KİK Kararı: 2017/UY.III-1695

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/029
Gündem No : 76
Karar Tarihi : 14.06.2017
Karar No : 2017/UY.III-1695 Mahkeme Kararını Göster

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Egecan Akaryakıt Temizlik Nak. İnş. Tur. San. Tic. A.Ş. - Mapek İnş. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

Yenişehir Mah. Prof. Dr. Selahattin Yazıcıoğlu Cad. Karakoç Plaza No: 24 Kat: 2 Daire: 25 Yenişehir/DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı,

Devlet Mah. İnönü Bulvarı No: 16 06100 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/545906 İhale Kayıt Numaralı “Bergama-Musacalı Barajı İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı tarafından 17.01.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bergama - Musacalı Barajı İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Egecan Akaryakıt Temizlik Nak. İnş. Tur. San. Tic. A.Ş. - Mapek İnş. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 08.05.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.05.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.05.2017 tarih ve 29445 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.05.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1305 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihaleye teklif verildiği, 02.05.2017 tarihinde tebliğ edilen ihale komisyonu kararına göre ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilen Akgenç İnş. Elekt. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, sınır değer üzerindeki ilk teklif olan kendi tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif olarak belirlendiği,

İhale üzerinde bırakılan ve diğer aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, güncel piyasa koşullarına göre açıklama yapılması istenilen analizler ve alt analizlere göre açıklama yapılamayacağı, ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin analizlerde ve alt analizlerde bazı değişiklikler yaparak açıklama yaptığı kanaatinde olunduğu,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş kalemleri bazında teklif fiyat nitelik puanı hesaplamasından 48 puan aldığı, söz konusu isteklinin bu puanı alabilmesi için açıklama istenebilecek iş kalemlerine (MB-01, MB-03, MB-07, MB-12, MB-31, MB-33 ve MB-38 numaralı iş kalemleri) isteklinin verebileceği en az ve en fazla teklif tutarlarının şikayet dilekçesinde hesaplandığı, ihale konusu işin birim fiyat tarifleri ve tasdikli projeleri incelendiğinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin verebileceği en az ve en fazla teklif tutarlarının aşağıda belirtilen gerekçelerle açıklama şansının bulunmadığı,

a) MB-01 numaralı iş kalemi için; mevcut zeminin kaya ve sert kaya sınıfında olduğu, bu nedenle açıkta patlatma yolu ile kazı yapılması ve kazı neticesinde çıkan malzemenin ayrıştırılarak depo sahasına nakledilmesi gerektiği, aşırı düşük açıklamalarında malzemenin patlatılması, çıkarılması dahil tek bir fiyat teklifi alındığı, malzeme girdileri ile alakalı ayrı ayrı fiyat teklifi alınması gerektiği, kompresör, jel dinamit, tavikli kapsül, elektrikli kapsül, ekskavatör, traktör, buldozer girdi birimlerinin birbirinden farklı olduğu, alt analizlerde işçilik, motorin, makine bedeli olmasından kaynaklı olarak hepsi ile alakalı tek bir fiyat teklifinin alınmasının mevzuata aykırı olduğu, bu pozla alakalı mevzuata aykırı savunma yapıldığı kanaatinde olunduğu, Yİ-00-01 paftasında nakliye mesafeleri 245 m ve 1000 m olan 2 ayrı depo sahasının mevcut olduğu, 1’inci depo sahası rezervinin 288.000,00 m³ olduğu, ancak birim fiyat teklif cetvelinde de yer aldığı üzere yapılacak kazının 288.500,00 m³ olduğu, bu doğrultuda her iki depo sahası içinde nakliye analizi yapılması ve bu depo sahalarının nakliye mesafelerinin ayrı ayrı olması gerektiği, nakliye ile alakalı olarak aşırı düşük teklif savunmasının bu şekilde yapıldığı düşünülse bile bu girdilerin savunmasının fiyat teklifi alınması kaydıyla yapılmış olduğunun düşünüldüğü, alınan nakliye tekliflerinde teklif veren kişilerin resmi defter ve kayıtlarında teklife özgü tür, klas ve miktarlarda bilgi çıkarılmasının mümkün olmadığı, ayrıca nakliye mesafelerinin de hatalı olduğu kanaatinde olunduğu,

b) MB-03 numaralı iş kalemi için; mevcut imalat kaya dolgu imalatı olduğu için sert kaya sınıfında olduğu, bu nedenle açıkta patlatma yolu ile kazı yapılması ve kazı neticesinde çıkan malzemenin ayrıştırılarak depo sahasına nakledilmesi gerektiği, ayrıca kazı esnasında çıkan malzemenin dolguya kullanılabilmesi için nebati malzemenin ayrıştırılarak depo sahalarına nakledilmesi gerektiği, aşırı düşük teklif açıklamalarında malzemenin patlatılması, çıkarılması dahil tek bir fiyat teklifi alındığı, malzeme girdileri ile alakalı ayrı ayrı fiyat teklifi alınması gerektiği, kompresör, jel dinamit, tavikli kapsül, elektrikli kapsül, ekskavatör, traktör, buldozer girdi birimlerinin birbirinden farklı olduğu, alt analizlerde işçilik, motorin, makine bedeli olmasından kaynaklı olarak hepsi ile alakalı tek bir fiyat teklifinin alınmasının mevzuata aykırı olduğu, Yİ-00-01 paftasında nakliye mesafeleri 245 m ve 1000 m olan 2 ayrı depo sahasının mevcut olduğu, ilgili tasdikli projeler incelendiğinde ocak sahasında sıyırma kazısı yapılmasının ve bu sıyırma kazısının depo sahasına nakledilmesi gerektiği, bu doğrultuda MB-01 pozunda yapılan kazının depo sahasının birinin tamamının dolmasına sebep olduğu için MB-03 pozunda depo sahasına malzeme nakliye mesafesinin ayrı ayrı olması gerektiği, nakliye ile alakalı olarak aşırı düşük teklif savunmasının bu şekilde yapıldığı düşünülse bile bu girdilerin savunmasının fiyat teklifi alınması kaydıyla yapılmış olduğunun düşünüldüğü, alınan nakliye tekliflerinde teklif veren kişilerin resmi defter ve kayıtlarında teklife özgü tür, klas ve miktarlarda bilgi çıkarılmasının mümkün olmadığı, ayrıca nakliye mesafelerinin de hatalı olduğu kanaatinde olunduğu,

c) MB-07 numaralı iş kalemi için; yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında ekskavatör, traktör buldozer, silindir, yükleyici, elek makinesi, elevatör, motopomp, motorin, elektrik enerjisi, işçilik dahil fiyat teklifi alındığı, ancak girdilerin hepsinin birimlerinin farklı olması ve alt analizlerinde motorin, işçilik, makine bedelleri yer aldığı için hepsini kapsayacak bir fiyat teklifi alınamayacağı, ayrıca 2017 yılı saatlik işçilik ücretinin 7,90 TL/saat olduğu, bu doğrultuda alınan fiyat tekliflerinde işçilik olması durumunda, ayrı ayrı belirtilmesi ve 7,90 TL/saat tutarının altında olmaması gerektiği, ayrıca tasdikli projeler incelendiğinde dolgu malzeme sahasında nebati sıyırma kazısının ve depoya nakledilmesinin gerektiği, ancak MB-01 pozunda yapılan kazı malzemesinin depoya nakli doğrultusunda depo sahasının birinin dolduğu, dolayısıyla seçilen depo sahası nakliye mesafesinin MB-01 pozuyla aynı olmaması gerektiği, bununla birlikte tasdikli projeye göre ocak sahasının imalat sahasına nakli mesafesinin 3 kilometreden az olmaması gerektiği, nakliye ile alakalı olarak aşırı düşük savunmanın bu şekilde yapıldığı düşünülse bile bu girdilerin savunmasının fiyat teklifi alınması kaydıyla yapılmış olduğu, alınan nakliye tekliflerinde teklif veren kişilerin resmi defter ve kayıtlarında teklife özgü tür, klas ve miktarlarda bilgi çıkarılmasının mümkün olmadığı ve nakliye mesafelerinin yanlış alındığı düşüncesinde olunduğu,

d) MB-12 numaralı iş kalemi için; yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında ana girdiler olan kum, çakıl, işçilik, beton katkı malzemesi ve her türlü makinenin girdi birimlerinin farkı olduğu ve alt analizlerinde makine bedeli, işçilik, motorin, jel dinamit, tavikli ve elektrikli kapsül vb. kalemlerin yer almasından kaynaklı olarak hepsini veya birkaçını kapsayacak şekilde fiyat teklifi alınması suretiyle açıklama yapıldığı, bu durumun mevzuata aykırı olduğu, ayrıca 2017 yılı saatlik işçilik ücretinin 7,90 TL/saat olduğu, bu doğrultuda alınan fiyat tekliflerinde işçilik olması durumunda, ayrı ayrı belirtilmesi ve 7,90 TL/saat tutarının altında olmaması gerektiği, dolayısıyla yukarıda ana analiz girdileri, makine girdilerinin ve alt analizlerin tamamında bu analizlerde işçilik yokmuş gibi düşünülerek ve bu doğrultuda fiyat teklifi alındığı kanısında olunduğu, bununla birlikte agrega nakil sahası olarak kaya ocağı düşünülmesinin ve mesafe olarak tasdikli projeye göre 435 m olmasının gerektiği, bu mesafenin altında olan bir nakliye mesafesinin kabul edilemeyeceği, bu mesafe doğru alınmış olsa bile, malzeme nakli ile alakalı olarak savunmanın fiyat teklifi verilmek sureti ile yapıldığı düşüncesinde oldukları, alınan nakliye tekliflerinde teklif veren kişilerin resmi defter ve kayıtlarında teklife özgü tür, klas ve miktarlarda bilgi çıkarılmasının mümkün olmadığı ve nakliye mesafelerinin yanlış alındığı düşüncesinde olunduğu, kum ve çakıl üretimi ile ilgili olarak DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı tarafından yayınlanmış resmi analiz kitabında kum için B-08.021/ 3, kırmataş için B-08.021/2 pozlarının bulunduğu, bu pozların analizleri incelendiğinde her iki poz için de ortak olan B-15.310/1 pozunun kullanıldığı, B-15.210/1 pozunun analizine bakıldığında jel dinamit, tavikli ve elektrikli kapsül, kompresör, ekskavatör, traktör ve buldozer girdilerinin bulunduğu, bu alt analizin savunulması noktasında “malzeme + makine + işçilik ya da malzeme + makine” şeklinde usul ve esaslar açısından yanlış olmak kaydı ile fiyat teklifi alınmak sureti ile Kamu İhale Kanunu’nun ilgili hükümlerine aykırı düşecek şekilde açıklama yapıldığının düşünüldüğü,

e) MB-31 numaralı iş kalemi için; bu pozun birim fiyat tarifleri incelendiğinde girdi olarak çimento bedeli, çimentonun boşaltılabilmesi ve yüklenmesi için gerekli her türlü işçilik ve çimentonun çimento fabrikasından naklini kapsadığı, bu doğrultuda bu kalemle alakalı savunmanın fiyat teklifi alınarak yapıldığı kanısında oldukları, ancak girdiler incelendiğinde çimentonun biriminin ton, nakliyenin biriminin ton ve işçiliğin biriminin saat olduğu, bu noktada bütün girdileri içerecek fiyat teklifi alınmasının Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırılık teşkil edileceği kanaatinde olunduğu, ayrıca imalat yerine en yakın çimento fabrikasının İzmir'de bulunduğu, çimento farikasının imalat yerine nakliye mesafesinin en az 130 km olduğu, bu nedenle nakliye girdisi ile alakalı savunmada ayrı bir fiyat teklifi alınmış ise bu mesafenin en az 130 km olması gerektiği, alınan nakliye tekliflerinde teklif veren kişilerin resmi defter ve kayıtlarında teklife özgü tür, klas ve miktarlarda bilgi çıkarılmasının mümkün olmadığı ve nakliye mesafelerinin yanlış alındığı düşüncesinde olunduğu, ayrıca 2017 yılı saatlik işçilik ücretinin 7,90 TL/saat olduğu, bu doğrultuda alınan fiyat tekliflerinde işçilik olması durumunda, ayrı ayrı belirtilmesi ve 7,90 TL/saat tutarının altında olmaması gerektiği, dolayısıyla yukarıda ana analiz girdilerinde işçilik yokmuş gibi düşünülerek ve bu doğrultuda fiyat teklifi alındığı kanısında olunduğu,

f) MB-33 numaralı iş kalemi için; bu pozun birim fiyat tarifleri incelendiğinde girdi olarak ince ve kalın demir bedeli (her türlü zayiat dahil), tünelde ve açıkta bu demirlerin kesilip bükülmesi ve montajı için gerekli her türlü işçilik, tünelde ve açıkta her türlü yükleme ve boşaltma karşılığı işçilik, demirlerin bağlanması için gerekli her türlü sarf malzeme (bağ teli vb.) ve demirin imalat sahasına ve şantiyeye naklini içerdiği, bu doğrultuda tasdikli projelerden yapılan hesaplamalarda kullanılacak demirin %85 oranındaki miktarının açıkta, %15 oranında miktarının ise tünelde kullanıldığı, DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı tarafından yayınlanmış resmi analiz kitabında B-23.001/4 pozunda tünelde betonarme demiri için 139,64 saat işçilik girdisi, B-23.002 pozunda açıkta betonarme demiri için 87,14 saat işçilik girdisi hesaplandığı, hesaplamalar neticesinde 1 ton demirin tünel içi ve açıkta olmak kaydı ile toplam minimum 165,47 + 585,15 = 748,62 TL tutarında işçilik girdisi hesaplandığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin en yüksek teklif edebileceği 1.632,98 TL/ton fiyat tutarından işçilik girdisi minha edildiğinde 1.632,98-748,62 = 884,36 TL/ton fiyat tutarının kaldığı, bu fiyat içinde demirin zayiat bedeli dahil olmak kaydı ile hem malzeme bedeli, sarf malzeme fiyatı, hem de malzemenin nakliyesini kapsadığı, Bayındırlık birim fiyatı olan 04.252 pozunun fabrika teslim fiyatının 1 kg = 1,01 TL/kg olduğu, buradan her iki pozun analiz girdi miktarı olan demirin malzeme bedeli hesaplandığında 1070 kg x 1,01 = 1080,70 TL/ton olarak hesaplandığı, bu tutar ile asgari işçilik bedeli toplandığında asgari savunulabilecek olan tutarın nakliye hariç 1.829,32 TL/ton olduğu, bu tutarın ihale üzerinde bırakılan isteklinin verebileceği maksimum fiyat teklifi olan 1.632,98 TL/ton fiyatından oldukça üzerinde olduğu, ayrıca bu fiyata nakliyenin de dahil edilmediği, bu durumda ihale üzerinde bırakılan isteklinin bu pozu savunabilmesi için; ya savunma yaparken analiz girdilerini değiştirmesi, ya işçilik girdisinin altında fiyat teklifi alması, ya demirin malzeme bedeli ile alakalı Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine aykırı fiyat teklifi alması, ya da malzeme , işçilik ve nakliye imalatının tamamını kapsayacak şekilde tek bir fiyat teklifi alması ile mümkün olabileceği, sonuç olarak bütün durumlar göz önüne alındığında bu iş kalemi ile ilgili ihale üzerinde bırakılan isteklinin savunulamayacağı düşüncesinin taraflarınca hasıl olduğu,

g) MB-38 numaralı iş kalemi için; bu pozun birim fiyat tarifleri incelendiğinde malzeme, malzemenin montajı, malzemenin üretilmesi, malzemenin şantiye sahasına nakli her türlü yatay ve düşey taşıma, malzemenin üretimi, montajı vb. işler için gerekli her türlü işçilik ve sarf malzemeyi kapsadığı, bu doğrultuda ilgili pozla alakalı olarak tasdikli projeler incelendiğinde kullanılacak malzemenin %97,55’inin tünel içinde, %2,45’i ise açıkta bulunduğu, DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı tarafından yayınlanmış resmi analiz kitabında B-23.D/4 pozunda yer altında cebri borular ve çelik mesnetler için toplam işçilik girdisi olarak çeşitli başlıklar altında 1,772 saat işçilik girdisi hesaplandığı, hesaplamalar neticesinde 1 kg cebri borunun sadece % 97,55’inin tünel içinde kullanıldığı, bu nedenle 13,66 TL/kg tünel içinde işçilik girdisi hesaplandığı, aynı şekilde B-23.D/4a pozunda açıkta yapılacak cebri boru ve çelik mesnetleri için toplam işçilik girdisi olarak çeşitli başlıklar altında 1,13 saat işçilik girdisi hesaplandığı, 1 kg cebri boru ve çelik mesnetin sadece % 2,45 i açıkta kullanıldığı, bu nedenle 0,22 TL/kg açıkta yapılacak cebri boru ve çelik mesnet elemanları için işçilik girdisi hesaplandığı, hesaplamalar neticesinde 1 kg açıkta veya yeraltında tünel/galeri içerisinde toplam 13,66 + 0,22 = 13,88 TL tutarında işçilik girdisi hesaplandığı, bu tutarın ihale üzerinde bırakılan isteklinin verebileceği maksimum fiyat teklifi olan 13,62 TL olduğu, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif edebileceği en fazla tutarın işçilik girdisini bile karşılamadığı, bu durumda ihale üzerinde bırakılan isteklinin bu pozu savunabilmesi için; ya savunma yaparken analiz girdilerini değiştirmesi, ya işçilik girdisinin altında fiyat teklifi alması, ya demirin malzeme bedeli ile alakalı Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine aykırı fiyat teklifi alması, ya da malzeme, işçilik ve nakliye imalatının tamamını kapsayacak şekilde tek bir fiyat teklifi alması ile mümkün olabileceği, sonuç olarak bütün durumlar göz önüne alındığında bu iş kalemi ile ilgili ihale üzerinde bırakılan isteklinin savunulamayacağı düşüncesinin taraflarınca hasıl olduğu, ayrıca idare tarafından şikâyet başvurularına verilen cevapta ihale üzerinde bırakılan isteklinin MB-38 numaralı iş kalemi için teklif ettiği fiyatın 13,62 TL olduğunun ifade edildiği, bu iş kalemiyle ilgili yukarıda yapılan hesaplamalar neticesinde işçilik girdileriyle ilgili olarak asgari 13,88 TL tutarının teklif edilebileceği, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif edebileceği en fazla tutarın işçilik girdisini karşılamadığı anlaşıldığından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının gerçeği yansıtmadığı,

Bununla birlikte başvuru sahibi isteklinin dilekçesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları ile ilgili olarak iş kalemleri belirtilmeksizin aşırı düşük teklif açıklamalarının geneline ilişkin olarak aşağıda belirtilen hususların da itirazen şikâyet dilekçesinde yer verildiği,

- Analizlerde demir imalatı için öngörülen nakliye mesafesinin Teknik Şartname’ye aykırı olduğu, demirin şantiye sahasına getirilmesi için gerekli olan nakliye maliyetinin de teklif fiyatına dahil edilmesinin, dolayısıyla da analizlerde bu girdinin de açıklanması gerekirken eksik açıklama yapılmasının ihale mevzuatına aykırılık oluşturduğu,

- Proforma faturaların fabrika satış fiyatı olduğu, ayrıca nakliye bedeli öngörülmesi gerektiği, proformalarda şantiye teslim fiyatı olduğu belirtilmediği, beton, demir, kum çakıl gibi malzemelerin şantiyeye nakliye maliyeti öngörülmeden yapılan açıklamanın ihale mevzuatına aykırılık oluşturduğu,

- Nakli yapılacak malzeme miktarının kullanılacak malzemeden daha az olamayacağı, istekli tarafından verilen analizlerde demir naklinin miktarının, birim imalat için gerekli miktardan daha düşük olarak belirlendiği (örneğin demirinin nakli için öngörülen nakliye miktarı iş kapsamında kullanılan zayiat dahil demir miktarından daha düşük belirlenmiştir.), nakledilecek demir miktarının Teknik Şartname’ye ve birim fiyat poz tariflerine aykırı olarak belirlenmesi ve isteklilerce de nakliye miktarının gerekli imalat miktarından daha düşük miktarda belirlenmesinin ihale mevzuatına aykırı olduğu,

- Aşırı düşük teklif sorgulamasında sözleşme giderlerinin de belgelenmesi gerektiği, istekliler tarafından yapılan açıklamalarda açıklama istenilen iş kalemlerinin maliyeti açıklanmaya çalışılmış ise de birim fiyat bazında ve dolayısıyla açıklama istenilen iş kalemleri bazında teklif bedeli üzerinden yatırılması gereken KİK payı, damga vergisi ve karar pulu bedeli için yeterli miktarda genel gider öngörülmediği, bu çerçevede, açıklama istenilen iş kalemlerinin analizlerinde hesaplanan maliyete eklenen kâr ve genel giderin yasal giderleri karşılamaması nedeniyle açıklamaların reddedilmesi gerektiği,

- İdarece verilen analiz girdi miktarları isteklilerce düşürülemeyeceği, idare tarafından verilen analizlerdeki girdi miktarının işin yapımına dair sahip olunan avantajlı koşullar ortaya konulmadan azaltılmasının ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği,

- Analizlerde kullanılan araçların model yılı ve teknik kapasite itibarıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı analizlerine aykırı olduğu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyat analizlerinde (ÇŞBBF) kullanılan makine katsayıları; amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi, sigorta, depolama ve diğer resmi giderler ile nakil, montaj, demontaj gibi girdilerden oluştuğu, makine katsayılarının hesabına ilişkin formüle göre makine katsayılarının bileşenlerinin hesabındaki her bir parametrenin kullanılan makinenin özelliklerine bağlı olarak değiştiği, analizlerde birçok bileşenden oluşan makine katsayısının çarpanı olan (A)’nın “Yeni Makinenin Satın Alma Bedeli” olduğu ve kullanım ömrü, amortisman süresi, yedek parça ve tamir bakım ücreti gibi bileşenlerin değerlerinin de bu kabul üzerine yeni makinenin bedeli üzerinden hesaplandığı dikkate alındığında; amortisman süresi, yedek parça ve tamir bakım ücreti gibi bileşenlerin tümünde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı makine analizlerindeki katsayıların aynen kullanılabilmesi için (A) değerinin sadece ve sadece yeni makinenin satın alma bedeli olmasının zorunlu olduğu, Çevre Şehircilik Bakanlığı makine analizlerindeki hesap yöntemine göre isteklinin kendi malı olan kullanılmış ya da yeni araçların analizlerde kullanılması mümkün olmakla birlikte yeni araç için belirlenen katsayıların kullanım ömrünün bir kısmı tamamlanmış araçlar için kullanılamayacağının açık olduğu, idarece Çevre Şehircilik Bakanlığı analizlerine göre sözleşme süreci yürüten ve Çevre Şehircilik Bakanlığına bağlı yatırımcı kuruluş olması hasebiyle analizlerin hesaplama yöntemine dair yeterli bilgi ve donanımda personele de sahip olduğu halde makine analizleri ekonomik ömrünün önemli bir kısmını tamamlamış olan araçların temin bedeline göre hesaplayarak hatalı analiz sunan ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının reddedilmesi gerekirken uygun görülmesinin hukuka aykırı olduğu,

İş ortaklıklarının başvuruya konu ihalede sınır değerin üzerinde teklif veren ilk firma olduğu, ihale komisyonunun aşırı düşük teklif savunması veren ihale üzerinde bırakılan isteklinin verdiği savunmaya esas analiz ve yardımcı analizlerle eki proforma fatura ve diğer belgeleri Kamu İhale Genel Tebliği’ndeki kriterlere göre tekrar incelenmesinin talep edildiği, şayet sehven hatalar yapılmış ise bu hataların Kurumun vermiş olduğu karar neticesinde düzeltilmesi durumunda, ihalenin iş ortaklıklarına verileceğine inanıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

Yapım yönteminin ekonomik olması,
Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
Teklif edilen işin özgünlüğü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “...45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu dem irsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6.Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.…

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)…

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur...” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin a) Adı: Bergama-Musacalı Barajı İnşaatı

b) Yatırım proje no'su/kodu:2016A010040

c) Miktarı (fiziki) ve türü: Temelden 79,50 m yüksekliğinde ön yüzü beton kaplı kaya dolgu baraj Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: DSİ 2. Bölge Müdürlüğü-İZMİR…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin 02.05.2017 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde başvuruya konu ihaleye 37 teklif sunulduğu, sınır değerin 32.565.420,02 TL olarak belirlendiği, idare tarafından ihaleye katılan ve sınır değerin altında teklif sunan 13 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasının istenildiği, 11 istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklama talebine cevap verilmediğinden bu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan 2 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına cevap verdiği, bu isteklilerden Özdemir İnşaat Turizm Enerji San. ve Tic. A.Ş. – Dnz İnşaat Nakliyat Turizm Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının açıklamaları uygun bulunmadığından anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Egecan Akaryakıt Temizlik Nakliyat İnşaat Turizm Sanayi Ticaret A.Ş. - Mapek İnşaat ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunarak ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, sınır değerin üzerindeki ilk teklif sahibi olan başvuru sahibi isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından teklifi sınır değerin altında olan isteklilere 12.04.2017 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında “…Teklifiniz kapsamında yer alan aşağıdaki pozlarınıza ait olmak üzere, analizlerde yer alan girdilerin fiyatlarını Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde düzenlenen usule uygun biçimde açıklamanız ve belgelendirmeniz gerekmektedir.

Açıklama yapılması ve belgelendirilmesi gereken pozlar; MB-01, MB-03, MB-07, MB-12, MB-14, MB-16, MB-17, MB-31, MB-33 ve MB-38

Ayrıca, teklifinize ilişkin olarak; Yapım yönteminin ekonomik olması, Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, Yapım işinin özgünlüğü; Hususlarında belgelendirmek suretiyle yaptığınız yazılı açıklamalarınız da değerlendirilecektir…” ifadelerine yer verilerek, yazı ekinde açıklama istenilecek MB-01, MB-03, MB-07, MB-12, MB-14, MB-16, MB-17, MB-31, MB-33 ve MB-38 numaralı iş kalemlerine ait analiz formatları ve açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesine ait tablonun gönderildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 19.04.2017 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklama talebine cevap verildiği, yazı ekinde ise genel açıklama, hesap cetveli, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi, açıklama istenen iş kalemlerine ait kârlı ve kârsız birim fiyat listesi, açıklama istenen birim fiyat analizleri ve alt analizler, malzeme ve nakliyelere ilişkin 11 adet fiyat teklifi, 1 adet analizli fiyat teklifi, DSİ Birim Fiyat Tariflerinin ilgili sayfaları, imza sirküleri, faaliyet belgeleri ve sözleşmelerin sunulduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının başvuru sahibinin iddiaları, idarenin cevabı ve yukarıda yer alan mevzuat hükümleri çerçevesinde incelenmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

a) “MB-01 Açıkta Kazı Yapılması” iş kalemine ilişkin olarak;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarenin analiz formatına uygun analiz sunulduğu, sunulan analizdeki girdi ve miktarların idarenin analiz formatında yer alan girdi ve miktarlar ile uyumlu olduğu,

Analizlerde yer alan;

- “Jel dinamit”, “Kapsül (Elektrikli 2,50 m)”, “Kapsül (Tavikli)” malzeme girdileri için Nitro Teknik Patlayıcı Maddeler San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen fiyat teklifinin kullanıldığı, söz konusu fiyat teklifinde yer alan malzeme girdileri ayrı ayrı belirtilerek analiz formatında yer alan birimler ile uyumlu olacak şekilde fiyatlandırıldığı,

- Makine ve ekipman girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının birim fiyatlarının kullanıldığı, makine ve ekipman girdilerinin alt analizler ile açıklandığı, alt analizlerde yer alan makine bedelleri için 2016 yılı Çevre Şehircilik Bakanlığı rayiçlerinin kullanıldığı, alt analizlerde yer alan mazot girdisi için Özak Petrol Nakliyat Gıda İnş. Turz. Din. Tes. San ve Tic. Ltd. Şti. den alınan fiyat teklifinin kullanıldığı, yine alt analizlerde yer alan işçilik birim fiyatları için 2017 yılı saatlik asgari ücret olan 7,9 TL/saat tutarının kullanıldığı,

- Nakliye girdileri için, Aab Mühendislik ve İnşaat Atilla Atalay Bayram firmasından kazı taşınması ile kazı malzemesinin taşınması için ton üzerinden fiyat teklifi alındığı, söz konusu fiyat teklifinde her iki kazı türü için 300 metre mesafenin esas alındığı, (idarenin yaklaşık maliyet hesabında bu mesafenin 250 metre esas alındığı), sonrasında DSİ Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan birim fiyat tariflerinden taşınacak malzemenin yoğunluğunun bulunduğu, kaya harici kazı yoğunluğunun 1,90 ton/m³, kaya kazı yoğunluğunun 2,70 ton/m³ olarak esas alındığı, daha sonra bu yoğunluk miktarları ile fiyat teklifinde belirtilen tutar dikkate alınarak analizler yapıldığı, haliyle malzeme yoğunlukları dikkate alınarak ton üzerinden alınan fiyatın analiz formatında kazı taşıma birimi olan m³ birimine çevrildiği, bu çerçevede kaya harici kazı taşınması için (0,15 TL/ton x 1,90 ton/m³=) 0,29 TL/m³, kaya kazısı taşınması için (0,15 TL./ton x 2,70 ton/m³=) 0,41 TL/ m³ tutarının analizlerde esas alındığı görülmüştür.

b) “MB-03 Barajlarda (3A+3B+3C+3D) Zon Dolguları Yapılması” iş kalemine ilişkin olarak;

Analizlerde yer alan;

- “Jel dinamit”, “Kapsül (Elektrikli 2,50 m)”, “Kapsül (Tavikli)” malzeme girdileri için Nitro Teknik Patlayıcı Maddeler San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen fiyat teklifinin, mazot girdisi için Özak Petrol Nakliyat Gıda İnş. Turz. Din. Tes. San ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin kullanıldığı, söz konusu malzemelere ilişkin tek bir fiyat teklifi ile açıklama yapılmadığı, fiyat tekliflerinde yer alan malzeme girdilerinin ayrı ayrı belirtilerek analiz formatında yer alan birimler ile uyumlu olacak şekilde fiyatlandırıldığı,

- Makine ve ekipman girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının birim fiyatlarının kullanıldığı, makine ve ekipman girdilerinin alt analizler ile açıklandığı, alt analizlerde yer alan makine bedelleri için 2016 yılı Çevre Şehircilik Bakanlığı rayiçlerinin kullanıldığı, alt analizlerde yer alan mazot girdisi için Özak Petrol Nakliyat Gıda İnş. Turz. Din. Tes. San ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin kullanıldığı, yine alt analizlerde yer alan işçilik birim fiyatları için 2017 yılı saatlik asgari ücret olan 7,9 TL/saat tutarının kullanıldığı,

- İşçilik girdilerine ilişkin “Düz işçi”, “Operatör Makinist” ve “Yağcı” analizlerinde işçilik birim fiyatları için 2017 yılı saatlik asgari ücret olan 7,9 TL/saat tutarının kullanıldığı,

- Nakliye girdileri için, Aab Mühendislik ve İnşaat Atilla Atalay Bayram firmasından dolgu malzemesinin taşınması için ton üzerinden fiyat teklifi alındığı, söz konusu fiyat teklifinde dolgu malzemesi taşınması için 500 metre mesafenin esas alındığı, (idarenin yaklaşık maliyet hesabında bu mesafenin 400 metre esas alındığı), sonrasında DSİ Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan birim fiyat tariflerinden taşınacak malzemenin yoğunluğunun bulunduğu, kaya dolgusu yoğunluğunun 1,80 ton/m³, kaya sıyırma kazı yoğunluğunun 1,90 ton/m³ olarak esas alındığı, daha sonra bu yoğunluk miktarları ile fiyat teklifinde belirtilen tutar dikkate alınarak analizler yapıldığı, haliyle malzeme yoğunlukları dikkate alınarak ton üzerinden alınan fiyatın analiz formatında kazı taşıma birimi olan m³ birimine çevrildiği, bu çerçevede kaya dolgu taşınması için (0,20 TL/ton x 1,80 ton/m³=) 0,36 TL/m³, kaya ocağı sıyırma kazısı taşınması için (0,20 TL./ton x 1,90 ton/m³=) 0,38 TL/ m³ tutarının analizlerde esas alındığı görülmüştür.

c) “MB-07 Barajlarda 2A (Çevresel Derz Filtre Zonu) ve 2B (Beton Altı Geçiş Zonu) Dolgusu Yapılması” iş kalemine ilişkin olarak;

Analizlerde yer alan;

- “Mazot” girdisi için Özak Petrol Nakliyat Gıda İnş. Turz. Din. Tes. San ve Tic. Ltd. Şti. den alınan fiyat teklifinin kullanıldığı,

- Makine ve ekipman girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının birim fiyatlarının kullanıldığı, makine ve ekipman girdilerinin alt analizler ile açıklandığı, alt analizlerde yer alan makine bedelleri için 2016 yılı Çevre Şehircilik Bakanlığı rayiçlerinin kullanıldığı, alt analizlerde yer alan mazot girdisi için Özak Petrol Nakliyat Gıda İnş. Turz. Din. Tes. San ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin kullanıldığı, yine alt analizlerde yer alan işçilik birim fiyatları için 2017 yılı saatlik asgari ücret olan 7,9 TL/saat tutarının kullanıldığı,

- İşçilik girdilerine ilişkin “Formen”, “Düz işçi”, “Operatör Makinist” ve “Yağcı” analizlerinde işçilik birim fiyatları için 2017 yılı saatlik asgari ücret olan 7,9 TL/saat tutarının kullanıldığı,

- Nakliye girdileri için, Aab Mühendislik ve İnşaat Atilla Atalay Bayram firmasından dolgu malzemesinin taşınması için ton üzerinden fiyat teklifi alındığı, söz konusu fiyat teklifinde dolgu malzemesi taşınması için 3.500 metre mesafenin esas alındığı, (idarenin yaklaşık maliyet hesabında bu mesafenin 3.000 metre esas alındığı), sonrasında DSİ Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan birim fiyat tariflerinden taşınacak malzemenin yoğunluğunun bulunduğu, 2A-2B dolgu malzemesi yoğunluğunun 1,80 ton/m³ olarak esas alındığı, daha sonra bu yoğunluk miktarları ile fiyat teklifinde belirtilen tutar dikkate alınarak analizler yapıldığı, haliyle malzeme yoğunlukları dikkate alınarak ton üzerinden alınan fiyatın analiz formatında kazı taşıma birimi olan m³ birimine çevrildiği, bu çerçevede 2A-2B dolgu malzemesi taşınması için (0,60 TL/ton x 1,80 ton/m³=) 1,08 TL/m³ tutarının analizlerde esas alındığı görülmüştür.

d) “MB-12 Barajlarda açıkta betonarme betonu yapılması” iş kalemine ilişkin olarak;

Analizlerde yer alan;

- “Katkı (hava sürükleyici)” girdisi için Aab Mühendislik ve İnşaat Atilla Atalay Bayram firmasından alınan fiyat teklifinin, “Çam kereste 05/10” girdisi için Arme Mobilya ve Kerestecilik Eyyüp Arme firmasından alınan fiyat teklifinin kullanıldığı, “Kum hazırlama karşılığı (zayiatiyle)” girdisi ile “Çakıl hazırlama karşılığı (zayiatiyle)” girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının birim fiyatlarının kullanıldığı,

- İşçilik girdilerine ilişkin “Beton Ustası”, “Düz işçi”, “Marangoz” ve “Çırak” analizlerinde işçilik birim fiyatları için 2017 yılı saatlik asgari ücret olan 7,9 TL/saat tutarının kullanıldığı,

- Nakliye girdileri için, Aab Mühendislik ve İnşaat Atilla Atalay Bayram firmasından agrega taşınması için ton üzerinden fiyat teklifi alındığı, söz konusu fiyat teklifinde agrega taşınması için 3.500 metre mesafenin esas alındığı, (idarenin yaklaşık maliyet hesabında bu mesafenin 3.000 metre esas alındığı), sonrasında DSİ Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan birim fiyat tariflerinden taşınacak malzemenin yoğunluğunun bulunduğu, agrega yoğunluğunun 1,80 ton/m³ olarak esas alındığı, daha sonra bu yoğunluk miktarları ile fiyat teklifinde belirtilen tutar dikkate alınarak analizler yapıldığı, haliyle malzeme yoğunlukları dikkate alınarak ton üzerinden alınan fiyatın analiz formatında kazı taşıma birimi olan m³ birimine çevrildiği, bu çerçevede agrega taşınması için (0,60 TL/ton x 1,80 ton/m³=) 1,08 TL/m³ tutarının analizlerde esas alındığı görülmüştür.

e) “MB-31 Baraj İmalatları Bünyesine Giren Çimento” iş kalemine ilişkin olarak;

Analizlerde yer alan;

- “Çimento” girdisi için Aab Mühendislik ve İnşaat Atilla Atalay Bayram firmasından alınan fiyat teklifinin kullanıldığı,

- İşçilik girdilerine ilişkin “Düz işçi” analizlerinde işçilik birim fiyatları için 2017 yılı saatlik asgari ücret olan 7,9 TL/saat tutarının kullanıldığı,

- Nakliye girdilerine ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının birim fiyatlarının kullanıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından çimento taşınması için analizlerde 130 km mesafenin esas alındığı, (idarenin yaklaşık maliyet hesabında bu mesafenin 122 km esas alındığı) görülmüştür.

f) “MB-33 Açıkta ve Yeraltında Betonarme Demiri” iş kalemine ilişkin olarak;

Analizlerde yer alan;

- “Demir (Kalın) (Zayiat ve bağlama teli dahil)” girdisi ve “Tünel demiri (Kalın) (Zayiat ve bağlama teli dahil)” girdisi için Aab Mühendislik ve İnşaat Atilla Atalay Bayram firmasından alınan fiyat teklifinin kullanıldığı,

- İşçilik girdilerine ilişkin “Düz işçi”, “Demirci” ve “Demirci yardımcısı” analizlerinde işçilik birim fiyatları için 2017 yılı saatlik asgari ücret olan 7,9 TL/saat tutarının kullanıldığı,

- Nakliye girdisine ilişkin idare tarafından açıklama yapılması istenilmemiştir.

Başvuru sahibi istekli tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde yer verilen idare tarafından açıklama yapılması istenilen MB-01, MB-03, MB-07, MB-12, MB-31 ve MB-33 numaralı iş kalemlerine ilişkin yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarenin analiz formatına uygun analiz sunulduğu, sunulan analizdeki girdi ve miktarların idarenin analiz formatında yer alan girdi ve miktarlar ile uyumlu olduğu, açıklama istenilmeyen analiz girdilerine ilişkin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından birim fiyat öngörüldüğü, taşıma mesafeleri ile ilgili olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarında esas aldığı mesafelerin idarenin yaklaşık maliyet hesabında esas aldığı mesafeden fazla olduğu, ayrıca idare tarafından isteklilere verilen analiz formatlarında anılan nakliye maliyetinin hesaplanması için bir formül veya mesafe değeri belirtilmediğinden fiyat teklifi alınması suretiyle açıklama yapılabileceği, malzeme girdileriyle ilgili olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından üçüncü kişilerden her malzeme kalemine ayrı ayrı fiyat teklifi alındığı, işçilik girdileri için ihale tarihinde yürürlükte olan 2017 yılı saatlik asgari ücret tutarı olan 7,9 TL/saat tutarının kullanıldığı, makine ve ekipman girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının birim fiyatlarının kullanıldığı, makine ekipman ve nakliyeye ilişkin girdilerin alt analizler ile açıklandığı, alt analizlerde yer alan makine bedelleri için 2016 yılı Çevre Şehircilik Bakanlığı rayiçlerinin kullanıldığı, alt analizlerde yer alan mazot girdisi için fiyat teklifinin kullanıldığı, yine alt analizlerde yer alan işçilik birim fiyatları için 2017 yılı saatlik asgari ücret tutarının esas alındığı, ilgili iş kalemi formatının, analizlerinin ve piyasadan aldığı fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olduğu görülmüştür.

Sonuç olarak MB-01, MB-03, MB-07, MB-12, MB-31 ve MB-33 numaralı iş kalemlerine yönelik başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda yer verdiği iddialarla ilgili yapılan inceleme neticesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin anılan iş kalemine yönelik yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında ihale mevzuatına aykırılık tespit edilmediğinden başvuru sahibinin söz konusu iş kalemiyle ilgili iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

g) “MB-38 Açıkta, Yeraltında veya Tünel/Galeri İçerisinde Kullanılacak Çelik Kaplama, Redüksiyon, Tranzisyon, Branşman, Dirsek ve Kurb Parçaları, Torisferik Kapaklar, Cebri Boru Yardımcı Ekipmanları ve Cebri Boru İmali ve Yerine Konulması” iş kalemine ilişkin Karin Demir Çelik Mak. Hır. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen “Analizli fiyat teklifi” ile açıklama yapıldığı görülmüştür.

Fiyat teklifi ekinde yer alan işçilikle ilgili analiz miktarları incelendiğinde “Düz işçi” girdisiyle ilgili olarak birim miktar tutarının 0,7000 saat olarak esas alındığı, oysa idare tarafından gönderilen analiz formatında söz konusu işçilik girdisi birim miktarının 1,0410 saat olarak belirlendiği görülmüştür. Dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında sunmuş olduğu analizli fiyat teklifinde çalıştırılacak düz işçi miktarını (1,041-0,700=) 0,341 saat azaltarak söz konusu analizde (0,341 saat x 7,90 TL =) 2,6939 TL tutarında kendisine avantaj sağladığı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede MB-38 numaralı iş kaleminin açıklamasında kullanılan fiyat teklifini veren firma tarafından analiz miktarlarının değiştirildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından fiyat teklifi ekinde sunulan analizdeki “Düz işçi” girdisindeki birim miktarların idarenin analiz formatında yer alan birim miktarlar ile uyumlu olmadığı, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarenin analiz formatına uygun analiz sunulmadığı anlaşıldığından MB-38 numaralı iş kalemine ilişkin başvuru sahibi isteklinin iddialarının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Ayrıca başvuru sahibi isteklinin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının geneline ilişkin yapmış olduğu iddialarının incelemesi aşağıda yapılmıştır.

-Demir imalatı için öngörülen nakliye mesafesinin Teknik Şartname’ye aykırı olduğu iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede idare tarafından gönderilen analiz formatında açıklama istenilmeyen iş kalemlerine yer verildiği, söz konusu açıklama istenilmeyen analiz girdileri arasında “Demir taşınması” girdisinin yer aldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından MB-33 numaralı iş kaleminde söz konusu girdiye yönelik fiyat verildiği anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

-Fiyat tekliflerinde nakliye bedeli öngörülmediği iddiasıyla ilgili olarak yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında demir ve çimento haricinde sunulan fiyat tekliflerinin şantiye teslimi olarak düzenlendiği, çimento ve demir için alınan fiyat tekliflerinde şantiyeye teslim edileceğine yönelik bir düzenleme bulunmamakla birlikte; MB-31 numaralı iş kaleminde yer alan çimento nakline ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarının kullanıldığı, çimento taşınması için analizlerde 130 km mesafenin esas alındığı, bu mesafenin idarenin yaklaşık maliyet hesaplamasında esas aldığı mesafe miktarından fazla olduğu, MB-33 numaralı iş kaleminde yer alan “Demir taşınması” girdisinin yukarıda da yer verildiği üzere açıklama istenilmeyen analiz girdileri arasında yer aldığı ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu girdiye yönelik fiyat verildiği görüldüğünden başvuru sahibi isteklinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

- Aşırı düşük teklif sorgulamasında sözleşme giderlerinin de belgelenmesi gerektiği iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Başvuruya konu ihalede ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan hesap cetvelinde 30.252.421,80 TL teklif tutarı içerisinde toplam 4.106.901,30 TL tutarında kâr ve genel gider öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan açıklamalar uyarınca, teklif tutarı sınır değerin altında olan teklif sahiplerinden belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, sıralı iş kalemleri/grupları listesine göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/gruplarının sorgulamaya tabi tutulacağı düzenlenmiştir.

İdare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ilgili Tebliğ açıklamalarına uygun olarak düzenlendiğinden ve başvuruya konu ihalede sözleşme ve genel giderlere ilişkin açıklama sunulmasının gerekmediği anlaşıldığından, başvuru sahibi isteklinin bu giderlerin açıklanması gerektiği ve bu giderlerin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından uygun olarak açıklanmadığına yönelik iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

- İdarece verilen analiz girdi miktarlarının isteklilerce düşürülemeyeceği, idare tarafından verilen analizlerdeki girdi miktarının işin yapımına dair sahip olunan avantajlı koşullar ortaya konulmadan azaltılmasının ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği iddiası ile ilgili olarak yukarıda da tespit edildiği üzere;

İhale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu MB-01, MB-03, MB-07, MB-12, MB-31 ve MB-33 numaralı iş kalemlerinde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarenin analiz formatına uygun analiz sunulduğu, sunulan analizdeki girdi ve miktarların idarenin analiz formatında yer alan girdi ve miktarlar ile uyumlu olduğu, ancak MB-38 numaralı iş kaleminin açıklamasında kullanılan fiyat teklifini veren firma tarafından analiz miktarlarının değiştirildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından fiyat teklifi ekinde sunulan analizdeki “Düz işçi” girdisindeki birim miktarların idarenin analiz formatında yer alan birim miktarlar ile uyumlu olmadığı, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarenin analiz formatına uygun analiz sunulmadığı anlaşıldığından MB-38 numaralı iş kalemine ilişkin başvuru sahibi isteklinin iddialarının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

- Analizlerde kullanılan araçların model yılı ve teknik kapasite itibarıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı analizlerine aykırı olduğu iddiasıyla ilgili olarak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından MB-01, MB-03, MB-07, MB-12, MB-14, MB-16, MB-31 ve MB-33 numaralı iş kalemlerinde makine ve ekipman girdilerine ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının birim fiyatlarının kullanıldığı, makine ekipman ve nakliyeye ilişkin girdilerin alt analizler ile açıklandığı, alt analizlerde yer alan makine bedelleri için 2016 yılı Çevre Şehircilik Bakanlığı rayiçlerinin kullanıldığı, bu anlamda ihale üzerinde bırakılan isteklinin söz konusu iş kalemlerindeki makine ve ekipmanla ilgili aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan açıklamalarına uygun olduğu anlaşılmıştır.

İstekliler tarafından makine ve ekipman girdisinde amortismana yönelik yapılacak aşırı düşük teklif açıklamalarında, kamu kurumu birim fiyatlarının (DSİ, ÇŞB, KGM vb.) rayicinin kullanılabileceği gibi söz konusu makine ve ekipmanın isteklinin kendi malı olması halinde ilgili makine ve ekipmanın edinim bedeli veya kayıtlı değeri üzerinden açıklamada bulunabileceklerdir. Ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından MB-17 numaralı iş kaleminde 03.593/ALT-M numaralı “Kayar kalıp” pozu için Titan Makine Mad. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin kullanıldığı, amortisman girdisinin fiyat teklifi ile açıklanabilmesine izin veren mevzuat hükmü bulunmadığından söz konusu makine için yapılan açıklamanın bu yönüyle de uygun olmadığı, dolayısıyla başvuru sahibi isteklinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2017/UY.III-1695

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin