KİK Kararı: 2017/UY.III-367

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/006
Gündem No : 89
Karar Tarihi : 26.01.2017
Karar No : 2017/UY.III-367

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Sağlamlar İnş. Hafr. Nak. Tic. ve San. A.Ş. – Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

Kaymaklı Mah. Anadolu Bul. No: 59 Ortahisar/TRABZON

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğü,

Kazım Dirik Mah. San. Cad. No: 41 35100 Bornova/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/228794 İhale Kayıt Numaralı “Denizli-Acıpayam-13Blhd Yolu (Km:11+090-32+900 Arası) Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üstyapı ve Bsk İşleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 20.07.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Denizli-Acıpayam-13Blhd Yolu (Km:11+090-32+900 Arası) Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üstyapı ve Bsk İşleri” ihalesine ilişkin olarak Sağlamlar İnş. Hafr. Nak. Tic. ve San. A.Ş. – Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 25.11.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.12.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.12.2016 tarih ve 69329 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.12.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2986 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş oldukları C30/37 hazır beton harcı, plentmiks temel ve alttemel, muhtelif imalatlardaki agrega ve motorine ilişkin fiyat tekliflerinin, açıklamanın yapıldığı tarih itibariyle geçerliliklerini kaybettiklerinden dolayı açıklamalarının uygun görülmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nde fiyat tekliflerinin ne zaman alınacağına ve geçerlilik tarihine dair kısıtlayıcı ve bağlayıcı herhangi bir düzenleme bulunmadığından açıklamalarının reddedilmesinin yasal dayanağının olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmüne,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

…

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11.Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir...” açıklamasına,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Denizli-Acıpayam-13BlHd Yolu (Km:11+090-32+900 Arası) Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üstyapı Ve BSK İşleri

b) Yatırım proje no'su/kodu:1997E0400390 - 2016E040160

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Km:11+090-32+900 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üstyapı Ve BSK İşleri

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:KM:11+090-32+900 ARASI

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin yol yapımı ihalesi olduğu, ihaleye katılan 42 isteklinin 13’ünden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, sadece başvuru sahibi istekli tarafından açıklamada bulunulduğu, teklif fiyatları sınır değerin üzerinde olan Sistem Elektr. Tes. San. ve Tic. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı, Emiroğlu İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi istekliler olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanmış oldukları C30/37 hazır beton harcı, plentmiks temel ve alttemel, muhtelif imalatlardaki agrega ve motorine ilişkin fiyat tekliflerinin açıklamanın yapıldığı tarih itibariyle geçerliliklerini kaybettikleri gerekçe gösterilerek açıklamalarının uygun görülmemesinin yasal dayanağının olmadığı iddia edilmektedir.

İdare tarafından başvuru sahibi istekliye 22.09.2016 tarihinde EKAP üzerinden aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının gönderildiği, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının 29.09.2016 tarihinde idareye sunulduğu,

Açıklama kapsamında sunulan “C 30/37 hazır beton harcı”, “Ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş 50 mm lik temel ve alttemel malzemesi”, “Ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş ince agrega NO.4 (4,75 mm) elekten geçen” ve “Ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş ince agrega NO.4 (4,75 mm) elek üstü” analiz girdilerine ilişkin fiyat tekliflerinin 10.08.2016 tarihinde hazırlandığı ve 7 gün süre ile geçerli olduğu, “Motorin” analiz girdisine ilişkin fiyat teklifinin ise 27.07.2016 tarihinde hazırlandığı ve 2 ay süre ile geçerli olduğu,

Söz konusu açıklamaların incelenmesi neticesinde ihale komisyonu tarafından alınan kararda; başvuru sahibi istekli tarafından sunulan C30/37 hazır beton harcı, plentmiks temel ve alttemel, bitümlü sıcak karışım (bitümlü temel, binder, taş mastik asfalt, aşınma tabakaları) agregaları ile motorine ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye sunulduğu 29.09.2016 tarihinden önce geçerlilik sürelerinin dolduğu gerekçe gösterilerek anılan isteklinin açıklamalarının mevzuata uygun bulunmadığı görülmüştür.

Söz konusu fiyat tekliflerine dayanak olarak hazırlanan tutanaklar, ilgili meslek mensuplarından 29.12.2016 tarihli ve 2561 ve 2562 sayılı yazılarla istenilmiş olup, SMMM Serkan Aktuğ Günaydın tarafından Selvi Petrol Nak. İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti.nin motorin fiyat teklifine ilişkin düzenlenen 27.07.2016 tarih ve 01 sayılı, SMMM Hasan Akgün/SMMM Serkan Bıçakçı Ortaklık Bürosu tarafından Akça Haz. Bet. San. ve Tic. A.Ş.nin C30/37 hazır beton harcı ve kırmataş agrega fiyat tekliflerine ilişkin düzenlenen 10.08.2016 tarih ve 01 ve 02 sayılı satış tutarı tespit tutanakları sırası ile 04.01.2017 ve 10.01.2017 tarihlerinde Kurum kayıtlarına alınmış olup, söz konusu tutanakların 2016 yılının ikinci vergi beyanname dönemlerine ilişkin olarak hazırlandıkları ve bu dönemin ise ihale tarihine (20.07.2016) göre son geçici vergi beyanname dönemi olduğu tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine göre açıklama isteneceğinin düzenlendiği, anılan Kanun hükmüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye Kamu İhale Kurumu’nun yetkili olduğu ve ihale komisyonunun anılan Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alması gerektiği, yapım işi ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesine yönelik açıklamaların ise söz konusu Kurum tarafından hazırlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde belirtildiği anlaşılmıştır.

Anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılacak olan üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin taşıması gereken özelliklerin belirtildiği, teklif fiyatlarına dayanak olarak meslek mensupları tarafından hazırlanacak olan tutanakların ihale tarihine göre tespit edilecek olan son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesinin zorunlu olduğu, ancak söz konusu maddede fiyat tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye sunulduğu tarihte geçerli olması gerektiğine yönelik bir düzenlemenin yer almadığı görülmüştür.

Bu bağlamda; başvuru sahibi istekli tarafından sunulan iddiaya konu fiyat tekliflerinin geçerlilik sürelerinin, açıklamaların idareye teslim tarihi olan 29.09.2016 tarihinden önce bitmiş olduğu tespit edilmiş olmakla birlikte, fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanaklar son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak hazırlandığından tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliği’nde istenilen güncellikte olduğu, ayrıca söz konusu tekliflerin sadece fiyat tevsiki için kullanılacağı düşünüldüğünde aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye sunulacağı tarihten önceki bir dönemde geçerliliğinin bulunmasının yeterli olduğu ve kamu ihale mevzuatında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin açıklamaların idareye sunulduğu tarihte geçerli olması gerektiğine yönelik bir düzenleme bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Sağlamlar İnş. Haf. Nak. Tic. ve San. A.Ş.-Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi