KİK Kararı: 2017/UY.III-2200 (9 Ağustos 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/039
Gündem No : 89
Karar Tarihi : 09.08.2017
Karar No : 2017/UY.III-2200

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: Osman DURU, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Vizyon İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.,

Tantavi Mah. Estergon Cad. No: 24 F Blok No: 305 Ümraniye/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü,

152 Evler Mah. Ankara Yolu Caddesi No: 286 16330 Yıldırım/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/155732 İhale Kayıt Numaralı “Gölpazarı-Yenipazar İl Yolu Km: 0+000 - 27+420 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üstyapı İşleri İkmal İnşaatı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 04.05.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Gölpazarı-Yenipazar İl Yolu Km: 0+000 - 27+420 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üstyapı İşleri İkmal İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Vizyon İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin 16.06.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.06.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.07.2017 tarih ve 37190 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.07.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1671 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak sundukları aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale komisyonu kararında birinci değerlendirme dışı bırakılma gerekçesine ilişkin olarak idarece “…aşırı düşük teklif savunmasında ARYT-KAZI ve Tİ-KAZI pozlarının alt analizi olan ‘ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması’ pozu için fiyat teklifi alındığı görülmüştür. Gerçekleştirilecek nakliyeye ilişkin imalatların, fiyat teklifi alınan firmalarca sürekli aynı tür ve miktarlarda girdiler kullanılarak rutin olarak gerçekleştirilen imalatlar niteliğinde olmadığı, incelenen ihalede idarece tanımlanan tarifler ve teknik dokümanlar gözetilerek gerçekleştirilecek, ihale konusu işe özgü imalatlar olduğu dikkate alındığında, söz konusu fiyat tekliflerindeki nakliye maliyetlerinin, fiyat teklifinin alındığı kişilerin resmi defter ve muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir nitelikte bilgiler olmadığı anlaşılmıştır. Başka bir deyişle, anılan fiyat tekliflerinde, ilgili iş kalemlerinin hangi tür ve miktarlarda girdiler kullanılarak gerçekleştirileceği öngörülerek, geleceğe yönelik fiyatlandırmanın yapıldığı, ilgili iş kalemlerine özgü söz konusu fiyatlandırmanın, geçmişte, birebir aynı tür girdi ve miktarları kullanılmadan gerçekleştirilmiş olan maliyetlere dayandırılmaya çalışıldığı görülmüştür. Bu itibarla, istekli tarafından sunulan nakliyeye ilişkin fiyat teklifinde öngörülen birim fiyatın, ilgilinin maliyet muhasebesi kayıtlarından elde edilen fiyatlarla, mevzuatta öngörülen ölçüde desteklenebilir nitelikte olmadığından açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır” denildiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesine göre tüm şekil şartlarına uygun olarak düzenlenmiş, benzer özellik ve büyüklükte nakliye işleri yapan bir firmadan fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapıldığı, idarenin “fiyat teklifi alınan firmalarca sürekli aynı tür ve miktarlarda girdiler kullanılarak rutin olarak gerçekleştirilen imalatlar niteliğinde olmadığı” şeklindeki gerekçesinin somut olarak bir bilgi veya belgeye dayanmadığı, nakliye ilişkin olarak fiyat teklifi alınan firmanın nakliye alanında faaliyet gösterdiği ve sürekli aynı tür ve miktarda girdilerle rutin olarak bu işi yaptığı, idarece fiyat teklifi ile ilgili olarak bir tereddüt olması durumunda anılan Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesine gereğince bahse konu fiyat teklifine ilişkin tutanakların ilgili meslek mensubundan istenilerek karar verilmesi gerekirken bu husus araştırılmaksızın söz konusu iş kalemlerine ilişkin açıklamalarının kabul edilmemesinin mevzuata aykırı olduğu, söz konusu Tebliğ’de nakliye girdisi için fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapılmasına ilişkin bir kısıtlama öngörülmediği gibi idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilen analizlerde ARYT-KAZI ve Tİ-KAZI poz adlı iş kalemlerinde yer alan ‘ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması” girdisi için herhangi bir açıklama şekli veya formül belirtilmediği gibi nakliye fiyatlarının açıklanmasına ilişkin bir düzenlemenin de bulunmadığı,

Bahsi geçen ihale komisyonu kararında ikinci değerlendirme dışı bırakılma gerekçesine ilişkin olarak idarece “Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde ‘üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.’ hükmü bulunmaktadır. İsteklinin ‘portland çimentosu” veya “C30737 beton harcı” pozları için Öz Dağ İş Mad. Ltd. Şti.’den fiyat teklifi aldığı tespit edilmiştir. Yapılan incelemeler neticesinde fiyat teklifi alınan firmanın ana sözlşemesinde çimento veya beton satışı ile ilgili herhangi bir ibarenin bulunmadığı, dolayısıyla firmanın teklife konu alanda faaliyet göstermediği tespit edilmiştir. Söz konusu isteklinin aşırı düşük teklifinin geçerli olmadığı tespit edilmiş olup teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.” ifadelerine yer verildiği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile ultra vires ilkesi kaldırıldığından artık şirketlerin hak ehliyetlerinin şirket ana sözleşmesinde yazılı işletme konusu ile sınırlı olmadığı, bu nedenle Öz Dağ İş Mad. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin geçerli sayılması gerektiği, zira Öz Dağ İş Mad. Ltd. Şti.nin teklife konu alanda faaliyet gösterip göstermediğinin tespitinin yapılabilmesi için söz konusu şirket ile ilgili ticaret sicil gazetesine ya da şirket ana sözleşmesine bakılmaması gerektiği, idarece Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi gereğince, bahse konu fiyat tekliflerine ilişkin maliyet tespit tutanağı ya da satış tespit tutanağının ilgili meslek mensubundan istenilmesi ve ilgili meslek mensubundan gelecek bilgi ve belgeler incelendikten sonra teklife konu alanda faaliyet gösterilip gösterilmediğine karar verilmesi gerekirken bu husus araştırılmaksızın aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6.Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13.Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları,

İhale konusu işe ilişkin İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Gölpazarı-Yenipazar İl Yolu Km: 0+000 - 27+420 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üstyapı İşleri İkmal İnşaatı İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:1964E042100 - 2017E040150

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

27,42 Km.lik yolun Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü ve Üstyapı İşleri

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Gölpazarı-Yenipazar İl Yolu Km: 0+000 - 27+420 Arası

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer Hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “…Ocakların Temini Madde 33.2-

1)İhale dokümanı eki çalışma itinererinde; taş ocağı, ariyet ocağı, kum-çakıl ocağı, su temin yeri ve depo yeri ile ilgili çalışma itinererinde idare tarafından verilecektir hükmü varsa, yükleniciye tahsisi yapılacaktır. Ancak; herhangi bir nedenle yüklenici idarenin ocaklarını, depo yerini reddederse veya idare itinererde gösterilen ocakları, depo yerini yükleniciye teslim edemezse veya idarenin göstereceği ocaktaki malzemenin şartname kriterlerinde bir değişiklik olursa, yüklenici kendi bulacağı ocağı -şartname kriterlerini sağlaması koşuluyla- ve depo yerini kullanabilecektir. Yüklenici kendi bulacağı ocakları veya depo yerini kullanması halinde; sözleşmede ocaklarla ve depo yeri ile ilgili belirtilen durumda değişiklik olması halinde teklif birim fiyatta (fiyat eksiltmesi veya arttırılması) değişiklik yapılmayacaktır.

2)Depo yerinin ilgili mevzuatı gereğince sağlanması gereken bütün fiziki koşullar yüklenici tarafından oluşturulacaktır. Depo yerlerinin kullanımı ile ilgili her türlü izin ve mülkiyet haklarından doğan hukuki ve cezai sorumluluk yükleniciye aittir.

3)Herhangi bir nedenle yüklenici idarenin ocaklarını kullanmayı talep ederse, idare tarafından uygun görülmek kaydı ile Maden Kanununa göre bütün sorumluluğu yükleniciye ait olmak üzere, Karayolları Teknik Şartnamesine uygun olarak kullanılabilecektir. Yeni ocakların ruhsat vb. izin işlemleri idare adına yüklenici tarafından takip edilecek ve harçlar vb. giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır. Sözleşmede ocaklarla ilgili belirtilen durumda değişiklik olması halinde, teklif birim fiyatta değişiklik (fiyat eksiltmesi veya arttırılması) yapılmayacaktır.

4)Şantiye, plent sahası, beton santralı kurulacak alanlar yüklenici tarafından temin edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Karayolları Genel Müdürlüğü 14.Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan “Gölpazarı-Yenipazar İl Yolu Km: 0+000 - 27+420 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üstyapı İşleri İkmal İnşaatı İşi” olduğu ve söz konusu ihalenin 17.01.2017 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği,

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, incelemeye konu ihaleye 48 teklif verildiği, 46 teklifin geçerli kabul edilerek 39.705.195,56 TL tutarında hesaplanan sınır değerin altında teklif veren 13 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 11 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle, aşırı düşük teklif açıklaması sunan başvuru sahibi Vizyon İnş. San. ve Tic. A.Ş. ile Saylık Yol Yapı İnş. Mad. Tic. ve San. Ltd. Şti.- A.Turan Yol Yapı İnş. Mad. Taah. Turz. Teks. Nak. Tar. Orm. Ürün. San.ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin ise aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle reddedildiği ve 06.06.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Gürçelik İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı ve Maruf İnş. ve Tic. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarece başvuru sahibine gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ve ekleri incelendiğinde, özel ve/veya paçal iş kalemi niteliğinde olduğu anlaşılan PMT-O, Tİ-KAZI, OMOLTİ, PMAT-O, ARYT-KAZI, HENB-C30/37, DEMİR, DEMB-C30/37, OİSTLİTD, OİSSİZTD ve SY-KAZI poz adlı iş kalemlerine ilişkin olarak açıklama istenildiği, söz konusu yazı ekinde bahsi geçen iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının yer aldığı, analiz formatlarında analiz girdileri ile birlikte girdilerin ölçü birimi ile miktarlarına yer verildiği, ayrıca açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin de söz konusu yazı ekinde bulunduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca ihale dokümanı kapsamında isteklilere verildiği anlaşılan itinererde, idare tarafından taş ocağının yükleniciye verileceğinin belirtildiği ve “Arıcaklar Taş Ocağı”nın proje başlangıcı ile bitişine olan mesafelerine yer verildiği görülmüştür.

06.06.2017 tarihli ihale komisyonu kararına göre, başvuru sahibi Vizyon İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece “…aşırı düşük teklif savunmasında ARYT-KAZI ve Tİ-KAZI pozlarının alt analizi olan ‘ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması’ pozu için fiyat teklifi alındığı görülmüştür. Gerçekleştirilecek nakliyeye ilişkin imalatların, fiyat teklifi alınan firmalarca sürekli aynı tür ve miktarlarda girdiler kullanılarak rutin olarak gerçekleştirilen imalatlar niteliğinde olmadığı, incelenen ihalede idarece tanımlanan tarifler ve teknik dokümanlar gözetilerek gerçekleştirilecek, ihale konusu işe özgü imalatlar olduğu dikkate alındığında, söz konusu fiyat tekliflerindeki nakliye maliyetlerinin, fiyat teklifinin alındığı kişilerin resmi defter ve muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir nitelikte bilgiler olmadığı anlaşılmıştır. Başka bir deyişle, anılan fiyat tekliflerinde, ilgili iş kalemlerinin hangi tür ve miktarlarda girdiler kullanılarak gerçekleştirileceği öngörülerek, geleceğe yönelik fiyatlandırmanın yapıldığı, ilgili iş kalemlerine özgü söz konusu fiyatlandırmanın, geçmişte, birebir aynı tür girdi ve miktarları kullanılmadan gerçekleştirilmiş olan maliyetlere dayandırılmaya çalışıldığı görülmüştür. Bu itibarla, istekli tarafından sunulan nakliyeye ilişkin fiyat teklifinde öngörülen birim fiyatın, ilgilinin maliyet muhasebesi kayıtlarından elde edilen fiyatlarla, mevzuatta öngörülen ölçüde desteklenebilir nitelikte olmadığından açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde ‘üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.’ hükmü bulunmaktadır. İsteklinin ‘portland çimentosu” veya “C30737 beton harcı” pozları için Öz Dağ İş Mad. Ltd. Şti.’den fiyat teklifi aldığı tespit edilmiştir. Yapılan incelemeler neticesinde fiyat teklifi alınan firmanın ana sözlşemesinde çimento veya beton satışı ile ilgili herhangi bir ibarenin bulunmadığı, dolayısıyla firmanın teklife konu alanda faaliyet göstermediği tespit edilmiştir. Söz konusu isteklinin aşırı düşük teklifinin geçerli olmadığı tespit edilmiş olup teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.” gerekçeleriyle mevzuata uygun bulunmadığı ve söz konusu isteklinin teklifinin reddedildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından şikâyete konu edilen hususların, sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından uygun bulunmama gerekçelerine ilişkin olduğu anlaşılmış olup, idarece başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun görülmeme gerekçelerinin mevzuata uygun olmadığı iddiası ile sınırlı olarak yapılan incelemede aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

-Başvuru sahibi tarafından, açıklama istenilen “ARYT-KAZI” ve “Tİ-KAZI” poz adlı iş kalemlerinin “Ariyet Ocağından Getirilecek veya Depoya Gidecek Kazının Taşınması (10.000 m’ye kadar)” girdisi için öngörülen 4,00 TL birim fiyatı tevsik etmek üzere Tahir Nakliyat Petrol Ürünleri Gemi Söküm Demir Çelik Taah. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinin “açıklama (işin cinsi)” kısmında “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması (10.000 m’ye kadar) (8km mesafeye; 0,50 TL/km x 8,00 km=4,00 TL/m3) ifadesinin ve “teklif genel koşulları” başlıklı bölümünde “Fiyatlar TL cinsinden olup, KDV dahil değildir.Teklifimize konu nakliye yolunu gördük, işin mahallini gezdik, söz konusu ihale projelerini,çalışma itinereri, keşif cetvellerini ve birim fiyatları incedik. Teklifimizdeki birim fiyatlar iş süresince geçerli olmak üzere, nakliyeler tarafımıdan yapılacaktır.Nakliye vasıtalarının şantiyeye nakli ve şantiyeden ayrılması taraımıza aittir. Nakliye vasıtlarının şoför, vergi, sigorta,arıza, motorin, sarf vb. bütün giderleri tarafımızdan karşılanacaktır.” açıklamasının yer aldığı, söz konusu fiyat teklifi üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelere göre tarafımızca düzenlenerek onaylanan (23.05.2017) tarih ve (2017/05-01) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı ve bahsi geçen fiyat teklifimin ilgili meslek mensubu tarafından iletişim bilgilerine de yer verilerek imzalanıp kaşelendiği görülmüştür.

İdarenin söz konusu uygun bulmama gerekçesine bakıldığında, esas itibarıyla nakliye girdisine ilişkin olarak fiyat teklifi ile açıklama yapılamayacağı hususuna ilişkin olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibi tarafından ise, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesine göre tüm şekil şartlarına uygun olarak düzenlenmiş, benzer özellik ve büyüklükte nakliye işleri yapan bir firmadan fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapıldığı, anılan Tebliğ’de nakliye girdisi için fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapılmasına ilişkin bir kısıtlama öngörülmediği gibi idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilen analizlerde ARYT-KAZI ve Tİ-KAZI poz adlı iş kalemlerinde yer alan ‘ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması” girdisi için herhangi bir açıklama şekli veya formül belirtilmediği gibi nakliye fiyatlarının açıklanmasına ilişkin bir düzenlemenin de bulunmadığı iddia edilmektedir.

Bu çerçevede, idareye gönderilen 27.07.2017 tarihli Kurum yazısı ile, aşırı düşük teklif açıklaması istenilen “ARYT-KAZI” ve “Tİ-KAZI” iş kalemlerinde yer alan ““Ariyet Ocağından Getirilecek veya Depoya Gidecek Kazının Taşınması (10.000 m’ye kadar)” analiz girdisine ilişkin olarak yaklaşık maliyetin hazırlanması aşamasında hazırlanan nakliye analizleri ile söz konusu analiz girdisine ilişkin olarak ihale dokümanı veya aşırı düşük teklif sorgulama yazısı kapsamında herhangi bir nakliye formülü, mesafe bilgisi vb.nin verilip verilmediği ve bahsi geçen nakliye girdisine ilişkin olarak ihale dokümanı kapsamında belirtilen bir ocak veya deponun kullanımının zorunlu tutulup tutulmadığına ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiştir.

02.08.2017 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan cevap yazısı ve ekleri incelendiğinde, idarece yaklaşık maliyet hazırlanma aşamasında, açıklama istenilen söz konusu “ARYT-KAZI -Her Cins ve Klastaki Zeminde Ocak Ariyet Kazısı Yapılması ve Kullanılması (Taşıma Dahil)” iş kaleminin “07.005/K-1-AD-KAZI” poz numaralı “Ariyet Ocağından Getirilecek veya Depoya Gidecek Kazının Taşınması (10.000 m’ye kadar)” analiz girdisi ile “Tİ-KAZI - Her Cins ve Klastaki Yama, Heyelan Eden Zemin İle Dolgu Altlarındaki Her Cins Zayıf (Bitkisel Toprak vs.) ve Oynak (Batak ve Balçık) Zeminlerin Kazılması, Kullanılması ve Nakli” iş kaleminin “07.005/K-1-Tİ-KAZI” poz numaralı “Ariyet Ocağından Getirilecek veya Depoya Gidecek Kazının Taşınması (10.000 m’ye kadar)” analiz girdisi için, “F=0,00034xKx√M-0,0034xK” nakliye formülü kullanılarak ve 8 km nakliye mesafesi esas alınarak 6,62 TL birim fiyat hesaplandığı anlaşılmıştır

Ayrıca anılan cevap yazısında “…söz konusu ihale dokümanı kapsamında bulunan itinererde sadece taş ocağının idare tarafından yüklenicilere verileceği belirtilmiş olup, nakliye formülü ve mesafe bilgisi ayrıca verilmemiştir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Ancak, idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilere gönderilen her bir iş kalemine ilişkin analiz formatlarında poz numarası belirtilmek suretiyle nakliye girdilerine yer verildiği, iddia konusu “07.005/K-1-AD-KAZI” poz numaralı “Ariyet Ocağından Getirilecek veya Depoya Gidecek Kazının Taşınması (10.000 m’ye kadar)” ve “07.005/K-1-Tİ-KAZI” poz numaralı “Ariyet Ocağından Getirilecek veya Depoya Gidecek Kazının Taşınması (10.000 m’ye kadar)” girdilerinin her ikisinde de yer alan “07.005/K-1” poz numarası ve “10.000 m’ye kadar” ifadeleri ile nakliye hesaplamalarının/açıklamalarının Karayolları Genel Müdürlüğünün birim fiyat listesinde yer alan “07.005/K-1” birim fiyat numarasına ilişkin formüle işaret ettiği ve analiz formatında idarece açıkça formülün kendisine yer verilmese de poz numarası/birim fiyat numarası belirtilmek suretiyle “Ariyet Ocağından Getirilecek veya Depoya Gidecek Kazının Taşınması (10.000 m’ye kadar)” işine ilişkin formülün kullanılmasına yönelik yönlendirme yapıldığı ve bu çerçevede isteklilerce söz konusu poz numarasına ilişkin nakliye formülünün kullanılarak açıklama yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu çerçevede, kamu ihale mevzuatında aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında nakliye girdisine ilişkin olarak üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklama yapılamayacağına yönelik bir hüküm yer almamakla birlikte, analiz formatı dahilinde veya diğer ihale dokümanı düzenlemelerinde yer alan nakliye formülü/mesafesi şartlarına uygun olarak açıklama yapılması gerektiğinden, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 45.1.8 ‘inci maddesinde yer alan “Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir…” açıklaması çerçevesinde, başvuru sahibinin nakliye girdisine ilişkin olarak formül kullanmak yerine fiyat teklifi ile açıklama yapmasının mevzuata uygun olmadığı ve “idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilen analizlerde ARYT-KAZI ve Tİ-KAZI poz adlı iş kalemlerinde yer alan ‘ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması’ girdisi için herhangi bir açıklama şekli veya formül belirtilmediği gibi nakliye fiyatlarının açıklanmasına ilişkin bir düzenlemenin de bulunmadığı” şeklindeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

-Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece “Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde ‘üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.’ hükmü bulunmaktadır. İsteklinin ‘portland çimentosu” veya “C30737 beton harcı” pozları için Öz Dağ İş Mad. Ltd. Şti.’den fiyat teklifi aldığı tespit edilmiştir. Yapılan incelemeler neticesinde fiyat teklifi alınan firmanın ana sözleşmesinde çimento veya beton satışı ile ilgili herhangi bir ibarenin bulunmadığı, dolayısıyla firmanın teklife konu alanda faaliyet göstermediği tespit edilmiştir. Söz konusu isteklinin aşırı düşük teklifinin geçerli olmadığı tespit edilmiş olup teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.” gerekçesiyle uygun bulunmamasına ilişkin olarak yapılan incelemede ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından;

a) Açıklama istenilen “OMOLTİ -Ocak Taşı İle Moloz Taş Duvar İnşaatı (Çimentosu, Agregası ile Taşın ocaktan Temin Edilmesi ve İş Başına Nakledilmeleri dâhil)” iş kaleminin “04.008/2B” poz numaralı “Portland çimentosu (dökme) (TS EN 197-1 CEM I 42,5 N)” girdisine ilişkin olarak öngörülen 153,00 TL birim fiyatı tevsik etmek üzere Öz Dağ-İş Madencilik Nakl. Harf. İnş. Petr. San. Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinin üzerinde ““Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelere göre tarafımızca düzenlenerek onaylanan (25.05.2017) tarih ve (2017/05-01) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verilmek suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından iletişim bilgilerine de yer verilerek imzalanıp kaşelendiği,

b) Açıklama istenilen “DEMB-C 30/37 –Her Türlü İnşaatta (Köprüler, Kutu Menfez ve Betonarme Kazık Hariç, Plak ve Kompozit Menfezler Dahil) Kuruda veya Suda Demirli Beton (C 30/37 Hazır Beton Harcı İle)” iş kalemi ile “HENB-C 30/37 – Hendeklerin Betonla Kaplanması (Hendek Kazısı ile Kullanılan Her Türlü Malzeme ve Nakliyeler Dahil) (C 30737 Hazır beton Harcı ile)” iş kaleminin “04.042/06” poz numaralı “C 30/37 beton harcı” girdisine ilişkin olarak öngörülen 105,00 TL birim fiyatı tevsik etmek üzere Öz Dağ-İş Madencilik Nakl. Harf. İnş. Petr. San. Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinin üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelere göre tarafımızca düzenlenerek onaylanan (25.05.2017) tarih ve (2017/05-02) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verilmek suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından iletişim bilgilerine de yer verilerek imzalanıp kaşelendiği görülmüştür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na göre özel kanun niteliğinde olan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na dayanılarak çıkarılan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesi uyarınca, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmektedir.

İdarece yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibi isteklinin fiyat teklifi aldığı Öz Dağ-İş Madencilik Nakl. Harf. İnş. Petr. San. Tic. Ltd. Şti.nin şirket ana sözleşmesinde “çimento” veya “beton” satışı ile ilgili herhangi bir ibare bulunmadığından bahisle, anılan şirketin fiyat teklifine konu alanda faaliyet göstermediğinin tespit edildiği ve başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu gerekçe ile de uygun görülmediği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, bahsi geçen Öz Dağ-İş Madencilik Nakl. Harf. İnş. Petr. San. Tic. Ltd. Şti.nin faaliyet alanına ilişkin olarak www.ticaretsicil.gov.tr adresinden yapılan sorgulamada söz konusu şirketin ana sözleşmesine ulaşılamadığından, Sakarya Ticaret ve Sanayi Odasına gönderilen 27.07.2017 tarihli Kurum yazısı ile, bahsi geçen şirket ana sözleşmesinin ve şirketin iştigal konusuna ilişkin diğer bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiştir. 31.07.2017 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan cevap yazı ekinde 30.10.2008 tarihli ve 7178 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin 769’uncu sayfasının gönderildiği, söz konu gazetede Öz Dağ-İş Madencilik Nakl. Harf. İnş. Petr. San. Tic. Ltd. Şti.nin ana sözleşmesinin yer aldığı, anılan sözleşmenin “Maksat ve konu” başlıklı 3’üncü maddesinde “Şirketin amaç ve konusu başlıca şunlardır..4…her türlü inşaat ve yapı malzemeleri, teknik hırdavat, inşaat sektöründe kullanılan makine alet ve edevatları, sıhhi tesisat malzemeleri ile her türlü nalburiye ve hırdavat emtiası alımı, satımı gerçekleştirmek…” ifadelerinin yer aldığı görülmüş olup, söz konusu fiyat tekliflerine konu “çimento” ve “beton” malzemelerinin satışının bahsi geçen sözleşmede yer alan “her türlü inşaat ve yapı malzemeleri alımı, satımı gerçekleştirmek” faaliyet konusu kapsamında değerlendirilebileceği anlaşıldığından, Öz Dağ-İş Madencilik Nakl. Harf. İnş. Petr. San. Tic. Ltd. Şti.nin fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterdiği ve idarenin söz konusu gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi