KİK Kararı: 2017/UY.III-1959

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/036
Gündem No : 94
Karar Tarihi : 19.07.2017
Karar No : 2017/UY.III-1959 Mahkeme Kararını Göster

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Şinasi CANDAN

Üyeler: Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Biberci İnş. Nakliye Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti.- Mau Yapı İnş. A.Ş. İş Ortaklığı,

Öğretmenevleri Mah. Larende Cad. No: 21 Meram/KONYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü,

Osman Kavuncu Mah. Fırat Cad. No: 2 38060 Melikgazi/KAYSERİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/106700 İhale Kayıt Numaralı “Kayseri - Kırşehir Devlet Yolu Km: 104+400-119+900 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama ve Çeşitli İşler Yapılması İkmali” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü tarafından 12.04.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kayseri - Kırşehir Devlet Yolu Km: 104+400-119+900 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama ve Çeşitli İşler Yapılması İkmali” ihalesine ilişkin olarak Biberci İnş. Nakliye Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti.- Mau Yapı İnş. A.Ş. İş Ortaklığının 22.05.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.05.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.06.2017 tarih ve 33220 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.06.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1473 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük tekliflerine yönelik yaptıkları yazılı açıklamanın yeterli görülmeme nedenlerinin aşağıda belirtilen gerekçeler ile mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Sorgulamaya tabi tutulan SY/04 poz numaralı “Hendeklerin Betonla Kaplanması” iş kalemi için sundukları analiz formatının idarece hazırlanan analiz formatına uygun olarak düzenlenmediği gerekçesine istinaden;

Söz konusu iş kaleminde yer alan “nakliye formülü” olarak adlandırılan girdinin açıklama istenilmeyen analiz girdisi olarak belirlendiği, bu nedenle bahse konu girdinin alt girdileri için 0,01 TL birim fiyat öngörülmek suretiyle açıklama yapıldığı,

b) Sorgulamaya tabi tutulan SY/09 poz numaralı “İnşaat Bünyesine Giren Her Cins ve Çaptaki Nervürlü İnşaat Çeliğinin Kullanılması (Zati Bedeli, Yüklenmesi, Taşınması Boşaltılması, İstifi ve İşçiliği Dâhil) (Zaiyat Dahil) (0 50 Mm.ye Kadar Her Çaptaki) ( Ton)” iş kaleminde bazı girdiler için öngörülen 148,58026 TL’lik tutarın toplam bedele dahil edilmediği ve Tufan Nak. D. Ç. Kömür Petrol Ürn. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen fiyat teklifinde imzanın kime ait olduğu ve temsile yetkili olup olmadığının tespit edilemediği, ayrıca imza sirküleri ile vekaletnamedeki imzaların EK-O.6’da yer alan imza ile benzerlik göstermediği, fiyat teklifni imzalayan kişiye ait imza beyannamesinin sunulmadığı gerekçelerine istinaden;

Toplam tutara dâhil edilmeyen bedelin, analiz fiyatına eklenildiği takdirde ortaya çıkan bedelin, söz konusu kalem için teklif edilen toplam bedelin üzerinde olmadığı, ayrıca toplam bedele dâhil edilmeyen tutarın bedelinin yüklenici kârı içerisinden karşılanabileceği,

Diğer taraftan söz konusu fiyat teklifinin mevzuata uygun olarak düzenlendiği, fiyat teklifi üzerinde yer alan imzanın ilgiye ait olup olmadığına ilişkin sorgulamanın kendi sorumluluklarında olmadığı, ayrıca bu hususa ilişkin bir tereddüt hâsıl olması durumunda tereddüdün bilgi eksikliği kapsamında giderilebileceği,

c) Sorgulamaya tabi tutulan UI/02 poz numaralı “Plentmiks Alttemel ve/veya Plentmiks Temel Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile) (Suyun Plente ve İş Yerine Nakli, Agreganın Plente, Karışımın Serim Yerine Nakli Dahil)” iş kaleminde yer alan “ANFO (Amonyum nitrat + fuel oil)” analiz girdisinin tevsiki için Antalya Nitro Patlayıcı Madde San. Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan istekli adına düzenlenen fiyat teklifine, ürünlerin yüklenmesi, iş başına nakli, boşaltılması, stoklanması, her türlü güvenlik önleminin ve yasal iznin alınması gibi hususların dâhil olduğunu belirtilmediği ve taşın teminine ilişkin alınan yazıda “Firmamızın yeri, koordinatları, taş ocağımızdaki taşın özellikleri, cinsi, kalitesi, şartnamelere uygunluğu… ile ilgili tüm bilgi ve belgeler ekte mevcuttur.” denilmesine rağmen taşın özellikleri, cinsi, kalitesi, şartnamelere uygunluğu hakkındaki belgelerin olmadığı gerekçelerine istinaden;

Alınan fiyat teklifinde iddiaya konu tüm işlerin fiyat teklifine dâhil olduğunun belirtildiği, ayrıca patlayıcı madde ile ilgilenen firmaların satmış olduğu patlayıcı malzemenin güvenli bir şekilde ilgili yere ulaştırılması konusunda sorumlu oldukları,

“Nakliye Formülü imalat bünyesine giren malzemelerin nakli” konusu gereğince analizdeki toplam nakliye tutarını oluşturabilmesi için, nakliye yapılacak mesafeleri belirleyebilmesi hususunda bölgede bulunan bazı taş ocaklarından yazı alındığı, ocak sahiplerinden alınan yazıların analizlerde kullanılacak taşıma mesafelerini belirtmek için olduğu, bu kapsamda idareye sunulan bu bilgi ve belgelerin (ocak sahibi firmadan alınan muvafakatname, ÇED raporu, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ve işletme izni belgesi) fazlası ile yeterli olduğu, ayrıca söz konusu belgelerin istenmesinin gerekliliği ile ilgili Kamu İhale Genel Tebliği’nde herhangi bir madde bulunmadığı, yani taşın özellikleri, cinsi, kalitesi, kalitesi, şartnamelere uygunluğu hakkında belgelerin sunulması gerektiğine yönelik hususunun bir gereklilik olmadığı,

d- Sorgulamaya tabi tutulan UI/01 poz numaralı “23 cm Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama Yapılması. (Bitümlü İdare Malı) (Metrekare)” iş kalemi için kendilerine ait taş ocaklarını kullandıkları, ancak kullanılan ocaktaşı ve sert taş agrega yoğunlukları, karışımın yoğunluğunda kullanılacak bitüm miktarı ve bu miktarın nasıl tespit edildiğine dair herhangi bir belge ve araştırma/dizayn raporları sunulmadığı ve taşın teminine ilişkin alınan yazıda “Firmamızın yeri, koordinatları, taş ocağımızdaki taşın özellikleri, cinsi, kalitesi, şartnamelere uygunluğu … ile ilgili tüm bilgi ve belgeler ekte mevcuttur.” denilmesine rağmen taşın özellikleri, cinsi, kalitesi, şartnamelere uygunluğu hakkındaki belgelerin olmadığı gerekçelerine istinaden;

Aşırı düşük teklif savunma kapsamında sunulan ocak taşı, sert taş miktarları, karışım miktarı ve bitüm miktarı için Karayolları Genel Müdürlüğüne ait “Yol, Köprü, Tünel, Bitümlü Kaplamalar, Bakım ve Trafik İşlerine ait Fiyat Analizleri” adlı referans kitapta yer alan analizler kullanılarak miktarların oluşturulduğu, söz konusu iş kalemine birim fiyat tarifinde 11 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m² asfalt betonu bitümlü sıcak temel tabakası, 8 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m² asfalt betonu binder tabakası ve 4 cm sıkışmış kalınlıkta taş mastik asfalt aşınma tabakası (Tip
2 ) şeklinde tanımlandığı, bu tabakalar için sırasıyla ilgili kitapta belirtilen KGM/6211-A, KGM/6308, KGM/6454/S-M poz numaralı iş kalemlerinde yer alan malzeme miktarları esas alındığı, bu nedenle sunulan analizlerde yer alan miktarların, Karayolları Birim Fiyat Analiz Kitabındaki değerlerin üzerinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olduğu,

“Nakliye Formülü imalat bünyesine giren malzemelerin nakli” konusu gereğince analizdeki toplam nakliye tutarını oluşturabilmesi için, nakliye yapılacak mesafeleri belirleyebilmesi hususunda bölgede bulunan bazı taş ocaklarından yazı alındığı, ocak sahiplerinden alınan yazılar analizlerde kullanılacak taşıma mesafelerini belirtmek için olduğu, bu kapsamda idareye sunulan bu bilgi ve belgelerin (ocak sahibi firmadan alınan muvafakatname, ÇED raporu, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ve işletme izni belgesi) fazlası ile yeterli olduğu, ayrıca, söz konusu belgelerin istenmesinin gerekliliği ile ilgili Kamu İhale Genel Tebliği’nde herhangi bir madde bulunmadığı, yani taşın özellikleri, cinsi, kalitesi, şartnamelere uygunluğu hakkında belgelerin sunulması gerektiğine yönelik husussun bir gereklilik olmadığı,

2. İhale süreci devam ederken Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen 2016/176520 ihale kayıt numaralı “Belevi-Tire Yolu (Km:0+000-20+500 Arası) Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üstyapı ve Bsk İşleri” ihalesine ilişkin olarak yapılan bir itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 08.02.2017 tarihli 2017/UY.II-476 sayılı Kurul kararında İş Ortaklığında pilot ortak Mau Yapı İnş. A.Ş. tarafından sunulan iş denetleme belgesinin sahibi Seyfi Yalçın’ın 2531 sayılı Kanun uyarınca ihaleye katılma yasağı kapsamında bulunduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idare tarafından da anılan Kurul kararı dayanak gösterilmek suretiyle tekliflerinin başvuruya konu ihalede de aynı gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, ancak emsal yargı kararları uyarınca iş deneyim belgesi sahibi olan ilgililerin görev aldığı müdürlük dışında farklı bir bölge müdürlüğünün ihalesine katılmasında herhangi bir engelin bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Kayseri - Kırşehir Devlet Yolu Km: 104+400-119+900 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama ve Çeşitli İşler Yapılması İkmali

b) Yatırım proje no'su/kodu:1993E040860 - 2017 E040 150

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

400.000 m3 yarma ve yan ariyet kazısı ; 9.900 m3 demirli beton ; 15.500 m3 beton hendek kaplama yapılması; 440.000 m2 23 cm. BSK yapılması; 550.000 ton PMAT/PMT yapılması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Kırşehir…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan düzenlemelere göre başvuruya konu ihalenin adının “Kayseri - Kırşehir Devlet Yolu Km: 104+400-119+900 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama ve Çeşitli İşler Yapılması İkmali” olduğu ve söz konusu ihale sonucunda ihale üzerine bırakılan istekliyle birim fiyat sözleşme imzalanacağı anlaşılmış olup bu ihale kapsamında kısmi teklif verilmesine izin verilmediği görülmüştür.

Başvuruya konu ihalenin süreci özetle şöyledir:

12.04.2017 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 34 istekli tarafından teklif verildiği, söz konusu ihaleye teklif veren isteklilerden, Mebıtech Bilişim A.Ş. - Gold Star Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin geçici teminat mektubu sunmadığı gerekçesiyle, Eray Altyapı İnş. Hark. San. Tic. A.Ş.nin teklifinin geçici teminat mektubu ve birim fiyat teklif mektubu sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı,

İhale komisyonu tarafından geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama neticesinde aşırı düşük teklife esas sınır değerin 48.697.652,46 TL olarak bulunduğu ve bu sınır değerin altında teklif verdiği tespit edilen 3 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, 2 istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması talebine ilişkin olarak süresi içinde yazılı açıklamada bulunulmadığı, başvuru sahibi Biberci İnş. Nakliye Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti.- Mau Yapı İnş. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından yapılan yazılı açıklamaların ise çeşitli gerekçelerle yeterli görülmeyerek teklifinin reddedildiği,

İhale komisyonu tarafından, verilen tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda ihalenin Deha Altyapı A.Ş. - Erez İnşaat Enerji San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Aydın İnş. Taah. A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdarece, başvuru sahibinin teklifinin aşırı düşük teklife esas sınır değerin altında olduğunun tespit edilmesi üzerine, idarenin 14.04.2017 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazısı ile başvuru sahibinden aşırı düşük teklifine ilişkin yazılı açıklama talep edildiği, bahse konu yazı ekinde, idarece sorgulamaya tabi tutulacak 5 adet iş kalemine yer verildiği, öte yandan söz konusu iş kalemlerine ait sıralı analiz girdileri tablosuna, açıklama istenilen/istenilmeyecek analiz girdileri tablosuna yer verildiği görülmüştür.

Bu yazı üzerine başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulmuş olup yapılan açıklamanın, idarenin 08.05.2017 tarihli ihale komisyonu kararı eki “aşırı düşük teklif değerlendirme tutanağı” başlıklı bölümünde yer alan gerekçeler ile yeterli görülmediği anlaşılmıştır. Söz konusu yazının ilgili kısmı şöyledir:

“a- SY/04: HENDEKLERİN BETONLA KAPLANMASI Pozu için yüklenici tarafından sunulan analizin idarece hazırlanan analiz formatına uygun olarak düzenlenmediği,

b- SY/09: İNŞAAT BÜNYESİNE GİREN HER CİNS VE ÇAPTAKİ NERVÜRLÜ İNŞAAT ÇELİĞİNİN KULLANILMASI (ZATİ BEDELİ, YÜKLENMESİ, TAŞINMASI BOŞALTILMASI, İSTİFİ VE İŞÇİLİĞİ DAHİL)(ZAİYAT DAHİL) (0 50 mm.ye Kadar Her Çaptaki) ( ton) Pozu için aritmetik toplama hatası yapılarak 148.58026 TL tutamı teklif toplama dahil edilmediği tespit edilmişi ir. Dahil edilmesi durumunda toplanı tutarın yüklenici karı dahil edilerek 2218,5803 TL olacağı, dahil edilmeyen bu tutarın da Toplam imalat içerisinde:148,58026 x 1.1150 ton = 170.867,30 TL. ye tekabül etmesi ve TUFAN Nak. D. Ç. Kömür Petrol Ürn. Ltd. Şti. firmasına ait düzenlenen Ek.0.6 belgesinde; SMMM Ayşe Gülnaz KENDİR imzasının olduğu ve faaliyet belgesinin sunulduğu, ancak Satıcı firma olan TUFAN Nak. D. Ç. Kömür Petrol Ürn. Ltd. Şti. firmasının kaşesi olduğu, kaşe üzerinde bir imza olduğu ancak imzanın kime ait olduğu firmayı temsile yetkili olup olmadığı tespit edilememiştir. Ek.0.6 Belgesinin 1 nolu ekinde “Mükellefe ait imza Sirküsü” olması gerektiği, dosya içerisinde olan sirküler ve vekaletnamedeki imzaların Ek.O.6 belgesindeki hiçbir imza ile benzerlik göstermediği ve imzalayan kişiye ait bir imza beyannamesi bulunmadığı,

c- UI/02 PLENTMİKS ALTTEMEL ve/veya PLENTMİKS TEMEL YAPILMASI (Kırılmış Ve Elenmiş Ocak Taşı İle) (Suyun Plente ve İş Yerine Nakli, Agreganın Plente, Karışımın Serim Yerine Nakli Dahil) Pozu için ANFO (Amonyum nitrat + fuel oil) analiz girdisinin tevsiki için Antalya Nitro Patlayıcı Madde S an. Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan istekli adına düzenlenen 18.04.2017 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde 1 kg için 1,61 TL tutarında teklif birim fiyatının öngörüldüğü, bahsi geçen ürünlerin bedelinin belirtildiği; ancak ürünlerin yüklenmesi, iş başına nakli, boşaltılması, stoklanması, her türlü güvenlik önleminin ve yasal iznin alınması gibi hususların dâhil olduğunu belirtilmediği, firmamızın yeri, koordinatları, taş ocağımızdaki taşın özellikleri, cinsi, kalitesi, şartnamelere uygunluğu …. ile ilgili tüm bilgi ve belgeler ekte mevcuttur.” denilmekte fakat firmaya ait taş ocaklarına ait sunulan belgelerin içeriği incelendiğinde taşın özellikleri, cinsi, kalitesi, şartnamelere uygunluğu hakkındaki belgelerin olmadığı tespit edilmiştir. Sadece ÇED raporu, İşyeri açma ve çalışma ruhsatı ve Ocak İşletme İzin Belgesi sunulmuştur.

d- UI/01 23 cm SIKIŞMIŞ KALINLIKTA 1 m2 BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM KAPLAMA YAPILMASI. (Bitüııı İdare Malı) (metrekare) pozu için yüklenici tarafından sunulan analizlerde yüklenicinin kendine ait taş ocaklarını kullandığı, kullanılan ocaktaşı ve sert taş agrega yoğunlukları, karışımın yoğunluğu kullanılacak bitüm miktarı ve bu miktarın nasıl tespit edildiğine dair her hangi bir belge ve araştırma/dizayn raporları sunulmamıştır. “Firmamızın yeri, koordinatları, taş ocağımızdaki taşın özellikleri, cinsi, kalitesi, şartnamelere uygunluğu … ile ilgili tüm bilgi ve belgeler ekte mevcuttur.” denilmektedir. Fakat firmaya ait tüm taş ocaklarına ait sunulan belgelerin içeriği incelendiğinde taşın özellikleri, cinsi, kalitesi, şartnamelere uygunluğu hakkındaki belgelerin olmadığı tespit edilmiştir. Sadece ÇED raporu, İşyeri açma ve çalışma ruhsatı ve Ocak İşletme İzin Belgesi sunulmuştur.

Ayrıca idarece hazırlanan alt analizler resmi kurum / kuruluşlara ait rayiçler ve rayiç fiyatları kullanılarak yaklaşık maliyet hazırlanmıştır. Fakat sunulan aşırı düşük savunmada ise istenmeyen tüm alt analizlere ait rayiç fiyatların tamamına yakını işçilik hariç 0,01 TL alınarak hazırlanmıştır. Her ne kadar açıklama istenmeyen analiz kalemleri de olsa piyasa değerinin çok altında fiyat teklifi sunulması mevzuat açısından sıkıntı olmasa dahi işin yapılabilirliğinin belirlenmesi noktasında sıkıntı oluşturmaktadır.”

Başvuru sahibinin iddiası temelde, aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli görülmememe gerekçelerinin mevzuata uygun olmadığına ilişkindir.

Bu bağlamda, söz konusu iddialarına ilişkin olarak ilgili mevzuat hükümleri şöyledir:

Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. …” hükmüne yer verilmiştir.

Öte yandan, anılan Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde göre ihale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder; bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, bu kapsamda

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamalar ihale komisyonu tarafından dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirilmesinin yapılacağı, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedileceği vurgulanmıştır.

Ayrıca, Kamu İhale Genel Tebliği’nde yapım işlerinde aşırı düşük teklif açıklama sistemine ilişkin olarak, anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde sınır değerin tespiti ve sınır değerin altındaki tekliflerin sorgulanmasına yönelik ayrıntılı açıklamalar bulunmaktadır.

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

….

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9.İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir ...” açıklaması yer almaktadır.

Bu bağlamda, başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece yeterli görülmeme gerekçelerine ilişkin yapılan inceleme aşağıdadır:

a) İdare tarafından sorgulamaya tabi tutulan SY/04 poz numaralı “Hendeklerin Betonla Kaplanması” iş kalemi için oluşturulan analiz girdileri tablosunda “Nakliye Formülü” adı altında bir girdiye yer verildiği, söz konusu tablo incelendiğinde, “Nakliye Formülü” adı altındaki girdinin açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirtildiği görülmüştür.

Bu çerçevede, başvuru sahibi tarafından iddia konusu hususa ilişkin yapılan açıklamaya bakıldığında, “Nakliye Formülü” adı altındaki analiz girdisinin detaylandırılarak kırmataş ve beton nakli adında iki alt girdiye yer verildiği, söz konusu alt girdiler için ayrı ayrı 0,01 TL birim fiyat öngörüldüğü görülmüş olup idare tarafından da söz konusu nakliye girdisinin hangi mesafelerle ilişkili olduğuna dair başkaca bir belgeye yer verilmediği anlaşılmıştır. Öte yandan aşırı düşük teklif açılama kapsamında açıklama istenilmeyecek analiz girdileri için istekliler tarafından bir fiyat öngörülmesinin yeterli olduğu, bu girdiler için herhangi bir belgelendirme yapılmasına gerek olmadığı dikkate alındığında, bahse konu girdi için yapılan açıklamanın bu haliyle uygun olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu gerekçe ile reddedilmesi işleminin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

b) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesinde analizler üzerinde yapılan inceleme neticesinde çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak hesaplama hatasının re’sen düzeltileceği, ihale komisyonu tarafından analizlerdeki hesaplama hatasının düzeltilmesi durumunda, düzeltilmiş analiz fiyatının teklif fiyatın üzerinde olması halinde isteklilerin teklifinin reddedileceği açıklanmıştır.

Bu çerçevede başvuru sahibi tarafından sorgulamaya tabi tutulan söz konusu iş kalemine yönelik açıklaması incelendiğinde, yağcı, operatör makinist, yükleyici, mazot ve nakliye formülü olarak adlandırılan analiz girdisi için toplam 148,5803 TL fiyat öngörüldüğü, ancak söz konusu bedelin o iş kalemine ait toplam teklif bedeline dâhil edilmediği, bu nedenle toplamda bir hesaplama hatası yapıldığı tespit edilmiştir.

Bu durumda, söz konusu iş kaleminde yer alan ve toplam teklif bedeline dâhil edilmeyen analizler için öngörülen bedelin, iş kaleminde yer alan diğer analizler için teklif edilen tutarlar ile toplanması suretiyle yazılmış olması durumunda kârsız toplam tutarın 1.823,4924003 TL, kâr ve genel gider dâhil 2.218,58 TL olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükmünde ihale komisyonunca düzeltilmiş analiz fiyatının, teklif fiyatının üzerinde olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceğinin düzenlendiği, ayrıca ihale komisyonlarının hesaplama hatalarının düzeltilmesi sonucu meydana gelen artışı kâr ve genel giderler hesabından mahsup edebileceğine yönelik açık bir mevzuat hükmünün bulunmaması ve kâr ve genel giderler tutarının istekli tarafından oluşturulan analizin bir unsuru olduğu değerlendirmesi dikkate alındığında, başvuru sahibi tarafından söz konusu iş kalemine ilişkin teklif edilen bedelin kâr ve genel gider hariç 1.674,9121 TL, kâr ve genel gider dâhil 2.070,00 TL, yapılan düzeltmeler neticesinde ise söz konusu tutarın kâr ve genel gider hariç 1.823,4924003 TL, kâr ve genel gider dâhil 2.218,58 TL olduğu, dolayısıyla düzeltilmiş analiz fiyatının isteklinin anılan iş kalemine ilişkin teklif ettiği bedelin üzerine çıktığı görülmüş olup başvuru sahibinin aşırı düşük teklifine yönelik yazılı açıklamasının bu gerekçe ile yeterli görülmemesi işleminde aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibi tarafından, sorgulamaya tabi tutulan SY/09 poz numaralı “İnşaat Bünyesine Giren Her Cins ve Çaptaki Nervürlü İnşaat Çeliğinin Kullanılması (Zati Bedeli, Yüklenmesi, Taşınması Boşaltılması, İstifi ve İşçiliği Dahil) (Zaiyat Dahil) (0 50 Mm.ye Kadar Her Çaptaki) ( Ton)” iş kaleminin analizinde yer alan 04.254 poz numaralı “Beton çelik çubuğu nervürlü ø 14-32 mm. (s420, b420b-c, b500b-c)” ile 04.253 poz numaralı “beton çelik çubuğu nervürlü Ø 8-12 mm. (s420, b420b-c, b500b-c)” analizine dayanak olarak üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin sunulduğu görülmüştür.

Söz konusu fiyat teklifinin, Tufan Nak. Demir Çelik Kömür Petrol Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından başvuru sahibi adına düzenlendiği, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 14.04.2017 tarih ve 1 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’nin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalandığı ve iletişim bilgilerinin de belirtilmek suretiyle kaşelendiği, öte yandan fiyat teklifi ekinde satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O6) ile bu tutanağın ekinde sunulması gereken mükellefe ait imza sirküsü ve SMMM’ye ait faaliyet belgesinin sunulduğu, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, fiyat teklifini veren TUFAN Nak. D. Ç. Kömür Petrol Ürn. Ltd. Şti. firmasına ait düzenlenen EK-O.6 belgesinde, anılan firmanın kaşe ve imzasının olduğu görülmüştür.

İdare tarafından, satıcı firmaya ait söz konusu kaşe üzerindeki imzanın kime ait olduğu ve firmayı temsile yetkili olup olmadığı hususunun açık olmadığı, bu bağlamda, Ek-O.6 Belgesinin ekinde sunulan mükellefe ait imza sirküsü ve vekâletnamedeki imzaların fiyat teklifi ve Ek-O.6 belgesi üzerinde yer alan imzalar ile karşılaştırıldığında, imzaların benzerlik göstermediği değerlendirilmiştir.

Bu kapsamda, her ne kadar söz konusu firmaya ait fiyat teklifi üzerinde yer alan imza ile imza sirküleri üzerinde yer alan imzanın aynı veya farklı kişilere ait olup olmadığı hususunun detaylı bir araştırma yapılmak suretiyle çözüme kavuşturulması gerekmekte ise de yapılan inceleme neticesinde anılan isteklinin teklifinin farklı gerekçe ile uygun görülmediği anlaşıldığından konuya ilişkin bu aşamada başkaca bir işlem tesis edilmesine gerek olmadığı anlaşılmıştır.

c) İhale konusu işe ait Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1 Ocakların Temini : Taş, ariyet ve kum ocakları, depo yeri, su temin yeri ile şantiye, beton santrali, beton tesisi, konkasör, soğuk ve sıcak karışım plentlerinin kurulacağı alanların yüklenici tarafından temin edilmesi esastır.” düzenlemesine,

Ancak; a- İşin zamanında ve şartnamelere uygun şekilde yapılabilmesi için Yüklenicinin talep etmesi durumunda, Sözleşmenin 33.13 ve 33.28. maddelerindeki usul ve esaslar çerçevesinde gerekli izinlerin alınması halinde İdare adına Hammadde ve Üretim İzin Belgesi bulunan mevcut malzeme ocakları kullanılabilecektir.

b- İşin bünyesinde kullanılacak, mevcut İdare ocaklarının izin işlemleri Yüklenici tarafından takip edilecektir. İş programına uygun çalışmanın sağlanması amacıyla prosedürdeki her türlü gecikmeden Yüklenici sorumlu olacaktır.

…

10-Maden Kanununun 7.maddesi gereğince çıkarılan Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği ile ilgili kanun ve yönetmelikler çerçevesinde idarenin uymakla yükümlü olduğu her türlü usul ve esaslardan işin yüklenicisi de sorumludur.

…

Madde 33-14- Kanuni Sorumluluk

Yüklenici, sözleşme gereğince işini yapmakla yükümlü olmakla beraber uyulması gerekli her türlü "Kanun, tüzük, kararname, karar ve benzeri" amir hükümlerin gereğini yerine getirmek zorundadır. Bunları bilmemek bir mazeret teşkil etmez. Bu icapları yerine getirmek için yüklenici hiçbir istekte ve hak iddiasında bulunamaz. Özellikle İş Kanunu?nun işçi hakları ve iş yerleri hakkındaki hükümleri ile çalışma şartları hakkındaki aşağıda yazılı hükümlerine titizlikle uyulacaktır.

…

Madde 33-15- Patlayıcı Madde Kullanılması

Patlayıcı madde kullanılması gerekli olduğu zaman ve yerlerde, gerek bu maddelerin muhafazası ve gerekse kullanılmasında, kazalara, mahsul, bina ve tesisat gibi sahipli şeylerin zarara uğramasına karşı gerekli bütün emniyet tertibatının alınmasından ve böyle bir halin vukuundan tamamen yüklenici sorumlu tutulacaktır. Demiryolu, kanal ve benzeri kamu hizmetlerine ait tesisatın civarında patlayıcı madde kullanılacağı hallerde, bağlı oldukları idarelerle temas edilerek muvafakatları alınmış bir programa göre çalışılacaktır.

Yanma, patlama vs. suretlerle iş yerinin ve civarının emniyetine zarar vermesi muhtemel olan akaryakıt, bitümlü malzeme, kereste ve benzeri malzeme de yukarıdaki esaslara uygun olarak muhafaza edilecek ve kullanılacaktır. Yüklenici bu malzemelere ait tüzük, yönetmelik vs. amir hükümlere aynen uyacak ve vukua gelecek zararlardan kusuru olsun olmasın sorumlu olacak ve bunları tazmin edecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, söz konusu iş kaleminde yer alan 04.103 “ANFO (Amonyum nitrat + fuel oil)” poz numaralı analiz girdisinin tevsiki için Antalya Nitro Patlayıcı Mad. Ltd. Şti tarafından anılan istekli adına düzenlenen 18.04.2017 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde 1 kg için 1,61 TL tutarında teklif birim fiyatının öngörüldüğü, bahsi geçen fiyat teklifi üzerinde “Şartname, doküman, proje ve tariflerde yer alan yukarıda belirtilen işin yapımı için gerekli her türlü gider maliyet fiyatlarımıza dâhildir” ifadesine yer verildiği, ayrıca mevzuat gereği yazılması gereken ibare ile ilgili meslek mensubu onayının bulunduğu görülmüştür.

Aşırı düşük teklif sahipleri tarafından yapılan açıklama kapsamında, idare tarafından verilen analiz formatına uygun analizleri sunmalarının yeterli olduğu, bu nedenle söz konusu iş kaleminin analiz girdisi olan “ANFO (Amonyum nitrat + fuel oil)” için idare tarafından diğer maliyetlere ilişkin bir belirleme yapılmadığı dikkate alındığında, aşırı düşük teklif sahibi tarafından bu girdi için açıklamada bulunulmasının yeterli olduğu değerlendirilmiştir. Öte yandan Sözleşme Tasarısı’nın yukarıda aktarılan maddelerinde, taş, ariyet ve kum ocakları, depo yeri, su temin yeri ile şantiye, beton santrali, beton tesisi, konkasör, soğuk ve sıcak karışım plentlerinin kurulacağı alanların yüklenici tarafından temin edilmesinin esas olduğu, yine patlayıcı madde kullanılması gerekli olduğu zaman ve yerlerde, gerek bu maddelerin muhafazası ve gerekse kullanılmasında, kazalara, mahsul, bina ve tesisat gibi sahipli şeylerin zarara uğramasına karşı gerekli bütün emniyet tertibatının alınmasından ve böyle bir halin vukuundan tamamen yüklenicinin sorumlu tutulacağı, ayrıca Maden Kanunu’nun 7’nci maddesi gereğince çıkarılan Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği ile ilgili kanun ve yönetmelikler çerçevesinde idarenin uymakla yükümlü olduğu her türlü usul ve esaslardan işin yüklenicisinin sorumlu olduğu, belirtilen şartlara yüklenici tarafından uyulmaması durumunda Maden Kanunu ile diğer kanunlar çerçevesinde idare aleyhine oluşacak her türlü idari ve maddi cezaların yükleniciye rücu edileceği hüküm altına alınmıştır. Söz konusu düzenlemeler ile ocakların ruhsat alım işleminden işletilmesine kadarki sürecin yükleniciye ait olduğu ve bu hususun sözleşmenin yürütülmesi sırasında idarece kontrol edileceği dikkate alındığında, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bahse konu hususlara ilişkin belgelendirme yapılması zorunluluğunun bulunmadığı, Sözleşme Tasarısı düzenlemesinde de “yüklenici” ibaresi kullanılarak bu sorumlulukların işin yürütülmesi safahatına bırakıldığı anlaşılmıştır. Kaldı ki, başvuru sahibi tarafından sunulan fiyat teklifininde “Şartname, doküman, proje ve tariflerde yer alan yukarıda belirtilen işin yapımı için gerekli her türlü gider maliyet fiyatlarımıza dâhildir” ifadesine yer verildiği görülmüştür. Bu itibarla başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu gerekçe ile reddedilmesi işleminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Söz konusu iş kaleminde taşın teminine ilişkin alınan yazıda “Firmamızın yeri, koordinatları, taş ocağımızdaki taşın özellikleri, cinsi, kalitesi, şartnamelere uygunluğu … ile ilgili tüm bilgi ve belgeler ekte mevcuttur.” denilmesine rağmen taşın özellikleri, cinsi, kalitesi, şartnamelere uygunluğu hakkındaki belgelerin olmadığı gerekçesine istinaden yapılan inceleme başvuru sahibinin (d) kısmında yer alan iddia ile birlikte yapılmıştır.

d- Anılan Tasarı’nın “Kabul Edilmeyen Malzeme” başlıklı 33.3’üncü maddesinin birinci fıkrasında “Şartnamelerde istenen nitelikleri taşımayan malzeme, uygunsuz malzemedir. Bu malzemeler kullanılmamış ise, yüklenici tarafından ya imha edilecek veya şantiyeden uzaklaştırılacaktır. Şayet kullanılmış ise, bununla yapılan imalat sökülüp uygun malzeme ile yenisi yapılacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, ihale dokümanı kapsamında idare tarafından itinererin verildiği, söz konusu itinererde yaklaşık maliyetin hesabında nakliye giderleri için İnaç (KIRŞEHİR) (Kalker) ve Karayazı (NEVŞEHİR) (Bazalt) taş ocaklarının esas alındığının belirtildiği görülmüştür.

İdare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazısında söz konusu kalemin girdileri arasında yer alan nakliye kalemlerinin analiz girdi ve miktarları belirtilmeden tüm nakliyelerin toplam tutarının “Nakliye formülü” adı altında girdi olarak belirtildiği görülmüştür. Bu çerçevede, her ne kadar idare tarafından her bir nakliye girdisinin tereddüde mahal vermeyecek şekilde miktarlarının ayrı ayrı gösterilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunulmaması gerekmekte ise de idarenin yaklaşık maliyet hesabına bakıldığında, söz konusu iş kaleminde 7 adet nakliye kalemi için toplam 4,89 TL bedel öngörüldüğü, başvuru sahibi isteklinin de söz konusu nakliye kalemlerine ilişkin teklif ettiği bedelin idarenin nakliye bedeli için belirlediği bu bedelin üzerinde olduğu ve bu durumun da başvuru sahibine açıklaması kapsamında nakliye bedelini aşağı çekmesine sebebiyet vermediği, dolayısıyla kendisine bir avantaj sağlamadığı dikkate alındığında, yapılan açıklamanın bu haliyle mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından söz konusu iş kaleminin analizinde yer alan “Nakliye formülü” adı ile ifade edilen girdi için, itinererde İnaç (KIRŞEHİR) (Kalker) ve Karayazı (NEVŞEHİR) (Bazalt) taş ocakları yerine, analizdeki toplam nakliye bedelinin ortaya çıkartılması için, nakliye yapılabilecek mesafelerde bölgede bulunan taş ocaklarından yazılar alındığı, söz konusu yazıların analiz kapsamında kullanılacak nakliye mesafelerinin tespiti için olduğu, bu kapsamda yapım konusu işteki proje mesafe aralığı dikkate alınarak ağırlıklı ortalama taşıma mesafelerinin hesaplandığı ve böylelikle nakliye mesafesinin tespitine ve aynı şekilde ihale dokümanı kapsamında verilen itinererde belirtilen İnaç taş ocağı ile Özsarılar taş ocağına göre de taşıma mesafesine ilişkin belirlemeler yapıldığı anlaşılmıştır. Öte yandan, aşırı düşük teklif açıklama kapsamında ÇED raporu, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ve ocak işletme izin belgesinin sunulduğu görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden istekli sıfatını haiz olan kişinin mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren gerçek veya tüzel kişi olduğu, yüklenici sıfatını haiz olan kişinin ise ihaleye teklif veren, üzerine ihale yapılan ve sözleşme imzalanan istekli olduğu, ayrıca Sözleşme Tasarısı’nın 33.1’inci maddesinde yer alan düzenlemenin ihale üzerinde bırakıldıktan sonra sözleşme imzalayarak yüklenici sıfatını haiz olan gerçek veya tüzel kişiler için bağlayıcı olduğu, başka bir ifadeyle söz konusu hususun sözleşme aşamasında uygulanabileceği ihale sürecinde ise uygulanamayacağı anlaşılmaktadır. Öte yandan aşırı düşük teklif sahipleri tarafından yapılan açıklama kapsamında, idare tarafından verilen analiz formatına uygun analizleri sunmalarının yeterli olduğu, bu nedenle söz konusu iş kaleminin analiz girdisi için idare tarafından diğer maliyetlere ilişkin bir belirleme yapılmadığı dikkate alındığında, aşırı düşük teklif sahibi tarafından bu girdi için açıklamada bulunulmasının yeterli olduğu değerlendirilmiştir.

Bu itibarla başvuru sahibince aşırı düşük teklif açıklamasında idare tarafından verilen itinererdeki ve nakliye yapılabilecek mesafelerde bölgede bulunan taş ocaklarına ilişkin nakliye girdilerinin hesabında dikkate alınarak açıklama yapıldığı, ayrıca taş ocaklarıyla ilgili iş ve işlemlerin sözleşme aşamasında yüklenici tarafından yerine getirileceği ve bu hususun yerine getirilmemesi durumunda gerekli yaptırımların uygulanacağı, ayrıca ocak kullanımı ile ilgili sunulan belgelerde (ocak sahibi firmadan alınan muvafakatname) yer alan imzalara ilişkin açıklama kapsamında imza sirkülerinin sunulması gerektiği yönünde bir düzenleme de bulunmadığı dikkate alındığında, bu haliyle yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu gerekçe ile reddedilmesi işleminin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Öte yandan aşırı düşük teklif açıklama kapsamında açıklama istenilmeyecek analiz girdileri için istekliler tarafından bir fiyat öngörülmesinin yeterli olduğu, bu girdiler için herhangi bir belgelendirme yapılmasına gerek olmadığı dikkate alındığında, anılan istekli tarafından açıklama istenilmeyecek analiz girdileri için 0,01 TL bedel öngörülmek suretiyle yapılan açıklamanın bu haliyle uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli görülmeyerek tekliflerinin reddedilmesi işleminde aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, başvuru sahibi Biberci İnş. Nakliye Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti.- Mau Yapı İnş. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin idarece 2531 sayılı Kanun uyarınca değerlendirme dışı bırakıldığı, bu nedenle idare tarafından her ne kadar anılan İş Ortaklığından aşırı düşük teklifine yönelik yazılı açıklama istenilmemesi gerekmekte ise başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından reddedildiği tespit edilmiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklifine ilişkin yapılan yazılı açıklamanın yerinde görülmeme gerekçelerinin uygun olmadığı iddialarına yönelik yapılan şikayet başvuru üzerine idare tarafından yapılan inceleme sonucunda alınan 29.05.2017 tarihli karar ile başvuru sahibinin teklifinin, ihale süreci devam ederken Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen 2016/176520 ihale kayıt numaralı “Belevi-Tire Yolu (Km:0+000-20+500 Arası) Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üstyapı ve Bsk İşleri” ihalesine ilişkin olarak yapılan bir itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 08.02.2017 tarihli 2017/UY.II-476 sayılı Kurul kararında İş Ortaklığında pilot ortak Mau Yapı İnş. A.Ş. tarafından sunulan iş denetleme belgesinin sahibi Seyfi Yalçın’ın 2531 sayılı Kanun uyarınca ihaleye katılma yasağı kapsamında bulunduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idare tarafından da anılan Kurul kararı dayanak gösterilmek suretiyle başvuru sahibinin teklifinin, aynı gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiası temelde, pilot ortakları Mau Yapı İnş. A.Ş. tarafından sunulan iş denetleme belgesinin sahibi Seyfi Yalçın’ın 2531 sayılı Kanun uyarınca ihaleye katılma yasağı kapsamında bulunduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin mevzuata uygun olmadığına ilişkindir.

Bu bağlamda, başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak ilgili mevzuat hükümleri şöyledir:

2531 sayılı Kamu Görevinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkında Kanun’un “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu Kanun, genel bütçeye dahil daire, kurum ve kuruluşlar ile katma bütçeli idarelerde, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan fonlarda, belediyelerde, özel idarelerde 12 Mart 1964 gün ve 440 sayılı ve 12 Mayıs 1964 gün ve 468 sayılı Kanunlar kapsamına giren kuruluşlarda, sermayesinin yarısından fazlası ayrı ayrı veya birlikte Hâzinece veya yukarıdaki daire, idare, kurum ve kuruluşlarca karşılanan yerlerde aylık, ücret veya ödenek almak suretiyle görev yapmış olanlar hakkında uygulanır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yasak ve süresi” başlıklı 2’nci maddesinde ise “Birinci madde kapsamına giren yerlerdeki görevlerinden hangi sebeple olursa olsun ayrılanlar, ayrıldıkları tarihten önceki iki yıl içinde hizmetinde bulundukları daire, idare, kurum ve kuruluşlara karşı ayrıldıkları tarihten başlayarak üç yıl süreyle, o daire, idare, kurum ve kuruluştaki görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konularda doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görev ve iş alamazlar, taahhüde giremezler, komisyonculuk ve temsilcilik yapamazlar. Özel kanunlardaki yasaklayıcı hükümler saklıdır.” hükmü,

05.09.2011 tarih ve 28045 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Karayolları Genel Müdürlüğü Görev, Yetki ve Sorumluluk Yönetmeliği’nin “Bölge Müdürlükleri” başlıklı 27’nci maddesinde “(1) Bölge Müdürlüklerinin görevleri şunlardır.

a) İlgili mevzuat, Genel Müdürlük düzenlemeleri ve planları çerçevesinde, sorumluluk alanına giren karayollarının yapımı, bakımı, onarımı, trafik güvenliği ve işletmesi ile bu iş ve hizmetlere yönelik teknik, idari, mali, danışma, denetim ve destek hizmetlerini, merkez teşkilatındaki ilgili hizmet birimleriyle koordineli olarak yürütmek.

b) Sorumlu olduğu karayollarını trafiğe açık tutmak, durumlarını takip etmek, bakım ve onarımlarını zamanında yapmak veya yaptırmak.

c) Sorumlu olduğu karayollarının trafik işaret ve işaretlemelerinin durumunu gözetmek ve işler halde tutmak.

ç) Bölge Müdürlüğündeki bina ve tesisler ile yapım ve bakım makineleri, her türlü taşıt, atölye araç ve gereçlerinin ve benzerlerinin muhafazasını ve verimli kullanılmasını sağlamak, bunların bakım ve onarımlarını zamanında yapmak veya yaptırmak.

d) Yıllık yapım, bakım, onarım, mal ve hizmet alımlarıyla ilgili çalışma programını, bir önceki yılın Aralık ayında bütçeleştirerek Genel Müdürlük onayına sunmak ve bu hizmetlerle ilgili iş ve işlemleri onaylanan program çerçevesinde yürütmek.

e) Genel Müdürlük Makamı tarafından verilen diğer işleri yapmak veya ilgili mevzuata göre yaptırmak.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 17.7.3’üncü maddesinde “2531 sayılı Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkında Kanunun “Yasak ve Süresi” başlıklı 2’nci maddesinde “Birinci madde kapsamına giren yerlerdeki görevlerinden hangi sebeple olursa olsun ayrılanlar, ayrıldıkları tarihten önceki iki yıl içinde hizmetinde bulundukları daire, idare, kurum ve kuruluşlara karşı ayrıldıkları tarihten başlayarak üç yıl süreyle, o daire, idare, kurum ve kuruluştaki görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konularda doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görev ve iş alamazlar, taahhüde giremezler, komisyonculuk ve temsilcilik yapamazlar. Özel kanunlardaki yasaklayıcı hükümler saklıdır.

Bu maddede getirilmiş olan yasaklama kapsamında sayılmanın ana koşulu, alınacak görev ve işin, girişilecek taahhüdün ya da yapılacak komisyonculuk veya temsilciliğin daha önce hizmetinde bulunulan daire, idare, kurum ve kuruluşa “karşı" doğrudan doğruya veya dolaylı bir görev ve iş, taahhüt, komisyonculuk veya temsilcilik niteliğinde bulunmasıdır. Ancak bu faaliyetin ilgilinin daha önceki görev ve faaliyet alanı ile ilgili olması gereklidir. Dolayısıyla, anılan Kanun kapsamında belirtilen görevlerinden ayrıldıktan sonra özel sektörde faaliyet gösteren kamu görevlileri, Kanunun 2’nci maddesinde belirtilen süre boyunca, yine maddede belirtilen faaliyetlerde bulunamayacaklardır. Ancak bu kişilerin, özel sektörde istekli sıfatını taşıyabilecek bir işletmede personel olarak istihdam edilmesi ve bu işletmenin de personelinin ayrıldığı daire, kurum ve kuruluşun ihalesine girmesi durumunda, anılan personelin, çalışmakta olduğu işletmede bir ortaklığının ya da sermaye bağının bulunmaması durumunda, söz konusu faaliyetin 2531 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen “doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görev ve iş alma, taahhüde girme, komisyonculuk ve temsilcilik yapma” olarak sayılmaması gerekmektedir.” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, kamu görevi ifa etmekteyken görevlerinden ayrılanların, ayrıldıkları tarihten önceki iki yıl içinde hizmetinde bulundukları daire, idare, kurum ve kuruluşlara karşı ayrıldıkları tarihten başlayarak üç yıl süreyle, o daire, idare, kurum ve kuruluştaki görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konularda doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görev ve iş alamayacakları, taahhüde giremeyecekleri, komisyonculuk ve temsilcilik yapamayacakları anlaşılmıştır.

İhaleyi gerçekleştiren idare olan Karayolları Genel Müdürlüğünün teşkilat yapılanmasının merkez ve taşra teşkilatı olmak üzere iki yapılanmadan oluştuğu, Karayolları Genel Müdürlüğü Görev, Yetki ve Sorumluluk Yönetmeliği’nin Bölge Müdürlüklerini düzenleyen 27’nci maddesinde bölge müdürlüklerinin görevlerini merkez teşkilatındaki ilgili hizmet birimiyle koordineli olarak yerine getirdiği anlaşılmaktadır. Bu sebeple, 2531 sayılı Kanun’un 2’nci maddesinde zikredilen görev yapma yasağının, görev ve faaliyet alanıyla kısıtlı olmak üzere, Karayolları Genel Müdürlüğünün merkez veya taşra teşkilatında görev alanlar için Karayolları Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra teşkilatının üstlendiği faaliyetlere ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi Biberci İnş. Nakliye Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti.- Mau Yapı İnş. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı MAU Yapı İnşaat A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla şirketin %51 paylı ortağı olduğu belirtilen Seyfi Yalçın’a ait Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından “Ankara-Pozantı Otoyolu Çiftehan-Pozantı Kesimi (Km:350+550-Km:366+596)” işine ilişkin düzenlenen 02.06.2015 tarihli ve 3349-Y-KD-119-2 sayılı iş denetleme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede anılan şahsın kontrol şefi olarak 09.06.2000-21.03.2015 tarihleri arasında görev yaptığı görülmüştür.

Benzer bir hususla ilgili Kuruma daha önce yapılan bir itîrazen şikâyet başvurusu üzerine yapılan incelemeye ilişkin olarak Karayolları Genel Müdürlüğü ile yazışma yapıldığı, bunun sonucunda Seyfi Yalçın isimli şahsın 19.03.2012 tarihinden itibaren Karayolları Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü bünyesindeki İşletmeler Başmühendisliği Yapım ve Köprüler Arazi Mühendisliği Çiftehan Pozantı Otoyolu Yapım Kontrol Şefliğinde yapım kontrol şefi unvanı ile görev yapmakta iken 21.03.2016 tarihinde emekliliğini isteyerek görevden ayrıldığı bilgilerine yer verilmiştir.

Söz konusu tespitler ışığında somut olaya bakıldığında;

Başvuru sahibinin pilot ortağı MAU Yapı İnşaat A.Ş. tarafından sunulan iş denetleme belgesinin sahibi Seyfi Yalçın’ın 21.03.2016 tarihinde görevden ayrılmadan önceki iki yıl içinde Karayolları Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü bünyesinde görev yaptığı, son görev yerinin İşletmeler Başmühendisliği Yapım ve Köprüler Arazi Mühendisliği Çiftehan Pozantı Otoyolu Yapım Kontrol Şefliği olduğu, inceleme konusu ihaleyi yapan Karayolları 6. Bölge Müdürlüğünün de Karayolları Genel Müdürlüğünün taşra teşkilatı içerisinde yer alan bir birim olduğu, belirtilen gerekçelerle Karayolları Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra teşkilatlarının bir bütün olarak kabul edilmesi gerektiği, inceleme konusu ihaleyi yapan idarenin de Karayolları Genel Müdürlüğünün taşra teşkilatı içerisinde yer alan bir birimi olduğu dikkate alındığında, adı geçen kişinin kamu görevinden ayrılmasının üzerinden üç yıl geçmeden ayrıldığı kurumdaki görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konuda ayrıldığı kurumun ihalesine katılmasının 2531 sayılı Kanun’un 2’nci maddesinde düzenlenen hükme aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

a) İhalede geçerli teklif sunduğu tespit edilen Evrensel Yol İnşaat A.Ş. tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla, Yahya Raif Önsu ’ya ait Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü tarafından “Otoyol Kurtköy kavşağı E5 yolu Pendik tersane kavşağı arası bağlantı yolu ve yanyolları inşaatına ait altyapı, sanat yapıları, üstyapı, müteferrik işler, otokorkuluk, trafik işaretleri ve aydınlatma” işine ilişkin düzenlenen 24.03.2014 tarihli ve 84359881-755.07.03/98373 sayılı iş yönetme belgesi sunulduğu, söz konusu belgede anılan şahsın arazi mühendisi olarak 05.05.1994-24.02.2014 tarihleri arasında görev yaptığı görülmüştür.

Benzer bir hususla ilgili Kuruma daha önce yapılan bir itîrazen şikâyet başvurusu üzerine yapılan incelemeye ilişkin olarak Karayolları Genel Müdürlüğü ile yazışma yapıldığı, bunun sonucunda Yahya Raif Önsu isimli şahsın, 13.04.2012 tarihinden itibaren Karayolları Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü bünyesindeki İşletmeler Başmühendisliği Yapım ve Köprüler Arazi Mühendisliğinde yapım ve köprüler arazi mühendisi olarak görev yapmakta iken 17.04.2015 tarihinde emekliliğini isteyerek görevden ayrıldığı tespitlerine yer verildiği görülmüştür.

Sonuç olarak; Evrensel Yol İnşaat A.Ş.nin sunmuş olduğu iş yönetme belgesinin sahibi olan şahsın, görevden ayrıldığı 17.04.2015 tarihinden önceki iki yıl içinde Karayolları Genel Müdürlüğünde görev yaptığı, belirtilen gerekçelerle Karayolları Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra teşkilatlarının bir bütün olarak kabul edilmesi gerektiği, inceleme konusu ihaleyi yapan idarenin de Karayolları Genel Müdürlüğünün taşra teşkilatı içerisinde yer alan bir birimi olduğu dikkate alındığında, adı geçen kişinin kamu görevinden ayrılmasının üzerinden üç yıl geçmeden ayrıldığı kurumdaki görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konuda ayrıldığı kurumun ihalesine katılmasının 2531 sayılı Kanun’un 2’nci maddesinde düzenlenen hükme aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından, Evrensel Yol İnşaat A.Ş.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

b) İhalede geçerli teklif sunduğu tespit edilen Nesce İnş. Enerji ve Tic. A.Ş. tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla, Hasan Ergin Demirhan’a ait Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından “İzmir Çevreyolu-Aydın Otoyolu” işine ilişkin düzenlenen 19.07.2016 tarihli ve 3349-Y-KD-262-2 sayılı iş yönetme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgeye göre anılan şahsın şube müdür yardımcısı, kesin hesap şefi olarak 01.06.1999-28.02.2006, 01.04.2007-21.12.2012 tarihleri arasında görev yaptığı görülmüştür.

Benzer bir hususla ilgili Kuruma daha önce yapılan bir itîrazen şikâyet başvurusu üzerine yapılan incelemeye ilişkin olarak Karayolları Genel Müdürlüğü ile yazışma yapıldığı, bunun sonucunda Hasan Ergin Demirhan isimli şahsın, 17.02.1997-01.08.2011 tarihleri arasında Karayolları Genel Müdürlüğü Otoyolları Daire Başkanlığında kesin hesap şefi unvanı ile görev yaptığı, 01.08.2011-08.03.2013 tarihleri arasında Karayolları Genel Müdürlüğü İşletmeler Daire Başkanlığında şube müdür yardımcısı unvanı ile görev yaptığı, 08.03.2013-18.07.2016 tarihleri arasında Karayolları Genel Müdürlüğü İşletmeler Daire Başkanlığında proje ve danışmanlık şube müdürü kadrosuyla görev yaptığı ve 18.07.2016 tarihinde istifa ederek görevden ayrıldığı tespitlerine yer verildiği görülmüştür.

Bu itibarla Nesce İnş. Enerji ve Tic. A.Ş.nin sunmuş olduğu iş yönetme belgesinin sahibi olan şahsın, görevden ayrıldığı 18.07.2016 tarihinden önceki iki yıl içinde Karayolları Genel Müdürlüğünün merkez teşkilatında görev yaptığı, belirtilen gerekçelerle Karayolları Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra teşkilatlarının bir bütün olarak kabul edilmesi gerektiği, inceleme konusu ihaleyi yapan idarenin Karayolları Genel Müdürlüğünün taşra teşkilatı içerisinde yer alan bir birimi olduğu dikkate alındığında, adı geçen kişinin kamu görevinden ayrılmasının üzerinden üç yıl geçmeden ayrıldığı kurumdaki görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konuda ayrıldığı kurumun ihalesine katılmasının 2531 sayılı Kanun’un 2’nci maddesinde düzenlenen hükme aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından Nesce İnş. Enerji ve Tic. A.Ş.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Nesce İnş. Enerji ve Tic. A.Ş. ve Evrensel Yol İnşaat A.Ş.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Ancak Nesce İnş. Enerji ve Tic. A.Ş. ve Evrensel Yol İnşaat A.Ş.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması sonucu ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin değişmediği ve ayrıca anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması sonucunda yeniden hesaplanacak sınır değerin altında ve üstünde bulunan tekliflerin değişmediği anlaşıldığından söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının esasa bir etkisi bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Şinasi CANDAN

Başkan V.

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

İnceleme konusu ihalede, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddia incelenmiş ve “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan kararda, Karayolları Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü tarafından 12.04.2017 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye Biberci İnş. Nakliye Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti.- Mau Yapı İnşaat A.Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Mau Yapı İnş. A.Ş. tarafından sunulan iş denetleme belgesinin sahibi Seyfi Yalçın’ın 2531 sayılı Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkında Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen yasak kapsamında olduğuna yönelik idarece yapılan işlemin yerinde olduğu belirtilmiş; Evrensel Yol İnş. A.Ş. ortağı ve iş yönetme belgesi sahibi Yahya Raif Önsu’nun da 2531 sayılı Kanun’da belirtilen yasak kapsamında olduğu sonucuna varılarak idarece gerçekleştirilen işlemin yerinde olmadığı Evrensel Yol İnş. A.Ş. teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, söz konusu kararda İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18 inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda Nesce İnş. Enerji ve Tic. A.Ş. tarafından Hasan Ergin Demirhan’a ait iş yönetme belgesinin sunulduğu anılan şahsın da 2531 sayılı Kanun’da belirtilen yasak kapsamında olduğu sonucuna ulaşılarak anılan şirketin teklifinin de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ifade edilmektedir.

Ancak, anılan kararda Nesce İnş. Enerji ve Tic. A.Ş. ve Evrensel Yol İnş. A.Ş.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahiplerini değiştirmediği ve sınır değerin altındaki ve üstündeki teklifleri değiştirmediği belirtilerek anılan iki isteklinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının esasa bir etkisinin bulunmadığı ifade edilmektedir.

2531 sayılı Kanunun “Kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kanun, genel bütçeye dahil daire, kurum ve kuruluşlar ile katma bütçeli idarelerde, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan fonlarda, belediyelerde, özel idarelerde 12 Mart 1964 gün ve 440 sayılı ve 12 Mayıs 1964 gün ve 468 sayılı Kanunlar kapsamına giren kuruluşlarda, sermayesinin yarısından fazlası ayrı ayrı veya birlikte Hazinece veya yukarıdaki daire, idare, kurum ve kuruluşlarca karşılanan yerlerde aylık, ücret veya ödenek almak suretiyle görev yapmış olanlar hakkında uygulanır.” hükmü,

Anılan Kanunun “Yasak ve Süresi” başlıklı 2 nci maddesinde; “Birinci madde kapsamına giren yerlerdeki görevlerinden hangi sebeple olursa olsun ayrılanlar, ayrıldıkları tarihten önceki iki yıl içinde hizmetinde bulundukları daire, idare, kurum ve kuruluşlara karşı ayrıldıkları tarihten başlayarak üç yıl süreyle, o daire, idare, kurum ve kuruluştaki görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konularda doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görev ve iş alamazlar, taahhüde giremezler, komisyonculuk ve temsilcilik yapamazlar. Özel kanunlardaki yasaklayıcı hükümler saklıdır.” hükmü yer almaktadır.

2/10/1981 tarihli söz konusu Kanuna ilişkin Milli Güvenlik Konseyi İçişleri Komisyonu raporunda kanunun amacı; görevden ayrılan personelin ayrıldıkları kuruluşa ait girişecekleri işlerde eski memuriyet arkadaşları üzerinde manevi dahi olsa etkinliklerini önlemek ve çıkar sağlamalarına mani olmak biçiminde açıklanmıştır.

Kanunun söz konusu maddelerine göre, kamu görevinden ayrılanların eski kurumlarına karşı kanunda belirtilen işleri yapmaktan yasaklı olmaları için 2 temel koşulun aynı anda gerçekleşmesi gerekmektedir.

2. İşin; kamudayken hizmetinde bulunduğu daire, idare, kurum ve kuruluşa karşı yapılması,
3. İşin; ayrıldığı daire, idare, kurum ve kuruluştaki görev ve faaliyet alanıyla ilgili konularda doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak yapılması.

Buna göre, öncelikle 2531 sayılı Kanunun uygulanmasında kamu görevinden ayrılma tarihinden önceki 2 yıl içinde “hizmetinde bulunduğu” yerin yani görev yapılan yerin belirlenmesi gerekmektedir. Başka bir ifade ile, kanun kapsamındaki kurum veya kuruluşların her birinin teşkilat şemalarında yer alan daireler, (varsa) bölge müdürlükleri ve diğer birimlerinin 2531 sayılı Kanun kapsamında görev yapılan farklı yerler olarak dikkate alınıp alınmayacağının ve dolayısıyla, aynı kurum ve kuruluşun bir biriminde çalışıp ayrılan ve farklı birimine karşı görev ve faaliyet alanıyla ilgili konularda iş yapmak isteyen eski çalışan için yasağın uygulanıp uygulanmayacağının belirlenmesi gerekmektedir.

Anılan Kanunun 1 inci maddesinde kanun kapsamına giren yerler sayılmıştır. Buna göre, kanunun;

2531. genel bütçeye dahil daire, kurum ve kuruluşlarda,
2532. katma (özel) bütçeli idarelerde,
2533. bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda,
2534. …

aylık, ücret veya ödenek almak suretiyle görev yapmış olanlar hakkında uygulanacağı düzenlenmiştir. Kanun kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarından genel bütçeye dahil olanlar ile özel bütçeli idareler 5018 sayılı Kanunun sırasıyla (I) ve (II) sayılı cetvellerinde yer almaktadır. Örneğin, Karayolları Genel Müdürlüğü özel bütçeli idareler arasındadır.

Mezkûr Kanunun 1 inci maddesinde genel bütçeye dahil olan yerler daire, kurum ve kuruluş şeklinde sıralanmıştır. Aslında bu yazım şeklinin genel bütçeye dahil olan ve ünvanında “daire, kurum ve kuruluş” geçen ya da aynı ibarelerle sonradan kurulacak olan genel bütçeye dahil idarelerin tümünü kavramak için kullanıldığı anlaşılmaktadır. Anılan maddede özel bütçeli idareler için ise “daire, kurum ve kuruluş” ibareleri kullanılmamış, sadece “özel bütçeli idareler” ibaresine yer verilmiştir. Aynı maddede kapsamda bulunan diğer yerler ise kuruluş, fon, belediye ve özel idare şeklinde sayılmıştır.

2531 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde ise görevinden ayrılan eski personelin hizmetinde bulunduğu daire, idare, kurum ve kuruluşlara karşı ayrıldıkları tarihten itibaren belli süreyle, o daire, idare, kurum ve kuruluştaki görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konularda doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görev ve iş alamayacakları taahhüde giremeyecekleri, komisyonculuk ve temsilcilik yapamayacakları düzenlenmiştir.

Kanunun 2 nci maddesinde, kapsamın belirlendiği 1 inci maddeye dahil olan tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ifade edilebilmesi için “daire, idare, kurum ve kuruluş” ibarelerinin kullanıldığı görülmektedir.

Dolayısıyla, 2 nci maddede geçen “daire” ibaresinden müstakil bir hiyerarşik yapısı ve teşkilat şeması olan bir idari birimin altındaki dairelerin anlaşılmaması gerekmektedir. Buna göre, 2531 sayılı Kanunda geçen “daire” ibaresiyle, örneğin müstakil bir idare olan Karayolları Genel Müdürlüğü’nün teşkilat şemasında yer alan Yol Yapım Dairesi Başkanlığı ya da İşletmeler Dairesi Başkanlığı ifade edilmemektedir. O halde, Kanunun uygulanmasında kamu görevinden ayrılanın son 2 yıl içinde hizmetinde bulunduğu yer belirlenirken ilgili kamu kurum veya kuruluşunun bir bütün olarak dikkate alınması, o kamu kurum veya kuruluşunun alt idari birimlerinin anlaşılmaması gerektiği esası benimsenmiştir. Zaten hiyerarşik yapı da bunu gerektirmektedir. 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun; 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında “Kanunlarla verilen görevleri yürütmek üzere, Ulaştırma Bakanlığına bağlı, kamu tüzel kişiliğine sahip, merkezi Ankara’da olan özel bütçeli Karayolları Genel Müdürlüğü kurulmuştur.”, 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Genel Müdürlük, merkez ve taşra teşkilatından meydana gelir.” düzenlemeleri yer almaktadır. Dolayısıyla, merkez ve taşra teşkilatındaki bütün daire başkanlıkları, eşdeğer statüdeki diğer birimler ve bölge müdürlükleri Karayolları Genel Müdürlüğü tüzel kişiliğinin birer parçası olduklarından, bunların bir bütün olarak dikkate alınması icap etmektedir. Yoksa, kanun kapsamındaki tüm kamu kurum veya kuruluşlarını ifade etmek için kullanılan “daire, idare, kurum ve kuruluş” ibarelerinden yola çıkılarak uyuşmazlık konusu ihalede olduğu gibi söz konusu genel müdürlüğün 6. Bölge Müdürlüğü’nün ihalesine; kamu görevinden ayrılmadan önce 1. Bölge Müdürlüğünde ve İşletmeler Daire Başkanlığında görev yapan (yani 6. Bölge Müdürlüğü’nde görev yapmayan, görev ve faaliyet alanı aynı olan) belge sahibi kişilerin 3 yıllık süre dolmadan katılması uygun değerlendirilirse, 2531 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde geçen “hizmetinde bulundukları daire, idare, kurum ve kuruluşlara karşı” görev ve faaliyet alanıyla ilgili konularda belirtilen işleri yapamayacaklarına ilişkin düzenlemenin lafzına aykırı hareket edilmiş olacaktır. Eğer bir genel müdürlükte çalışırken kamu görevinden ayrılan eski çalışanın ayrılmadan önce (toplam 2 yıl süreyle) çalıştığı daire, bölge müdürlüğü dışındaki o genel müdürlüğün diğer dairelerine veya bölge müdürlüklerine ya da bir bölge müdürlüğünde çalışırken ayrılanın ayrıldığı bölge müdürlüğü dışındaki o genel müdürlüğün diğer bölge müdürlüklerine ya da dairelerine karşı görev ve faaliyet alanıyla ilgili konularda iş yapabileceği kabul edilirse kanunla düzenlenen yasağın kapsamı daraltılmış olacaktır.

Kanun koyucu, yasağın kapsamını kamudan ayrılanın çalıştığı idari birimin (örneğin genel müdürlüğün) sadece en son çalışılan dairesi, şubesi ya da bölge müdürlüğü ile sınırlandırmak isteseydi, bu eski çalışanın görev ve faaliyet alanı aynı olan idari birimin diğer daire, şube ya da bölge müdürlüklerine karşı iş yapılabileceğini de açıkça düzenlemiş olurdu. Böyle bir düzenleme bulunmadığı gibi, kanunun getiriliş amacından ve lafzından da idari birim itibarıyla bütünlük esasının geçerli olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan, 2007 yılında 2531 sayılı Kanunun “İstisnalar” başlıklı 3 üncü maddesine kamu görevinden ayrılarak kendi nam ve hesabına mesleki faaliyetlerini sürdüren tıp doktorları, diş hekimleri ve eczacıların ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile sadece tip sözleşme yapabilmeleri için dahi yasal düzenleme yapılarak bir fıkra eklenmiştir. Bu kişilerin 2 nci madde kapsamındaki yasaklılık durumları ise devam etmektedir.

Karayolları Genel Müdürlüğü tüzel kişiliğinin taşra teşkilatının bölge müdürlükleri şeklinde örgütlendiği, bölge müdürlüklerinin görev ve faaliyetlerinin aynı olduğu ve aynı genel müdürlüğün birer parçası oldukları, bu çerçevede görevden ayrılan ve eski kurumunun ihalesine girmek isteyen belge sahibi eski çalışan mühendis ve mimarların görevdeyken farklı bölge müdürlüklerine ya da merkez teşkilatındaki daire başkanlıklarına tayin edilerek görev yerlerinin değiştirilebildiği aşikardır. Bu nedenle de daire başkanlıklarının veya bölge müdürlüklerinin; ayrı birer kamu kurum veya kuruluşu gibi değerlendirilmesi ve bu değerlendirme sonucunda eski çalışanların ayrıldıkları daire başkanlığı veya bölge müdürlüğü dışındaki aynı genel müdürlüğün başka bir daire başkanlığı veya bölge müdürlüğünün aynı görev ve faaliyet alanıyla ilgili ihalesine 3 yıllık süre dolmadan girmeleri durumunda bunların yasak kapsamı dışında mütalaa edilmesi uygun değerlendirilmemektedir.

Öte yandan, anılan Kanunun 2 nci maddesinde görevden ayrılanın ayrıldığı kurum veya kuruluşa karşı görev ve faaliyet alanıyla ilgili konularda 3 yıl süreyle “dolaylı olarak” dahi iş yapamayacağı düzenlenmiştir. Bu düzenleme nedeniyle, bir genel müdürlüğe ait bölge müdürlüğünde ya da daire başkanlığında çalışıp ayrılan mühendis ya da mimarların, ayrıldıktan sonra 3 yıllık süre dolmadan aynı genel müdürlüğün, başka bir bölge müdürlüğü ya da daire başkanlığı üzerinde “etkili olmadıkları” ya da her iki bölge müdürlüğünün birbiri üzerinde veya daire başkanlıklarının bölge müdürlükleri üzerinde “denetim ve koordinasyon yetkisinin ve sorumluluğunun bulunmadığı veya bunların bir illiyet bağının olmadığı” şeklinde değerlendirme yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Buna göre, uyuşmazlık konusu ihalede, Seyfi Yalçın, Yahya Raif Önsu ve Hasan Ergin Demirhan kamu görevinden ayrıldıkları tarihten itibaren 2531 sayılı Kanundaki 3 yıllık süre dolmadan Karayolları Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü tarafından 12.04.2017 tarihinde gerçekleştirilen yol yapım ihalesine katıldıklarından bu kişiler 2531 sayılı Kanundaki yasak kapsamına girmektedir.

Özetle, belge sahibi kişilerin kamu görevinden ayrılmadan önce çalıştıkları bölge müdürlüğü dışındaki farklı bir bölge müdürlüğünün ihalesine katıldığı gerekçesiyle 2531 sayılı Kanunla düzenlenen iş yapma yasağının kapsamı dışında olduğuna ilişkin değerlendirme yapılması halinde bu durum; iş yapma yasağının, anılan kanunun 1 ve 2 nci maddelerindeki idari bütünlük esas alınarak uygulanmasına yönelik düzenlemelere aykırılık teşkil edecek, 2531 sayılı Kanundaki iş yapma yasağının kapsamının daraltılmasına ve uygulama alanının aynı idare içindeki en son çalışılan birim, daire veya bölge müdürlüğü düzeyine indirilmesine neden olacaktır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, Kurul çoğunluğunun kararında yer alan gerekçelere ek olarak; 2531 sayılı Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşların (ve dolayısıyla Karayolları Genel Müdürlüğü tüzel kişiliğinin) kanunun uygulanmasında neden idari bütünlük içinde değerlendirilmesi gerektiğine yönelik yukarıdaki açıklamaların da dikkate alınması gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluğunun “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki kararına katılıyorum.

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği birinci iddiası kapsamında alınan Kurul kararına katılmakla birlikte ikinci iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

2531 sayılı Kamu Görevinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkında Kanunun 1 inci maddesinde, genel bütçeye dahil daire, kurum ve kuruluşlar ile katma bütçeli idarelerde, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan fonlarda, belediyelerde, özel idarelerde 12 Mart 1964 gün ve 440 sayılı ve 12 Mayıs 1964 gün ve 468 sayılı Kanunlar kapsamına giren kuruluşlarda, sermayesinin yarısından fazlası ayrı ayrı veya birlikte Hazinece veya yukarıdaki daire, idare, kurum ve kuruluşlarca karşılanan yerlerde aylık, ücret veya ödenek almak suretiyle görev yapmış olanlar hakkında bu Kanunun uygulanacağı hükmüne yer verilmiş; 2 nci maddesinde de, birinci madde kapsamına giren yerlerdeki görevlerinden hangi sebeple olursa olsun ayrılanların, ayrıldıkları tarihten önceki iki yıl içinde hizmetinde bulundukları daire, idare, kurum ve kuruluşlara karşı ayrıldıkları tarihten başlayarak üç yıl süreyle, o daire, idare, kurum ve kuruluştaki görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konularda doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görev ve iş alamayacakları, taahhüde giremeyecekleri, komisyonculuk ve temsilcilik yapamayacakları hükme bağlanmıştır.

2531 sayılı Kanunun söz konusu hükümlerinden, görevinden ayrıldığı kurumlara karşı memurların idare, kurum ve kuruluştaki görev ve faaliyet alanıyla ilgili konularda doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak sayılan işleri yapamayacağının belirtildiği, başka bir ifadeyle burada idarenin tüm faaliyet alanın değil, memurun görev ve faaliyet alanın anlaşılması gerektiği, diğer yandan, her idarenin hiyerarşik yapısı, teşkilat şeması, birimlerin görevleri ve birimler arasındaki iş dağılımı ve organizasyonu birbirinden farklı olduğundan aynı idarenin farklı biriminde görevli olmakla birlikte idarelerin hiyerarşik işleyişi kapsamında, özellikle de merkez birimlerde görevli idare görevlilerinin idareye bağlı birimler üzerinde görevleri nedeniyle etkili olup olmadıkları hususunun da 2531 sayılı Kanunun kapsamda değerlendirilmesi mümkündür.

Karayolları Genel Müdürlüğü Görev, Yetki ve Sorumluluk Yönetmeliği’nin “Merkez teşkilatı” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Genel Müdürlüğün merkez teşkilatı aşağıda belirtilen kişi ve birimlerden oluşur.

a) Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcıları.

b) Ana hizmet birimleri.

1. Etüt, Proje ve Çevre Dairesi Başkanlığı.

2. Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı.

3. Yol Yapım Dairesi Başkanlığı.

4. Tesisler ve Bakım Dairesi Başkanlığı.

5. Trafik Güvenliği Dairesi Başkanlığı.

6. İşletmeler Dairesi Başkanlığı.

7. Makine ve İkmal Dairesi Başkanlığı.

8. Sanat Yapıları Dairesi Başkanlığı.

9. Taşınmazlar Dairesi Başkanlığı.

10. Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı.

c) Danışma ve denetim birimleri.

1. Teftiş Kurulu Başkanlığı.

2. Hukuk Müşavirliği.

3. Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı.

ç) Yardımcı hizmet birimleri.

1. İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığı.

2. Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı.

3. Bilgi Teknolojileri Dairesi Başkanlığı.” düzenlemesi,

“Taşra teşkilatı” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Genel Müdürlüğün taşra teşkilatı aşağıda belirtilen birimlerden oluşur.

a) Bölge Müdürlükleri.

1. Başmühendislikler,

2. Şube Müdürlükleri,

3. Şeflikler

b) İkmal Müdürlüğü

c) Atölye Müdürlüğü” düzenlemesi,

“Bölge Müdürlükleri” başlıklı 27’nci maddesinde “(1) Bölge Müdürlüklerinin görevleri şunlardır.

a) İlgili mevzuat, Genel Müdürlük düzenlemeleri ve planları çerçevesinde, sorumluluk alanına giren karayollarının yapımı, bakımı, onarımı, trafik güvenliği ve işletmesi ile bu iş ve hizmetlere yönelik teknik, idari, mali, danışma, denetim ve destek hizmetlerini, merkez teşkilatındaki ilgili hizmet birimleriyle koordineli olarak yürütmek.

…

e) Genel Müdürlük Makamı tarafından verilen diğer işleri yapmak veya ilgili mevzuata göre yaptırmak.” düzenlemesi yer almaktadır.

Uyuşmazlık konusu ihalenin, Karayolları Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü tarafından yapıldığı,

Teklifi değerlendirme dışı bırakılan Biberci İnş. Nakliye Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti.- Mau Yapı İnş. A.Ş. iş ortaklığının pilot ortağı Mau Yapı İnş. A.Ş. tarafından Karayolları Genel Müdürlüğünce “Anakara-Pozantı Otoyolu Çiftehan-Pozantı Kesimi (Km:350+550-Km:366+596)” işine ilişkin olarak şirketin %51 hissesine sahip Seyfi Yalçın adına düzenlenmiş 02.06.2015 tarihli ve 3349-Y-KD-119-2 sayılı iş denetleme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede ilgilinin 09.06.2000-21.03.2015 tarihleri arasında görev yaptığı ve görev unvanının “Kontrol şefi” olarak belirtildiği, Seyfi Yalçın’ın 19.03.2012 tarihinden itibaren Karayolları Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü bünyesindeki İşletmeler Başmühendisliği Yapım ve Köprüler Arazi Mühendisliği Çiftehan Pozantı Otoyolu Yapım Kontrol Şefliği’nde yapım kontrol şefi unvanı ile görev yapmakta iken 21.03.2016 tarihinde emekliliğini isteyerek görevinden ayrıldığı, buna göre görevden ayrıldığı tarihten önceki iki yıl içinde de kamu hizmetinde bulunduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, şikayete konu yapım işi ihalesinin Karayolları Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü görev ve yetkisi dahilinde gerçekleştirildiği, Biberci İnş. Nakliye Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti.- Mau Yapı İnş. A.Ş. İş Ortaklığında, iş ortaklığının pilot ortağı Mau Yapı İnş. A.Ş. tarafından iş deneyim belgesi kullanılan Seyfi Yalçın’ın kamu görevinden ayrıldığı tarihten önceki iki yıl içinde Karayolları Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğünde görev yaptığı ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunda ve Karayolları Genel Müdürlüğü Görev, Yetki ve Sorumluluk Yönetmeliğinde Bölge Müdürlüklerinin bir birleri üzerinde denetim ve koordinasyon sorumluğuna ilişkin bir düzenleme ve herhangi bir illiyet bağı bulunmadığı göz önüne alındığında, bu isteklinin teklifinin 2531 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen yasak kapsamında değerlendirilemeyeceği ve teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda ise;

İhalede teklifi geçerli olarak değerlendirilen Evrensel Yol İnşaat A.Ş. tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla, Yahya Raif Önsu’ya ait Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü tarafından “Otoyol Kurtköy kavşağı E5 yolu Pendik tersane kavşağı arası bağlantı yolu ve yanyolları inşaatına ait altyapı, sanat yapıları, üstyapı, müteferrik işler, otokorkuluk, trafik işaretleri ve aydınlatma” işine ilişkin düzenlenen 24.03.2014 tarihli ve 84359881-755.07.03/98373 sayılı iş yönetme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede anılan şahsın 05.05.1994-24.02.2014 tarihleri arasında arazi mühendisi olarak görev yaptığının belirtildiği, benzer bir hususla ilgili Kuruma daha önce yapılan bir itîrazen şikâyet başvurusu üzerine yapılan incelemeye ilişkin olarak Karayolları Genel Müdürlüğü ile yapılan yazışma sonucunda Yahya Raif Önsu isimli şahsın, 13.04.2012 tarihinden itibaren Karayolları Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü bünyesindeki İşletmeler Başmühendisliği Yapım ve Köprüler Arazi Mühendisliği’nde yapım ve köprüler arazi mühendisi olarak görev yapmakta iken 17.04.2015 tarihinde emekliliğini isteyerek görevden ayrıldığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, şikayete konu yapım işi ihalesinin Karayolları Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü görev ve yetkisi dahilinde gerçekleştirildiği, Evrensel Yol İnşaat A.Ş. tarafından iş deneyim belgesi kullanılan Yahya Raif Önsu’nun kamu görevinden ayrıldığı tarihten önceki iki yıl içinde Karayolları Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğünde görev yaptığı ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunda ve Karayolları Genel Müdürlüğü Görev, Yetki ve Sorumluluk Yönetmeliğinde Bölge Müdürlüklerinin bir birleri üzerinde denetim ve koordinasyon sorumluğuna ilişkin bir düzenleme ve herhangi bir illiyet bağı bulunmadığı göz önüne alındığında, bu isteklinin teklifinin 2531 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen yasak kapsamında değerlendirilemeyeceği ve teklifinin kurulca değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede başvuru sahihinin ikinci iddiası doğrultusunda yapılan incelemede, yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda Biberci İnş. Nakliye Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti.- Mau Yapı İnş. A.Ş. İş Ortaklığı ile Evrensel Yol İnşaat A.Ş.nin teklifi değerlendirmeye alınması gerektiğinden kurul çoğunluğunun bu bu iddiaya ilişkin “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi