KİK Kararı: 2017/UY.II-960

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/015
Gündem No : 78
Karar Tarihi : 29.03.2017
Karar No : 2017/UY.II-960

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Ziver İnş. Taah. Mad. Turz. Paz. San. Tic. A.Ş.,

Yıldızevler Mah. 718. Cad. No: 12 Demirci Plaza Çankaya/Ankara

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü,

Pirebi Mah. Feritpaşa Cad. No: 3 Anıt Alanı 42040 Meram/Konya

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/435195 İhale Kayıt Numaralı “Niğde Çiftlik İlçesi Divarlı Beldesi Taşkın Koruma İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü tarafından 13.12.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Niğde Çiftlik İlçesi Divarlı Beldesi Taşkın Koruma İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Ziver İnş. Taah. Mad. Turz. Paz. San. Tic. A.Ş.nin 30.01.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 17.02.2017 tarih ve 9872 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.02.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/459 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Ali Nafi İner İnş. Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Hakan Bahar İnş. Taah. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Bahri Gürsoy - Maş İnş. San. ve Tic. A. Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olarak;

1. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan iş kalemlerine ilişkin analizlerde, analiz girdilerinin hatalı olduğu, açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin idarece verilen analiz girdilerinden farklı alındığı, bu girdi tutarlarının “0,00 TL" olarak gösterildiği, söz konusu imalatların açıklama istenilmeyen analiz girdileri olmadan fen ve sanat kurallarına göre yapılamayacağı ve bu şekilde bir açıklamanın kabulünün mümkün olmadığı,

2. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olduğu, işçilik maliyetleri için en az asgari ücretin esas alınması gerekirken işçilik maliyetlerinin fiyat tekliflerine konu edildiği ve bazı fiyat tekliflerinde “işçilik dahildir” ibaresine yer verilmek suretiyle mevzuata aykırı açıklama yapıldığı,

3. Aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama sunan adı geçen isteklilerin açıklamaları kapsamında sunduğu hesap cetvelleri ve analizlerinde aritmetik hatalar bulunduğu,

4. Açıklama istenen iş kalemlerinin idarece belirtilen imalat birimleri ile adı geçen isteklilerin açıklamalarında belirttiği imalat birimlerinde uyumsuzluklar bulunduğu (kg, litre. m2,m3 adet, vb.), piyasadan alınan proforma faturalardaki malzemelerin birimi ile (kg. litre, m2,m3 adet, vb.) idarenin analiz örneklerinde yer alan girdilerdeki birimlerin farklı olduğu, bu şekliyle yapılan açıklamaların mevzuat hükümlerine uygun olmadığı,

5. İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması vermesi istenilen isteklilere verilen iş kalemlerine ilişkin analizlerde yer alan girdi miktarlarının, adı geçen istekliler tarafından düşürülmek suretiyle imalat girdilerinin miktarlarının kendi lehlerine değiştirdikleri ve böylelikle söz konusu iş kalemleri için teklif ettikleri düşük fiyatlara uygun hale getirdikleri,

6. Piyasadan temin edilecek girdilere ilişkin açıklamaları kapsamında tevsik etmiş oldukları fiyat teklifleri/proforma faturalarda Vergi Usul Kanunu ve diğer Mali mevzuat gereği bulunması zorunlu olan bilgileri taşımadığı, fiyat teklifleri/proforma faturalarda teklife konu her bir girdinin fiyatının ayrı ayrı gösterilmediği, fiyat teklifleri/proforma faturaların teklifi veren kişiler ile meslek mensubu tarafından imzalanmadığı, fiyat teklifleri/proforma faturaların üzerinde teklifi veren kişiler ile meslek mensuplarının kaşesi ve iletişim bilgilerinin bulunmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1'inci maddesine aykırı şekilde bazı fiyat teklifleri üzerinde meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin yazılmadığı,

7. Fiyat teklifleri/proforma faturalar ile ilgili olarak maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının düzenlenmediği, fiyat teklifi ekinde yer alan tutanakların anılan Tebliğ'e uygun olmadığı, Maliyet satış tutarı tespit tutanaklarında geçici vergi beyanname döneminin belirtilmediği ve eksik bilgiler içerdiği, buna göre mevzuata aykırı olarak düzenlenen tutanakların kabul edilmemesi gerektiği, fiyat teklifleri/proforma faturaları veren kişiler ile fiyat teklifini imzalayarak onaylayan meslek mensupları arasında geçerli bir tam tasdik sözleşmesi bulunmadığı,

8. Fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren kişilerden alınmadığı, fiyat tekliflerinde hesaplama hatası ve bilgi eksiklikleri olduğu,

9. Analizler ile fiyat teklifleri arasında uyumsuzluk ve çelişkiler bulunduğu, analizlerde yer alan girdiler ile fiyat tekliflerine konu olan girdilerin birbirinden farklı olduğu,

10. Açıklaması istenen iş makinelerinin edinme maliyetinin mevzuata uygun şekilde açıklanmadığı, söz konusu analiz girdilerine ilişkin olarak amortisman öngörülerek yapılan açıklamalarda ise ilgili meslek mensubunca düzenlenmiş amortisman tespit tutanağının sunulmadığı, idarenin iş makineleri için analizlerde adet olarak öngördüğü makine girdisinin miktarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenen makine analizindeki oranlara göre tespit edildiğinden sıfır makine bedeli esas alınarak açıklanması gerektiği halde amortismana dayalı olarak yapılan açıklamanın hukuka aykırı olduğu, tüm iş makinelerinin amortisman oranlarının 333 sıra nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğ’ine aykırı olarak hesaplandığı, bu makineler için alınan fiyat tekliflerinde araçların motor güçlerine ve teknik özelliklerine yer verilmediği, belirtilen özelliklerin idarece istenen kriterleri karşılamadığı, makine amortisman bedellerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Rayiçlerinden daha düşük alındığı, makine çalışma saatlerini arttırmadan sadece amortisman girdilerinin düşürüldüğü,

11. Açıklama istenen iş kalemlerinde bulunan mazot girdisine ilişkin birimin isteklilerce sunulan fiyat tekliflerinde litre olarak belirtildiği, ancak idare tarafından hazırlanan analizlerde mazot gideri ile ilgili olarak kilogram ölçüsü kullanıldığı için isteklilerin litre olarak aldıkları fiyatları kilograma çevirmeleri gerekirken çevirmedikleri, ayrıca akaryakıt için öngörülen bedelin EPDK'nın günlük il bazında belirlenen bedelden düşük olduğu ve bu yönüyle de kabul edilmemesi gerektiği,

12. Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13'üncü maddesinde yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemleri için analiz sunulması zorunlu olmayıp üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabileceği, bunun dışında esaslı bir işçilik veya malzeme gerektiren işler için analiz sunulmasının zorunlu olduğunun belirtildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak tevsik edilen kazı işleri, nakliye işleri, dolgu işleri, filtre işleri gibi işlerinin niteliği itibari ile esaslı işçilik ve malzeme giderlerini barındırdığı, ancak bu girdilere ilişkin alınan fiyat teklifinde analiz sunulmadığından anılan Tebliğ açıklaması doğrultusunda sunulan fiyat teklifinin bu yönü ile mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen Niğde Çiftlik İlçesi Divarlı Beldesi Taşkın Koruma İnşaatı işinin açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, 18.01.2017 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin, aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun bulunan Ali Nafi İner İnş. Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Hakan Bahar İnş. Taah. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir.” düzenlemesi yer almaktadır.

20.12.2016 tarihinde teklifleri sınır değer altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında “Divarlı-4”, “Divarlı-5” ve “Divarlı-6” iş kalemlerine ilişkin açıklama istenildiği, söz konusu yazı ekinde açıklama istenilecek iş kalemleri listesi ile açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin verildiği, ihale dokümanı kapsamında analiz formatlarına yer verildiği görülmüş olup, söz konusu isteklilerden Ali Nafi İner İnş. Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Hakan Bahar İnş. Taah. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Bahri Gürsoy - Maş İnş. San. ve Tic. A. Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmuştur.

a) Ali Nafi İner İnş. Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Hakan Bahar İnş. Taah. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

1. Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin yapılan açıklamada, açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin idarece belirlenen analiz girdilerinden farklı alınmadığı, bazı analiz girdilerinin miktar ve birim fiyatlarının çarpımları sonucunda 0,00 TL bedellerin öngörüldüğü, ancak Kurumca yapılan re’sen düzeltme sonucunda bulunan tutarın analiz fiyatlarında değişikliğe sebebiyet vermediği,

2. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı, işçilik analiz girdilerinin fiyat tekliflerine konu edilmediği,

3. Sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, açıklama istenilmeyen analiz girdilerinde çarpım hataları bulunmakla birlikte Kurumca yapılan re’sen düzeltmeler sonucunda teklif fiyatına etki etmediği anlaşılmış olup, bunun haricinde analizlerde aritmetik hata bulunmadığı,

4. Açıklama istenen iş kalemlerinin idarece belirtilen imalat birimleri ile adı geçen isteklinin açıklamalarında belirttiği imalat birimlerinde uyumsuzluklar bulunmadığı,

5. Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlerde yer alan girdi miktarlarının, adı geçen istekli tarafından düşürülmediği, imalat girdilerinin miktarlarının kendi lehlerine değiştirilmediği,

6-7-8-9) Açıklama kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi sunulmadığı,

10. Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin açıklama istenilen analiz girdileri arasında yer alan iş makinelerinin saatlik maliyetlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan rayiçler ve birim fiyatlar üzerinden hesaplandığı, ayrıca bir açıklama yöntemine başvurulmadığı,

11. Mazot analiz girdisi tutarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan ve birimi kilogram(kg) olan rayiç kullanılarak hesaplandığı,

12. Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13'üncü maddesinde belirtilen yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin açıklama kapsamında yer almadığı anlaşılmış olup, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunması işleminde mevzuata aykırılık tespit edilmemiştir.

b) Bahri Gürsoy - Maş İnş. San. ve Tic. A. Ş. İş Ortaklığının sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

1. Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin yapılan açıklamalarda, açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin idarece belirlenen açıklama analiz girdilerinden farklı alınmadığı, bütün analiz girdileri için geçerli bedeller öngörüldüğü,

2. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı, işçilik analiz girdilerinin fiyat tekliflerine konu edilmediği,

3. Sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, açıklama istenilmeyen analiz girdilerinde ve hesap cetvellerinde aritmetik hataya bulunmadığı,

4. Açıklama istenen iş kalemlerinin idarece belirtilen imalat birimleri ile adı geçen isteklinin açıklamalarında belirttiği imalat birimlerinde uyumsuzluklar bulunmadığı,

5. Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlerde yer alan girdi miktarlarının, adı geçen istekli tarafından düşürülmediği, imalat girdilerinin miktarlarının kendi lehlerine değiştirilmediği,

6. Açıklama kapsamında “C25/30 beton harcı hazır beton harçları” analiz girdisi için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinin tek bir analiz girdisine ilişkin olduğu, teklifi veren kişiler ile meslek mensubu tarafından imzalandığı, teklifi veren kişi ile meslek mensubunun kaşesi ve iletişim bilgilerinin bulunduğu, Kamu İhale Genel Tebliğdin 45.1.13.1'inci maddesinde belirtilen fiyat teklifleri üzerinde meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin yazıldığı,

7. Fiyat teklifi ile ilgili olarak satış tutarı tespit tutanaklarının düzenlendiği, fiyat teklifi ekinde yer alan tutanakların anılan Tebliğ'e uygun olduğu, satış tutarı tespit tutanaklarında geçici vergi beyanname döneminin belirtildiği, fiyat teklifi veren şirket ile fiyat teklifini imzalayarak onaylayan meslek mensupları arasında imzalanan sözleşmenin sunulduğu,

8. Fiyat teklifinin teklife konu alanda faaliyet gösteren Pars Yapı Elemanları San. ve Tic. Ltd. Şti.den alındığı, 09.07.2013 tarihli 8359 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’nde söz konusu şirketin amaç ve konularına yer verilen kısımda “hazır beton ve yapı kimyasalları alımı, satımı, ithalatı ve ihracatını ve üretimini yapmak” ifadelerine yer verildiği, fiyat teklifinde hesaplama hatası ve bilgi eksikliklerinin olmadığı,

9. Analizler ile fiyat teklifleri arasında uyumsuzluk ve çelişkiler bulunmadığı, analizlerde yer alan girdiler ile fiyat teklifine konu olan girdilerin birbirinden farklı olmadığı,

10. Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin açıklama istenilen analiz girdileri arasında yer alan iş makinelerinin saatlik maliyetlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan rayiçler ve birim fiyatlar üzerinden hesaplandığı, ayrıca bir açıklama yöntemine başvurulmadığı,

11. Mazot analiz girdisi tutarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan ve birimi kilogram(kg) olan rayiç kullanılarak hesaplandığı,

12. Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13'üncü maddesinde belirtilen yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin açıklama kapsamında yer almadığı değerlendirilmiş olup, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunması işleminde mevzuata aykırılık tespit edilmemiştir.

Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında, ihale üzerinde bırakılan Ali Nafi İner İnş. Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Hakan Bahar İnş. Taah. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Bahri Gürsoy - Maş İnş. San. ve Tic. A. Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiaları uygun bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi