaret sicil gazetelerinden, anılan istekli tarafından sunulan 21.03.2014 tarihli ve 8533 sayılı ile 20.01.2015 tarihli ve 8740 sayılı ticaret sicil gazetelerinin tüzel kişiliğin ortaklarını ve yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterdiği ve ihale tarihinden önce söz konusu hususlarda herhangi bir değişiklik yapılmadığı anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi Sürekli İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklif dosyası kapsamında ise 09.12.2011 tarih ve 7958 sayılı ile 27.06.2014 tarihli ve 8600 sayılı ticaret sicil gazetelerinin sunulduğu, sunulan en son tarihli gazetede şirketin ortaklarının Mustafa Kanık, Muzaffer Kanık ve Çağlar Kanık olduğu, ihale dosyasında yer alan diğer belge ve bilgiler ile Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi resmi internet sitesi üzerinden şirket sicil numarası ile ulaşılan ticaret sicil gazetelerinden, anılan istekli tarafından sunulan 09.12.2011 tarihli ve 7958 sayılı ile 27.06.2014 tarihli ve 8600 sayılı ticaret sicil gazetelerinin tüzel kişiliğin ortaklarını ve yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterdiği ve ihale tarihinde önce söz konusu hususlarda herhangi bir değişiklik yapılmadığı anlaşılmıştır.

Yapılan tüm bu tespitler neticesinde, başvuru sahibinin iddiası yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “…Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur…” hükmüne,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36’ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmüne,

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 54’üncü maddesinde “ (1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.

(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

a) Yazılı olması.

b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi.

c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.

ç) Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması.

d) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin vergi kimlik numarasının belirtilmesi.

e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması.

(3) Ortak girişim olarak teklif veren isteklilerin teklif mektuplarının, ortakların tamamı tarafından veya yetki verdikleri kişilerce imzalanması gerekir.

(4) Konsorsiyumlarda, konsorsiyum ortakları teklif mektubunu işin uzmanlık gerektiren kısımları için teklif ettikleri bedeli ayrı ayrı yazmak suretiyle imzalarlar. Konsorsiyum ortaklarının işin uzmanlık gerektiren kısımları için teklif ettikleri bedellerin toplamı, konsorsiyumun toplam teklif bedelini oluşturur.

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci maddesinin yedinci fıkrasında “…Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmüne,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde “16.5.1 Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkân tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır...” açıklamasına yer verilmiştir.

İdari Şartname ekinde yer alan tabloda ihale konusu iş kapsamında bulunan iş kalemlerinin birimlerinin ve miktarlarının gösterildiği, birim fiyat teklif cetvelinin düzenlendiği, tekliflerde geçerli para biriminin Türk Lirası olduğu ve aynı Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü" başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli Ekşi İnşaat Madencilik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi Sürekli İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.ne ait teklif mektubu ve teklif cetvelinde yazım hatası ve aritmetik hata bulunduğu, mektup ve cetveli imzalayan kişinin isminin bulunmadığı, İdari Şartname’nin istediği şekil unsurlarına uyulmadığı, teklif cetvelinde para biriminin belirtilmediği iddia edilmektedir.

Söz konusu iddiaya ilişkin olarak yapılan incelemede, Ekşi İnş. Taah. Mad. En. Ür. Tur. Özel Sağ. Hiz. Taş. ve Petrol Tarım ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubunda teklif tutarının “26.882.000,00 TL” ve “YİRMİ ALTI MİLYON SEKİZ YÜZ SEKSEN İKİ BİN TÜRK LİRASI” olarak belirtildiği görülmüştür.

Anılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunmadığı, birim fiyat teklif mektubu ve cetvelinde Ekşi İnş. Taah. Mad. En. Ür. Tur. Özel Sağ. Hiz. Taş. ve Petrol Tarım ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin kaşesinin ve yetkili kişinin imzasının bulunduğu, para birimi olarak TL’nin yazıldığı ve söz konusu belgelerin ihale dokümanı kapsamında verilen birim fiyat teklif mektubu ve cetvelinin standart formuna uygun olduğu anlaşılmıştır.

Sürekli İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubunda teklif tutarının “28.257.240,30 TL” ve “YİRMİ SEKİZ MİLYON İKİ YÜZ ELLİ YEDİ BİN İKİ YÜZ KIRK TÜRK LİRASI OTUZ KURUŞ” olarak belirtildiği görülmüştür.

Anılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunmadığı, birim fiyat teklif mektubu ve cetvelinde Sürekli İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin kaşesinin ve yetkili kişinin imzasının bulunduğu, para birimi olarak TL’nin yazıldığı ve birim fiyat teklif mektubu ve cetvelinin standart formuna uygun olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca sunulan teklif mektuplarında yetkili kişini isminin bulunmadığı iddiasına ilişkin olarak ise, mevzuat gereği teklif mektubunun imzalayan tüzel kişiliğin şirket yetkilisinin isminin belirtilmesi zorunluluğunun bulunmaması sebebiyle iddia yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, Ekşi İnş. Taah. Mad. En. Ür. Tur. Özel Sağ. Hiz. Taş. ve Petrol Tarım ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Sürekli İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubundaki tutarın rakam ve yazı olarak birbiri ile uyumlu olduğu, birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata olmadığı, birim fiyat teklif mektubu ile cetvellerinde söz konusu isteklilerin kaşelerinin ve imzalarının olduğu, para biriminin belirtildiği ve standart formlara uygun olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

j) İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bankalardan temin edilecek belgeler” başlıklı 34’üncü maddesinde “(1) Mali durumu göstermek üzere bankalardan temin edilecek yeterlik belgesi, banka referans mektubudur. Banka referans mektubu, Türkiye’de veya yurt dışında faaliyet gösteren bankalardan temin edilebilir. Banka referans mektubunun ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

(2) Banka referans mektubuna ilişkin yeterlik kriterleri aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatı, teklif edilen bedelin % 10’undan az olamaz.

…

c) Yukarıdaki bentlerde belirtilen kriterler, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

(3) İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir. Konsorsiyumda ise bu belgelerin her bir ortak tarafından, kendi kısmı için belirlenen yeterlik kriterini sağlayacak şekilde sunulması gerekir.

(4) Gerek görüldüğünde, banka referans mektubunun teyidi ilgili bankanın genel müdürlüğünden veya şubesinden idarelerce yapılır. Yapılan teyitlerin bankanın en az iki yetkilisinin imzasını taşıması zorunludur.” hükmü,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. İsteklinin teklif ettiği bedelin % 10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

Yukarıdaki kriter, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir. Konsorsiyumda ise bu belgelerin her bir ortak tarafından, kendi kısmı için belirlenen yeterlik kriterini sağlayacak şekilde sunulması gerekir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli Ekşi İnşaat Madencilik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi Sürekli İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.ne ait banka referans mektubunun miktar ve şekil yönünden uygun olmadığı, belgenin ihale ilan tarihinden sonra alınması gerekirken önce alındığı iddia edilmektedir.

Yapılan incelemede, Ekşi İnş. Taah. Mad. En. Ür. Tur. Özel Sağ. Hiz. Taş. ve Petrol Tarım ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyası kapsamında Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş. tarafından 26.09.2016 tarihinde düzenlenen, iki banka görevlisi tarafından imzalanan banka referans mektubunun sunulduğu, söz konusu banka referans mektubunda kullanılmamış nakdi kredinin 2.000.000,00 TL, kullanılmamış gayrinakdi kredinin 2.000.000,00 TL olduğu görülmüştür.

Ayrıca, anılan istekli tarafından Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş.nin 23.09.2016 tarihinde düzenlemiş olduğu ve iki banka görevlisi tarafından imzalanan banka referans mektubunun da sunulduğu ve söz konusu banka referans mektubunda da kullanılmamış gayrinakdi kredinin 1.400.000,00 TL olduğu görülmüştür.

Anılan istekli tarafından sunulan banka referans mektuplarının isteklinin 26.882.000,00 TL tutarındaki teklif bedelinin %10’unu karşıladığı, düzenlenme tarihlerinin de ilan tarihi olan 19.08.2016 tarihinden sonra olduğu göz önüne alındığında bahse konu banka referans mektuplarının ihale dokümanında yer alan “İsteklinin teklif ettiği bedelin % 10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.” düzenlemesi ile uyumlu olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sürekli İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklif dosyası kapsamında T.C. Ziraat Bankası A.Ş. tarafından 22.09.2016 tarihinde düzenlenen, iki banka görevlisi tarafından imzalanan banka referans mektubunun sunulduğu, söz konusu banka referans mektubunda kullanılmamış nakdi kredinin 3.000.000,00 TL, kullanılmamış gayrinakdi kredinin 29.979.162,00 TL olduğu görülmüştür.

Anılan istekli tarafından sunulan banka referans mektubunda yer alan parasal tutarların isteklinin 28.257.240,30 TL tutarındaki teklif bedelinin %10’unu karşıladığı, düzenlenme tarihinin ise ilan tarihi olan 19.08.2016 tarihinden sonra olduğu göz önüne alındığında bahse konu banka referans mektuplarının ihale dokümanında yer alan düzenleme ile uyumlu olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

k) Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Bilanço ve eşdeğer belgeler ile iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. Bilanço ve eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yayımlanması zorunlu yıl sonu bilançosunun veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin yoksa bunlara eşdeğer belgelerin sunulması gereklidir.

10.1.1. Aday veya isteklilerin ilgili mevzuatı gereğince bilançolarını yayımlatmaları zorunlu ise başvuru veya tekliflerinde bilançolarını veya bilançonun ilgili uygulama yönetmeliğinin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı maddesinde düzenlenen yeterlik kriterlerinin sağlandığını gösteren bölümlerini sunmaları zorunludur.

10.1.2. İlgili mevzuatı gereğince bilançolarını yayımlatma zorunluluğu bulunmayan aday ve istekliler, eşdeğer belge kapsamında; bilançolarını veya bilançonun yukarıda belirtilen bölümlerini sunabilecekleri gibi, bunların yerine bilançoda aranan kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi de sunabileceklerdir. Bu belgeler dışında, bilançoda aranan kriterlerin sağlandığını göstermek üzere sunulan hiçbir belge, eşdeğer belge olarak kabul edilmeyecektir.

10.1.3. Aday veya isteklilerce sunulan Bilanço Bilgileri Tablosu’nun, ilgili uygulama yönetmeliğinin ekinde yer alan “Bilanço Bilgileri Tablosu Standard Formu” na uygun olarak ve anılan formda yapılan açıklamalar dikkate alınmak suretiyle düzenlenmesi gerekmektedir. Bu Tablonun, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden önce de düzenlenmesi mümkündür.

10.2. İş hacmini göstermek üzere aday veya isteklilerin başvuru veya teklifleri ile birlikte toplam ciroyu gösteren gelir tablosunu ya da taahhüt altında devam eden veya bitirilen işlerin parasal tutarını gösteren faturaları sunması zorunludur. Bu çerçevede, iş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday veya isteklinin her bir ortağının iş ortaklığındaki hissesi oranında iş hacmine ilişkin kriteri sağladığını göstermek üzere bu iki belgeden herhangi birini sunması mümkündür.

10.3. İş hacmini göstermek üzere bir aday veya istekli tarafından hem taahhüt altında devam eden, hem de bitirilen işlerin parasal tutarını gösteren faturaların sunulması halinde, bu faturalardaki parasal tutarlar toplanmak suretiyle iş hacmine ilişkin kriterin sağlanıp sağlanmadığına bakılacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.1.Uygulama Yönetmeliğinin “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasındaki kriterleri, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda sağlayamayan aday veya istekliler, ihalenin yapıldığı yıldan önceki son altı yıla kadarki belgelerin ortalaması üzerinden söz konusu kriterleri sağlayabilirler. İş hacmini gösteren belge olarak gelir tablosu sunulması durumunda, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıldan itibaren geriye doğru olan yıllara ait gelir tablolarının sırasıyla sunulması zorunludur. Örneğin; 2011 yılı Eylül ayında yapılacak olan bir ihalede, 2010 yılına ait gelir tablosu ile yeterlik kriterini sağlayamayan bir isteklinin, 2009-2010, 2008-2009-2010, 2007-2008-2009-2010, 2006-2007-2008-2009-2010 veya 2005-2006-2007-2008-2009-2010 yıllarına ait gelir tablolarını sunmak suretiyle yeterlik kriterini sağlaması mümkündür. Ancak 2006 yılına ait gelir tablosu sunulmadan, 2005-2007-2008-2009-2010 yıllarına ait gelir tabloları sunulmak suretiyle yeterlik kriterinin sağlanması mümkün değildir.

İş hacmini gösteren belge olarak, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıldan itibaren geriye doğru olan yıllara ait faturaların sırasıyla sunulmaması halinde ise, fatura sunulmayan yıllara ait iş hacmi değeri sıfır olarak kabul edilerek, belgeleri sunulan ve sunulmayan yılların ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacaktır. Örneğin; 2011 yılı Eylül ayında yapılacak olan bir ihalede, 2010 yılına ait faturalar ile yeterlik kriterlerini sağlayamayan bir isteklinin, 2008 yılına ait fatura sunmadan 2006-2007-2009-2010 yıllarına ait faturaları sunması durumunda, 2008 yılı iş hacmi tutarı sıfır kabul edilerek, beş yılın ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanamadığı kontrol edilecektir.

36.2. Bilanço rasyolarına ilişkin kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda sağlayamayan aday ve istekliler, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunmak suretiyle kriterleri sağladıklarını tevsik edebileceklerdir. Ancak bu durumda, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıldan itibaren geriye doğru olan yıllara ait belgelerin sunulması zorunludur. Örneğin; 2011 yılının Eylül ayında yapılan bir ihalede, 2010 yılı bilançosunda bilanço rasyolarına ilişkin kriterleri sağlayamayan bir istekli, 2009-2010 yıllarına veya 2008-2009-2010 yıllarına ilişkin belgeleri sunmak suretiyle kriterleri sağladığını tevsik edebilecek olup, 2010 yılında kriterleri sağlayamayan isteklinin sadece 2009 yılına ait veya 2008 yılına ait yahut 2008-2010 veya 2008-2009 yıllarına ait bilançolarını sunmak suretiyle bu kriterleri sağladığını tevsik etmesi mümkün değildir.

36.3. Birden fazla yıla ait iş hacmine ilişkin belgelerdeki tutarlar, Uygulama Yönetmeliğinin 37 nci maddesi uyarınca güncellenerek değerlendirilecektir.” açıklaması,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalar.

İsteklinin cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli Ekşi İnşaat Madencilik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi Sürekli İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.ne ait bilançoların yeterli olmadığı; bilanço rasyoları standart formunda yuvarlama yapılmaması gerektiği, belgenin yetkili kişi tarafından usulüne uygun kaşe basılarak imzalanmadığı, bilançonun, gelir tablosunun ve faturaların eksik olduğu; bulunanların da yeterli parasal tutarları sağlamadığı ve İdari Şartname’de belirtilen dönemlerden farklı dönemlere ait olduğu iddia edilmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli Ekşi İnş. Taah. Mad. En. Ür. Tur. Özel Sağ. Hiz. Taş. ve Petrol Tarım ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyası kapsamında 2014 ve 2015 dönemlerini kapsayan bilanço bilgileri tablosunun sunulduğu, söz konusu belgelerin SMMM Halit Yıldırım tarafından kaşelenerek imzalandığı, anılan isteklinin 2016 yılı bilanço oranlarının istenen asgari oranları sağlamaması nedeniyle, son iki yılın bilanço verilerinin sunulduğu, bu yıllar dikkate alındığında cari oranın 2,17, öz kaynak oranının 0,29, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,30 olduğu bulunan oranlarda olduğu belirlendiğinden, söz konusu isteklinin İdari Şartname’de aranan kriterleri sağladığı tespit edilmiştir.

Ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi istekli Sürekli İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklif dosyası kapsamında SMMM onaylı 2015 yılı gelir tablosu ve bilanço bilgileri tablosu ve kurumlar vergisi beyannamesinin sunulduğu, söz konusu belgelerin SMMM Erdoğan Coşkun tarafından kaşelenerek imzalandığı, bilanço bilgileri tablosunda yer alan bilgiler incelendiğinde cari oranın 1,3082, öz kaynak oranının 0,8947, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,00 olduğu belirlendiğinden, söz konusu isteklinin İdari Şartname’de aranan kriterleri sağladığı tespit edilmiştir.

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki olan “Bilanço Bilgileri Tablosu” standart formunun (KİK024.1/Y) dipnotunda bilanço oranlarında yuvarlama yapılmayacağı belirtilmiştir.

Bilanço bilgileri tablosunda yer verilen oranlarda yuvarlama yapılıp yapılmadığı hususundaki inceleme neticesinde isteklilerin virgülden sonra devam eden rakamları farklı basamaklarda keserek belirttikleri, başka bir deyişle söz konusu bilanço bilgileri tablolarında yer alan bilanço oranlarında yuvarlama yapıldığı tespit edilmiştir.

Ancak, anılan istekliler tarafından bilanço bilgileri tablosunun yanı sıra, ayrıntılı bilançoların da sunulduğu ve ayrıntılı bilançolardaki bilgiler esas alınarak yapılan hesaplamalarda bilanço oranlarının yuvarlanmamış değerlerine ulaşıldığı görülmüştür.

Yapılan incelemede, anılan isteklilere ait bilanço verileri ile bilanço bilgileri tabloları bir arada değerlendirildiğinde bilanço oranlarının mevzuatta istenilen oranları karşıladığı, anılan belgelerin mevzuata uygun olarak meslek mensubu tarafından kaşelenerek imzalandığı görüldüğünden, söz konusu bilanço bilgileri tablosundaki yuvarlamaların esasa etkili bir aykırılık oluşturmadığı sonucuna varılmıştır.

İş hacmine ilişkin olarak ise; ihale üzerinde bırakılan istekli Ekşi İnş. Taah. Mad. En. Ür. Tur. Özel Sağ. Hiz. Taş. ve Petrol Tarım ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyası kapsamında İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 7.4.3’üncü maddesi uyarınca istenilen iş hacmine ilişkin belgeler için 9 adet 2014 yılına ait, 2 adet 2015 yılına ait faturaların sunulduğu, söz konusu fatura tutarlarının güncellenmek suretiyle yapılan hesaplama neticesinde iş hacmine ilişkin kriterlerin sağlandığı tespit edilmiştir.

Ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi istekli Sürekli İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklif dosyası kapsamında iş hacmine ilişkin belgeler için tek düzen hesap planı ve ayrıntılı bilanço ve gelir tablosunun sunulduğu, söz konusu belge üzerinde 2014 ve 2015 dönemlerindeki net satış tutarlarının yer aldığı yapılan hesaplama neticesinde anılan verilerin İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 7.4.3’üncü maddesinde yer alan kriterleri sağladığı tespit edilmiştir.

Yapılan tüm bu tespitler neticesinde başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “...Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.

...

Kurum, dördüncü fıkranın; ... (d) bendi ile ilgili olarak, Gelir İdaresi Başkanlığının uygun görüşünü alarak vergi borcu kapsamına girecek vergileri; tür ve tutar itibariyle belirlemeye yetkilidir...” hükmü,

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale dışı bırakılma” başlıklı 52’nci maddesinde “ (1) Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;

…

c) Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan,

ç) Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan,

…

adaylar ve istekliler ihale dışı bırakılır.

(2) İhale üzerinde kalan istekliden, birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Bu belgelerin, ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerekir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinde “…17.6.3. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentleri gereğince, ihaleye katılan isteklinin teklifinin başka bir sebeple değerlendirme dışı bırakılıp bırakılmadığı, bu isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olup olmadığı veya ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın, isteklilerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlarının bulunduğunun anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi, ancak haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmemesi gerekmektedir.” açıklamaları yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamında isteklilere verilen birim fiyat teklif mektubunda “2) İhale tarihinde, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımızı ve olmayacağımızı, anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu hususlara ilişkin olarak durumumuzda değişiklik olması halinde buna ilişkin belgeleri İdarenize derhal vereceğimizi; ihalenin üzerimizde kalması halinde ise sözleşme imzalanmadan önce ihale tarihinde anılan maddenin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumda olmadığımıza ilişkin belgeleri anılan Kanun ve ilgili mevzuat ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz.” ibaresinin yer aldığı, her iki istekli tarafından söz konusu beyanların yer aldığı teklif mektubu ile ihaleye teklif verdiği anlaşılmıştır.

İhale süreci içerisinde sözleşmeye davet aşamasına kadarki zaman diliminde ihaleye teklif veren istekliler tarafından ihale tarihi itibariyle kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu ve/veya kesinleşmiş vergi borçlarının bulunmadığını birim fiyat teklif mektubu içerisinde yer alan beyan ile taahhüt ettikleri, bu taahhüttün ispatını ise ihale üzerinde bırakılmaları durumunda sözleşme imzalanmadan önce idareye teslim edilen belgeler ile yaptıkları, idarece ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihale tarihi itibariyle kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu ve/veya kesinleşmiş vergi borcunun bulunduğunun tespit edilmesi durumunda gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulmuş olarak değerlendirilip bu isteklilerin değerlendirme dışı bırakılıp geçici teminatlarının gelir kaydedileceği dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu ile kesinleşmiş vergi borcunun bulunup bulunmadığı hususunun şu aşamada incelenmesine gerek bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

Yapım yönteminin ekonomik olması,
Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45.1.2.2’nci maddesinde “İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklamaları,

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45.1.3’ncü maddesinde “İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1

Not: 28 Mart 2013 tarih ve 28601 sayılı Resmi Gazete yayımlandığı üzere; İller Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünce ihale edilecek; kanalizasyon, içmesuyu, içmesuyu arıtma tesisi, atıksu arıtma tesisi, deniz deşarjı, katı atık tesisi yapım işleri ihalelerinde, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.1.2. maddesi gereğince, aşırı düşük sınır değer hesabında kullanılan "N" katsayısı "1,00" olarak belirlenmiştir. Sözleşmede bulunmayan işlerin birim fiyatının tespitinde yüklenici karı ve genel gider oranı %10 olarak alınacaktır.

Ayrıca, Birim Fiyat Teklif Cetvelinde yer alıp mahal listesine göre imalatları yapılacak İş Kalemi/İş Grubunu oluşturan pozlardaki imalat cinsi değişikliklerden dolayı yeni birim fiyat yapılması gerektiğinde, değişiklik yapılması öngörülen pozların fiyatlarındaki fark kadar tutar teklif birim fiyata eksiltme/artırma yapılmak suretiyle yansıtılarak iş kalemi/grubunun yeni birim fiyatı tespit edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen İdari Şartname maddelerinde başvuruya konu ihalede geçerli teklif sunan ve teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması isteneceğinin düzenlendiği ve bu doküman düzenlemeleri doğrultusunda, ihale komisyonu tarafından geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama neticesinde sınır değerin 29.028.297,74TL olarak belirlendiği, ihalede teklifi geçerli bulunan ve teklif tutarı sınır değerin altında kaldığı belirlenen isteklilere 21.10.2016 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen ve “4734 sayılı Kamu İhale Kanununun, 19. maddesine göre Açık İhale Usulü ile 26.09.2016 tarihinde yapılan Eşme (UŞAK) İçmesuyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu İnşaatı Yapım İşi ihalesine vermiş olduğunuz ilgi teklifinizin;

İhale Komisyonunca, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38.maddesi, Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirilmesi” başlıklı 45.maddesinin alt bendleri ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 60. maddesi hükümlerine göre incelenmesi neticesinde, aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kaldığı tespit edilmiştir.

Bu nedenle, aşırı düşük teklif sınır değeri altında kalan teklifinizin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 60. maddesi hükümlerine göre İhale Komisyonunca alınan karar gereğince;

1-) Eşme (UŞAK) İçmesuyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu İnşaatı Yapım İşi ihalesi ile ilgili ekte verilen listede; numaraları, adı ve kısa açıklaması yazılı iş kalemi/gruplarına ait analizlerin/alt analizlerin; işe ait birim fiyat tarifleri, özel ve teknik şartname esasları, işe ait kesin proje kriterleri, analiz formatı ve teklif ekinde verilen birim fiyat teklif cetveline uygun olarak doldurulması,

2-) Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması,

3-) Girdi birim fiyatlarına esas ayrıntılı alt analizlerde yer alan; malzemelerinin temini ile ilgili olarak Eşme (UŞAK) İçmesuyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu İnşaatı Yapım İşi adına ihale ilan tarihinden sonra alınmış proforma fatura aslının veya üretici firma fiyat bildirme yazısı aslının kamu ihale genel tebliği esasları dikkate alınarak sunulması,

Söz konusu belgeleri fotokopi veya faks olarak ibraz eden isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılacaktır.

4-)Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; kamu ihale genel tebliğinin tebliğin 45.1.13.12. madde esasları dikkate alınarak belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

5- ) Aşırı düşük sorgulaması sonucunda kamu ihale genel tebliğinin 45.1.3 - 45.1.13 maddelerine uygun belgelere dayalı yazılı açıklama yapılmaması, açıklamaların Bankamızca tanımlanan yapım şartlarına uygun olmaması veya teknik şartnameye aykırı hususlar içermesi durumunda, teklifiniz gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak, teklifinizin maliyet bileşenlerine ait ayrıntılı fiyat analizleri hakkındaki açıklamanızı yazılı olarak, 31.10.2016 Pazartesi günü mesai saati bitimine kadar Bankamız Genel Müdürlük gelen evrakına verilmesi, aksi takdirde teklifinizin değerlendirme dışı bırakılacağının bilinmesi hususunda,” ifadelerini içeren yazı ile aşırı düşük teklif açıklama istendiği görülmüştür.

29.11.2016 tarihli ihale komisyonu kararında sınır değerin 29.028.297,74TL olarak hesaplandığı, yapılan incelemeler sonucunda da geçerli bulunan tekliflerin www.kik.gov.tr adresindeki “yapım işlerinde sınır değer hesaplama aracı” programına girilmesi sonucunda da aynı sonuca ulaşıldığı, dolayısıyla sınır değerin idare tarafından doğru hesaplandığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından hazırlanması gereken açıklama “istenen iş kalemleri listesi” ile “açıklama istenmeyen analiz girdileri listesine” ihale dokümanında ya da teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde yer verilmediği anlaşılmakla birlikte, anılan yazı ekinde açıklama istenilecek iş kalemine ilişkin analiz formatlarına yer verildiği, bu iş kalemlerinin “EŞME.İÇM.İNŞ.11, EŞME.İÇM.İNŞ.12, EŞME.İÇM.İNŞ.23, EŞME.İÇM.İNŞ.24, EŞME.İÇM.İNŞ.26, ESME-K.01, ESME-K.02, ESME-K.03, ESME-K.05, ESME-K.17, ESME-K.18” olarak belirlendiği ve anılan iş kalemlerinin alt analizlerinde açıklama istenilecek ve açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirtildiği görülmüştür.

Ancak, idare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde verilen açıklama istenen birden fazla iş kaleminin analiz girdisi olan “04.616/AA, 08.023/İB-4, 04.152, 03.573, 04.153, 03.501/1, 03.504(Y)” girdilerinin aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde yer verilen bazı iş kalemlerinde açıklama istenecek girdi bazı iş kalemlerinde açıklanmayacak girdi olarak belirlendiği tespit edilmiştir. Örneğin 04.616/AA girdisi EŞME.İÇM.İNŞ.11 iş kalemi için açıklama istenecek olarak belirtilmişken aynı girdi EŞME.İÇM.İNŞ.12 iş kaleminde açıklama istenmeyecek analiz girdisi olarak belirlenmiştir.

İdare tarafından yapılan bu belirlemenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesinde yer alan “Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.” açıklamalarına aykırı olduğu, bu nedenle birden fazla pozda bulunan girdinin, herhangi bir pozda analiz toplamının yüzde üçünün üstünde yer alarak açıklama istenilecek girdi olması durumunda diğer pozda analiz toplamının yüzde üçüne eşit veya altında kaldığına bakılmaksızın açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Ayrıca, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan 12 istekliden 8’inin açıklamada bulunmadığı görüldüğünden idare tarafından yapılan sorgulamanın aşırı düşük teklif açıklamasında bulunacak isteklilerin açıklamalarının oluşturulmasında ve idarece değerlendirilmesinde belirsizliğe ve tereddüde yol açtığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bununla birlikte, başvuruya konu “Eşme (UŞAK) İçmesuyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu İnşaatı Yapım İşi” kapsamında yapılacak işlere ilişkin olarak birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 111 iş kaleminden 11’inin açıklama istenen iş kalemi olarak belirlendiği, sorgulamaya konu her bir kalemin ise birden fazla farklı poz numaralı iş kaleminden oluşan iş grubu (paçal analiz) olduğu, bu iş gruplarını oluşturan iş kalemlerine ilişkin pozun numarası, girdi adı, ölçü birimi ve miktarı ile açıklama istenilen ve istenilmeyen iş kalemleri bilgisini içeren analiz formatlarına yer verilmek suretiyle açıklama talep edildiği, ancak bu şekilde birden fazla sayıda iş kaleminden oluşan her bir iş grubunu oluşturan her bir iş kalemine ilişkin girdilerin en temel bileşenlerine kadar indirgenmeyerek aşırı düşük teklif açıklama talep edilmesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 45’inci maddesinde yer alan açıklamalara aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan, açıklama istenen söz konusu iş kalemlerinin analiz girdilerinden idarece açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlenen “03.501/1, 03.517, 03.521, 03.524, 03,527, 08.008, 08.008, 08.009(İB-2), 08.023/İB-4, 03.504(Y), 03.505(Y), 03.505/2(Y), 03.520(Y), 03.527(Y), 03.537(Y), 03.538, 03.588(Y), 03.589(Y), 03.589/3(Y), 03.589/4(Y), 08.013, 08.021(Y), 10.001(Y), 10.004(Y1), 10.007(Y), 10.008(Y), 10.009/1(Y), 10.042/A1(Y) vb.” iş kalemlerinin analizli pozlar olduğu ve analiz formatlarına bakıldığında ise bu iş kalemlerinin içeriğinde işçilik girdilerinin bulunduğu tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesinde iş kalemi analizleri ve alt analizlerinde yer alan bütün işçilik girdilerinin girdi tutarının analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olmasına bakılmaksızın açıklama istenilecek girdiler arasında gösterilmesi gerektiği açıklanmıştır.

Bu itibarla, aşırı düşük teklif açıklaması ekinde isteklilere verilen açıklama istenilecek iş kalemlerinin analizlerinde yer alan ve yukarıda belirtilen girdilerin analizinde işçilik girdilerinin yer aldığı, söz konusu girdilerin açıklama istenilmeyecek girdiler olarak belirlendiği, ancak yukarıda yer verilen Tebliğ maddesi uyarınca içerisinde işçilik girdisi barındıran pozlarda yer alan işçilik girdilerinin açıklama istenecek girdiler olarak belirlenmesi gerektiği, yukarıda sayılan girdilerin idarece açıklama istenmeyecek girdiler olarak belirlenmesi ile işçilik girdilerinin açıklama istenilmeyecek girdi olarak belirlenmesi sonucunu doğurduğu anlaşılmıştır.

Tespit edilen tüm bu aykırılıklar neticesinde,

Açıklama istenilecek tüm paçal iş kalemlerine ait birim fiyat analizlerinin temel girdilere (işçilik, makine amortismanı, mazot, makine ve diğer malzeme girdileri vb.) kadar ayrıştırılması,
Paçal iş kalemlerine ait analizlerde aynı poz numarasına sahip girdilerin miktar ve tutarlarının anılan poz miktarları dikkate alınarak toplanması (örneğin aynı iş kalemi analizi içerisinde yer alan işçilikle ilgili operatör makinist girdilerinin söz konusu poz birim miktarı dikkate alınarak toplanması), farklı poz numarasına sahip girdilerinin ise ayrı ayrı gösterilmesi,
Yukarıdaki işlemlerden sonra anılan Tebliğ’in 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi ve açıklama istenilecek paçal iş kalemlerinin tümüne ilişkin olarak tek bir açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin hazırlanması,
Anılan Tebliğ’in 45.1.2.2’nci maddesine göre aynı girdinin birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulama işleminin yukarıda bahsedilen hususlara uygun şekilde tekrar yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2017/UY.III-778

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin