KİK Kararı: 2017/UY.III-1125

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/019
Gündem No : 56
Karar Tarihi : 19.04.2017
Karar No : 2017/UY.III-1125

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

ÇYÇ Yapı İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Yapsan Teknik İnşaat Turz. Taş. Gıda San. Tic. İhr. İth. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

1202/2 Sok. No: 31-614 Yenişehir/ İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Manisa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı,

Akmescit Mah. İzmir Cad. No: 311 45001 Yunusemre/MANİSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/506134 İhale Kayıt Numaralı “Manisa Gölmarmara 32 Derslikli Mesleki Teknik Lise ve Atölye Yapımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Manisa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından 28.12.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Manisa Gölmarmara 32 Derslikli Mesleki Teknik Lise ve Atölye Yapımı” ihalesine ilişkin olarak ÇYÇ Yapı İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Yapsan Teknik İnşaat Turz. Taş. Gıda San. Tic. İhr. İth. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 16.03.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.03.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.04.2017 tarih ve 19975 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.04.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/842 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale komisyonu tarafından geçerli teklifler üzerinden hesaplanan sınır değer sonucunda tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak tespit edildiği ve aşırı düşük tekliflerine yönelik yazılı açıklama istenildiği, kendileri tarafından yazılı açıklamada bulunulduğu, idarece yapılan değerlendirme neticesinde yazılı açıklamalarının aşağıda yer alan gerekçeler ile yeterli görülmediği;

a) Sorgulamaya tabi tutulan 23.243/11 poz numaralı iş kalemine ait yapılan açıklamada, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2016 yılı birim fiyatlarının kârsız tutarının altında birim fiyatın kullanıldığı, ayrıca söz konusu kaleme ilişkin herhangi bir analiz yapılmadığı,

b) Sorgulamaya tabi tutulan İNŞ.013, İNŞ.027/A, İNŞ.003, İNŞ.030/A, İNŞ.016 ile İNŞ.018 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ve analizlerinde malzeme, işçilik, makine-ekipman ve nakliye girdi maliyetlerinin ayrıntılı olarak gösterilmediği,

c) Sorgulamaya tabi tutulan 27.530/2A, 27.501/MK/A ile Y.27.581/A1 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ve analizlerin ihale konusu işe ait Teknik Şartname’ye uygun olmadığı, ayrıca hesap cetveline fiyat teklifi üzerinden yapılan analizlerdeki birim fiyatların yansıtıldığı,

Ancak söz konusu açıklamalarının yeterli görülmeme gerekçelerinin mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Manisa Gölmarmara 32 Derslikli Mesleki Teknik Lise ve Atölye Yapımı

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı ve türü:

B+Z+3 Katlı Lise Yapımı ve B+Z+3 Katlı Atölye Yapımı (1 adet)

ç) Yapılacağı yer:MANİSA/GÖLMARMARA…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir …” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan düzenlemelere göre başvuruya konu ihalenin adının “Manisa Gölmarmara 32 Derslikli Mesleki Teknik Lise ve Atölye Yapımı” olduğu, söz konusu ihale sonucunda ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacağı anlaşılmış olup bu ihale kapsamında kısmi teklif verilmesine izin verilmediği görülmüştür.

Başvuruya konu ihalenin süreci özetle şöyledir:

28.12.2016 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 15 (on beş) istekli tarafından teklif verildiği, söz konusu ihaleye teklif veren MKS Proje İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifi, teklif zarfının yapıştırılan yerinin adı geçen istekli tarafından imzalanmadığı, Umut İnş. Mimarlık Mühendislik Nakliye Medikal Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi, teklif ettikleri bedelin, rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı,

Söz konusu ihalede 13 (on üç) geçerli teklif kaldığı, ihale komisyonunca geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama neticesinde aşırı düşük teklif sınır değerin 11.475,828,95 TL olarak hesaplandığı ve sınır değerin altında teklif verdiği tespit edilen başvuru sahibi ÇYÇ Yapı İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Yapsan Teknik İnşaat Turz. Taş. Gıda San. Tic. İhr. İth. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Geylani Grup Yapı San Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük tekliflerine yönelik olarak yazılı açıklama talep edildiği, anılan istekliler tarafından süresi içerisinde yazılı açıklamada bulunulduğu, ancak söz konusu yazılı açıklamaların ise çeşitli gerekçelerle yeterli görülmeyerek iki isteklinin de tekliflerinin reddedildiği,

İhale komisyonu tarafından, verilen tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda ihalenin Baytek Isıtma Soğutma İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Çığır Yapı İnşaat Taahhüt Nakliye Harfiyat Temizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ürfan Söylemez İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Adeha İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Tüzemenler Yapı Grubu Metal Tur San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiası temelde, aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli görülmememe gerekçelerinin mevzuata uygun olmadığına ilişkindir.

Bu bağlamda, başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak ilgili görülen mevzuat hükümleri şöyledir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesine göre ihale komisyonu tarafından verilen teklifler değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder; bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. Bu kapsamda

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamalar ihale komisyonu tarafından dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirilmesi yapılacak olup bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilecektir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde yapım işlerinde aşırı düşük teklif açıklama sistemine ilişkin olarak, anılan Tebliğ’in “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38 ve “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde sınır değerin tespiti ve sınır değerin altındaki tekliflerin sorgulanmasına yönelik ayrıntılı açıklamalar bulunmaktadır.

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan anılan Tebliğ’in “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır…” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3.İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir…” açıklamaları yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi ve bu teklif sahiplerinden, yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntıların yazılı olarak istenilmesi gerektiği, bununla birlikte, idarece açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edileceği, söz konusu analiz girdilerine ilişkin olarak isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmeyeceği (işçilik girdileri hariç), bahsi geçen hususa ilişkin olarak da açıklama isteme yazılarında, açıklanması istenilmeyecek olan analiz girdilerine yer verileceği,

Diğer yandan, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanmış ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerektiği, isteklilerce teklifleri kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlanacak analizlerde ise, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdilerin gösterileceği, isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenilmesi durumunda yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin idarece verilen analiz formatlarına uygun olması gerektiği, aksi takdirde ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya Teknik Şartname’ye uygun olmayan açıklamaları sunan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda uyuşmazlığa konu ihaleye bakıldığında;

İhale komisyonu tarafından başvuru sahibinin teklifi, aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiş olup idarenin 17.01.2017 tarihli yazısı ile başvuru sahibinden aşırı düşük teklifine yönelik yazılı açıklama talep edildiği görülmüştür. Söz konusu yazının ilgili kısmı şöyledir:

“Manisa Gölmarmara 32 Derslikli Mesleki Teknik Lise ve Atölye Yapımı işi ihalesine vermiş olduğunuz teklifin 4734 sayılı Kanunun ilgili hükmü gereğince, aşırı düşük teklif kapsamında olduğu tespit edildiğinden, bununla ilgili aşağıda belirtilen hususlara ilişkin yazılı açıklamanızın tebliğ tarihinden itibaren 10 (on) iş günü içinde İdaremize ulaştırılması gerekmektedir ...”

Bunun üzerine, başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklifine ilişkin yapılacak olan yazılı açıklamanın sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerine ait ihale dokümanında yer alan bilgiler ile 17.01.2017 tarihli “aşırı düşük teklif açıklama” konulu yazı arasında eksiklik ve aşırı düşük teklif sahiplerini tereddüte düşürücü unsurların bulunduğu, bu eksiklik ve tereddüte düşürücü unsurların giderilmesi hususunda 23.01.2017 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu,

Şikâyet üzerine idare tarafından yapılan inceleme sonucunda idarenin 30.01.2017 tarihli “aşırı düşük teklif sorgulaması süre uzatımı” yazısı ile başvuru sahibinden aşırı düşük teklifine yönelik tekrar yazılı açıklama talep edildiği görülmüştür. Söz konusu yazının ilgili kısmı şöyledir:

“… İdaremize verilen 24.01.2017 tarihli dilekçenizde belirtilen hususların incelenmesi neticesinde iddianız yerinde görülmüş olup, yeniden düzenlenen açıklama istenilen iş kalemleri listeleri ve açıklama istenmeyen analiz girdileri listeleri yazımız ekinde gönderilmiş olup,

Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama, ekteki listede tarafınıza gönderilen iş kalemleri üzerinden yapılacak olup; bunlara ait fiyat analizlerinin;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen işin özgünlüğü,, hususlarında Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belgelere dayalı olarak yapacağınız yazılı açıklamanızı yapmak üzere 03.02.2017 tarihi mesai bitimi olan saat:17.00’a kadar ek süre verilmiş olup bu tarihe kadar idaremize ulaştırmanız hususunda ….”

Bahse konusu yazı ekinde, sorgulamaya tabi tutulacak 69 adet iş kalemi ve açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ile ihale dokümanı kapsamında isteklilere anılan Tebliğ’in Ek.Y.2’de mevcut olan örnek analiz formatının verildiği, söz konusu analiz formatında sorgulamaya tabi tutulan herhangi bir iş kalemine ait analiz girdi miktarlarına ilişkin bir belirleme yapılmadığı tespit edilmiştir.

Bunun üzerine, başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklifine ilişkin yapılacak olan yazılı açıklamanın sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için ek süre verilmesi gerektiği ve sorgulamaya tabi tutulan iş kalemleri arasında hatalı iş kalemlerinin bulunduğu hususunda 31.01. 2017 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu,

Şikâyet üzerine idare tarafından yapılan inceleme sonucunda idarenin 08.02.2017 tarihli “aşırı düşük teklif açıklama talebi” yazısı ile başvuru sahibinden aşırı düşük teklifine yönelik tekrar yazılı açıklama talep edildiği görülmüştür. Söz konusu yazının ilgili kısmı şöyledir:

“… hatalı olduğu belirtilen açıklama iş kalemleri listesi hakkında yapılan açıklamalar yazımız ekinde gönderilmiş olup,

Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama, ilgi (a) sayılı yazımız ekinde gönderilen iş kalemleri üzerinden yapılacak olup, yazımız ekindeki açıklamalar da dikkate alınarak; bunlara ait fiyat analizlerinin;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen işin özgünlüğü,, hususlarında Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belgelere dayalı olarak açıklamanızı yapmak üzere tebliğ tarihini izleyen 5 (beş) iş günü içerisinde idaremize ulaştırmanız hususunda bilgi ve gereğini rica ederim.

Bahse konu yazıda yer alan ilgi (a) sayılı yazının ise 30.01.2017 tarihli “aşırı düşük teklif sorgulaması süre uzatımı” konulu, aşırı düşük tekliflere yönelik tekrar istenilen yazılı açıklama talebi yazısı olduğu anlaşılmıştır.

Bu kapsamda, sorgulamaya tabi tutulacak 69 adet iş kalemi incelendiğinde, söz konusu kalemler arasında yer alan 27.501/MK/A poz numaralı “250 Çimento Dozlu Harçla Düz Sıva Yapılması”, 27.530/2A poz numaralı “Hazır makine sıvası ile duvarlara 12 mm kalınlığında tek kat alçı sıva yapılması (Beton, tuğla ve benzeri yüzeylere)”, İNŞ.003 poz numaralı “Drenaj Levhası Yapılması”, İNŞ.013 poz numaralı “Titreşim Engelleyici Ses Yalıtımı Yapılması”, İNŞ.016 poz numaralı “Öğrenci ve Personel Soyunma Dolabı Sistemi 60X90”, İNŞ.018 poz numaralı “Dolap Sistemi 40x50 (Radyatör olan duvarlara koyulmamıştır)”, İNŞ.027/A poz numaralı “Temperli 6 MM Dış Cam +16+Low-E Kaplamalı 6 mm Temperli Temini ve Montajı”, İNŞ.030/A poz numaralı “8 mm elyaf takviyeli düz levha çatı kaplaması yapılması” ve Y.27.581/A1 poz numaralı “200 kg çimento dozlu tesviye tabakası yapılması 4 CM” gibi iş kalemlerinin özel iş kalemleri niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan hususlar bir arada değerlendirildiğinde, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmekte olup, teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak açıklama kapsamında sunulacak analiz formatının idare tarafından verilen bu analiz formatı ile uyumlu olması zorunluluğu bulunmaktadır.

Diğer yandan, uyuşmazlığa konu ihalede sorgulamaya tabi tutulan iş kalemleri arasında yer alan ve özel iş kalemi niteliğindeki iş kalemlerine ilişkin hazırlanan analizlerin anılan Tebliğ’de belirtildiği üzere “ayrıntılı analiz” niteliği taşımadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla, bu haliyle aşırı düşük teklif sorgulama işleminin usulüne uygun olarak gerçekleştirilmediği, bu şekilde yapılan bir sorgulama sonucunda aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesinin imkân dâhilinde olmadığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede,

a) Sorgulamaya tabi tutulan özel iş kalemlerine ait birim fiyat analizlerinin temel girdilere (malzeme, işçilik, diğer malzeme girdileri, makine girdileri vb.) kadar ayrıştırılarak yapılması,

b) Özel iş kalemlerine ait analizlerde aynı poz numarasına sahip girdilerin miktar ve tutarlarının toplanması,

c) Yukarıdaki işlemlerden sonra Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi,

d) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre aynı girdinin birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alması halinde, bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi (Örneğin bir girdinin birden fazla özel iş kalemi analizinde yer alması durumunda, eğer bu özel iş kalemleri analizlerinden en az birinde bu girdisinin oranı söz konusu analiz toplamının %3’ünün üstünde olması halinde açıklama istenilmesi),

e) Açıklama istenilecek özel iş kalemlerinin tümüne ilişkin olarak tek bir açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin hazırlanması,

Hazırlanan açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ile birlikte temel girdilerin cins ve miktarlarının gösterildiği, açıklama istenilecek özel iş kalemlerine ait analiz formatlarının sınır değer altında teklif veren isteklilere gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, sorgulamaya tabi tutulan özel pozlara ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının yukarıda belirtildiği şekliyle hazırlanarak, aşırı düşük teklif yazısı ekinde isteklilere gönderilmek suretiyle teklif fiyatı sınır değerin altında olan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi