KİK Kararı: 2017/UY.III-1586

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/028
Gündem No : 42
Karar Tarihi : 07.06.2017
Karar No : 2017/UY.III-1586 Mahkeme Kararını Göster

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Proyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi- Özdemir İnş. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

Prof. Dr. Salahattin Yazıcıoğlu Cad. 4. Sok. Oryıl My Office A Blok Kat: 7 No: 23 Yenişehir/DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü,

Büyükalp Caddesi 21100 Yenişehir/DİYARBAKIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/77156 İhale Kayıt Numaralı “Diyarbakır İli Çermik İlçesi Km:0+000-4+000, Dicle İlçesi Km:0+000-3+000, Çüngüş İlçesi Km:0+000-2+000 Şehir Geçişlerinin Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı Yapılması İşi (İdare Malı Bitüm İle)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü tarafından 17.03.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Diyarbakır İli Çermik İlçesi Km:0+000-4+000, Dicle İlçesi Km:0+000-3+000, Çüngüş İlçesi Km:0+000-2+000 Şehir Geçişlerinin Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı Yapılması İşi (İdare Malı Bitüm İle)” ihalesine ilişkin olarak Proyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi- Özdemir İnş. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 27.04.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.05.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.05.2017 tarih ve 28020 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.05.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1243 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1)İhale üzerinde bırakılan isteklinin ortağı Fahrettin Atakul’un bilanço ve eşdeğer belgeler ile iş hacmini gösteren belgelerinin istenilen oranları karşılamadığı, ticaret odası kayıtlarında anılan isteklinin sermayesinin 50.000,00 TL, ancak vergi dairesinden edindikleri bilgiye göre vergi dairesinde ödenmiş sermayesinin 500.000,00 TL olarak belirtildiği, 2016 yılı gelir vergisi beyannamesinde değişiklikler yaptıktan sonra söz konusu isteklinin ciro ve bilanço kriterlerini karşıladığı, ihale tarihinde belirtilen belgelerin asılsız olduğu,

Bilanço değerlerinde hataların olduğu, 2013 yılı bilgilerinin bulunmadığı, söz konusu isteklinin vergi dairesine düzeltme beyannamesi vererek belgelerindeki bilgilerin ihale tarihinden önceki bilgilerle eş olmasını sağladığı,

2)Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesine aykırı olduğu, analizlerdeki işçilik ücretlerinin saatlik asgari ücretin altında olduğu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2017 fiyatlarının kullanılıp kullanılmadığına bakılmasının gerektiği, açıklama istenilen iş kalemlerinden S-03, S-07, S-09, S-10, T-01, Ü-02, Ü-03, Ü-05, Ü-06 iş kalemlerinin analizlerindeki miktar kısımlarının en az dört haneli olması gerektiği, anılan iş kalemlerinin analizlerinin miktar ile fiyatların çarpımında iki haneden fazla olacak şekilde yazılmadığı, aritmetik hata yapıldığı, açıklama istenen ve istenmeyen iş kalemlerinde öngörülen fiyatlarla bazı iş kalemlerinin toplam maliyete etkisinin 0,00 TL alınmasının maliyete hiçbir etkisinin olmadığı, virgülden sonra iki rakam alınmasıyla iki rakamdan sonra gelen değerlerin maliyete etkilerinin ortadan kaldırıldığı, akaryakıta ilişkin 25.01.2017 tarihinde yayımlanan Tebliğ’e göre güncel EPDK fiyatlarının altında teklif verdiği, proforma fatura ve teklif yazılarının mükellefin son geçici vergi beyanname dönemine ait alım satım değerlerini göstermediği, meslek mensubu tarafından oluşturulan tutanakların Tebliğ’in 45.1.13.1 ve 45.1.13.11’inci maddelerine uygun hazırlanmadığı, tutanakların istenilerek incelenmesi gerektiği,

Analizlerde yer alan makine girdilerine ait açıklama istenen ve istenmeyen kalemlerinde kullanılmak üzere amortisman bedellerinin kullanılması gerektiği, ancak söz konusu istekli tarafından makine amortismanlarına ilişkin kendi amortisman defterinde yer alan bedellerden daha düşük bedel öngörüldüğü,

S-07, S-09, S-10 nolu iş kalemlerinde nakliyelere ilişkin kilitli parke taşının yoğunluk değerinin hatalı alındığı, nakliye mesafelerinin idarenin hesapladığı nakliye mesafeleri ile uyumlu olmadığı, bunlara ilişkin tevsik edici belgelerin sunulmadığı, tesislerin kurulumu için yerlerin uygun olup olmadığının belirsiz olduğu, nakliye formüllerinde değişmeyen değerlerin kullanılması gerekirken daha düşük fiyatların kullanıldığı,

3. İhale üzerinde bırakılan isteklinin İdari Şartname’de istenilen kendi malı araçlardan hiçbirinin demirbaş listesinde bulunmadığı, YMM veya SMMM tarafından hazırlanan belgelerin asılsız olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihalenin toprak işleri, sanat yapıları ve üstyapı yapılması işi olduğu, miktarı ve türünün “90.000 ton plentmiks temel, plentmiks alttemel yapılması 150.750 m2, 10 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m2 asfalt betonu binder tabakası yapılması ,60.000 m2 prefabrik beton parke imali, nakli ve yerine döşenmesi (6 cm kalınlık) (engelli şeridi dahil)” olarak belirlendiği, 17.03.2017 tarihinde yapılan ihaleye 10 isteklinin katıldığı, Simtay Yol Yapım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Ekinciler İnşaat Petrol Temizlik Maddeleri Özel Hastane Sağlık Medikal Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi İş Ortaklığının teklifinin kendi malı olma kriterine ilişkin rapor sunmadığı, sadece makine ve teçhizat listesi sunduğu gerekçesiyle, Me-Daş İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi- Re-Ha İnşaat Madencilik Nakliye San. ve Tic. A.Ş.- Durmaz Otomotiv Petrol Ürünleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığının teklifinin kendi malı araçlara ilişkin tevsik edici herhangi bir belge sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, sınır değerin 13.419.209,73 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında teklif veren Fahrettin Atakul- Mustafaoğlu İnşaat Taahhüt Gıda Nakliye Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Okanlar İnş. Petrol Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve sunduğu açıklamanın uygun bulunarak ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Proyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi- Özdemir İnş. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,

sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

…

(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü,

“İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalardır.

(2) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin ise üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir.

(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden, taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması,

…

gerekir. Yeterlik kriteri olarak bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.

(4) Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

(7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(8) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen yapım işi faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

(9) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.

(10) Gelir tablosunun serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(11) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

(12) Konsorsiyum olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından kendi kısmı için sağlanması zorunludur.

(13) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirdiği yapım işlerinin parasal tutarı, iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt edilen iş kısmı üzerinden hesaplanır.

(14) Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

…

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

…

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalar.

İsteklinin cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve İdari Şartname’nin ilgili maddelerinde isteklilerin bilanço veya eşdeğer belge kapsamında ihale tarihinden önceki yıla ait belgeleri sunmalarının gerektiği, ihale tarihinden bir önceki yılda kriterleri sağlayamayanların son iki yıla ait belgelerini sunabileceği, bu durumda son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacağı, ihale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanların, iki önceki yıla ait belgelerini sunabileceği, bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabileceği, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacağı, iş hacmini gösteren belgeler kapsamında ise, toplam cirosunu gösteren gelir tablosu ile taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalarını sunabilecekleri, isteklinin cirosunun teklif ettiği bedelin %25'inden, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin %15'inden az olmaması gerektiği düzenlemeleri yer almaktadır.

22.05.2017 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, teklif zarfı içerisinde bilanço veya eşdeğer belge kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekli Fahrettin Atakul- Mustafaoğlu İnşaat Taahhüt Gıda Nakliye Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- Okanlar İnş. Petrol Nak. Taah. San.ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının pilot ortağı Fahrettin Atakul için söz konusu kişi adına düzenlenmiş bilanço bilgileri tablosu ile SMMM tarafından onaylanmış, onay zamanının 01.03.2017 tarihi olan 2016 yılı yıllık gelir vergisi beyannamesi ve eki ayrıntılı bilançonun sunulduğu, yıllık gelir vergisi beyannamesinde yer alan bilgilerden 2016 yılında özkaynak oranının 0,459228, cari oranının 1,8449209, kısa vadeli banka borçları/ özkaynak oranının ise 0 olduğu ve isteklinin 2016 yılı bilgilerinde istenilen oranı sağladığı, isteklinin bilanço bilgilerinin tevsiki için 2013 yılı bilgilerini sunmasına gerek bulunmadığı, ihale tarihinden önceki yıldaki bilgileri ile istenilen oranları sağladığı, sunulan 2016 yılı yıllık gelir vergisi beyannamesinde de yer alan net satışların İdari Şartname’de istenilen isteklinin hissesi oranına düşen 1.645.083,75 TL’lik tutarı karşıladığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, itirazen şikâyet dilekçesinde “Ticaret odası kayıtlarında anılan isteklinin sermayesinin 50.000,00 TL, ancak vergi dairesinden edindikleri bilgiye göre vergi dairesinde ödenmiş sermayesinin 500.000,00 TL olarak belirtildiği, 2016 yılı gelir vergisi beyannamesinde değişiklikler yaptıktan sonra söz konusu isteklinin ciro ve bilanço kriterlerini karşıladığı, ihale tarihinde belirtilen belgelerin asılsız olduğu, söz konusu istekli vergi dairesine düzeltme beyannamesi vererek belgelerindeki bilgilerin ihale tarihinden önceki bilgilerle eş olmasını sağladığı” iddialarına ilişkin olarak yapılan incelemede,

İdarece, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odasından 03.05.2017 tarihli ve E.134174 tarihli yazı ile söz konusu isteklinin sermayesine ilişkin bilgi istendiği, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odasının 04.05.2017 tarihli ve 17-7/1586 sayılı cevabi yazısının ekinde gönderilen oda sicil kayıt suretinde kayıtlı sermayenin 50.000,00 TL olduğu, ayrıca Diyarbakır Ticaret Sicil Müdürlüğünden de 15.05.2017 tarihli ve E.148725 sayılı yazı ile sermaye hakkında bilgi istendiği, Müdürlüğün cevabi yazısında kayıtlı sermayenin 50.000,00 TL olduğu bilgisinin verildiği görülmekle birlikte, yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinde bilanço bilgilerinin tevsik edilebileceği belgelere yer verildiği, oda kayıt suretinin bu belgelerden biri olmadığı, dolayısıyla sermaye tutarının bilanço bilgileri ve iş hacmine ilişkin bilgilerin hesabında kullanılamayacağı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Ayrıca, Diyarbakır Vergi Dairesi Başkanlığından da 09.05.2017 tarihli ve E.140201 sayılı yazı ile isteklinin sermaye kaydı ve gelir tablosundaki değişiklilere ilişkin bilgilerin istendiği, Diyarbakır Vergi Dairesi Başkanlığının 18.05.2017 tarihli ve 6981 sayılı cevabi yazısının ekinde 2016 yılına ait onay zamanlarının 01.03.2017, 31.03.2017 (düzeltme beyannamesi), 28.04.2017 (düzeltme beyannamesi) olan beyannamelerin bulunduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif dosyasında sunduğu 01.03.2017 tarihli beyannamede yer alan bilgilerle ihale tarihi itibarıyla (17.03.2017) bilanço ve iş hacmine ilişkin istenilen kriterleri sağladığı görülmüştür. İhale işlem dosyasında yer alan bilgiler incelendiğinde, yazının ekinde yer alan 28.04.2017 tarihli düzeltme beyannamesinin 01.03.2017 tarihli beyannamedeki bilgilerin esas alınması gerektiğine ilişkin olduğu, 01.03.2017 tarihli beyannamedeki bilgilerin teklif dosyasında sunulan gelir vergisi beyannamesinde yer alan bilgiler ile uyumlu olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Diğer taraftan, 01.03.2017 tarihli 2016 yılı yıllık gelir vergisi beyannamesinde net satışlar tutarının 1.736.217,60 TL olduğu,

31.03.2017 tarihli düzeltme beyannamesinde net satışlar tutarının 497.967,60 TL olduğu (düzeltme nedeninin sehven meydana gelen hatada olduğunun belirtildiği),

27.04.2017 tarihli idareye şikâyet başvurusundan sonra 28.04.2017 tarihli beyannamede net satışlar tutarının 1.736.217,60 TL olduğu, düzeltme nedeninin de 31.03.2017 tarihinde verilen düzeltmenin sehven olduğu, esasen 01.03.2017 tarihinde verilen beyannamenin doğrusu olduğunun belirtildiği,

İdarece 2016 yılı gelir tablosuna ilişkin EKAP üzerinden 28.04.2017 tarihinde yapılan sorgulamada net satışlar tutarının 497.967,60 TL olduğu, bu tutarın teklif dosyasında sunulan belgelerdeki tutarlar ile uyumlu olmadığı ve iş hacmine ilişkin ve bilançoya ilişkin istenilen oranları karşılamadığı, EKAP üzerinden yapılan 2016 yılı gelir tablosu bilgilerine ilişkin 02.05.2017 tarihli sorgulamada ise, net satışlar tutarının 1.736.217,60 TL olarak göründüğü anlaşılmıştır. İsteklinin düzeltme beyannamesi ile gelir tablosunda yaptığı değişikliklerin vergi mevzuatı açısından Kurumumuzca incelenmesi mümkün olmadığından, birden fazla düzeltme beyannamesi verdiği açık olan isteklinin son durumunda ihale yeterlik koşulunu sağladığı göz önünde bulundurularak, bu hususun kamu ihale mevzuatı açısından bir aykırılık teşkil etmeyeceği anlaşılmıştır.

Ayrıca yapılan sorgulama neticesinde de elde edilen 2016 yılı bilanço ve gelir tablosu bilgilerinin birbiri ile uyumlu olduğu ve ayrıca isteklilerin yeterlik kriterlerini ihale tarihinde sağlaması gerektiği de göz önünde bulundurulduğunda başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, Fahrettin Atakul tarafından vergi beyannamelerinde birden fazla değişiklik yapılması hususunun Diyarbakır Vergi Dairesi Başkanlığına bildirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1. Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir.

39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. Ancak toplam teklif tutarı, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

39.3. Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklife açık ihalelerde ise isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması,

“Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3.İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

…

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif ve ödemelerde geçerli para birimi” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. (Değişik: 29/11/2016-29903 R.G. /5. md.) İstekliler teklifini gösteren fiyatlar ve bunların toplam tutarlarını Türk Lirası olarak verecektir. Sözleşme konusu işin ödemelerinde Türk Lirası kullanılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde ”Ocaklar YÜKLENİCİ tarafından temin edilecektir. Taş, ariyet ve kum ocakları, depo yeri, su temin yeri ile şantiye, beton santrali, beton tesisi, konkasör, soğuk ve sıcak karışım plentlerinin kurulacağı alanların yüklenici tarafından temin edilmesi esastır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece 13.419.206,73 TL olan sınır değerin altında teklif veren tek istekli olan Fahrettin Atakul- Mustafaoğlu İnşaat Taahhüt Gıda Nakliye Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- Okanlar İnş.Petrolnak.Taah.San.ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına 27.03.2017 tarihinde yoğunluk ve A katsayı değerleri de belirtilerek EKAP aracılığıyla tebliğ edilen sorgulama yazısında açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin ayrıntılı analizlere yer verildiği, açıklama istenilen iş kalemlerinin S-03, S-07, S-09, S-10, T-01, Ü-02, Ü-03, Ü-05, Ü-06 iş kalemlerinden oluştuğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin 29.03.2017 tarihli açıklamaları incelendiğinde;

İsteklinin açıklamalarında üçüncü kişiler tarafından düzenlenmiş fiyat teklifi kullanmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin “proforma fatura ve teklif yazılarının mükellefin son geçici vergi beyanname dönemine ait alım satım değerlerini göstermediği, meslek mensubu tarafından oluşturulan tutanakların Tebliğ’in 45.1.13.1 ve 45.1.13.11’inci maddelerine uygun hazırlanmadığı, tutanakların istenilerek incelenmesi gerektiği” iddialarının yerinde olmadığı,

Anılan Tebliğ’in 45’inci maddesinde yer alan “..İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.” açıklaması gereği ilan tarihinde yayımlanan cari yıl birim fiyatlarını kullanılması gerektiği, ancak ilan tarihi veya davet tarihi itibariyle cari yıl birim fiyatları yayımlanmamış ise önceki yılın fiyatlarının kullanılabileceği, “www.csb.gov.tr” adresinden yapılan incelemede 2017 yılı inşaat ve tesisat birim fiyatlarının 27.02.2017 tarihinde yayımlandığı, ihale ilan tarihinin de 23.02.2017 olduğu dikkate alındığında ilan tarihi itibariyle henüz 2017 yılı birim fiyatları yayımlanmadığından başvuruya konu ihaleye ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarında 2016 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yayımladığı birim fiyatların kullanılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin de açıklamalarında 2016 yılı birim fiyatlarını kullandığı, analizlerde işçilik ile ilgili ücretlerin 7,90 TL olarak öngörüldüğü, iş kalemlerine ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı (7,90 TL),

İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarında açıklama istenilen analiz girdileri içinde yer alan mazot (motorin) ve amonyüm nitrat, fuel-oil karışımı (kapsüle duyarsız) akaryakıt girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2016 yılı birim fiyatlarını kullandığı, analizlerde öngörülen fiyatların yayımlanan birim fiyatlardan daha düşük olmadığı, bu nedenle başvuru sahibinin akaryakıta ilişkin iddialarının yerinde olmadığı,

Başvuru sahibinin “Analizlerde yer alan makine girdilerine ait açıklama istenen ve istenmeyen kalemlerinde kullanılmak üzere amortisman bedellerinin kullanılması gerektiği, ancak söz konusu istekli tarafından makine amortismanlarına ilişkin kendi amortisman defterinde yer alan bedellerden daha düşük bedel ön görüldüğü” iddialarına ilişkin olarak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenen analiz girdileri içinde yer alan makinelerin tevsikinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2016 yılı birim fiyatlarının esas alındığı, bu fiyatların Bakanlıkça yayımlanan 2016 yılı birim fiyatlarından düşük olmadığı, dolayısıyla tevsik için başkaca herhangi bir belgeye gerek bulunmadığı, diğer taraftan açıklama istenmeyen analiz girdilerinden olan makine girdilerine ilişkin olarak ise, sınır değerin altında teklif veren isteklilerin sundukları aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi kapsamında açıklama istenilen iş kalemleri ve analiz girdileri dikkate alınarak yapılabileceğinden başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı,

“S-07, S-09, S-10 nolu iş kalemlerinde nakliyelere ilişkin kilitli parke taşının yoğunluk değerinin hatalı alındığı, nakliye mesafelerinin idareni hesapladığı nakliye mesafeleri ile uyumlu olmadığı, bunlara ilişkin tevsik edici belgelerin sunulmadığı, tesislerin kurulumu için yerlerin uygun olup olmadığının belirsiz olduğu, nakliye formüllerinde değişmeyen değerlerin kullanılması gerekirken daha düşük fiyatların kullanıldığı” iddialarına ilişkin olarak yapılan incelemede, idarece 24.03.2017 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen sorgulama yazısına ilişkin olarak, Fahrettin Atakul- Mustafaoğlu İnşaat Taahhüt Gıda Nakliye Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- Okanlar İnş. Petrol Nak.Taah.San.ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından nakliye formüllerindeki Y ve A değerlerinin bildirilmediği gerekçesiyle itiraz edildiği, bunun üzerine 27.03.2017 tarihinde EKAP aracılığıyla Y ve A değerleri bildirilerek tekrar aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği, bu çerçevede ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama istenilecek analizleri içinde yer alan nakliyelere ilişkin idarece iş kalemlerine ilişkin analizlerde nakliye formüllerine ve A ve Y katsayılarına da yer verildiği, itirazen şikâyet konu isteklinin de açıklamalarını bu formüllere uygun olarak sunduğu ve öngörülen mesafelerin idarece öngörülen mesafelerden düşük olmadığı anlaşıldığından, nakliyelere ilişkin olarak tevsik edici başka bir belge sunulmasına gerek bulunmadığı, ayrıca formüllerle birlikte nakliyelere ilişkin mesafeler hesaplanırken idarenin sorgulama yazısında tebliğ ettiği A ve Y katsayılarının kullanıldığı ve K taşıma katsayısı için (02.017) Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2016 yılında yayımlamış olduğu fiyatın esas alındığı ve düşük olmadığı anlaşıldığından, aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle uygun olduğu,

“S-03, S-07, S-09, S-10, T-01, Ü-02, Ü-03, Ü-05, Ü-06 iş kalemlerinin analizlerindeki miktar kısımlarının en az dört haneli olması gerektiği, anılan iş kalemlerinin analizlerinin miktar ile fiyatların çarpımında iki haneden fazla olacak şekilde yazılmadığı, aritmetik hata yapıldığı” iddialarına ilişkin yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasındaki analizlerde miktar kısımlarının dört haneli olduğu, tutar kısımlarının virgülden sonra iki haneye yuvarlanarak yazıldığı, ancak analiz girdilerinin 2 haneden fazla olacak şekilde yazılmasıyla toplam tutarlar hesaplandığında;

S-07 numaralı iş kalemi için tutarın 17,85 TL olduğu, isteklinin ise 17,83 TL hesapladığı,

S-09 numaralı iş kalemi için tutarın 30,50 TL olduğu, isteklinin ise 30,48 TL hesapladığı,

Ü-02 numaralı iş kalemi için tutarın 6,39 TL olduğu, isteklinin ise 6,36 TL hesapladığı,

Ü-03 numaralı iş kalemi için tutarın 12,34 TL olduğu, isteklinin ise 12,33 TL hesapladığı görülmüş olup, dolayısıyla isteklinin sunduğu analiz fiyatları için hesaplanması gereken tutarların ilgili iş kalemlerinde istekli tarafından öngörülen kar eklendiğinde bulunan tutarların bahse konu iş kalemleri için istekli tarafından birim fiyat teklif cetvelinde öngörülen teklif edilen tutarları geçtiği anlaşıldığından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının bu yönüyle uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde “1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.

(2) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(3) Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

(4) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

(5) İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde ”…7.5.5.

(Kamu İhale Genel Tebliği Madde 9.1- Kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday ve istekliler de kendi malı olan tesisi, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı: ruhsat, demirbaş veya amortisan defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile teşvik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir)

a-) 1 adet Asfalt Plenti ( en az 160 tn/saat kapasiteli) (Kendi Malı Olacak)

b-) 1 adet 2010 model ve üstü Elektronik Duyargalı Finişer (300 tn/saat kapasiteli,tabla ısıtma özellikli) (Kendi Malı Olacak)

c-) 1 adet Lastik Tekerlekli Silindir (en az 20 tn statik ağırlıkta) ( Kendi Malı Olacak)

d-) 1 adet Demir Bandajlı Silindir (9-11 tn statik ağırlık,18-22 tn dinamik kuvvet) ( Kendi Malı Olacak)

e-) 2 adet 2010 model ve üstü Kamyon (Damperli) (Kendi Malı Olacak)” düzenlemesi yer almaktadır.

Mevzuat hükümlerinde aday veya isteklilerin ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede belirlenen kendi malı olma kriterine ilişkin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanları ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edebileceği, tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olmasının zorunlu olduğu, İdari Şartname’de isteklilerden kendi malı olarak 1 adet asfalt plenti, 1 adet 2010 model ve üstü elektronik duyargalı finişer, 1 adet lastik tekerlekli silindir, 1 adet demir bandajlı silindir, 2 adet 2010 model ve üstü kamyon (damperli) araçlara ilişkin tevsik edici ruhsat, demirbaş veya amortisan defterinde kayıtlı olduklarına dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporunu sunmaları gerektiği düzenlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından, söz konusu araçların kendi malı olduğunun tevsiki amacıyla özel ortak Okanlar İnş. Petrol Nak. Taah. San.ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş 16.03.2017 tarihli ilişkin makine, teçhizat durumu ve sermaye kıymetler durumu tablosu başlıklı belgenin sunulduğu, belgede SMMM’ye ait kaşe, iletişim bilgileri ve imzanın bulunduğu, söz konusu belge ile istenilen 3 adet aracın tevsik edildiği,

Pilot ortak Fahrettin Atakul adına düzenlenmiş 15.03.2017 tarihli makine, teçhizat durumu ve sermaye kıymetler durumu tablosu başlıklı belgenin sunulduğu, belgede SMMM’ye ait kaşe, iletişim bilgileri ve imzanın bulunduğu, söz konusu belge ile istenilen 3 adet aracın tevsik edildiği görülmüştür. Yapılan inceleme neticesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin kendi malı olan araçlara ilişkin tevsik edici belgelerin mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Fahrettin Atakul- Mustafaoğlu İnşaat Taahhüt Gıda Nakliye Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- Okanlar İnş. Petrol Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fahrettin Atakul’un vergi beyannamelerinde birden fazla değişiklik yapılması konusunda kararda yer verilen hususlara ilişkin olarak gerekli incelemelerin yapılmasını teminen Diyarbakır Vergi Dairesi Başkanlığına bildirim yapılmasına,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi