KİK Kararı: 2017/UY.III-2252 (16 Ağustos 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/040
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 16.08.2017
Karar No : 2017/UY.III-2252

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER

BAŞVURU SAHİBİ:

MGZ İnş. ve Mühendislik Ticaret Ltd. Şti. - Akdemir İnşaat İthalat İhrc. Mad. Tic. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

Mahatma Gandi Cad. No: 68 A Blok D: 8 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çiftlikköy Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

Çiftlik Mah. Yalova-İzmit Karayolu No: 110 77600 Çiftlikköy/YALOVA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/99129 İhale Kayıt Numaralı “Çiftlikköy İlçesi Muhtelif Cadde ve Sokaklara Kilitli Beton Parke Taşı ve Prizma Parke Taşı Döşenmesi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Çiftlikköy Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 07.04.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çiftlikköy İlçesi Muhtelif Cadde ve Sokaklara Kilitli Beton Parke Taşı ve Prizma Parke Taşı Döşenmesi” ihalesine ilişkin olarak MGZ İnş. ve Mühendislik Ticaret Ltd. Şti. - Akdemir İnşaat İthalat İhrc. Mad. Tic. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 25.07.2017 tarih ve 41984 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.07.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1857 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; 07.06.2017 tarih ve 2017/UY.III-1582 sayılı Kurul kararı ile ihale üzerine bırakılan istekli Tuğ İnşaat Turizm Nak. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesi kararı sonucunda, idare tarafından kaynakların verimli kullanılması ilkesi gereğince ihalenin iptaline karar verildiği, ancak söz konusu işlemin mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

İtirazen şikâyete konu ihalede teklif bedellerinin yaklaşık maliyetin % 58,86 altında olduğu, ayrıca aynı konudaki yapım işine ilişkin idare tarafından daha sonra yapılan ihale ile uyuşmazlığa konu olan ihale arasında kıyaslama yapılmak suretiyle bir değerlendirme yapılamayacağı iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Çiftlikköy İlçesi Muhtelif Cadde ve Sokaklara Kilitli Beton Parke Taşı ve Prizma Parke Taşı Döşenmesi

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

100000 m2 parke yol, 20000 m2 parke tamiratı,30000 m2 kaldırım,15000 m2 andezit kaldırım,15000 m beton bordür,12500 m andezit bordür,5000 m2 görme engelli uyarı taşı döşenmesi işi

Buhar Kürlü Prefakrik 500 Doz'lu Muayene Bacası Boyun Bileziği Konulması Ad 100

8 Cm Yüksekliğinde Normal Çimentolu Buhar Kürlü Bet. Par. Taşı İle Döş. Kap. Yapılması M2 100000

50x20x10 Cm Boyutlarında Normal Çimentolu Buhar Kürlü Beton Bordür Döş. Mt 15000

30x10x Serbest Boy Cm Boyutlarında Normal Çimentolu Buhar Kürlü Beton Oluk Taşı Döşenmesi Mt 5000

Parke, Beton Plak, Adi Kaldırım Ve Blokaj Sökülmesi M2 80000

Betonarme Kompozit Rögar Kapağı Temini Ve Yerine Konulması (Kapak Net Açıklılğı Minimum 600 Mm) Ad 50

Görme Engelli Uyarı Taşı İle Döşeme Kaplaması Yapılması İşi (40x40x6) M2 5000

Yerinden Sökülen İdare Malı Parke Taşlarının Temizlenerek,Yol Ve Kaldırım Tamiratları İçin Döşeme Kaplaması Yapılması. M2 20000

Beton Santralinde Üretilen Veya Satın Alınan Ve Beton Pompasıyla Basılan, C 20/25 Basınç Dayanım Sınıfında Beton Dökülmesi (Beton Nakli Dahil) M3 2000

Andezit Agregalı Terrazo Karo İle Dış Mekan Döşeme Kaplaması Yapılması (Kırılma Dayanımı Şartları (Sınıf
1 ) Eğilme Dayanımı Minimum 2,8 Mpa Aşınma Direnç Sınıfı (2-G), 1600 < Yüzey Alanı =< 3600 Cm2, Her Türlü Yüzey İşlemli) M2 15000

6 Cm Yüksekliğinde Normal Çimentolu Buhar Kürlü Beton Parke Taşı İle Döşeme Kaplaması Yapılması (Her Ebat, Renk Ve Desende) M2 30000

10x20x70 Cm Boyutlarında Andezit Bordür Temini Ve Yerine Döşenmesi Mt 12500…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan düzenlemelere göre başvuruya konu ihalenin adının “Çiftlikköy İlçesi Muhtelif Cadde ve Sokaklara Kilitli Beton Parke Taşı ve Prizma Parke Taşı Döşenmesi” olduğu, söz konusu ihale sonucunda ihale üzerine bırakılan istekliyle birim fiyat sözleşme imzalanacağı anlaşılmış olup bu ihale kapsamında kısmi teklif verilmesine izin verilmediği görülmüştür.

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler çerçevesinde başvuruya konu ihalenin süreci özetle şöyledir:

07.04.2017 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 8 (sekiz) istekli tarafından teklif verildiği, söz konusu ihaleye teklif veren isteklilerin tamamının tekliflerinin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 36’ncı maddesi uyarınca geçerli teklif olarak tespit edildiği, ihale komisyonu tarafından geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama neticesinde aşırı düşük teklif sınır değerin 5.726.498,60 TL olarak hesaplandığı ve sınır değerin altında teklif verdiği tespit edilen 6 (altı) istekliden aşırı düşük teklifine yönelik yazılı açıklama talep edildiği, 3 (üç) isteklinin tekliflerinin, aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin olarak yazılı açıklamada bulunulmadığı gerekçesiyle, Kaymak Beton Elemanları Peyzaj İnşaat Taahhüt Ticaret ve San. Ltd. Şti. – Tuna İş İnşaat Madencilik Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Tavaş Madencilik İnşaat Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük tekliflerine yönelik yapılan yazılı açıklamaların ise çeşitli gerekçelerle yeterli görülmeyerek adı geçen isteklilerin tekliflerinin reddedildiği,

Tuğ İnşaat Turizm Nak. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklifine yönelik yapılan yazılı açıklamasının yeterli görüldüğü ve ihalenin anılan istekli üzerine bırakıldığı, başvuru sahibi MGZ İnş. ve Müh. Tic. Ltd. Şti. - Akdemir İnş. İth. ve İhr. Mad. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Söz konusu karar üzerine MGZ İnş. ve Müh. Tic. Ltd. Şti. - Akdemir İnş. İth. ve İhr. Mad. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 27.04.2017 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarenin 05.05.2017 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, idarenin kararının 05.05.2017 tarihinde başvuru sahibine bildirildiği ve başvuru sahibince 12.05.2017 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu,

İtirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 07.06.2017 tarih ve 2017/UY.III-1582 sayılı sayılı Kurul kararı ile “…ihale üzerine bırakılan istekli Tuğ İnşaat Turizm Nak. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi” yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği,

İdare tarafından bahse konu Kurul kararı üzerine alınan 21.07.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile “İlçemizin içerisinde bulunduğu mevcut durumdan (ilçemizin merkezinin tamamında içme suyu hattı döşendiğinden neredeyse yolların tamamı kullanılamaz halde bulunmaktadır.)dolayı yol çalışmalarının ivedi olarak yapılabilmesi için idaremizce 2017/99129 İKN’li ihalenin ödeneğinin aktarımı yapılarak aynı yerler için 13.06.2017 tarihinde 2017/239595 İKN’li Parke Yol ve Kaldırım Yapılması işinin ihalesi yapılmış ve 10.07.2017 tarihinde söz konusu işin yapımına başlanmıştır. Son yapılan ihale ile mevcut ihale arasında birim fiyatlar karşılaştırıldığında 775.000 TL fark oluştuğu görülmektedir. Yukarıda bahsedilen nedenlerden dolayı kanunun 5. Maddesindeki ’idareler … kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur’ ilkesine istinaden” başvuruya konu ihalenin iptaline karar verildiği,

Bu iptal kararı üzerine MGZ İnş. ve Müh. Tic. Ltd. Şti. - Akdemir İnş. İth. ve İhr. Mad. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 25.07.2017 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan 21.07.2017 tarihli ihale komisyonu kararına bakıldığında, uyuşmazlığa konu ihalenin süreci devam etmekte iken aynı konuya ilişkin olarak 13.06.2017 tarihinde 2017/239595 İKN’li Parke Yol ve Kaldırım Yapılması” ihalesinin gerçekleştirildiği ve 10.07.2017 tarihinde söz konusu işin yapımına başlanıldığı, anılan ihale ile uyuşmazlığa konu olan ihale arasında birim fiyatlar karşılaştırıldığında 775.000,00 TL tutarında fark oluştuğu, bu nedenle 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerini belirleyen 5’inci maddesinde yer alan “kaynakların verimli kullanılması” ilkesi gereğince ihalenin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.”

…

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır. …” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un temel ilkeleri belirleyen 5’inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun’a göre yapılan ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, aynı Kanun’un 40’ıncı maddesi uyarınca, ihale yetkilisinin, ihale komisyonu kararını onaylaması veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle ihaleyi iptal etmesi hususunda takdir yetkisi bulunmaktadır. Ancak bu takdir yetkisi mutlak ve sınırsız bir yetki niteliğinde olmadığından, takdir yetkisinin anayasal ilkeler çerçevesinde, eşitlik ilkesine uygun şekilde, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kullanılması, tesis edilen işlemin gerekçesinin açıkça ortaya konulması ve somut olaya ilişkin öğelerin hesaba katılarak nesnelliğe ve tarafsızlığa uygun şekilde hareket edilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla, anılan hüküm gereğince, ihale yetkilisinin ihaleyi iptal yetkisi bulunmakla birlikte, bu yetkinin yukarıda yer alan unsurlara uygun olarak kullanılabileceği hususu belirli kılınmıştır.

Bu hususlar çerçevesinde uyuşmazlığa konu ihaleye bakıldığında,

Yaklaşık maliyetin 14.316.246,50 TL olarak belirlendiği, 26.04.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin 4.976.500,00 TL teklif bedeline sahip Tuğ İnşaat Turizm Nak. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin üzerine bırakıldığı, 5.890.000,00 TL teklif bedeline sahip başvuru sahibi MGZ İnş. ve Müh. Tic. Ltd. Şti. - Akdemir İnş. İth. ve İhr. Mad. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının da ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, söz konusu karar üzerine yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 07.06.2017 tarihli ve 2017/UY.III-1582 sayılı sayılı Kurul kararı ile “…ihale üzerine bırakılan istekli Tuğ İnşaat Turizm Nak. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi” yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği görülmüştür.

İhale yapılmadan önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılmak suretiyle mevzuatta belirlenen esas ve usullere uygun bir şekilde hesaplanan yaklaşık maliyet kavramı, 4734 sayılı Kanun’un temel ilkeleri belirleyen 5’inci maddesinde yer alan “kaynakların verimli kullanılması” ilkesine uygun hareket edilip edilmediğine yönelik tespitte en kuvvetli veri olarak karşımıza çıkmaktadır. Çünkü idareler ihtiyaçlarına karşılık olarak ayırması gereken ödenek tutarını, yaklaşık maliyet tutarını dikkate alarak belirlemektedir. Bu bağlamda idarelerin, ihalede sunulan fiyat tekliflerini yaklaşık maliyet ile karşılaştırmak suretiyle, kaynakların verimli kullanılması ilkesine uygun hareket edilip edilmediğini belirleme imkânı bulunmaktadır.

Somut olay kapsamında, 26.04.2017 tarihli ihale komisyonu kararına göre ihale üzerine bırakılan isteklinin teklif bedelinin yaklaşık maliyetin % 34,76’sına, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibini olarak belirlenen başvuru sahibi MGZ İnş. ve Müh. Tic. Ltd. Şti. - Akdemir İnş. İth. ve İhr. Mad. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklif bedelinin yaklaşık maliyetin % 41,14’üne tekabül ettiği anlaşılmış olup söz konusu Kurul kararı sonrasında ihale üzerine bırakılan isteklinin teklifinin reddedilmesi sonucunda başvuru sahibine ait teklif bedelinin yaklaşık maliyetin altında olduğu görülmüştür.

Bu çerçevede, bahse konu Kurul kararı sonrasında yaklaşık maliyetin altında geçerli teklif olmasına rağmen ve mevcut ihale süreci devam ederken idarece aynı konuya ilişkin gerçekleştirilen sonraki bir ihalede sunulan teklif bedellerinin karşılaştırılması yoluyla bir değerlendirme yapılmasının uygun olmayacağı, ayrıca her ihalenin kendi somut koşullarına göre şekillenebileceği,

Bu bağlamda, aynı idare tarafından, aynı konuya ilişkin yapılan ihalede ortaya çıkan fiyatların karşılaştırılması ve bu suretle daha sonra gerçekleştirilen ihaledeki fiyatın daha uygun olduğundan hareketle şikâyete konu ihalede kaynakların verimli kullanılması ilkesinin oluşmadığı sonucuna ulaşılamayacağı, zira yaklaşık maliyeti oluşturan bileşenlerin farklılaşması ya da piyasa koşullarının değişmesinin söz konusu olabileceği, kaldı ki geçerli teklif bedelinin yaklaşık maliyetin altında olduğu durumda idarece ihalenin sonuçlandırılabileceği hususları birlikte değerlendirildiğinde, idarece uyuşmazlığa konu ihalede “kaynakların verimli kullanılması” ilkesi gerekçe gösterilmek suretiyle ihalenin iptal edilme işleminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Netice itibariyle, idare tarafından ihalenin iptal edilmesi işlemine yönelik ortaya konulan gerekçelerin yukarıda aktarılan tespitler ışığında yerinde olmadığı anlaşıldığından, idarenin ihalenin iptali kararının iptaline karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi