KİK Kararı: 2017/UY.III-519
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Kamu İhale Kurumu Kararı
2017/UY.III-519
8 Şubat 2017
2016/323771 İhale Kayıt Numaralı "Erzincan-Başk ... üsü Yapılması Dahil) Ve Üstyapı İşleri" İhalesi
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/008
Gündem No : 71
Karar Tarihi : 08.02.2017
Karar No : 2017/UY.III-519
TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:
Başkan: Hamdi GÜLEÇ
Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ
BAŞVURU SAHİBİ:
HYT Mermer Madencilik İnş. Yapı San. ve Tic. A.Ş.- Örensan İnş. Elekt. Nak. İş Mak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi
Mevlana Halit Mah. 494. Sok. Akbaş Sitesi B Blok Kat: 1/2 DİYARBAKIR
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü,
Kümbet Mah. Muhsin Yazıcıoğlu Bulvarı No: 39 58020 SİVAS
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2016/323771 İhale Kayıt Numaralı “Erzincan-Başköy-Çayırlı Yolu (Km=14+775-46+720 Arası) Toprak İşleri, Sanat Yapıları (Devekorusu Köprüsü Yapılması Dâhil) ve Üstyapı İşleri Yapımı” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü, tarafından 27.09.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Erzincan-Başköy-Çayırlı Yolu (Km=14+775-46+720 Arası) Toprak İşleri, Sanat Yapıları (Devekorusu Köprüsü Yapılması Dâhil) ve Üstyapı İşleri” ihalesine ilişkin olarak HYT Mermer Madencilik İnş. Yapı San. ve Tic. A.Ş.- Örensan İnş. Elekt. Nak. İş Mak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin 28.12.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.01.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.01.2017 tarih ve 2326 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.01.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2017/148 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
-
Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü tarafından 27.09.2016 tarihinde yapılan 2016/323771 İhale Kayıt Numaralı “Erzincan-Başköy-Çayırlı Yolu (Km=14+775-46+720 Arası) Toprak İşleri, Sanat Yapıları (Devekorusu Köprüsü Yapılması Dâhil) ve Üstyapı İşleri Yapımı” ihalesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti.- Çakıroğlu Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Ağır Yük Taşımacılığı ve Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi -Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimine ait aşırı düşük teklif sorgulamalarında açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin olarak hazırlanan paçal iş kalemi analizlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen ayrıntılı analiz niteliğinde olmadığı, paçal iş kalemlerine ait birim fiyat analizlerinin temel girdilere (işçilik, mazot, makine vb.) kadar ayrıştırılması ve paçal iş kalemlerine ait analizlerde aynı poz numarasına sahip girdilerin miktar ve tutarlarının toplanması gerektiği, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi ve açıklama istenilmeyecek şerhi düşülmesi, aynı girdinin birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alması durumunda bu girdinin oranının her analiz için ayrı ayrı hesaplanması ve herhangi bir analizdeki oranın %3’ün üzerinde olması durumunda açıklama istenilmesi gerektiği, açıklama istenilecek paçal iş kalemlerine ilişkin tek bir açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin hazırlanması gerektiği, isteklilerce sunulan analizlerde açıklama istenilmeyen kalemlere asgari geçerli para birimi olan ‘bir kuruş’ yazılması ve bu bedelin karsız toplam teklif fiyatına dahil edilmesi gerekirken istekliler tarafından bu kalemlerin boş bırakılması veya kalemlere sıfır yazılmasının uygun olmadığı, motorine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında fiyat teklifi alınan bayinin son geçici vergi döneminde alıp sattığı motorin bedellerinin ortalamasının ana bayii kayıtlarından da denetlenmesi durumunda teklif edilen fiyatın çok üstende olacağı görüleceğinden özellikle motorin için teklif edilen bedelin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen rayicin altında olması durumunda EK-05 ve EK-06 tutanakları istenilmesi bu tutanakların doğruluğunun ve firmanın mali müşaviri tarafından sunulduğunun teyit edilmesi gerektiği, İdari Şartname’nin 46’ncı ve Sözleşme Tasarısı’nın 31.1’inci maddesinde “Ocaklar idare tarafından verilecektir. Ancak depo yerleri, su temin yerleri ile şantiye, beton santrali, beton tesisi, konkasör ve plentlerin kurulacağı alanlar yüklenici firma tarafından temin edilecektir.” düzenlemesi ve ihale dokümanı kapsamında yer alan itinererin not kısmında “bu veriler yaklaşık maliyet hesabında kullanılmak üzere hesaba esas alınmış olup, ödemeye esas olan yüklenici teklif fiyatlarıdır” açıklaması birlikte değerlendirildiğinde isteklilerce iş kalemi analizlerinde bulunan nakliye girdilerine ait mesafelerin idarenin öngördüğü mesafelerle arasında %10’dan fazla farklar bulunması nedenleriyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı,
-
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ve Adabağ Yapı San A.Ş.ye ait iş deneyim belgeleri ihale dokümanında benzer iş olarak belirtilen (A)/V Grup işleri kapsamadığı, ayrıca iş deneyim belge tutarlarının iş kalemi bazında ayrım yapılarak değerlendirilmesi gerektiği,
-
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ve Adabağ Yapı San A.Ş.ye ait teklif mektubu ve eklerinin her sayfası şirketin son Ticaret Sicil Gazetesi’nde yetkili kılınan kişilerce imzalanmadığı ve kaşelenmediği, teklif mektubunun standart forma uygun olmadığı, teklif mektubundaki yazılı tutarların rakam ve yazıyla doğru yazılmadığı, teklif mektubu ekinde yer alan birim fiyat cetvelinde aritmetik hata bulunduğu, Ticaret Sicil Gazetesi’nin isteklinin son durumu yansıtmadığı ve fiili durumların tutarsızlık gösterdiği,
-
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ve Adabağ Yapı San A.Ş.nin sunduğu bilanço bilgilerinin son döneme ait olmadığı, cari oran ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranın istenilen kriterleri sağlamadığı, Merkez Bankasından bilanço bilgileri sorulduğunda kısa vadeli borçlar kaleminin bankalarla karşılaştırması yapıldığında birbiriyle örtüşmediği, vergi dairesinden bilanço bilgileri istenildiğinde sunulan bilançonun gerçek verileri yansıtmadığı,
-
Pekhan İnş. Tic. Koll. Şti. Mehmet Zeki Peker-Gülten Peker’in kendi malı olarak istenen araçlara ilişkin olarak mali müşavir tarafından sunulan raporun uygun olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olmadığı ve bu gibi sebeplerle düşük teklif veren firmaların elenmesi sebebiyle aşırı düşük sınır değerin yüksek çıkmasıyla Adabağ Yapı San A.Ş.nin teklifinin sınır değerin üzerinde kalması ve aşırı düşük sorgulamasına tabi olmamasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
- Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden şikâyete konu ihalenin 2016/323771 İhale Kayıt Numaralı “Erzincan-Başköy-Çayırlı Yolu (Km=14+775-46+720 Arası) Toprak İşleri, Sanat Yapıları (Devekorusu Köprüsü Yapılması Dâhil) ve Üstyapı İşleri Yapımı” işine ilişkin olduğu, ihale dokümanının 62 kişi tarafından satın alındığı, ihalenin 27.09.2016 tarihinde açık ihale usulü ile birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, ihaleye 23 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde 23’üncü sırada teklif veren Kızılırmak İnşaat Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketinin geçici teminat mektubunun süresinin İdari Şartnamede belirtilen süreden kısa olması nedeniyle, 15’inci sırada teklif veren Erdem Altyapı Proje İnş. San. Tic. Ltd. Şti.- Doğusan İnş. San. ve Tic. Anonim Şirketi Ortak Girişiminin teklif mektubunda teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olmaması nedeniyle, 6’ncı sıradan teklif veren Pekhan İnş. Tic. Kol. Şti. - Mehmet Zeki Peker - Gülten Peker’in İdari Şartname’de istenilen yapı araçlarına ilişkin belgesinin uygun olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılarak 20 isteklinin teklifinin geçerli kabul edildiği, daha sonraki aşamada aşırı düşük teklif sınır değerinin hesaplanarak 31.10.2016 tarihinde 1’inci sırada teklif veren Ezekar Yapı İnşaat Anonim Şirketi - Dnz İnşaat Nakliyat Turizm Ticaret Anonim Şirketi Ortak Girişimi, 3’üncü sırada teklif veren Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti – Çakıroğlu Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Ağır Yük Taşımacılığı ve Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi, 8’inci sırada teklif veren Yüngül İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Selah Sertaç Kemaloğlu Ortak Girişimi, 11’inci sırada teklif veren Seza İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., 12’nci sırada teklif veren YG Yol Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, 13’üncü sırada teklif veren Ziver İnşaat Taahhüt Madencilik Turizm Pazarlama Sanayi Ticaret Anonim Şirketi, 17’nci sıradan teklif veren Ören Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti., 19’uncu sırada teklif veren Feza Taahhüt Anonim Şirketi ve 22’nci sırada teklif veren Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi -Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminden (9 istekli), 05.12.2016 tarihinde de 14’üncü sırada teklif veren Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, 3’üncü sırada teklif veren Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti – Çakıroğlu Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Ağır Yük Taşımacılığı ve Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi ile 22’nci sırada teklif veren Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi -Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu (2 istekli), ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda 20.12.2016 tarihli ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti – Çakıroğlu Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Ağır Yük Taşımacılığı ve Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişiminin, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi -Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin belirlendiği anlaşılmıştır.
İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kalan isteklilerin belirlendiği, aşırı düşük teklif açıklama talebinin ekinde açıklama istenen iş kalemleri listesi, sıralı analiz girdileri listesi, açıklama istenilen analiz girdileri, açıklama istenilmeyen analiz girdileri ve açıklama istenen iş kalemlerine ait analizler eklenerek 5 iş günü içinde açıklama yapılmasının istenildiği, açıklama istenilen iş kalemleri olarak SY-04, SY-05, SY-07, SY-08 Tİ-01, ÜY-01, ÜY-02 belirlendiği, bu iş kalemlerinin tamamının paçal (özel) poz olduğu, isteklilerden Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti – Çakıroğlu Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Ağır Yük Taşımacılığı ve Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi ve Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi -Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu, açıklama istenen iş kalemlerinden 04.109 motorin için Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti – Çakıroğlu Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Ağır Yük Taşımacılığı ve Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişiminin kilogram olarak alınan teklifin, Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi -Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin ise 2016 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış fiyatın kullanıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan açıklamalar göz önüne alındığında fiyat teklifi üzerindeki imzaların incelenmesi ve fiyat teklifini imzalayan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ile istekli arasındaki tam tasdik sözleşmesinin ihale komisyonuna sunulması veya komisyonca istenilmesinin mevzuatta olmadığı, Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti – Çakıroğlu Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Ağır Yük Taşımacılığı ve Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi’nin 04.109 motorin için fiyat teklifi almasının 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu uyarınca akaryakıt fiyatları serbest rekabet ortamında piyasada belirleneceğinden mazot fiyatları için açıklama yapılırken EPDK tarafından ilan edilen fiyatlar ile açıklama yapılmasının zorunlu olmadığının görüldüğü, İdari Şartnamenin 46’ncı ve Sözleşme Tasarısı’nın 31’inci maddelerinde yer alan düzenlemeye ilişkin olarak 30.06.2007 tarih ve 26568 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2007/1 sayılı Yapı İşleri İnşaat Makine ve Elektrik Tesisatı Genel Teknik Şartnamesine Dair Tebliğ ekinde yer alan İnşaat İşleri Teknik Şartnamesinin “Taşıma Birim Fiyatlarının Hesaplanması” başlıklı 2.3.12’nci maddesinde “..taşınması öngörülen malzemelerden; her türlü betonarme ve profil demirler ile saç levhaları, D.K.P. düz sacın iş yerine en yakın veya idarece uygun görülen fabrika veya mahalden; diğer malzemelerin istenilen kalitede olmak şartı ile en yakın fabrika ve ocaklardan veya imalat istasyonundan işbaşına kadar olan taşıma bedelleri, birim fiyat analizlerine göre hesaplanır. Teklif hazırlayan istekliler ise kendi fiyat analizlerine göre teklif fiyatlarını hesaplar.” düzenlemesine uygun olarak işin yapımı esasında idare ve yüklenici arasında belirleneceğinden aşırı düşük teklif açıklamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilmiştir
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…
45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.
45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.
Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.
45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.
Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.
Tutarı, kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.
Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.
Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dâhi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.
45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.
İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.
…
45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;
a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,
b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri
sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.
Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.
45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;
a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,
b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,
(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.
İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.
Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.
45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kâr ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kâr ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.
…
İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.
İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.
45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.
45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.
45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.
...
45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,
b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,
c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,
e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,
f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.
Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.
…
45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.
…
45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklamaları yer almaktadır.
İhale komisyonu tarafından EKAP üzerinden idarece hesaplanan sınır değerin altında teklif verdiği tespit edilen 9 istekliye 01.11.2016 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının talep edildiği ve aynı tarihte isteklilere EKAP üzerinden tebligatın yapıldığı, söz konusu yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri ile, açıklama istenilen analiz girdileri, açıklama istenmeyen analiz girdileri, sıralı analiz girdileri listesi, açıklama istenilen ana iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının gönderildiği, idarenin söz konusu yazı ekinde birim fiyat cetvelinde belirtilen toplam 28 iş kalemlerinden önemli bileşen olarak belirlediği 7 iş kalemi için açıklama talep ettiği, söz konusu iş kalemlerinin paçal poz niteliğinde iş kalemleri olduğu, anılan yazı ekinde açıklama istenilen 7 paçal iş kaleminin analiz formatının gönderildiği ancak alt analizlerin gönderilmediği tespit edilmiştir. İdarece daha sonraki aşamada 03.11.2016 tarihli yazı ile yine Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. hariç diğer 9 istekliye yazı yazarak aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında isteklilerin Tİ-01 pozunun alt analizinde yer alan 07.004/K-1/11,5 nakliye pozuna ait Karayolları Genel Müdürlüğünce yayınlanmış bir formülü bulunmadığından yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında bu poz için karsız F=K x (0,0026 x M+0,02) - 0,0046 x K (K=225) (M=11,5 Km) kullanılması gerektiği, SY-04 pozunun alt analizinde bulunan KGM/16.122/K-H pozunun tanımında sehven beton sınıfı olarak C16/20 hazır beton harcının yazıldığı, doğrusunun C20/25 hazır beton harcı şeklinde olduğu bilgilerini içeren bir yazı yazıldığı, isteklilerden Feza Taahhüt Anonim Şirketi tarafından 04.11.2016 tarihinde idareye SY-07, SY-08, Tİ-01, ÜY-01, ÜY-02 iş kalemlerinin analizlerinde nakliye girdilerinin bulunduğu ancak bu analiz girdilerinin ne açıklama istenilen ve-veya istenmeyen tablolarda ne de sıralı analiz girdileri içerisinde yer almadığının görüldüğü, bu hususta idarenin eksiğinin bulunduğu, ayrıca paçal poz kapsamında olan iş kalemleri için alt analizlerin ve analiz girdilerinin gönderilmediği hususlarında idareye başvuru yapıldığı ifade edilerek idareden bu eksikliklerin tamamlanarak analiz formatlarının aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilere gönderilmesinin talep edildiği, Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti – Çakıroğlu Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Ağır Yük Taşımacılığı ve Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi tarafından 04.11.2016 tarihli yazı ile daha sağlıklı aşırı düşük savunması hazırlanması için ek süre talebinde bulunulduğu, idarece aşırı düşük açıklamalarının sunulması için ilave süre verilmediği, daha sonraki aşamada EKAP üzerinden tebligatı yapılmamış olan Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin kesinleşen ihale kararı üzerine kendilerinin aşırı düşük sınır değerinin altında kaldığı ancak kendilerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenmediği hususlarında şikayet başvurusunda bulunabileceği dikkate alınarak 05.12.2016 tarihinde anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, söz konusu yazının ekinde aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen 01.11.2016 tarihli yazı ekinde gönderilen belgeler ile 03.11.2016 tarihli yazı ekinde gönderilen belgelerin gönderildiği ve 5 iş günü içinde açıklamalarının sunulmasının istenildiği, anılan isteklinin açıklamalarını süresi içerisinde idareye sunmadığı ve ihale komisyonu tarafından teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, sonuç olarak aşırı düşük teklif olarak belirlenen 10 istekliden sadece 2 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu, verilen açıklamaların ihale komisyonu tarafından değerlendirildikten sonra uygun bulunarak 20.12.2016 tarihli kesinleşen ihale kararı ile Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti – Çakıroğlu Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Ağır Yük Taşımacılığı ve Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişiminin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi -Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesinde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının isteklilere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan ve açıklama istenilen 7 iş kaleminin paçal iş kalemi niteliğinde olmasına rağmen aşırı düşük teklif sahiplerine alt analiz girdilerinin ve miktarlarının gösterildiği alt analiz formatlarının aşırı düşük açıklama isteme yazısı ekinde gönderilmediği tespit edilmiştir. Zaten bu noktada Feza Taahhüt Anonim Şirketi tarafından idareye başvuru yapıldığı görülmüştür. Ayrıca Feza Taahhüt Anonim Şirketinin başvuru dilekçesinde belirtildiği gibi SY-07, SY-08, Tİ-01, ÜY-01, ÜY-02 iş kalemlerinin analizlerinde nakliye girdilerinin bulunduğu ancak bu analiz girdilerinin ne açıklama istenilen ve-veya istenmeyen tablolarda ne de sıralı analiz girdileri içerisinde yer almadığı belirlenmiştir. İdarenin 03.11.2016 tarihli yazısında sadece Tİ-01 pozu altında yer alan nakliyeye ilişkin bir açıklama getirildiği, diğer kalemlerde yer alan nakliye girdisine ilişkin bir açıklamaya yer verilmediği anlaşılmıştır. Aşırı düşük teklif açıklaması sunan 2 isteklinin açıklamaları kapsamında idarece aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde ana iş kalemlerine ilişkin analizlerin haricinde paçal poz kapsamında bulunan iş kalemlerine ilişkin alt analizlerin de sunulduğu görülmüştür. Ancak idarece alt analizlerin hazırlanmamış olması nedeniyle sunulan alt analizlerin doğruluğunun ve başvuru sahibinin iddialarının irdelenme imkânı bulunmamaktadır. Zira başvuru sahibinin iddiaların genel olarak idarenin aşırı düşük açıklaması ekinde mevzuat uyarınca göndermesi zorunlu tutulan ancak söz konusu ihalede açıklaması istenilen iş kalemlerinin paçal poz olmasına rağmen isteklilere verilmemiş olan alt analiz formatlarından kaynaklı olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle idarenin yukarıda aykırılıkları belirtilen hususları dikkate alarak açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği alt analizleri hazırlayarak aşırı düşük teklif olarak belirlenen tüm isteklilerden aynı tarihli ve aynı içerikli yazı ile yeniden açıklamalarının sunulmasının istemesi gerektiği belirlenmiştir. Ayrıca idarenin açıklama istenilen iş kalemlerinde yer alan nakliye girdisine ilişkin düzenlemeyi net olarak her kalem için belirlemesi gerektiği anlaşılmıştır. İlk açıklama talebinden sonra 10 istekliden sadece 2’sinin aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu, idareye aşırı düşük açıklama sunmak için ek süre talebinde bulunulduğu, işin kapsamlı bir iş olduğu hususları dikkate alındığında, idarenin aşırı düşük teklif sahiplerinden aşırı düşük teklif açıklama isteme süresini makul bir süre olarak belirlemesi ve yeniden aşırı düşük teklif açıklamalarını mevzuata uygun şekilde istemesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti.- Çakıroğlu Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Ağır Yük Taşımacılığı ve Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi, Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi -Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Adabağ Yapı Sanayi A.Ş. ye ait iş deneyim belgeleri incelendiğinde ihale dokümanında düzenlenen kriterleri sağladığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde görülmediği ifade edilmiştir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.
(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;
a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,
c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,
ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,
d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.
(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.
(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.
…
(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.
(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz.
…
(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya (Ek ibare:12/06/2015-29384 R.G./1. md.) serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.
(10) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.
(12) Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin on beş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur.
…
(14) İş deneyimi olarak, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş iş durum belgesi sunulması halinde, belgeyi düzenleyen idarenin, belgeye konu işte iş artışı varsa iş artışı tutarı, yazının tanzim edildiği tarih itibari ile toplam sözleşme bedelinin % 80’inin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi belirtir yazısının başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.
(15) İş deneyimi olarak, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş ve geçici kabulü yapılmamış bir işe ait iş denetleme veya iş yönetme belgesinin sunulması halinde; belgeyi düzenleyen idarenin, belgeye konu işin geçici kabulünün yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa geçici kabul tarihi, belgeye konu işte iş artışı varsa iş artışı tutarı, yazının tanzim edildiği tarih itibari ile toplam sözleşme bedelinin % 80’inin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi belirtir yazısının başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.
…” hükümleri
Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “…
(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.
(3) İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerden edinilen iş deneyim belgelerindeki tutarlar, aday veya isteklinin belge sahibi iş ortaklığındaki hisse oranları esas alınarak değerlendirilir. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyiminin değerlendirilmesinde ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın sunduğu belge üzerindeki tutar esas alınır.
(4) Konsorsiyum tarafından gerçekleştirilen işlerde, ortakların iş deneyim tutarı, gerçekleştirdikleri iş kısmına ilişkin tutar esas alınarak dikkate alınır.
(5) İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde;
a) İş bitirme belgelerinde, belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde olması,
b) İş durum belgelerinde, belgeye konu işin gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde olması ve ilk sözleşme bedelinin tamamlanması,
c) İş denetleme ve iş yönetme belgelerinde,
-
Belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yılda içinde olması kaydıyla, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,
-
Gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde olduğu ve ilk sözleşme bedelinin tamamlandığı işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,
şartı aranır ve geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir.
(6)İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;
a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,
b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında,
dikkate alınır.
…
(8) Mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işleri ihalelerinde, iş deneyimi olarak mezuniyet belgelerini sunmaları durumunda;
a) İş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların; toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl, Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar kadar,
b) İş deneyimi bulunan mühendis veya mimarların; onbeş yıllık sınırlamaya tabi tutulmaksızın, mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar kadar,
benzer iş deneyimi olarak dikkate alınır.
(9) Yapımla ilgili hizmet işlerinden elde edilen belgeler yapım işlerinde kullanılamaz.” hükümleri yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…
7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,
c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,
ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,
d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 70'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.
İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.
…
7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:
Resmi Gazetede 11.06.2011 tarih ve 27961 sayı ile yayınlanan yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer iş grupları tebliğinde yer alan (A)/V.GRUP: KARAYOLU İŞLERİ (Altyapı + Üstyapı) yapımı işleri benzer iş olarak kabul edilecektir
7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İnşaat Mühendisliği / İnşaat Yüksek Mühendisliği” düzenlemesine yer verilmiştir.
İhale üzerine kalan Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti – Çakıroğlu Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Ağır Yük Taşımacılığı ve Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi de pilot ortak sıfatında olan Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Karayolları 12. Bölge Müdürlüğünce düzenlenen 28.12.2005 tarihli “İspir 10. Bölge HD Devlet Yolu KM:0+000-19+700 Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üst Yapı, BSK yaptırılması ve İspir Şehir Geçişi BSK Yaptırılması” işine ilişkin yüklenici iş bitirme belgesini sunduğu, söz konusu iş deneyim belgesinde sözleşme tarihinin 09.05.2012, toplam sözleşme bedelinin 30.849.774,43 TL, geçici kabul tarihinin 16.11.2015, belge tutarının ise 27.405.608,41 TL olarak belirtildiği tespit edilmiştir.
Sunulan iş deneyim belgesine konu işin kapsamında alt yapıyla birlikte üst yapı işlerini kapsadığı dolayısıyla İdari Şartname’de tanımlanan benzer iş tanımına uygun olduğu anlaşılmıştır. Söz konusu belgenin KİK belge güncelleme modülü üzerinden güncellemesi sonucu ulaşılan rakamın, ihalede istenilen ve ortak girişimin pilot ortağı tarafından sağlanması gereken asgari kriteri sağladığı (23.510.690 TL) ve yeterli olduğu belirlenmiştir.
İhale üzerinde bırakılan Ortak Girişimde diğer ortak sıfatında bulunan Çakıroğlu Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Ağır Yük Taşımacılığı ve Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından Karayolları 12. Bölge Müdürlüğünce düzenlenen 27.01.2016 tarihli ve 02060 sayılı “Pazaryolu Şehir Geçişi ve Bağlantı Yolları Erzurum – İspir Ayr – Bayburt Yolu BSK Yapılması ve Heyelanlı Bölgelerde Onarım İşi” ne ilişkin alt yüklenici iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede uygulanan yapı tekniği olarak toprak işleri, sanat yapıları ve üst yapı işlerinin belirtildiği, sözleşme tarihinin 08.02.2013 toplam sözleşme tutarının 12.936.311,21 TL, alt yüklenici tarafından yapılan kısmın 9.718.128,90 TL, geçici kabul tarihinin 16.02.2015 olduğu, belge tutarının ise 7.594.392,45 TL olarak belirtildiği anlaşılmıştır. Söz konusu iş deneyim belgesine konu işin kapsamında alt yapı ile birlikte üst yapı işlerinin bulunduğu anlaşıldığından belgenin ayrıştırılmasına gerek bulunmadığı, belgenin bu haliyle idarece tanımlanan benzer iş tanımına uygun olduğu belirlenmiştir. Belge tutarının güncellenmesi ile ulaşılan rakamın söz konusu ihalede ortak girişim olarak teklif verilmesi durumunda diğer ortak tarafından sunulması gereken asgari iş deneyim tutarının (5.877.672,5 TL) üzerinde olduğu anlaşılmıştır.
Ekonomik açıdan en ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi -Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminde pilot ortak olarak belirlenen Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından tüzel kişiliğin %51 hissesine sahip şirket ortağı olan Gürol Melih Özen adına Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen 08.03.2016 tarih ve 250-1 sayılı “Düzce Çevre Yolunun Km: 0+000- 14+054 Arası Toprak İşleri Sanat Yapıları Köprü Plent-miks Temel BSK Çeşitli İşler” işine ilişkin iş denetleme belgesinin sunulduğu, anılan şahsın söz konusu işte şantiye şefi olarak görev yaptığı, belge üzerinde sözleşme tarihinin 14.09.2006, işin geçici kabul tarihinin 15.01.2014, toplam sözleşme bedelinin 122.536.308,69 TL, ilgilinin mesleğiyle ilgili olarak hissesine düşen belge tutarının 116.259.617,27TL olduğu, belge tutarının güncellemesi sonucunda ulaşılan rakamın, söz konusu ihalede ortak girişim olarak teklif verilmesi durumunda pilot ortak tarafından sağlanması gereken asgari tutarın (23.660.168TL) üzerinde olduğu, ayrıca iş deneyimine konu işin ihale konusu işe uygun olduğu belirlenmiştir .
Anılan Ortak Girişimde diğer ortak sıfatında bulunan Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin teklif dosyası kapsamında Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü tarafından “(Refahiye-Erzincan) Ayr- Kelkit Devlet Yolu Km:1+000-24+881,276 arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üst Yapı İşleri, Enerji Nakil Hattı Deplasesi, Otokorkuluk Yapılması işi ve Km: 0+000-1+000,24+881,27-27+416,276 arası İkmal İnşaatı” işi için düzenlenen 29.12.2014 tarih ve 127430-1-1 sayılı yüklenici iş bitirme belgesini sunduğu, söz konusu belgede toplam sözleşme bedelinin 18.549.101,00TL, sözleşme tarihinin 24.06.2011, işin geçici kabul tarihinin 24.06.2011, belge tutarının 18.547.873,78TL olarak belirtildiği, söz konusu iş deneyim belgesinde benzer işe uymayan enerji nakil hattı deplasesi kalemleri bulunmakla birlikte pilot ortak tarafından asgari iş deneyim tutarının %100’ü karşılandığından mevzuat uyarınca diğer ortağın benzer işe ait olmayan istenilen asgari iş deneyim tutarının %40’ı oranında iş deneyim belgesi sunma hakkı bulunduğundan söz konusu belgenin ayrıştırılmasına gerek bulunmamıştır. Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin iş deneyimine konu işte %49 hisseye sahip olduğu anlaşıldığından 18.547.873,78 TL belge tutarının %49’unun alınarak belgenin güncellenmesi sonucunda ulaşılan rakamın istenilen asgari iş deneyim tutarının %40’ını (11.830.084TL) sağladığı tespit edilmiştir.
Adabağ Yapı San A.Ş. tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan 25.08.2016 tarih ve 322-1 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından “Ayr-Bitlis 9.Bl. Hd. Yolu(Bitlis Şehir Geçişi Dâhil) Km:0+123-6+450 ve Km:0+000-46+853 Arası Yolu” işine ilişkin yüklenici iş durum belgesinin sunulduğu, söz konusu belge üzerinde sözleşme tarihinin 16.12.1997, toplam sözleşme bedelinin 8.179.790,62 TL olduğu, belge tutarının 8.151.700,24 TL olarak belirtildiği, işin kapsamında toprak tesviye sanat yapıları alt temel BSK ve köprü ve tünel işleri bulunduğu, iş deneyim belge tutarından ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında olmayan tünel işlerinin ve otokorkuluk işlerinin ayrıştırılması sonucunda ulaşılan rakamın 5.002.008,29 TL olduğu, bu rakamın güncellenmesi sonucunda ulaşılan rakamın, söz konusu ihalede istenilen asgari iş deneyim tutarını karşıladığı (29.798.965 TL) tespit edilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti – Çakıroğlu Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Ağır Yük Taşımacılığı ve Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi, Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi -Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Adabağ Yapı Sanayi A.Ş.ye ait teklif dosyası kapsamında sunulan belgelerin incelendiği ve teklif mektubu, teklif cetveli, ticaret sicil gazeteleri, bilanço oranlarını gösteren tablo ve bilgilerinin mevzuata uygun olarak sunulduğu, teklif mektupları ile tekliflerinin aritmetik kontrolleri ve birim fiyat cetvellerindeki poz adları, miktar ve birim fiyatlarında hata görülmediğinden iddianın uygun bulunmadığı ifade edilmiştir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “ (1) İhalelerde aday veya isteklilerden;
a)Gerçek kişi olması halinde, kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından ya da esnaf ve sânatkar odasından veya ilgili meslek odasından, ilk ilan veya davet tarihinin ya da ihale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, odaya kayıtlı olduğunu gösterir belgenin,
b) Tüzel kişi olması halinde, ilgili mevzuatı gereği kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından, ilk ilan veya davet tarihinin ya da ihale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, tüzel kişiliğin odaya kayıtlı olduğunu gösterir belgenin,
c) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,
ç) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin,
istenilmesi zorunludur.
(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur.
(3) İş ortaklığında, iş ortaklığı beyannamesinin ve iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur. Konsorsiyumda ise konsorsiyum beyannamesinin ve konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur.
(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükümleri
Anılan Yönetmelik’in “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 54’üncü maddesinde “(1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.
(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:
a) Yazılı olması.
b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi.
c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.
ç) Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması.
d) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin vergi kimlik numarasının belirtilmesi.
e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması.
(3) Ortak girişim olarak teklif veren isteklilerin teklif mektuplarının, ortakların tamamı tarafından veya yetki verdikleri kişilerce imzalanması gerekir.
(4) Konsorsiyumlarda, konsorsiyum ortakları teklif mektubunu işin uzmanlık gerektiren kısımları için teklif ettikleri bedeli ayrı ayrı yazmak suretiyle imzalarlar. Konsorsiyum ortaklarının işin uzmanlık gerektiren kısımları için teklif ettikleri bedellerin toplamı, konsorsiyumun toplam teklif bedelini oluşturur.
(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükümleri
Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci maddesinde “(7) Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükümleri bulunmaktadır.
İhale üzerinde bırakılan Ortak Girişimde pilot ortak sıfatında bulunan Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyası kapsamında tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösteren 04.07.2012 tarih ve 8104 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’ni sunduğu, söz konusu gazetede Ömer Yılmaz, Derviş Yılmaz, Orhan Fatih Yılmaz’ın belirtildiği, ayrıca 24.03.2010 tarih ve 7528 sayılı Resmi Gazeteyi sunduğu söz konusu Ticaret Sicil Gazetesi’nde Orhan Fatih Yılmaz’ın şirket müdürlüğüne 18.01.2010 tarihinden başlamak üzere seçildiği ve 10 yıl süre ile şirketi temsil ve ilzama yetkili olduğunun görüldüğü, teklif dosyası kapsamında noter tasdikli imza sirkülerinin bulunduğu, yine teklif dosyası kapsamında Orhan Fatih Yılmaz’ın Mustafa Şahingöz isimli şahsa şirketi temsil ve ilzama yetkili kıldığı, buna ilişkin noter tasdikli vekaletnamenin sunulduğu, ayrıca vekaletnamenin ekinde anılan şahsın imza sirkülerine yer verildiği, diğer ortak Çakıroğlu Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Ağır Yük Taşımacılığı ve Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin teklif dosyası kapsamında tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösteren 01.04.2015 tarih ve 8791 sayılı Ticaret Sicil Gazetesini sunduğu, sunulan Ticaret Sicil Gazetesi’nde Mehmet Çakır, Efendi Çakır ve Bünyamin Çakır’ın şirket ortağı olarak gözüktüğü, Bünyamin Çakır’ın Orhan Seyfi Çiftçi’ye vekalet verdiği, teklif dosyası kapsamında vekaletnamenin ve anılan şahsa ilişkin imza beyannamesinin sunulduğu, birim fiyat mektubunun yetkili kişilerce imzalandığı ve kaşelendiği,
Ekonomik açıdan ikinci avantajlı istekli olarak belirlenen Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi -Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminde pilot ortak sıfatında bulunan Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından 02.01.2014 tarih ve 8477 sayılı ticaret sicil gazetesinin sunulduğu, söz konusu gazetede Ümit Güneş’in yönetim kurulu başkanı olarak şirketi temsil ve ilzama yetkisinin bulunduğu, söz konusu şahsın imza sirkülerinin eklendiği, Ortak Girişimde diğer ortak sıfatında bulunan Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 22.12.2010 tarih ve 7713 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nin sunulduğu, söz konusu gazetede şirket ortaklığının görev ve isimlerinin bulunduğu, şirketi temsil ve ilzama yetkili kişinin Mehmet Cemil Gündem olduğunun anlaşıldığı, söz konusu şahsın imza sirkülerinin sunulduğu, anılan ortak girişimin teklif mektubu ve eki cetvellerinin yetkili kişilerce imzalandığı ve kaşelendiği,
Adabağ Yapı Sanayi Anonim Şirketi tarafından 04.04.2015 tarih ve 8543, 24.04.2015 tarih ve 8807 sayılı ticaret sicil gazetelerinin sunulduğu, söz konusu ticaret sicil gazetesinde yönetim kurulu ve üyelerinin isimlerinin bulunduğu, yönetim kurulu başkanı olarak Arslan Dağdağan’ın belirlendiği, teklif dosyası kapsamında anılan şahsın imza sirkülerinin bulunduğu teklif mektubu ve eki cetvelin yetkili kişi tarafından imzalanıp kaşelendiği belirlenmiştir.
Yukarıda belirtilen istekliler tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan teklif mektupların standart forma uygun olduğu, teklif mektuplarında belirtilen teklifin yazı ve rakam ile birbirine uygun yazıldığı tespit edilmiştir.
Ayrıca söz konusu isteklilerin teklif mektubu ekinde yer alan birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunmadığı belirlenmiştir.
- Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, bilanço ve altlıkların tamamının yeminli mali müşavirce imzalanıp kaşelendiği ve İdari Şartname’de belirtilen kriterleri sağladığı görüldüğünden iddianın uygun bulunmadığı ifade edilmiştir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “ (1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;
a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,
b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,
her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.
(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,
sunar.
(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.
(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 174’üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.
(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
(8) Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.
(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükümleri yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde, “7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)
sunmaları gerekmektedir.
Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.
Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.
İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” düzenlemeleri yer almaktadır.
İhale üzerinde bırakılan Ortak Girişimde pilot ortak sıfatında bulunan Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyası kapsamında 2015 yılı yıl sonu karşılaştırmalı bilançosunu sunduğu, 2015 yılı bilançosunda 2014 yılı bilgilerinin de bulunduğu, ayrıca illi meslek mensubu tarafından bilanço oranlarının hesaplandığı bilanço bilgileri tablosunun sunulduğu, anılan firmanın 2015 yılı bilanço oranlarının istenilen asgari kriterleri sağladığı,
İhale üzerinde bırakılan Ortak Girişimde diğer ortak sıfatında bulunan Çakıroğlu Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Ağır Yük Taşımacılığı ve Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin teklif dosyası kapsamında 2015 yılı yıl sonu bilançosunu sunduğu, ayrıca illi meslek mensubu tarafından bilanço oranlarının hesaplandığı bilanço bilgileri tablosunun sunulduğu, anılan firmanın 2015 yılı bilanço oranlarının istenilen asgari kriterleri sağladığı,
Ekonomik açıdan ikinci avantajlı istekli olarak belirlenen Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi -Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminde pilot ortak sıfatında bulunan Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından 2015 yılı yıl sonu karşılaştırmalı bilançosunu sunulduğu, 2015 yılı bilançosunda 2014 yılı bilgilerinin de bulunduğu, ayrıca illi meslek mensubu tarafından bilanço oranlarının hesaplandığı bilanço bilgileri tablosunun sunulduğu, anılan firmanın 2015 yılı bilanço oranlarının istenilen asgari kriterleri sağladığı,
Ortak Girişimde diğer ortak sıfatında bulunan Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 2015 yılı yıl sonu karşılaştırmalı bilançosunu sunulduğu, 2015 yılı bilançosunda 2014 yılı bilgilerinin de bulunduğu, ayrıca illi meslek mensubu tarafından bilanço oranlarının hesaplandığı bilanço bilgileri tablosunun sunulduğu, anılan firmanın 2015 yılı bilanço oranlarının istenilen asgari kriterleri sağladığı,
Adabağ Yapı Sanayi Anonim Şirketi tarafından teklif dosyası kapsamında 2015 yılı yıl sonu bilançosunu sunduğu, ayrıca illi meslek mensubu tarafından bilanço oranlarının hesaplandığı bilanço bilgileri tablosunun sunulduğu, anılan firmanın 2015 yılı bilanço oranlarının istenilen asgari kriterleri sağladığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yapılan tespitler neticesinde, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:
İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında , Pekhan İnş. Tic. Koll. Şti. Mehmet Zeki Peker-Gülten Peker tarafından kendi malı olarak istenen yapı araçları için Serbest Muhasebeci onaylı raporun sunulduğu, sunulan raporda 2 adet finişer, 4 adet ekskavatör, ve kırıcı için fatura bilgileri, yevmiye tarih ve numaralarının belirlendiği liste ve listenin altında “yukarıda belirtilen iş makinalarının fatura asıllarının tümü tarafımdan görülmüş ve defter kayıtlarının da Vergi Usul Kanunu, Tek Düzen Hesap Planı ve Genel Kabul Görmüş Muhasebe kurallarına göre yapıldığı tespit edilmiştir.” ifadelerine yer verildiği, Serbest Muhasebeci onaylı olarak rapora dayanak 2 adet finişer 4 adet ekskavatör ve kırıcı için düzenlenmiş teknik bilgiler ruhsat fotokopileri ve faturaların sunulduğu, listelenen kırıcının onaylı faturadan FURUKAWA F35 kırıcı olduğu ve ihale dokümanında belirtilen kırıcı olmadığından elenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığından iddianın uygun bulunmadığı belirtilmiştir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.
(2) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.
(3) Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir.
…
(5) İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.” hükümleri bulunmaktadır.
İdari Şartname’nin” İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…
7.5.4.
2 adet finişer (elektronik duyargalı) KENDİ MALI, 1 takım Primer-Sekonder-tersiyer kırıcılı konkasör grubu (Min. 110 ton/saat ) KENDİ MALI, 4 adet Ekskavatör 2 ½ yd³ lük 210Hp ve yukarı güçte kırıcı ataşmanlı, KENDİ MALI
İsteklinin kendi malı olan makina, teçhizat ve ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı yada yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir ve mali müşavir raporu ile tevsik edilir.
Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makina, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.
İş ortaklığında, tesis, makina, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya bir kaçı tarafından sağlanır.” düzenlemesi bulunmaktadır.
Pekhan İnş. Tic. Kol. Şti. - Mehmet Zeki Peker - Gülten Peker’in teklif dosyası kapsamında İdari Şartnamenin 7.5.4’üncü maddesinde istenilen makine teçhizata ilişkin olarak özel amaçlı iş makinaları tespit raporunun sunulduğu, söz konusu raporun ilgili meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelendiği, raporun ekinde meslek mensubunun ruhsatı, vergi levhası ve iş makinalarına ilişkin faturaların bulunduğu, tespiti yapılan makinalar kapsamında FURUKAWA F35 marka kırıcıya ilişkin fatura sunduğu, İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde kendi malı olarak istenilen kırıcının 1 takım Primer-Sekonder-tersiyer kırıcılı konkasör grubu (Min. 110 ton/saat) özelliklerine sahip olması istenildiği, ancak FURUKAWA F35 marka aracın bu özelliklere sahip olmadığı anlaşıldığından idarenin söz konusu istekliyi belirtilen gerekçe ile değerlendirme dışı bırakmasında bir aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarenin açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği tüm alt analizleri hazırlayarak aşırı düşük teklif olarak belirlenen tüm isteklilere aynı tarihli ve aynı içerikli yazı ekinde göndermesi ve yeniden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.
Hamdi GÜLEÇ
Başkan
Şinasi CANDAN
II. Başkan
Osman DURU
Kurul Üyesi
Erol ÖZ
Kurul Üyesi
Köksal SARINCA
Kurul Üyesi
Dr. Ahmet İhsan ŞATIR
Kurul Üyesi
Hasan KOCAGÖZ
Kurul Üyesi
Mehmet ATASEVER
Kurul Üyesi
Oğuzhan YILDIZ
Kurul Üyesi
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.