KİK Kararı: 2017/UY.III-1346

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/023
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 10.05.2017
Karar No : 2017/UY.III-1346

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Disan İnşaat Taah. Tur. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.- Ahsen Elk. İnş. Taah. Enj. Tel. Gıda ve Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

Fevzipaşa Mah. Rüzgarlı Cad. No: 14/195 Altındağ/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karabük Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü,

5000 Evler Bahçelievler Mah. 2. Cad. No: 2-3 78100 KARABÜK

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/159329 İhale Kayıt Numaralı “Karabük 1000 Kişilik Öğrenci Yurdu Yapımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karabük Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından 28.12.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karabük 1000 Kişilik Öğrenci Yurdu Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Disan İnşaat Taah. Tur. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.-Ahsen Elk. İnş. Taah. Enj. Tel. Gıda ve Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 20.03.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.03.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.04.2017 tarih ve 19955 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.04.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/839 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 28.12.2015 tarihinde yapılan başvuruya konu ihaleye teklif verdikleri, 03.02.2016 tarihli ve 1 numaralı ihale komisyon kararında Vit Varol İnş. Tic. Ltd. Şti.- Irmak İnş. Teks. Turz. Nakl. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının “anılan istekli tarafından öngörülen miktarlar ile idarece hesaplamalarda kullanılan miktarlar arasındaki farklıkların, iş kalemlerinin 13 tanesinde %10’un üzerinde olduğu, metraj hesaplamalarındaki bu farklılıkların makul ve kabul edilebilir ölçüde değerlendirilemeyeceği” gerekçesiyle uygun bulunmadığı ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin kendileri üzerinde bırakıldığı, idarenin bu kararına ilişkin olarak Vit Varol İnş. Tic. Ltd. Şti.- Irmak İnş. Teks. Turz. Nakl. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunması üzerine alınan 30.03.2016 tarihli ve 2016/UY.III-952 sayılı Kurul kararı ile “…söz konusu istekli tarafından teklif edilen birim fiyatlarla çarpımı sonucunda oluşan toplam fark tutarının 1.007.122,63 TL olduğu, anılan isteklinin hesap cetvelinde vermiş olduğu miktarlar ile kendisine avantaj sağlamadığı, aksine miktar farklılığının tutarın daha fazla olmasına sebep olduğu anlaşıldığından, anılan istekli tarafından hesaplanan miktarların idarece belirlenen miktarlara göre farklılığın isteklinin açıklamasının değerlendirme dışı bırakılmasına neden oluşturmayacağı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak,…aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakılan başvuru sahibi Vit Varol İnş. Tic. Ltd. Şti.- Irmak İnş. Tek. Tur. Nak . Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeninden gerçekleştirilmesi gerektiği”ne karar verildiği,

Bu karar üzerine taraflarınca dava açıldığı ve Ankara 8. İdare Mahkemesi tarafından anılan Kurul kararının önce yürütmesinin durdurulmasına, akabinde de iptaline karar verildiği, bahsi geçen Mahkeme kararına karşı Kurum tarafından temyize başvurulması üzerine Danıştay 13. Dairesi tarafından alınan 10.11.2016 tarihli ve E:2016/3350, K:2016/3670 sayılı karar ile Ankara 8. İdare Mahkemesinin 29.06.2016 tarihli ve E:2016/1932, K:2016/2097 sayılı kararının bozulmasına karar verildiği, bu karar sonrasında idarece alınan 08.03.2017 tarihli kesinleşen ihale kararı ile Vit Varol İnş. Tic. Ltd. Şti.- Irmak İnş. Teks. Turz. Nakl. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirmeye alınarak ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı,

Ancak, Vit Varol İnş. Tic. Ltd. Şti.- Irmak İnş. Teks. Turz. Nakl. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının sadece metraj yönünden incelendiği, ancak aşağıda belirtilen itirazlarının hiçbir şekilde incelenmediği, 08.03.2017 tarihli kesinleşen ihale kararına itiraz ettikleri, şöyle ki;

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, özel iş kalemleri için sıralı analiz girdileri ve açıklamaların oluşturulmadığı, anahtar teslimi götürü bedel işlerde iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz formatlarına göre analizlerin verilmediği, %80’lik kısma giren iş kalemlerinin birim fiyat yapım koşullarına göre nakliyelerin fiyatlara dahil edilmesi gerekirken nakliye hesaplarının dahil edilmediği (örnek; demir, gaz beton, hafriyat iş kalemlerindeki nakliye analizlerinin yapılmadığı), analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan isteklinin söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunmadığı, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analizlerin sunulmadığı ve bu iş kalemi/gruplarına ait malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilmediği, iş kalemleri/iş gruplarına ait analizler ile yardımcı analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin altında olduğu, teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmadığı ve tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) düzenlenmediği, teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.7) düzenlenmediği, stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağının (Ek-O.8) sunulmasının zorunlu olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin Karabük Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından yapılan “Karabük 1000 Kişilik Öğrenci Yurdu Yapımı” işi olduğu ve söz konusu işe ilişkin İdari Şartname’nin 19’uncu maddesinde ihale üzerinde bırakılan istekli ile anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacağının belirtildiği anlaşılmıştır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, başvuruya konu ihaleye 23 teklif verildiği, 22 teklifin geçerli teklif kabul edilerek 25.917.176,07 TL tutarında hesaplanan sınır değerin altında teklif veren 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 03.02.2016 tarihli ve 1 no’lu ihale komisyon kararı ile 3 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle reddedildiği, aşırı düşük teklif açıklaması sunan Vit Varol İnş. Tic. Ltd. Şti.- Irmak İnş. Teks. Turz. Nakl. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına ilişkin olarak ise“…istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamındaki belgelerde öngörülen miktarlar ile idarece hesaplamalarda kullanılan miktarlar arasındaki farklılıkların, iş kalemlerinin 13 tanesinde %10’un üzerinde olduğu, metraj hesaplamalarındaki bu farklılıkların makul ve kabul edilebilir ölçüde değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla aşırı düşük tekli açıklamasının, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.14’üncü maddesine aykırı olduğu anlaşıldığından, Vit Varol İnşaat Ticaret Ltd. Şti.- Irmak İnşaat Tekstil Turizm Nakliye Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığına ait aşırı düşük savunmasının, …emsal KİK kararları da incelenerek ve değerlendirilerek aşırı düşük teklif açıklamasının reddine ve isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması” kararı verildiği ve ihalenin Disan İnş. Taah. Tur. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.- Ahsen Elektrik İnş. Taah. Enerji Telekomünikasyon Gıda ve Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Esen Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.- Veysel Tank İş Ortaklığı olarak belirlendiği,

Söz konusu ihale komisyonu kararı sonrasında, idarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak teklifi reddedilen Vit Varol İnş. Tic. Ltd. Şti.- Irmak İnş. Teks. Turz. Nakl. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 11.02.2016 tarihinde idareye şikâyet ve sonrasında 26.02.2016 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması üzerine alınan 30.03.2016 tarihli ve 2016/UY.III-952 sayılı Kurul kararı ile “…idarece açıklama istenilen 87 iş kalemi üzerinden Vit Varol İnş. Tic. Ltd. Şti.-Irmak İnş. Tek. Tur. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından düzenlenen hesap cetvelindeki tüm iş kalemlerinin miktarlarının idarenin miktarları ile farkının söz konusu istekli tarafından teklif edilen birim fiyatlarla çarpımı sonucunda oluşan toplam fark tutarının 1.007.122,63 TL olduğu, anılan isteklinin hesap cetvelinde vermiş olduğu miktarlar ile kendisine avantaj sağlamadığı aksine miktar farklılığının tutarın daha fazla olmasına sebep olduğu anlaşıldığından anılan istekli tarafından hesaplanan miktarların idarece belirlenen miktarlara göre farklılığının isteklinin açıklamasının değerlendirme dışı bırakılmasına neden oluşturamayacağı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakılan başvuru sahibi Vit Varol İnş. Tic. Ltd. Şti.-Irmak İnş. Tek. Tur. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi” yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği,

Bahsi geçen Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Disan İnş. Taah. Tur. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.- Ahsen Elektrik İnş. Taah. Enerji Telekomünikasyon Gıda ve Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından dava açıldığı ve Ankara 8. İdare Mahkemesi tarafından alınan 02.06.2016 tarihli ve E: 2016/1932 sayılı kararda “…Olayda, başvuru sahibi Vit Varol İnş. Tic. Ltd. Şti.-Irmak İnş. Tek. Tur. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın açıklaması kapsamında sunduğu hesap cetvelinde belirtilen metrajlar ile idarece yaklaşık maliyet hesabı ekinde yer alan sıralı iş kalemleri listesinde öngörülen metrajlar karşılaştırmalı olarak incelendiğinde, idarece açıklanması istenen iş kalemlerinin 13 adedinde başvuru sahibi istekli tarafından öngörülen metrajlarda yaklaşık maliyetteki metrajlara göre yaklaşık % 11,78, % 14,00, % 14,61, 17,69, % 19,47, % 20,65, % 21,07, % 29,97, % 31,70, % 34,11, % 35,40, % 43,64 ve %71,77 oranlarında düşüklük olduğu, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen yapım işlerinde, idarece yaklaşık maliyette esas alınan metrajlarla, isteklilerin metrajlarının birebir örtüşmesinin beklenemeyeceği açık ise de, aradaki farkın makul kabul edilebilecek düzeyde bulunması gerektiği, açıklama istenilen iş kalemlerinden 13 adedinde istekli tarafından teklife esas alınan imalat miktarlarının idarece yaklaşık maliyet tespitinde belirlenen miktarlardan makul kabul edilemeyecek ölçüde düşük olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, ihale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarlarının istekli olabileceklere verilmediği, ancak, isteklilerin ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerektiği, bu hesaplamalar sonucunda tüm isteklilerin aynı miktarları bulması beklenmese de, metraj hesaplamalarındaki farklılıkların makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması ve düşük metrajlar kullanılarak oluşturulan teklif tutarının işin yapılabilirliğini menfi yönde etkilememesi gerektiği açık olup, Vit Varol İnş. Tic. Ltd. Şti.-Irmak İnş. Tek. Tur. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından, idarece açıklanması istenen iş kalemlerinin 13 adedine ilişkin öngörülen metrajlarda yaklaşık maliyetteki metrajlara göre % 11,78, % 14,00, % 14,61, 17,69, % 19,47, % 20,65, % 21,07, % 29,97, % 31,70, % 34,11, % 35,40, % 43,64 ve %71,77 oranlarında düşüklük olduğu, aradaki farkın makul kabul edilebilecek düzeyde bulunmadığı anlaşılmış olup, anılan iş ortaklığının teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yönünde tesis edilen dava konusu düzeltici işlemde hukuka uyarlık bulunmamıştır.” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verildiği, söz konusu Mahkeme kararının uygulanmasını teminen alınan 29.06.2016 tarihli ve 2016/MK-281 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 30.03.2016 tarihli ve 2016/UY.III-952 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verildiği,

Anılan Kurul kararı sonrasında alınan 18.07.2016 tarihli ve 2 no’lu ihale komisyon kararı ile, 03.02.2016 tarihli ve 1 no’lu ihale komisyon kararında da belirtildiği şekilde, Disan İnş. Taah. Tur. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.- Ahsen Elektrik İnş. Taah. Enerji Telekomünikasyon Gıda ve Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi, Esen Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.- Veysel Tank İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

Ayrıca, 18.07.2016 tarihli ve 2 no’lu söz konusu ihale komisyon kararından ve 11.04.2017 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan ihale işlem dosyasına ilişkin bilgi ve belgelerden, Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin inceleme sürecinde, Karabük Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 08.03.2016 tarihli yazı ve eki “heyelan geoteknik etüd raporu” ve “geoteknik heyelan önleme projeleri” ile ihaleyi yapan idareye müracaatta bulunulması üzerine, söz konusu yazı ve eklerinin, bahsi geçen heyelan alanının ihale süreci henüz sonuçlanmayan ve başvuruya konu 1000 kişilik öğrenci yurdu yapımı işi alanına yakın olması sebebiyle, gerekli inceleme ve değerlendirmenin yapılmasını teminen 17.03.2016 tarihli yazı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğüne gönderildiği, söz konusu yazı üzerine Bakanlıkça 06.04.2016 tarihinde söz konusu yurt inşaatı arsası ve “heyelan geoteknik etüd raporu”nda belirtilen alanda yerinde inceleme, denetim ve değerlendirme yapıldığı, sonuç olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğünün 22.06.2016 tarihli ve E.14803 sayılı yazısında “Gençlik ve Spor Bakanlığından (Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü) alınan…cevabi yazının sonuç bölümünde ‘Kurumumuz adına yapımı Bakanlığınızca (Yapı İşleri Genel Müdürlüğü) üstlenilen söz konusu Karabük 1000 Kişilik Öğrenci Yurdu Yapımı işinin devam ettirilmesi uygun olacağı mütalaa edilmektedir.’ Denilmekte olup, ilgide kayıtlı yazılar doğrultusunda Valiliğinizce (Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü) gerekli değerlendirmenin yapılarak iş ve işlemlerin yürütülmesi” gerektiği yönünde bilgi verildiği,

Bu çerçevede, bahsi geçen 18.07.2016 tarihli ve 2 no’lu ihale komisyon kararından sonra, 09.08.2016 tarihinde Disan İnş. Taah. Tur. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.- Ahsen Elektrik İnş. Taah. Enerji Telekomünikasyon Gıda ve Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının sözleşmeye davet edildiği ve anılan istekli ile 17.08.2016 tarihinde sözleşme imzalandığı,

Daha sonra, söz konusu 30.03.2016 tarihli ve 2016/UY.III-952 sayılı Kurul kararına ilişkin olarak, Ankara 8. İdare Mahkemesinin 29.06.2016 tarihli ve E:2016/1932, K:2016/2097 sayılı kararı ile “dava konusu işlemin iptaline” karar verilmesi üzerine Kurum tarafından yapılan temyiz başvurusu sonucunda Danıştay 13. Dairesinin 10.11.2016 tarihli ve E:2016/3550, K:2016/3670 sayılı kararı ile “….Bakılan uyuşmazlıkta; dava konusu ihalenin anahtar teslim götürü bedel usulüyle yapıldığı, aşırı düşük teklif verilmesi nedeniyle Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.2. maddesi uyarınca yaklaşık maliyetin % 80'lik bölümünü oluşturan, 87 adet iş kalemine ilişkin olarak açıklama istenildiği, sadece tek bir istekli tarafından aşırı düşük açıklamasına cevap verildiği, anılan iş kalemlerine ilişkin olarak aşırı düşük sorgulaması yapılan isteklinin metrajlarının idarenin metrajlarından 13 kalemde % 10 veya daha fazla oranda düşük, ancak diğer bazı kalemlerde ise % 0,35- % 164,71 oranlarında fazla öngörüldüğü görülmektedir.

Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının bire bir örtüşmesi beklenmemekle birlikte aradaki metraj farkının makul düzeyde olması, düşük metrajlar kullanılarak oluşturulan teklif tutarının işin yapılabilirliğini menfi yönde etkilememesi gerekmektedir. Uyuşmazlığa konu ihalenin anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapıldığı hususu dikkate alındığında, imalat miktarlarının ihale dokümanı içerisinde isteklilere verilememesi dolayısıyla isteklilerce miktar tespitinin proje, pursantaj listeleri ve mahal listeleri üzerinden hesaplanması gerektiğinden ve isteklilerce belirlenen miktarların ise idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenemeyeceğinden söz konusu farklılıkların makul kabul edilebilecek bir oranda olması yanında açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının ihaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı ve kendileri lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususunun da dikkate alınması gerekmektedir.

Olayda, her ne kadar başvuru sahibi Vit Varol İnş. Tic. Ltd. Şti.-lrmak İnş. Tek. Tur. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın açıklaması kapsamında sunduğu hesap cetvelinde belirtilen metrajlar ile idarece yaklaşık maliyet hesabı ekinde yer alan sıralı iş kalemleri listesinde öngörülen metrajlar karşılaştırmalı olarak incelendiğinde, idarece açıklanması istenen iş kalemlerinin 13 adedinde başvuru sahibi istekli tarafından öngörülen metrajların yaklaşık maliyetteki metrajlara göre yaklaşık % 11,78, % 14,00, % 14,61, % 17,69, % 19,47, % 20,65, % 21,07, % 29,97, % 31,70, % 34,11, % 35,40, % 43,64 ve %71,77 oranında düşük olduğu görülmekte ise de, idarece açıklama istenilen 87 iş kalemi üzerinden adı geçen iş ortaklığı tarafından düzenlenen hesap cetvelindeki tüm iş kalemlerinin miktarlarının idarenin miktarları ile farkının söz konusu istekli tarafından teklif edilen birim fiyatlarla çarpımı sonucunda oluşan toplam fark tutarının 1.007.122.63-TL olduğu, anılan isteklinin hesap cetvelinde vermiş olduğu miktarlar ile kendisine avantaj sağlamadığı aksine miktar farklılığının tutarın daha fazla olmasına sebep olduğu anlaşıldığından, aşırı düşük açıklamasının kabul edilerek teklifin değerlendirmeye alınması ve sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, işlemin iptaline dair mahkeme kararında ise hukuka uygunluk bulunmamaktadır.” gerekçeleriyle Ankara 8. İdare Mahkemesinin 29.06.2016 tarihli ve E:2016/1932, K:2016/2097 sayılı kararının bozulmasına karar verildiği,

Söz konusu Mahkeme kararının uygulanmasını teminen alınan 15.02.2017 tarihli ve 2017/MK-47 sayılı Kurul kararı ile “1- 29.06.2016 tarihli ve 2016/MK-281 sayılı Kurul kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği,

Anılan Kurul kararı sonrasında alınan 07.03.2017 tarihli ve 3 no’lu düzeltilmiş ihale komisyon kararında, Danıştay 13. Dairesinin 10.11.2016 tarihli ve E:2016/3550, K:2016/3670 sayılı kararı doğrultusunda, 03.02.2016 tarihli ve 1 no’lu ihale komisyonu kararı ile 18.07.2016 tarihli ve 2 no’lu ihale komisyon kararının hükümsüz olduğunun belirtildiği, bu çerçevede Vit Varol İnş. Tic. Ltd. Şti.- Irmak İnş. Teks. Turz. Nakl. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ve Disan İnş. Taah. Tur. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.- Ahsen Elektrik İnş. Taah. Enerji Telekomünikasyon Gıda ve Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

Bahsi geçen en son ihale komisyon kararı ile, öncesinde ihale üzerinde bırakılan ve kendisi ile sözleşme imzalanan istekli iken ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenen Disan İnş. Taah. Tur. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.- Ahsen Elektrik İnş. Taah. Enerji Telekomünikasyon Gıda ve Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 20.03.2017 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu ve idarenin 1 no’lu ihale komisyon kararında, teklifi sınır değerin altındaki Vit Varol İnş. Tic. Ltd. Şti.- Irmak İnş. Teks. Turz. Nakl. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgelerin sadece metraj yönünden incelendiğini, sonrasında da Kurum, idare mahkemesi ve Danıştay tarafından incelemenin de bu yönde yapıldığı, ancak şikâyet başvurusunda belirttikleri hususlar bakımından incelemenin yapılmadığının iddia edildiği, sonrasında da aynı iddialarla 03.04.2017 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu ve söz konusu başvuruya ilişkin olarak esas incelemesine geçildiği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, başvuru sahibi Disan İnş. Taah. Tur. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.- Ahsen Elektrik İnş. Taah. Enerji Telekomünikasyon Gıda ve Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının şikâyet ve itirazen şikâyet dilekçesinde belirttiği hususlar bakımından Vit Varol İnş. Tic. Ltd. Şti.- Irmak İnş. Teks. Turz. Nakl. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2)Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir

…

45.1.3.İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4.İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5.İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6.Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13.Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.6.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

…

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10.Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11.Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdarece Vit Varol İnş. Tic. Ltd. Şti.- Irmak İnş. Teks. Turz. Nakl. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına gönderilen 13.01.2016 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ve ekleri incelendiğinde “açıklama istenilecek sıralı iş kalemleri/grupları listesi, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi, özel pozlara ait iş kalemleri ve/veya iş grupları analiz girdileri ve miktarları listesi, analiz formatı örneği ve teklif bedeli hesap cetveli örneği”ne yazı ekinde verilmek suretiyle toplam 87 adet iş kalemi için açıklama istenildiği, özel poz niteliğinde olduğu belirtilen iş kalemlerine ilişkin olarak verilen analiz formatlarında analiz girdileri ile birlikte girdilerin ölçü birimi ile miktarlarına yer verildiği görülmüştür.

Vit Varol İnş. Tic. Ltd. Şti.- Irmak İnş. Teks. Turz. Nakl. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan ve idarece 01.03.2016 tarihinde gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde yer alan 26.01.2016 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin bilgi ve belgeler incelendiğinde,

- Sunulan “genel hesap icmali”nde “inşaat (açıklama istenilen iş kalemleri nakliyeler dahil toplamı)”, “makine tesisatı (açıklama istenilen iş kalemleri nakliyeler dahil toplamı)”, “elektrik tesisatı (açıklama istenilen iş kalemleri nakliyeler dahil toplamı)” ve “açıklama istenilmeyen iş kalemleri nakliyeler dahil toplamı” başlıkları altında öngörülen tutarların yer aldığı, ayrıca açıklama istenilen 87 iş kalemine ilişkin olarak ayrıca bir “hesap cetveli” sunulduğu,

- İdarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısı kapsamında analiz formatı verildiği anlaşılan Y.19.055/054-A1, Y.19.055/054-A2, Y.19.056/003-A2, Y.26.020/012A-A, Y.27.501/01-A, Y.27.581/A-1, 27.530/2-A ve MSB.661-A poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak, söz konusu analiz formatlarına uygun olarak düzenlenmiş analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerin anılan istekli tarafından sunulduğu, sunulan analizlerde yer alan girdi türleri ve miktarlarının idarece verilen analiz formatlarında belirtilen girdi ve miktarları ile uyumlu olduğu, ayrıca bahsi geçen analizlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçlerin kullanıldığı ve analizlerde yer alan saatlik işçiliğin birim fiyatının 2015 yılının ikinci altı aylık döneminde geçerli olan 5,66 TL tutarındaki saatlik asgari ücrete eşit olduğu,

Ayrıca, Y.19.055/054-A1 poz numaralı iş kaleminin analizinde yer alan “12 cm kalınlığında (taş yünü) (TS 901-2, TS EN 13162) (zaiyat dahil)” girdisi ile Y.19.055/054-A2 poz numaralı iş kaleminin analizinde yer alan “12 cm kalınlığında inorganik menşeili (taş yünü) (TS 901-2, Ts En 13162) (zaiyat dahil)” girdisi için öngörülen birim fiyatları tevsik etmek üzere Ahi Güven İnş. Malz. Kal. Doğ. Zir. Alt. San. Tic. Ltd. Şti.den her bir iş kalemi için ayrı ayrı alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (28/12/2015) tarih ve (01) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verilmek suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı ve söz konusu fiyat tekliflerinin üzerinde “fiyatımıza nakliye bedeli dahildir” ifadesinin yer aldığı,

- Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında idarece analiz formatı verilen ve söz konusu formatlarda girdi türleri ve miktarlarının belirtildiği ÖZEL 006, ÖZEL 010, ÖZEL 012 ve ÖZEL 015 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak, söz konusu analiz formatlarına uygun olarak düzenlenmiş analizlerin anılan istekli tarafından sunulduğu, sunulan analizlerde yer alan girdi türleri ve miktarlarının idarece verilen analiz formatlarında belirtilen girdi ve miktarlar ile uyumlu olduğu, ayrıca bahsi geçen analizlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçlerin kullanıldığı ve analizlerde yer alan saatlik işçiliğin birim fiyatının 2015 yılının ikinci altı aylık döneminde geçerli olan 5,66 TL tutarındaki saatlik asgari ücrete eşit olduğu,

Ayrıca, ÖZEL 006 poz numaralı iş kaleminin analizinde yer alan “C3-Temperli 6 mm dış cam +16+low-e kaplamalı 6 mm temperli” girdisi ile ÖZEL 010 poz numaralı iş kaleminin analizinde yer alan “Temperli 6 mm dış cam +16+low-e kaplamalı emaye boyalı cam” girdisi için öngörülen birim fiyatları tevsik etmek üzere Altaş Grup Alm. Dış Cep. Sis. Mim. ve İnş. San. Ltd. Şti.den ayrı ayrı alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (28/12/2015) tarih ve (01) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verilmek suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı ve söz konusu fiyat tekliflerinin üzerinde “fiyatımıza nakliye bedeli dahildir” ifadesinin yer aldığı,

- İdarece analiz formatı verilen ÖZEL 016 poz numaralı “(D1) 3 Kişilik Oda-Çalışma Bölümü Masası”, ÖZEL 019 poz numaralı “(D4) Gömme Dolap Yapılması (Üç Kişilik Odalar)”, ÖZEL 023 poz numaralı “Boyalı Kenetli Sac Çatı Kaplaması Yapılması” ve ÖZEL 025 poz numaralı “Ahşap Yangına Dayanıklı Kapı 30 Dk.” iş kalemlerine ilişkin olarak bahsi geçen istekli tarafından sunulan analizlerde “malzeme” ve “montaj” bedellerine ilişkin olarak ayrı ayrı birim fiyat öngörüldüğü, söz konusu birim fiyatları tevsik etmek üzere yine “malzeme” ve “montaj” bedellerinin ayrı ayrı belirtildiği ve sırasıyla Gönül Onat-Konyalı Ahşap Mobilya ve Dekorasyon, Eska Metal San. Tic. Ltd. Şti. ve Suat Bakır-Alplam Laminat’tan her bir iş kalemi için ayrı ayrı alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin üzerinde sırasıyla “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (30/12/2015) tarih ve (02) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.”, “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (30/12/2015) tarih ve (01) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.”, “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (29/12/2015) tarih ve (01) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ve “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (28/12/2015) tarih ve (01) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verilmek suretiyle ilgili meslek mensupları tarafından kaşelenip imzalandığı, ayrıca söz konusu fiyat tekliflerinin üzerinde “fiyatımıza nakliye bedeli dahildir” ifadesinin yer aldığı,

- Açıklama istenilen diğer inşaat iş kalemlerinden olan 18.140/C1, 23.243/3, 23.243/5, 23.528/3, 27.530/1, Y.15.006/2B, Y.16.050/02, Y.16.050/04, Y.16.050/05, Y.18.110/01C04, Y.18.110/01C07, Y.18.110/01C10, Y.18.110/01C13, Y.18.461/006, Y.19.085/021, Y.21.001/03, Y.21.050/C01, Y.21.050/C02, Y.21.051/C01, Y.22.009/03, Y.23.014, Y.23.015, Y.23.152, Y.23.155, Y.23.176, Y.23.244/E, Y.23.244/L, Y.25.002/02, Y.25.003/16, Y.25.004/01, Y.25.004/05, Y.26.005/402, Y.26.006/403, Y.26.008/308A, Y.26.020/11A, Y.26.020/032A, Y.26.020/042A, Y.27.501/02, Y.27.501/08, Y.27.583 ve Y.25.003/14 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak analizler ile yardımcı ve/veya alt analiz sunulmak suretiyle açıklama yapıldığı, söz konusu analizlerde yer alan girdi tür ve miktarlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından bahsi geçen iş kalemlerine ilişkin olarak yayımlanan “birim fiyat detay” ve “analiz tanımları” ile uyumlu olduğu, ayrıca bahsi geçen analizlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçlerin kullanıldığı ve analizlerde yer alan saatlik işçiliğin birim fiyatının 2015 yılının ikinci altı aylık döneminde geçerli olan 5,66 TL tutarındaki saatlik asgari ücrete eşit olduğu,

- Anılan istekli tarafından MSB.922/A poz numaralı iş kalemi için teklif birim fiyatın, Milli Savunma Bakanlığının 2015 yılı kârsız birim fiyatının üzerine anılan istekli tarafından belirlenen kâr ve genel gider tutarının eklenerek oluşturulduğu ve söz konusu iş kalemine ilişkin olarak “birim fiyat alınan kuruluş”, “kâr ve genel giderler dahil birim fiyat”, “kâr ve genel gideler hariç birim fiyat”, “teklif edilen kâr ve genel gider” ile “teklif edilen birim fiyat”ın gösterildiği “kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan inşaat birim fiyat listesi”nin sunulduğu,

- MSB.689/A poz numaralı iş kalemi için bahsi geçen istekli tarafından analiz sunulduğu ve söz konusu analizde yer alan girdi tür ve miktarlarının Milli Savunma Bakanlığı tarafından söz konusu iş kalemine ilişkin olarak yayımlanan 2015 yılına ilişkin “fiyat analizi”nde yer alan girdi cins ve miktarları ile uyumlu olduğu,

- Bahsi geçen istekli tarafından “mekanik tesisat” başlığı altında sunulan hesap cetvelinde, idarece açıklama istenilen 8 adet iş kalemine ilişkin olarak öngörülen birim fiyatların gösterildiği, bu iş kalemlerinden 079.100, 089.504, 165.708 ve 261.151 poz numaralı iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2015 yılı kârsız birim fiyatının üzerine anılan istekli tarafından belirlenen kâr ve genel gider tutarının eklenerek oluşturulduğu ve söz konusu iş kalemine ilişkin olarak “birim fiyat alınan kuruluş”, “kâr ve genel giderler dahil birim fiyat”, “kâr ve genel gideler hariç birim fiyat”, “teklif edilen kâr ve genel gider” ile “teklif edilen birim fiyat”ın gösterildiği “kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan mekanik tesisat birim fiyat listesi”nin sunulduğu,

Söz konusu 8 adet mekanik tesisat iş kalemlerinden 105.624/B, O.Özel-01 ve S.Özel-04 poz numaralı iş kalemleri için sunulan analizlerde “malzeme bedeli” ve “montaj bedeli” adı altında ayrı ayrı birim fiyat öngörüldüğü, söz konusu birim fiyatları tevsik etmek üzere yine “malzeme” ve “montaj” bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği ve sırasıyla Dağsan Makine ve Pompa San. Tic. Ltd. Şti., Ankara Klima Havalandırma Ist. Soğ. Mek. Tes. Elk. Oto. Sis. San. Tic. Ltd. Şti. ve Aka Su Teknolojileri İnş. Tic. Ltd. Şti.nden her bir iş kalemi için ayrı ayrı alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin üzerinde sırasıyla “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (28/12/2015) tarih ve (01) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ve “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (30/12/2015) tarih ve (02) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verilmek suretiyle ilgili meslek mensupları tarafından kaşelenip imzalandığı, ayrıca söz konusu fiyat tekliflerinin üzerinde “fiyatımıza nakliye bedeli dahildir” ifadesinin yer aldığı,

- İdarece yaklaşık maliyet hazırlanması aşamasında “altyapı” iş grubu altında yer alan ve açıklama istenilen ÖZEL 02 poz numaralı “Biyolojik Paket Arıtma” iş kalemine ilişkin olarak sunulan analizde “malzeme bedeli” ve “montaj bedeli” adı altında ayrı ayrı birim fiyat öngörüldüğü, söz konusu birim fiyatı tevsik etmek üzere yine “malzeme” ve “montaj” bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği ve Aka Su Teknolojileri İnş. Tic. Ltd. Şti. den alınmış fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinin üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (30/12/2015) tarih ve (01) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verilmek suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı, ayrıca söz konusu fiyat tekliflerinin üzerinde “fiyatımıza nakliye bedeli dahildir” ifadesinin yer aldığı,

- Anılan istekli tarafından “elektrik tesisatı” başlığı altında sunulan hesap cetvelinde, idarece açıklama istenilen 20 adet iş kalemine ilişkin olarak öngörülen birim fiyatların gösterildiği, bu iş kalemlerinden 742.534, 782.100, 794.301, 794.302, 796.103, 833.500, 833.699/2, 833.699/6, 890.928, 921.503, 922.582, 922.589, 923.102 ve 950.123 poz numaralı iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2015 yılı kârsız birim fiyatının üzerine anılan istekli tarafından belirlenen kâr ve genel gider tutarının eklenerek oluşturulduğu ve söz konusu iş kalemine ilişkin olarak “birim fiyat alınan kuruluş”, “kâr ve genel giderler dahil birim fiyat”, “kâr ve genel gideler hariç birim fiyat”, “teklif edilen kâr ve genel gider” ile “teklif edilen birim fiyat”ın gösterildiği “kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan elektrik birim fiyat listesi”nin sunulduğu,

Söz konusu 20 adet elektrik tesisatı iş kalemlerinden EÖBF-03, EÖBF-12.1, EÖBF-12.2, EÖBF-18, EÖBF-19 ve EÖBF-20 poz numaralı iş kalemleri için sunulan analizlerde “malzeme bedeli” ve “montaj bedeli” adı altında ayrı ayrı birim fiyat öngörüldüğü, söz konusu birim fiyatları tevsik etmek üzere yine “malzeme” ve “montaj” bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği ve Zabun Elektromarket Proje İnş. Tic. Ltd. Şti.den her bir iş kalemi için ayrı ayrı alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (28/12/2015) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verildiği, söz konusu ibarelerde sırasıyla (1)’den (6)’ya kadar olmak üzere satış tutarı tespit tutanağının hangi “sayılı” olduğunun belirtildiği ve bahsi geçen fiyat tekliflerinin ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı, ayrıca söz konusu fiyat tekliflerinin üzerinde “fiyatımıza nakliye bedeli dahildir” ifadesinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Anılan istekli tarafından, açıklama istenilen söz konusu iş kalemlerine ilişkin açıklamalara ilaveten nakliyelere ilişkin olarak,

-N.01 Normal çimento nakli,

-N.03 Kum nakli,

-N.05 Kırmataş nakli,

-N.06 İnce sıva ve derz kumu nakli,

-N.07 Sönmemiş kireç nakli,

-N.13 Ytong nakli,

-N.20 B.A. ve profil demiri nakli,

-N.21 Nervürlü çelik nakli

-N.23 Sac nakli adı altında ayrı ayrı analizlerin sunulduğu, söz konusu nakliye analizlerinde 10 km’ye kadar olan taşımalarda “F=Ax0,00017xKx√MxG” formülü, 10 km üzerinde olan taşımalarda “F=AxKx(0,0007xM+0,01)xG” formülünün kullanıldığı ve söz konusu formüllerde, idarece ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilen “nakliye mesafe tutanağı”nda yer alan mesafe bilgilerinin kullanıldığı ve “K” katsayısının “210” olarak esas alındığı, anılan istekli tarafından sunulan hesap cetvelinde ilgili iş kalemlerinin ilişkin satırlarda söz konusu nakliye girdilerine ilişkin olarak öngörülen tutarlara ayrıca yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin “ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, özel iş kalemleri için sıralı analiz girdileri ve açıklamaları oluşturulmadığı, anahtar teslimi götürü bedel işlerde iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz formatlarına göre analizlerin verilmediği, analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan isteklinin söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunmadığı, iş kalemleri/iş gruplarına ait analizler ile yardımcı analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin altında olduğu” iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, idarece analiz formatı verilen iş kalemlerinde bu formatlara uygun olarak düzenlenmiş analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerin sunulduğu, idarece analiz formatı verilmeyen iş kalemlerine ilişkin olarak ise kamu kurum ve kuruluşları (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı) tarafından yayımlanan birim fiyat detaylarında yer alan girdi tür ve miktarlarına uygun analizlerin sunulduğu, ayrıca bahsi geçen analizlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçlerin kullanıldığı ve söz konusu rayiçlere ilişkin olarak “teklifte kullanılan rayiçler listesi”nin sunulduğu, ayrıca söz konusu analizlerde yer alan saatlik işçiliğin birim fiyatının 2015 yılının ikinci altı aylık döneminde geçerli olan 5,66 TL tutarındaki saatlik asgari ücrete eşit olduğu tespit edilmiş ve söz konusu iddiaların yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin “%80’lik kısıma giren iş kalemlerinin birim fiyat yapım koşullarına göre nakliyelerin fiyatlara dahil edilmesi gerekirken nakliye hesaplarının dahil edilmediği (örnek; demir, gaz beton, hafriyat iş kalemlerindeki nakliye analizlerinin yapılmadığı)” iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede,

İhale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere “nakliye mesafe tutanağı”nın verildiği ve söz konusu tutanakta malzemenin cinsine göre km cinsinden mesafe bilgilerinin yer aldığı,

İdarece ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ile bunlara ait hazırlanacak olan aşırı düşük teklif sorgulamasına ait açıklamaların” sunulması gerektiğinin belirtildiği ve bahse konu yazının ekinde yer alan açıklama istenilecek iş kalemleri listesinde “nakliye giderleri”nin ayrıca gösterilmediği, ayrıca söz konusu yazı ekinde yer alan “Ek-Y.2. Örnek analiz formatı” başlıklı belgenin “girdiler” başlıklı sütununda “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri” ifadelerinin yer aldığı, bu bölümde de nakliye girdisine ilişkin bir belirlemenin yapılmadığı görülmüştür.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ve eki açıklama istenilecek iş kalemleri listesinden “nakliye giderleri”nin ayrıca açıklanılmasının istenilmediği anlaşıldığından, söz konusu nakliye giderlerine ilişkin olarak ayrıca analiz sunulmaması ve açıklama yapılmamasının mevzuata aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenilen ve “inşaat” iş grubu kapsamında bulunan bazı iş kalemlerine ilişkin olarak, sunulan hesap cetvelinde ilgili iş kaleminin altında ayrıca nakliye giderlerine yer verildiği ve buna ilişkin birim fiyat öngörüldüğü ve söz konusu nakliye birim fiyatlarına ilişkin olarak da ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere “nakliye mesafe tutanağı”nda yer alan mesafe bilgileri kullanılarak ve ilgili nakliye formülleri vasıtasıyla nakliye analizleri oluşturulduğu, diğer yandan açıklama istenilen diğer iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan analizlerde yer alan girdilere ilişkin olarak alınan fiyat tekliflerinin üzerinde “fiyatımıza nakliye bedeli dahildir” ifadesinin yer aldığı tespit edildiğinden, başvuru sahibinin bu hususa ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin “inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analizlerin sunulmadığı ve bu iş kalemi/gruplarına ait malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilmediği” iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında mekanik tesisata ilişkin iş kalemlerinden olan 079.100, 089.504, 165.708 ve 261.151 poz numaralı iş kalemleri ile elektrik tesisatına ilişkin iş kalemlerinden olan 742.534, 782.100, 794.301, 794.302, 796.103, 833.500, 833.699/2, 833.699/6, 890.928, 921.503, 922.582, 922.589, 923.102 ve 950.123 poz numaralı iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2015 yılı kârsız birim fiyatının üzerine anılan istekli tarafından belirlenen kâr ve genel gider tutarının eklenerek oluşturulduğu ve söz konusu iş kalemine ilişkin olarak “birim fiyat alınan kuruluş”, “kâr ve genel giderler dahil birim fiyat”, “kâr ve genel gideler hariç birim fiyat”, “teklif edilen kâr ve genel gider” ile “teklif edilen birim fiyat”ın gösterildiği “kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan mekanik tesisat birim fiyat listesi”nin sunulduğu, bu şekilde yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 45.1.5’inci maddesinde yer alan “isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.” açıklamasına uygun olduğu,

Ayrıca, mekanik tesisat ve elektrik tesisatına ilişkin olarak açıklama sunulan diğer iş kalemleri için analiz sunulduğu, söz konusu analizlerde “malzeme bedeli” ve “montaj bedeli” adı altında ayrı ayrı birim fiyat öngörüldüğü ve bu birim fiyatları tevsik etmek üzere yine “malzeme” ve “montaj” bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği fiyat tekliflerinin sunulduğu görülmüş olup, bu şekilde yapılan açıklamanın, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 45.1.7’nci maddesinde yer alan “İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.” açıklamasına uygun olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin bahsi geçen iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin “teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmadığı ve tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) düzenlenmediği, teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.7) düzenlenmediği, stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağının (Ek-O.8) sunulmasının zorunlu olduğu” iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, yukarıda yer verilen tespitlerde belirtilen iş kalemlerinin ve söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan analizlerde yer alan girdilerin birim fiyatlarını tevsik etmek üzere üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan ve “maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi alınması” ile “satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi alınması” durumunda yer verilmesi gereken ibarelerin yer aldığı, bahsi geçen fiyat tekliflerinin ilgili meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelendiği, bu itibarla söz konusu fiyat tekliflerinin mevzuata uygun düzenlendiği anlaşılmıştır.

Diğer yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 45.1.13.1’inci maddesinde, teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için, fiyat teklifinin dayanağı olarak maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenleneceği, söz konusu tutanakların meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyeceği, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği açıklanmış olup, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu tutanakların aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmasının zorunlu olmadığı, ayrıca açıklama kapsamında sunulan fiyat teklifinin de mevzuata uygun olarak düzenlendiği göz önünde bulundurulduğunda, fiyat teklifine dayanak oluşturulan maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) ilgili meslek mensuplarından talep edilmesini gerektirecek somut bir verinin de mevcut olmadığı anlaşılmış ve başvuru sahibinin bu hususa ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara veya stoğunda bulunan mala ilişkin olarak herhangi bir açıklamasının bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu mallara ilişkin olarak (Ek-O.7) veya (Ek-O.8) tutanaklarının sunulmadığına ilişkin iddiası da yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının başvuru sahibinin iddiasında belirttiği hususlar bakımından mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi