KİK Kararı: 2017/UY.III-520

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/008
Gündem No : 72
Karar Tarihi : 08.02.2017
Karar No : 2017/UY.III-520

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Hasfalt İnşaat Madencilik Pet. Ener. Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi,

Kültür Mah. Turgut Özal Bulvarı Güneş İş Merkezi Kat 1 No:8 BATMAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü,

Kümbet Mah. Muhsin Yazıcıoğlu Bulvarı No: 39 58020 SİVAS

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/323771 İhale Kayıt Numaralı “Erzincan-Başköy-Çayırlı Yolu (Km=14+775-46+720 Arası) Toprak İşleri, Sanat Yapıları (Devekorusu Köprüsü Yapılması Dâhil) ve Üstyapı İşleri Yapımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü tarafından 27.09.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Erzincan-Başköy-Çayırlı Yolu (Km=14+775-46+720 Arası) Toprak İşleri, Sanat Yapıları (Devekorusu Köprüsü Yapılması Dâhil) ve Üstyapı İşleri Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Hasfalt İnşaat Madencilik Pet. Ener. Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin 29.12.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.01.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.01.2017 tarih ve 3711 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.01.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/222 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü tarafından 27.09.2016 tarihinde yapılan 2016/323771 İhale Kayıt Numaralı “Erzincan-Başköy-Çayırlı Yolu (Km=14+775-46+720 Arası) Toprak İşleri, Sanat Yapıları (Devekorusu Köprüsü Yapılması Dâhil) ve Üstyapı İşleri Yapımı” ihalesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti- Çakıroğlu Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Ağır Yük Taşımacılığı ve Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişiminin aşırı düşük teklif açıklamasında açıklama istenilen iş kalemlerindeki nakliye formülleri ile karayollarının nakliye formüllerinin birebir aynı olmadığı, SY-07 Poz numaralı iş kalemi olan betonarme İçin Ø8 - Ø32 milimetrelik Nervürlü Çelik Temini ve İşçiliği, yüksek dayanımlı öngerme çeliği temini ve yerine konulması, köprülerde profilli demirden yaya korkuluğu yapılması yerine konulması, demir imalatın iki kat antipas, iki kat sentetik boya ile boyanması (her türlü demirin; yüklenmesi, boşaltılması, istifi, işbaşına nakli, ve zayiat dâhil) alt analizi içerisinde yer alan 09.012/K/Demir Poz numaralı "Demirin yüklenmesi, boşaltılması, istifi ve iş başına nakli (İş başına) M=800 ve 09.012/K/ÖnÇelk poz numaralı inşaat bünyesine giren her cins demir ve nervürlü çelik ile öngerme çeliğinin; yüklenmesi, taşınması, boşaltılması ve istifi M=900 nakliye kalemi analizleri içerisinde yer alan işçilik kısmını miktar olarak beş saatten daha az aldığı, karayolları analizine uygun analiz miktarlarını kullanmadığı ve idarece verilen cevabın çelişkili olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük analizlerinde kullandığı motorin fiyat teklifine ilişkin birim fiyatının gerçeği yansıtmadığı, idarenin istekliden fiyat teklifinin dayanağı olan EK-O5 veya EK-O6 satış tespit tutanağının istenilmesi ve bu doğrultuda kararın verilmesi gerektiği, ayrıca motorin fiyat teklifi aldığı firmanın kilogram olarak satış yapmadığı ve fiyat teklifini de kilogram olarak vermesine imkan olmadığı, aşırı düşük açıklaması için alınan Çam kereste fiyat teklifini imzalayan firmanın Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ile tam tasdik sözleşmesinin olmadığı ve imza yetkisi olmayan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından onaylandığı, SY-08 numaralı poz olan Ocak taşı İle Moloz Taş İnşaat (Hazır beton harcı ile) (Herşey dâhil) iş kaleminin analizleri içerisinde yer alan KGM/17.002/K-H iş kaleminin toplamına “Şablon, Çalışma Sehpası ve Malzeme İndirme Düzeni karşılığı: %3” yer almadığı ve toplam tutara eklenmediği, analiz formatında verilen iş kalemlerindeki miktarların eksik belirtildiği,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde istenilen kendi malı olan makina, teçhizat ve ekipmanını tevsik edici belgeyi uygun olarak sunmadığı, istenilen makina ve ekipmanın aynı güç ve kapasitede olmadığı, ayrıca istekli tarafından sunulan raporda tarih ve sayısının güncel olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden şikâyete konu ihalenin 2016/323771 İhale Kayıt Numaralı “Erzincan-Başköy-Çayırlı Yolu (Km=14+775-46+720 Arası) Toprak İşleri, Sanat Yapıları (Devekorusu Köprüsü Yapılması Dâhil) ve Üstyapı İşleri Yapımı” işine ilişkin olduğu, ihale dokümanının 62 kişi tarafından satın alındığı, ihalenin 27.09.2016 tarihinde açık ihale usulü ile birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, ihaleye 23 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde 23’üncü sırada teklif veren Kızılırmak İnşaat Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketinin geçici teminat mektubunun süresinin İdari Şartname’de belirtilen süreden kısa olması nedeniyle, 15’inci sırada teklif veren Erdem Altyapı Proje İnş. San. Tic. Ltd. Şti.- Doğusan İnş. San. ve Tic. Anonim Şirketi Ortak Girişiminin teklif mektubunda teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olmaması nedeniyle, 6’ncı sıradan teklif veren Pekhan İnş. Tic. Kol. Şti. - Mehmet Zeki Peker - Gülten Peker’in İdari Şartname’de istenilen yapı araçlarına ilişkin belgesinin uygun olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılarak 20 isteklinin teklifinin geçerli kabul edildiği, daha sonraki aşamada aşırı düşük teklif sınır değerinin hesaplanarak 31.10.2016 tarihinde 1’inci sırada teklif veren Ezekar Yapı İnşaat Anonim Şirketi - Dnz İnşaat Nakliyat Turizm Ticaret Anonim Şirketi Ortak Girişimi, 3’üncü sırada teklif veren Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti – Çakıroğlu Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Ağır Yük Taşımacılığı ve Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi, 8’inci sırada teklif veren Yüngül İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Selah Sertaç Kemaloğlu Ortak Girişimi, 11’inci sırada teklif veren Seza İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., 12’nci sırada teklif veren YG Yol Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, 13’üncü sırada teklif veren Ziver İnşaat Taahhüt Madencilik Turizm Pazarlama Sanayi Ticaret Anonim Şirketi, 17’nci sıradan teklif veren Ören Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti., 19’uncu sırada teklif veren Feza Taahhüt Anonim Şirketi ve 22’nci sırada teklif veren Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi -Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminden (9 istekli), 05.12.2016 tarihinde de 14’üncü sırada teklif veren Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, 3’üncü sırada teklif veren Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti – Çakıroğlu Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Ağır Yük Taşımacılığı ve Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi ile 22’nci sırada teklif veren Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi -Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu (2 istekli), ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda 20.12.2016 tarihli ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti – Çakıroğlu Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Ağır Yük Taşımacılığı ve Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişiminin, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi -Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin belirlendiği anlaşılmıştır.

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tic. Ltd. Şti. - Çakıroğlu Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından tekliflerine ilişkin sunulan aşırı düşük teklif savunmalarında 09.012/K/Demir ve 09.012/K/önÇelk pozlarının hesabında nakliye formülü olarak F = K x (0.0007 x M + 0.01)’in kullanıldığı, hesaplama yapılırken K katsayısı olarak 225, M taşıma mesafesi olarak 800 (Demir için), ve 900 (Çelik için) alındığı ayrıca demir yükleme, boşaltma, istif için 3,5 saat, çelik için ise 5 saat işçilik ilave edildiği, bu işçilik hesabında da ihale tarihindeki güncel asgari ücretin 1 saat karşılığı olarak 7,32 TL kullanılarak fiyatlarının oluşturulduğu, gerek yaklaşık maliyetin hesabında gerekse de Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 09.012/K analizinde dipnotta da vurgulandığı üzere demir, çelik vb. fabrikadan alınanlarda ilk yükleme bedeli düşülmesi gerektiğinden yükleme ve boşaltmanın eşit süreli olduğu bu sebeple de yüklemeye ilişkin bir isçilik öngörülmeksizin sadece boşaltma için 3 saatin %50’si alınarak 1.5 saat, istif için 2 saat olmak üzere toplam 3.5 saat 01.501 pozlu düz işçi bedelinin eklenmesi gerektiğinden, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin 09.012/K/Demir ve 09.012/K/ÖnÇelk pozlarına ait teklif fiyatları oluşturulurken nakliye formülü olarak F= K x (0.0007 x M + 0.01) x A alınarak, ayrıca işçilik bedeli eklenerek fiyatlarının oluşturulduğu, fiyatlarını oluştururken de 09.012/K/ Demir için 3,5 saat, 09.012/K/önÇelk içinde 5 saat (3,5 saat olan işçilik üzerinde) kullanıldığı, anılan istekli tarafından tekliflerine ilişkin sunulan aşırı düşük teklif savunmalarında motorin için kg olarak Selvi Petrol Nak. İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti.den fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifi üzerinde "Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (01/09/2016) tarih ve (1) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının %80'ninin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirce iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenip imzalanarak sunulduğu, anılan istekli tarafından tekliflerine ilişkin sunulan aşırı düşük teklif savunmalarında SY-08 paçal pozu içerisinde yer alan KGM/17.002/K-H iş kaleminin analizinde “şablon, çalışma sehpası ve malzeme indirme düzeni karşılığı: %3” olarak ilave edildiğinin görüldüğü, anılan istekli tarafından tekliflerine ilişkin sunulan aşırı düşük teklif savunmalarında Tİ-01 paçal pozunun analizi incelendiğinde gerek Tİ-01 iş kaleminin gerekse de bu pozun alt analizlerindeki tüm girdilerin ve bu girdi miktarların eksiksiz olarak doldurulduğu ve gerekli fiyat tekliflerini sundukları görüldüğü belirtilerek şikâyet başvurusu idarece uygun bulunmadığı ifade edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dâhi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

...

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklamaları yer almaktadır.

İhale komisyonu tarafından EKAP üzerinden idarece hesaplanan sınır değerin altında teklif verdiği tespit edilen 9 istekliye 01.11.2016 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının talep edildiği ve aynı tarihte isteklilere EKAP üzerinden tebligatın yapıldığı, söz konusu yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri ile, açıklama istenilen analiz girdileri, açıklama istenmeyen analiz girdileri, sıralı analiz girdileri listesi, açıklama istenilen ana iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının gönderildiği, idarenin söz konusu yazı ekinde birim fiyat cetvelinde belirtilen toplam 28 iş kalemlerinden önemli bileşen olarak belirlediği 7 iş kalemi için açıklama talep ettiği, söz konusu iş kalemlerinin paçal poz niteliğinde iş kalemleri olduğu, anılan yazı ekinde açıklama istenilen 7 paçal iş kaleminin analiz formatının gönderildiği ancak alt analizlerin gönderilmediği tespit edilmiştir. İdarece daha sonraki aşamada 03.11.2016 tarihli yazı ile yine Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. hariç diğer 9 istekliye yazı yazarak aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında isteklilerin Tİ-01 pozunun alt analizinde yer alan 07.004/K-1/11,5 nakliye pozuna ait Karayolları Genel Müdürlüğünce yayınlanmış bir formülü bulunmadığından yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında bu poz için karsız F=K x (0,0026 x M+0,02) - 0,0046 x K (K=225) (M=11,5 Km) kullanılması gerektiği, SY-04 pozunun alt analizinde bulunan KGM/16.122/K-H pozunun tanımında sehven beton sınıfı olarak C16/20 hazır beton harcının yazıldığı, doğrusunun C20/25 hazır beton harcı şeklinde olduğu bilgilerini içeren bir yazı yazıldığı, isteklilerden Feza Taahhüt Anonim Şirketi tarafından 04.11.2016 tarihinde idareye SY-07, SY-08, Tİ-01, ÜY-01, ÜY-02 iş kalemlerinin analizlerinde nakliye girdilerinin bulunduğu ancak bu analiz girdilerinin ne açıklama istenilen ve-veya istenmeyen tablolarda nede sıralı analiz girdileri içerisinde yer almadığının görüldüğü, bu hususta idarenin eksiğinin bulunduğu, ayrıca paçal poz kapsamında olan iş kalemleri için alt analizlerin ve analiz girdilerinin gönderilmediği hususlarında idareye başvuru yapıldığı ifade edilerek idareden bu eksikliklerin tamamlanarak analiz formatlarının aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilere gönderilmesinin talep edildiği, Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti – Çakıroğlu Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Ağır Yük Taşımacılığı ve Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi tarafından 04.11.2016 tarihli yazı ile daha sağlıklı aşırı düşük savunması hazırlanması için ek süre talebinde bulunulduğu, idarece aşırı düşük açıklamalarının sunulması için ilave süre verilmediği, daha sonraki aşamada EKAP üzerinden tebligatı yapılmamış olan Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin kesinleşen ihale kararı üzerine kendilerinin aşırı düşük sınır değerinin altında kaldığı ancak kendilerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenmediği hususlarında şikayet başvurusunda bulunabileceği dikkate alınarak 05.12.2016 tarihinde anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, söz konusu yazının ekinde aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen 01.11.2016 tarihli yazı ekinde gönderilen belgeler ile 03.11.2016 tarihli yazı ekinde gönderilen belgelerin gönderildiği ve 5 iş günü içinde açıklamalarının sunulmasının istenildiği, anılan isteklinin açıklamalarını süresi içerisinde idareye sunmadığı ve ihale komisyonu tarafından teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, sonuç olarak aşırı düşük teklif olarak belirlenen 10 istekliden sadece 2 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu, verilen açıklamaların ihale komisyonu tarafından değerlendirildikten sonra uygun bulunarak 20.12.2016 tarihli kesinleşen ihale kararı ile Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti – Çakıroğlu Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Ağır Yük Taşımacılığı ve Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişiminin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesinde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının isteklilere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan ve açıklama istenilen 7 iş kaleminin paçal iş kalemi niteliğinde olmasına rağmen aşırı düşük teklif sahiplerine alt analiz girdilerinin ve miktarlarının gösterildiği alt analiz formatlarının aşırı düşük açıklama isteme yazısı ekinde gönderilmediği tespit edilmiştir. Zaten bu noktada Feza Taahhüt Anonim Şirketi tarafından idareye başvuru yapıldığı görülmüştür. Ayrıca Feza Taahhüt Anonim Şirketinin başvuru dilekçesinde belirtildiği gibi SY-07, SY-08, Tİ-01, ÜY-01, ÜY-02 iş kalemlerinin analizlerinde nakliye girdilerinin bulunduğu ancak bu analiz girdilerinin ne açıklama istenilen ve-veya istenmeyen tablolarda ne de sıralı analiz girdileri içerisinde yer almadığı belirlenmiştir. İdarenin 03.11.2016 tarihli yazısında sadece Tİ-01 pozu altında yer alan nakliyeye ilişkin bir açıklama getirildiği, diğer kalemlerde yer alan nakliye girdisine ilişkin bir açıklamaya yer verilmediği anlaşılmıştır. Aşırı düşük teklif açıklaması sunan 2 isteklinin açıklamaları kapsamında idarece aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde ana iş kalemlerine ilişkin analizlerin haricinde paçal poz kapsamında bulunan iş kalemlerine ilişkin alt analizlerin de sunulduğu görülmüştür. Ancak idarece alt analizlerin hazırlanmamış olması nedeniyle sunulan alt analizlerin doğruluğunun ve başvuru sahibinin iddialarının irdelenme imkânı bulunmamaktadır. Zira başvuru sahibinin iddiaların genel olarak idarenin aşırı düşük açıklaması ekinde mevzuat uyarınca göndermesi zorunlu tutulan ancak söz konusu ihalede açıklaması istenilen iş kalemlerinin paçal poz olmasına rağmen isteklilere verilmemiş olan alt analiz formatlarından kaynaklı olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle idarenin yukarıda aykırılıkları belirtilen hususları dikkate alarak açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği alt analizleri hazırlayarak aşırı düşük teklif olarak belirlenen tüm isteklilerden aynı tarihli ve aynı içerikli yazı ile yeniden açıklamalarının sunulmasının istemesi gerektiği belirlenmiştir. Ayrıca idarenin açıklama istenilen iş kalemlerinde yer alan nakliye girdisine ilişkin düzenlemeyi net olarak her kalem için belirlemesi gerektiği anlaşılmıştır. İlk açıklama talebinden sonra 10 istekliden sadece 2’sinin aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu, idareye aşırı düşük açıklama sunmak için ek süre talebinde bulunulduğu, işin kapsamlı bir iş olduğu hususları dikkate alındığında, idarenin aşırı düşük teklif sahiplerinden aşırı düşük teklif açıklama isteme süresini makul bir süre olarak belirlemesi ve yeniden aşırı düşük teklif açıklamalarını mevzuata uygun şekilde istemesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, pilot ortak Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tic. Ltd. Şti ve özel ortak Çakıroğlu Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. tarafından kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair yeminli mali müşavir raporlarının mevzuata uygun olarak sunulduğu, ayrıca rapor ekinde yeminli mali müşavirce onaylı kendi malı olarak istenilen araç ve ekipmana ait teknik bilgiler, ruhsat fotokopileri de sunularak İdari Şartname’de istenilmemekle birlikte kendi malı olarak istenen yapı araçlarının ihalede istenilenlerle aynı olduğunun görüldüğü, istenilen makine ve ekipmanın iş ortaklığının her iki ortağı tarafından da sağlandığı görüldüğünden şikayet başvurusu idarece uygun bulunmadığı ifade edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.

(2) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(3) Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir.

…

(5) İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.” hükümleri bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin” İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…

7.5.4.

2 adet finişer (elektronik duyargalı) KENDİ MALI, 1 takım Primer-Sekonder-tersiyer kırıcılı konkasör grubu (Min. 110 ton/saat ) KENDİ MALI, 4 adet Ekskavatör 2 ½ yd³ lük 210Hp ve yukarı güçte kırıcı ataşmanlı, KENDİ MALI

İsteklinin kendi malı olan makina, teçhizat ve ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı yada yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir ve mali müşavir raporu ile tevsik edilir.

Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makina, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

İş ortaklığında, tesis, makina, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya bir kaçı tarafından sağlanır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Ortak Girişimde pilot ortak sıfatında olan Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti tarafından teklif dosyası kapsamında İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde istenen makine teçhizata ilişkin olarak 1 adet finişer 1 takım primer sekonder tersiyer kırıcılı konkasör grubu, 4 adet ekskavatör için ilgili meslek mensubu tarafından onaylı makine ve ekipman tespit raporunun sunulduğu, söz konusu raporun tarihinin 21.09.2016 olduğu, raporun ekinde makina ve ekipmanlara ilişkin olarak alış faturalarının eklendiği, alış faturalarının da ilgili meslek mensubu tarafından onaylandığı, ayrıca rapor ekinde araçlara ilişkin ruhsatların bulunduğu, araçların İdari Şartnamede istenilen kriterlere uygun olduğunu gösterir teknik belgenin alınarak ilgili meslek mensubuna onaylattırıldığı belirlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan Ortak Girişimde diğer ortak sıfatında bulunan Çakıroğlu Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Ağır Yük Taşımacılığı ve Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde istenen makine teçhizata ilişkin olarak 2 adet finişer, 1 adet konkasör ve 1 adet ekskavatör için ilgili meslek mensubu tarafından onaylı makine ve ekipman tespit raporunun sunulduğu, söz konusu raporun tarihinin 21.09.2016 olduğu, raporun ekinde makina ve ekipmanlara ilişkin olarak alış faturalarının eklendiği belirlenmiştir.

Yukarıda yapılan tespitler neticesinde ihale üzerinde kalan Ortak Girişimin teklif dosyası kapsamında İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde istenilen isteklinin kendi malı olma şartı getirilen makine ekipmana ilişkin belgeleri mevzuata uygun şekilde sunduğu belirlendiğinden başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarenin açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği tüm alt analizleri hazırlayarak aşırı düşük teklif olarak belirlenen tüm isteklilere aynı tarihli ve aynı içerikli yazı ekinde göndermesi ve yeniden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi