KİK Kararı: 2017/UY.III-1197

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/021
Gündem No : 43
Karar Tarihi : 26.04.2017
Karar No : 2017/UY.III-1197 Mahkeme Kararını Göster

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Temelkon Mühendislik İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Ortaköy Mah. Muallim Naci Cad. Işık Apt. K: 3 No: 49/10 Ortaköy/Beşiktaş/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı,

Emniyet Mahallesi Hipodrom Caddesi No: 5 B Blok Kat:6 Yenimahalle/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/101983 İhale Kayıt Numaralı “Ankara İli ve İlçeleri Tretuvar, Kavşak ve Beton Bariyer Döşenmesi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 21.09.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ankara İli ve İlçeleri Tretuvar, Kavşak ve Beton Bariyer Döşenmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Temelkon Mühendislik İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 28.08.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 14.09.2015 tarih ve 77171 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.09.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. 05.04.2017 tarihli ve 2017/MK-99 sayılı Kurul kararı üzerine yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2361-02 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Sabit beton santralinin istenilmesinin haksız rekabete yol açacağı, Şartname’de yer alan düzenleme gereği Ankara İli ve ilçelerinde tretuvar, kavşak ve beton bariyer döşenmesi işinde idareye sunulacak Şereflikoçhisar, İstanbul veya İzmir’de kurulu beton tesisinin idarece sabit olarak değerlendirilerek istenilen kriterin sağlandığının kabul edilmesinin önünün açıldığı,

İdarece makinaların kapasitelerine ilişkin düzeltme hesaplarının dikkate alınmadığı,

İsteklilerin ihale sonrasında beton tesisi kiralık veya sabit olarak temin etmelerinin daha kolay olacağı, ihaleye katılmadan bir beton tesisi kiralayıp kira ödenmesine başlanmasının istenilmesinin ihalede rekabeti engelleyeceği, işin yapılma yerinin Ankara ili ve ilçeleri olduğu, tesis sayısı ve kira sözleşmesinin bir kişi ile yapılabileceği göz önünde bulundurulduğunda mevcut düzenleme ile ihaleye katılımın daraltıldığı,

Sabit beton tesisinin inşaat mahalline olan uzaklığı isteklinin teklif fiyatını doğrudan etkileyebilecek bir parametre olduğu göz önüne alındığında inşaat mahalline yakın tesisi olan isteklilerin diğer isteklilere göre avantajlı hale geleceği dolayısıyla İdari Şartname’de sabit beton santrali tesisinin istenilmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen temel ilkeleri zedelediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin esasının incelenmesine gerekçe olan Ankara 6. İdare Mahkemesinin 10.11.2016 tarihli E:2016/2962, K:2016/4066 sayılı kararı incelendiğinde; başvuru sahibinin şikâyet dilekçelerinde yer verilen İhale İlanı’nın 4.3.3. maddesindeki 1. madde ile 2. maddede istenilen makine ve teçhizatın sabit yüklenicinin kendi malı veya iş süresi boyunca kiralık olarak istenilmesinin, ihaleye katılımı engelleyici nitelik taşıdığı ve temel ilkelere aykırı olduğu iddiası ile ihale konusu işte kullanılacak makinaların kapasitesi ile ilgili olarak idareye sundukları düzeltme hesaplarının dikkate alınmadığı iddiasının esasının incelenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

- İhale İlanı’nın 4.3.3. maddesindeki 1. madde ile 2. maddede istenilen makine ve teçhizatın sabit yüklenicinin kendi malı veya iş süresi boyunca kiralık olarak istenilmesinin, ihaleye katılımı engelleyici nitelik taşıdığı ve temel ilkelere aykırı olduğu iddiasının incelenmesi:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.

(2) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(3) Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir.

(4) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

(5) İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.

9.2. Yapım işi ihalelerinde, ihale konusu işin yürütülmesi için işyerinde bulundurulması öngörülen; tesis, makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde idarelerin, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu hükmüne yer verilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesine göre makine ve ekipmanın kendi malı olma şartının aranmaması esas olmakla birlikte ihale konusu işin niteliği ve kapsamına göre, idarenin ihtiyacının zamanında karşılanması, isteklilerin ihale konusu yapım işi alanında etkin olarak faaliyette bulunduklarını göstermesi gibi kriterler göz önünde bulundurularak makine ve ekipmanın bir bölümünün kendi malı olma şartının idarece aranmasının mümkün olabileceği, bu durumda; makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

İhale İlanı’nın 2’nci maddesinde “ İhale konusu yapım işinin

a) Niteliği, türü ve miktarı: Çeşitli Ebatlarda 1.904.000 mt. Bordür, 2.939.000 m2 parke taşı ve 184.657 Ad. beton bariyer döşeme işi yaptırılacaktır. Ayrıntılı bilgiye EKAP’ta yer alan ihale dokümanı içinde bulunan idari şartnameden ulaşılabilir.

b) Yapılacağı yer: ANKARA

c) İşe başlama tarihi: Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 gün içinde yer teslimi yapılarak işe başlanacaktır.

ç) İşin süresi: Yer tesliminden itibaren 1050 (BİN ELLİ) takvim günüdür.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin 01.09.2015 tarihinde yayımlanan “Düzeltme İlanı”nın “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 4.3.3’üncü maddesinin itirazen şikâyete konu 1’inci ve 2’nci sıra numaralı maddesi şu şekildedir:

Sıra No

Adı

Adedi

Kapasite

1

Hazır Beton Santrali sabit (en az 90 m3/saat kapasite raporlu, yüklenicinin kendi malı veya kiralık olacak)

en az 90m3/saat

2

Hazır Beton Santrali mobil (en az 10 m3/saat kapasite raporlu, yüklenicinin kendi malı veya kiralık olacak)

en az 10 m3/saat

Yukarıda yer verilen İlan düzenlemesindeki tabloya, 28.08.2015 tarihli “Zeyilname” ile düzeltilen İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5.4’üncü maddesinde de yer verildiği görülmüş olup, söz konusu düzenlemenin devamında “…İsteklilerin kendi malı veya kiralık istenen Beton santrali, Yaş Döküm Tesisi ve Parke taşı, Bordür taşı üretim Makinesine ait kapasitelerini, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Kapasite raporu ile belgelendirecekler ve teklif ekinde sunacaklardır.

Kendi Malı Beton santrali, Yaş Döküm Tesisi, Parke taşı ve Bordür taşı üretim Makinesi ile diğer ekipman için; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporunu teklif ekinde sunacaklardır.

Kiralık Beton santrali, Yaş Döküm Tesisi, Parke taşı ve Bordür Taşı üretim Makinesi ile diğer ekipman için kira sözleşmesini teklif ekinde sunacaklardır.

Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Sözleşme Tasarısının “Teknik personel, makine, teçhizat ve ekipman bulundurulması” başlıklı 23’üncü maddesinde “…23.4. Yüklenici, işe başlama tarihinden itibaren aşağıda cinsi, çeşidi, adedi ve kapasitesi belirtilen makine, teçhizat ve ekipmanı iş programına uygun olarak iş yerinde bulundurmak zorundadır.

Cinsi

Çeşidi

Adedi

Kapasitesi

Hazır Beton Santrali sabit (en az 90 m3/saat kapasite raporlu, yüklenicinin kendi malı veya kiralık olacak)

en az 90 m3/saat

Hazır Beton Santrali mobil (en az 10 m3/saat kapasite raporlu, yüklenicinin kendi malı veya kiralık olacak)

en az 10 m3/saat

Yaş döküm tesisi (en az 20 m3/saat kapasite raporlu, yüklenicinin kendi malı veya kiralık olacak)

en az 20 m3/saat

Parke taş üretim makinesi (en az 90.000 Ton/Yıl kapasite raporlu, yüklenicinin kendi malı veya kiralık olacak)

en az 90.000 Ton/Yıl

Bordür taşı üretim makinesi (en az 75.000 Ton/Yıl kapasite raporlu, yüklenicinin kendi malı veya kiralık olacak)

en az 75.000 Ton/Yıl

Beton Mikseri Transmikser ( yüklenicinin kendi malı veya kiralık olacak)

15

120 Hp-56 Hp Beton karıştırma kapasiteli, min 8 M3'lük

Forklift( yüklenicinin kendi malı veya kiralık olacak)

10

Min 3 ton kaldırma

Yükleyici Loder( yüklenicinin kendi malı veya kiralık olacak)

1

min 220 hp mak 8 yaşında

Kamyon

Damperli

8

7 Ton

Kompressör

hava basınçlı kırıcı tertibatlı

2

Traktör kazıcı ve yükleyici

5

Su tankeri

3

5 ton

Asfalt Kesme Makinası

10

Taş kesme Makinası

10

Silindir sıkıştırma makinası kompaktör

10

Seyyar jeneratör

8

5 KW

Süpürge (Kaldırım temizleme Makinası)

10

Jcb kepçe

10

10-15 ton

Taş kaldırma ve döşeme iş makinası

10

Bordür ve Döşeme taşı taşıyıcı elemanı

10

Bordür ve döşeme taşı vakumlu taşıyıcı elemanı

10

” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen itirazen şikayete konu İhale İlanı ve İdari Şartname düzenlemelerinden en az 90m³/saat kapasiteli sabit hazır beton santrali ile en az 10 m³/saat kapasiteli mobil hazır beton santralinin kendi malı olması veya kiralanması gerektiğinin düzenlendiği, beton santralinin kendi malı olunması veya kiralanması halinde teklif dosyasında sunulması gereken belgelerin hangi belgeler olduğunun belirtildiği, Sözleşme Tasarısı’nın 23.4’üncü maddesinde yer alan ve başvuruya konu ihale kapsamında çalıştırılması öngörülen makine, teçhizat ve ekipmanın tamamının kendi malı olması veya kiralanması gerektiğine yönelik kriter bulunmadığı görülmüştür.

Ayrıca ihale işlem dosyası içerisinde yer alan ve idarenin üretim kapasitesini nasıl belirlediğiyle ilgili 16.09.2015 tarihli ve 27629 sayılı “Kapasite Hesabı” başlıklı yazıda, “…İhale dokümanı hazırlanırken makine teçhizat ve ekipmanla ilgili olarak sadece kendi malı olarak bir sınırlama yapılmamış bilakis katılımı ve rekabeti arttırmak amacıyla kiralama yoluyla da katılım sağlanmaya çalışılmıştır…” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

İhale konusu işin kapsamı incelendiğinde imalatların şehir merkezi ve ilçeler dahil olmak üzere geniş bir alanda yapılacağı, imalat miktarları bakımından da önemli miktar ve kapasitede tesis, makine, ekipman ve iş gücüne ihtiyaç duyulacağı, bu tarz nitelikli ve büyük ölçekli işte herhangi bir aksaklık yaşanmadan ihale dokümanında öngörülen tarihte işe başlanması ve gecikme yaşanmadan işin bitirilebilmesi için söz konusu beton santralinin teminine yönelik kendi malı veya kiralık olmasının istenilmesine yönelik mevcut doküman düzenlemesinin idarenin söz konusu tesiste yapılacak üretim ile ihtiyaçlarının karşılanması aşamasında sorun yaşanmaması amacı doğrultusunda yapıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde ihale konusu işin yürütülmesinde kullanılacak makine, teçhizat ve ekipmanın kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu anlaşılmakla birlikte, başvuruya konu ihalede ihale konusu işin yürütülmesinde kullanılacak beton santrallerinin sadece isteklilerin kendi malı olması gerektiğine yönelik bir düzenleme yapılmadığı, söz konusu beton santrallerinin kiralanabileceğinin de düzenlendiği, bu bağlamda isteklilere beton santrallerinin yalnızca kendi malı olması gerektiğine ilişkin bir zorunluluk getirilmediği, çalıştırılması istenilen beton santrallerinin kiralama yoluyla da temin edilebileceğinin düzenlendiği görülmüştür. İhale konusu işin gerçekleştirilmesi için beton santrallerinin temin edilmesinin zorunlu olduğu, bu kapsamda beton santrallerinin teminine yönelik idare tarafından isteklilere kendi malı olması şartının yanı sıra kiralama seçeneğinin de sunulduğu, dolayısıyla beton santrallerinin teminine yönelik yapılan mevcut doküman düzenlemelerinin rekabet ortamını daraltıcı nitelikte olmayacağı anlaşılmıştır.

Ayrıca 28.08.2015 tarihli “Zeyilname” ile beton santrallerinin kiralanması halinde “…iş süresi boyunca kiralık olacak” ifadesinin değiştirilerek “…kiralık olacak” ifadesinin getirildiği, ihale konusu işteki süre şartını kaldıran bu düzeltme ile beton santrallerinin sadece başvuruya konu ihaleye yönelik kiralanması zorunluluğunun ortadan kaldırıldığı, dolayısıyla mevcut düzenlemenin de bu haliyle rekabet ortamını genişletici nitelikte olduğu görülmüştür.

İhale konusu işin niteliği ve kapsamına göre, idarenin ihtiyacının zamanında karşılanması, isteklilerin ihale konusu yapım işi alanında etkin olarak faaliyette bulunduklarını göstermesi gibi kriterler göz önünde bulundurularak makine, teçhizat ve ekipmanın bir kısmının kendi malı olması şartının idarece aranmasının mümkün olabileceği, başvuruya konu ihale kapsamında istenilen farklı nitelikteki makine, teçhizat ve ekipmanın tamamının kendi malı olması şartının getirilmediği, idarenin katılımı ve rekabeti arttırmak amacıyla kendi malı olma şartının yanında kiralama yoluna başvurulduğunu ifade etmesi hususları birlikte değerlendirildiğinde, bahse konu beton santralleri için isteklinin kendi malı olma veya kiralama şartının yeterlik kriteri olarak belirlenmesinde idarenin ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve zamanında sağlama sorumluluğu kapsamında değerlendirilebileceği, bu çerçevede İhale İlanı’nda ve İdari Şartname’nin ilgili maddesinde yeterlik kriteri olarak yer alan düzenlemenin rekabeti engelleyici ve mevzuata aykırı nitelik taşımadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

- Başvuru sahibi isteklinin ihale konusu işte kullanılacak makinaların kapasitesi ile ilgili olarak idareye sundukları düzeltme hesaplarının dikkate alınmadığı iddiasının incelenmesi:

Kurul tarafından alınan 06.10.2015 tarihli ve 2015/UY.III-2657 sayılı karar ile başvuru sahibinin söz konusu iddiası incelenmiş olup bu iddiası yerinde görülmemiştir. Her ne kadar anılan Kurul kararı Ankara 11. İdare Mahkemesi tarafından verilen 04.02.2016 tarihli ve E:2015/3104, K:2016/251 sayılı karar ile başvuru sahibinin kendi malı veya kiralanması istenilen sabit ve beton santrallerine yönelik doküman düzenlemelerinin ihalede rekabeti kısıtladığı iddiasının süre yönünden reddedilmesi yönünden iptal edilmiş olsa da başvuru sahibinin söz konusu iddiasına yönelik kısımları iptal edilmemiştir. Ancak Ankara 6. İdare Mahkemesinin 10.11.2016 tarihli E:2016/2962, K:2016/4066 sayılı kararında “…diğer taraftan dava konusu işlemde, davacının 28.08.2015 tarihli başvurusunda ihale konusu işte kullanılacak makinaların kapasitesi ile ilgili olarak sundukları düzeltme hesaplarının dikkate alınmadığına ilişkin itirazının incelenmediği…” ifadelerine yer verildiğinden başvuru sahibinin söz konusu iddiasının esası incelenmiştir.

Başvuru sahibi istekli tarafından 28.08.2015 tarihinde idareye yapılan şikâyet başvurusunda bu hususla ilgili olarak “…4. İş teslim süresinin 1050 takvim günü olarak sözleşme tasarısında belirtilmiş olmasına rağmen 160m³/saat hazır beton santrali sabit ve 30m³/saat mobil santral istenmesi iş süreci-kapasite oranlarıyla uyumsuzdur. Şöyle ki 160m³/saat+30m³/saat=190m³/saat beton üretimi yapan tesis günlük 12 saat çalışma şartı ile 2280 m³/gün beton üretimi yapabilmektedir. 1050 günx2280m³/gün=2.394.000 m³/iş süresince 12 saat esasına göre beton üretimi yapmak mümkündür. Birim fiyat teklif cetvelinde 9. sırada YFZ-24 iş kaleminde 500.000m³, 11. sırada YFZ-23 iş kaleminde 277.000m²x0,15m³/m² ortalama=41.550m³ beton kullanılması planlanmaktadır. 12 saat esasına göre üretim yapan bir beton tesisi 2.394.000 m³ üretebildiğine göre şartnamedeki 541.550 m³ toplam betonu 238 günde tamamlamak mümkün olacaktır. Kaldı ki beton tesisleri 24 saat esasına göre çalışmaktadır. Diğer bir deyişle 160m³/saat+30m³/saat=190m³/saat üretim yapan tesis yerine şartnamede istenilen beton miktarını 43m³ saat üretim yapan tesis 12 saat çalışarak şartnamede istenilen kapasiteyi karşılayabilecektir.” 24 saat esasında ise 22 m³ saatlik bir tesis yeterlidir.” ifadeleri yer almaktadır.

Başvuru sahibinin şikâyet dilekçesinde beton üretme kapasiteleriyle ilgili İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5.4’üncü maddesindeki itirazen şikâyete konu düzenleme aşağıdaki gibidir:

Sıra No

Adı

Adedi

Kapasite

1

Hazır Beton Santrali sabit (en az 160 m3/saat kapasite raporlu, yüklenicinin kendi malı veya iş süresi boyunca kiralık olacak)

en az 160 m3/saat

2

Hazır Beton Santrali mobil (en az 30 m3/saat kapasite raporlu, yüklenicinin kendi malı veya iş süresi boyunca kiralık olacak)

en az 30 m3/saat

İdare tarafından başvuru sahibinin şikayette bulunduğu üretim kapasiteleriyle ilgili 28.08.2015 tarihli “Zeyilname” ile düzeltme yapıldığı görülmüştür. Söz konusu zeyilname sonrasındaki düzenlemeye aşağıda yer verilmiştir:

Sıra No

Adı

Adedi

Kapasite

1

Hazır Beton Santrali sabit (en az 90 m3/saat kapasite raporlu, yüklenicinin kendi malı veya kiralık olacak)

en az 90m3/saat

2

Hazır Beton Santrali mobil (en az 10 m3/saat kapasite raporlu, yüklenicinin kendi malı veya kiralık olacak)

en az 10 m3/saat

28.08.2015 tarihli “Zeyilname” ile yapılan düzenlemeye göre, sabit hazır beton santralinin üretim kapasitesi “160 m³/saat”ten “90m³/saat”e, mobil hazır beton santralinin üretim kapasitesi ise “30 m³/saat”ten “10m³/saat”e düşürüldüğü, dolayısıyla başvuru sahibinin idareye yapmış olduğu 28.08.2015 tarihli şikâyet dilekçesinde üretim kapasitelerine yönelik yer vermiş olduğu üretim miktarlarının idare tarafından düzeltildiği, ayrıca söz konusu İdari Şartname maddelerinde “…iş süresi boyunca kiralık olacak” ifadesinin değiştirilerek “…kiralık olacak” ifadesinin getirildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin idareye yapmış olduğu 28.08.2015 tarihli şikâyet dilekçesinde yer vermiş olduğu üretim miktarı hesaplaması incelendiğinde; zeyilname öncesindeki üretim kapasitelerinin esas alındığı, Sözleşme Tasarısı’nda belirtilen 1050 günün tamamı üzerinden çalışma süresinin hesaplandığı, 12 saat üzerinden çalışma saati hesaplanarak günlük üretim miktarının belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyası içerisinde yer alan ve idarenin üretim kapasitesini nasıl belirlediğiyle ilgili 16.09.2015 tarihli ve 27629 sayılı “Kapasite Hesabı” başlıklı yazıda, “1-Hazır Beton Santrali sabit (en az 90 m3/saat kapasite raporlu, yüklenicinin kendi malı veya kiralık)

POZ NO

POZUN ADI

BİRİM

MİKTAR

Adet/M³

Toplam M³

YFZ.13

PREFABRİK BETON BARİYER İMALİ

VE DÖŞ. (300X35X25 CM)

Adet

90.000

0,213

19.170,00

YFZ.14

PREFABRİK BETON BARİYER İMALİ

VE DÖŞ. (300X60X30 CM)

Adet

40.000

0,405

16.200,00

YFZ.15

PREFABRİK BETON BARİYER İMALİ

VE DÖŞ. (350X85X48 CM)

Adet

32.000

0,861

27.552,00

YFZ.16

PREFABRİK BETON BARİYER İMALİ

VE DÖŞ. (350X85X48CM) ÇİFT YÖNLÜ

Adet

15.000

0,707

10.605,00

YFZ.17

PREFABRİK BETON BİTİŞ BARİYER

İMALİ VE DÖŞ. (150X35X25 CM)

Adet

2.135

0,090

192,15

YFZ.18

PREFABRİK BETON BİTİŞ BARİYER

İMALİ VE DÖŞ. (150X60X30 CM)

Adet

1.465

0,173

253,45

YFZ.19

PREFABRİK BETON BİTİŞ BARİYER

İMALİ VE DÖŞ. (175X85X48 CM)

Adet

1.000

0,417

417,00

YFZ.20

PREFABRİK BETON DÖNÜŞ BARİYER

İMALİ VE DÖŞ. (175X35X25 CM)

Adet

2.137

0,124

264,99

YFZ.21

PREFABRİK BETON DÖNÜŞ BARİYER

İMALİ VE DÖŞ. (180X60X30 CM)

Adet

920

0,243

223,56

YFZ.23

BORDÜR ÖNÜ C30/37 YAMA BETONU HAZIRLANMASI, DÖKÜLMESİ

M²

277.000

0,30

83.100,00

YFZ.24

BORDÜR VE TRETUAR ALTI C16/20

BETON HAZIRLANMASI, DÖKÜLMESİ

M³

500.000

500.000,00

YFZ.25

BARİYER ÖNÜ C30/37 YAMA BETONU

HAZ., DÖKÜLMESİ VE KORUNMASI

M²

42.528,43

0,20

8.505,69

TOPLAM

M³

666.483,75

Yılda 300 gün 3 yıl ve 8 saat çalışmaya göre istenilen kapasite: 90 m³ * 8 saat * 300 gün * 3 yıl = 648.000,00 m³

2- Hazır Beton Santrali mobil (en az 10 m3/saat kapasite raporlu, yüklenicinin kendi malı veya kiralık) Mobil hazır beton santrali tamamen tedbir amaçlı ve işin seyri düşünülerek konulmuş anılan ihale kapsamında 6360 sayılı Kanun’la Büyükşehir belediyemize bağlanan ilçeler ve mahalle sıfatı alan köylerde de imalat yapılacaktır. Yapılan imalatların uzun süreli korunması gerektiği için yapılan nitelikli kaldırımların altında atılan grobetonun da yüksek kalitede olması gerekmektedir. Söz konusu taşra yerlere hazır beton nakli esnasında kalitesinden ödün vermemek adına çok cüzi, herkes tarafından karşılanabilecek veya temin edilebilecek 10 m3/saat lik işlevsel bir tesis istenilmiştir…

İhaleye ait mahal listelerinden de anlaşılacağı üzere bazı önemli bulvar ve ana caddelerde kaldırım çalışması yapılacaktır. Bu mahallerde çalışma koşullarının zor olması trafik yoğunluğu ve güvenlik açısından çok hızlı ve seri hareket edilmesi gerektiğinden yapılacak imalatlarda göz önüne alınarak kapasite hesapları belirlenmiştir.” açıklamaları bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen açıklamalardan;

- Sabit ve en az 90m³/saat kapasiteli beton santralinden YFZ.13 ila YFZ.25 numaralı poz aralığında belirtilen iş kalemlerine ilişkin üretimin olduğu, dolayısıyla sadece başvuru sahibinin şikâyet dilekçesinde yer vermiş olduğu YFZ.23 ve YFZ.24 numaralı pozlara ilişkin üretimin olmadığı, üretilmesine ihtiyaç duyulan toplam miktarın 666.483,83 m³ olarak belirlendiği görülmüştür. İhale dokümanında idare tarafından yapılan üretim kapasitesi hesaplamasına göre günlük çalışma süresinin 8 saat, yıllık çalışma süresinin 300 gün olarak esas alındığı, bu kapsamda ihaleye katılan isteklilerde en az (90 m³ x 8 saat x 300 gün x 3 yıl=) 648.000 m³ üretim yapılabilecek sabit beton santralinin istenildiği,

- Mobil ve en az 10 m³/saat kapasiteli beton santralinin ise tamamen tedbir amaçlı ve işin seyri düşünülerek 6360 sayılı Kanun’la idareye bağlanan mahalli birimlere yönelik imalatların yapılmasına yönelik istenildiği, söz konusu mahalli birimlere götürülecek hizmet kalitesinden ödün verilmemesi için herkes tarafından karşılanabilecek veya temin edilebilecek 10 m³/saat kapasiteli mobil beton santralinin istenildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin idareye vermiş olduğu şikâyet dilekçesinde yer alan hesaplamalardaki beton santrallerinin saatlik üretim kapasitelerinin 28.08.2015 tarihli “Zeyilname” ile idare tarafından düzeltildiği, bu kapsamda başvuru sahibinin şikayet dilekçesinde yapmış olduğu hesaplamalardaki beton santrallerinin saatlik üretim kapasitelerinin iddia edildiği miktarlarda olmadığı, ayrıca başvuru sahibinin toplam 1050 gün ve günlük 12 saat üzerinden hesaplama yapmasının sabit beton santralinin ihale sürecindeki her gün 12 saat çalıştırılacağı anlamına geleceği, ihale dokümanında işin süresi belirlenmekle birlikte sabit beton santralinin her gün 12 saat çalıştırılacağına yönelik bir düzenleme bulunmadığı, bu kapsamda başvuru sahibinin sürelere ilişkin hesaplamasında yer verdiği miktarların standart bir karşılığının bulunmadığı görülmüştür.

Bununla birlikte üretim kapasitesine ilişkin yapılacak hesaplamanın idarenin ihtiyacı doğrultusunda belirlenmesi gerektiği düşünüldüğünde; sabit beton santralinin iş süresinin tamamında çalıştırılabileceğinin idare tarafından öngörülmediği, idarenin öngörüleri doğrultusunda günde 8 saat, yılda 300 gün üzerinden hesaplama yapılarak üretim kapasitesinin belirlendiği, idarenin ihtiyacını belirleme noktasında takdir yetkisi bulunduğundan yapılacak üretim miktarı hesaplamasında idarenin öngörülerinin esas alınabileceği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede idarenin yapmış olduğu üretim kapasitesi hesaplamasında üretilmesine ihtiyaç duyulan toplam miktarın 666.483,83 m³ olarak belirlendiği, başvuruya konu ihalede temin edilmesi yeterlik kriteri olarak belirlenen ve ihalede çalıştırılması öngörülen sabit beton santralinin ise ihale sürecinde en az 648.000,00 m³ üretim kapasitesinin olması gerektiğinin düzenlendiği, dolayısıyla yeterlik kriteri olarak belirlenen üretim kapasitesi miktarının ihtiyaç duyulan üretim kapasitesinin altında belirlendiği anlaşılmıştır. Mobil beton santralinin ise idarenin öngöremediği durumlarda gerçekleştirmesi gereken hizmetlerin aksamaması için tedbiren ve belediye sınırlarının genişlemesi nedeniyle sabit beton santralinden beton naklinde oluşabilecek aksaklıkların önüne geçmek amacıyla istenildiği, bu kapsamda başvuru sahibinin şikâyet dilekçesinde yer verilenin aksine bu iki santralin üretiminin birlikte düşünülmemesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Yapılan incelemeler neticesinde idare tarafından ihale dokümanında yeterlik kriteri olarak belirlenen üretim kapasitelerinin başvuruya konu ihalede idarenin ihtiyaç duyduğu kapasiteleri ile orantılı olduğu tespit edildiğinden başvuru sahibinin söz konusu iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi