KİK Kararı: 2017/UY.II-957

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/015
Gündem No : 75
Karar Tarihi : 29.03.2017
Karar No : 2017/UY.II-957

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Borege İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Balaban Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

Bahriye Üçok Mah. 1828/7 Sokak No: 39 Daire: 3 Karşıyaka/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Manisa Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı,

Merkez Efendi Mah. 3819 Sokak (Nur Sokak) No:80/B Yunusemre/MANİSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/554037 İhale Kayıt Numaralı “Manisa Genelinde Muhtelif Yerlerde Maski Çalışmalarından Dolayı Bozulan Cadde ve Sokaklarda Tamirat Yapılması ve Parke, Bordür, Oluk Döşenmesi Yapım İşi (2.Kısım)” ihalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Manisa Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 16.01.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Manisa Genelinde Muhtelif Yerlerde Maski Çalışmalarından Dolayı Bozulan Cadde ve Sokaklarda Tamirat Yapılması ve Parke, Bordür, Oluk Döşenmesi Yapım İşi (2.Kısım)” ihalesine ilişkin olarak Borege İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Balaban Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 09.02.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.02.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.02.2017 tarih ve 10598 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.02.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/489 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalede Yapım İşleri Benzer İş Grupları Tebliği’ndeki A/V grubu işlerin benzer iş olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığı, ihaleye katılan diğer isteklilerin de iş deneyim belgelerinin benzer işe uygun olup olmadığının incelenmesi gerektiği,

2. Puanlama tablosunda yaklaşık maliyet ile isteklilerce teklif edilen tutarların yanlış yazılarak puanlamanın hatalı yapıldığı,

3. Teknik Şartname'nin ÖZEL-1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 ve 16 numaralı iş kalemlerine ait birim fiyat tariflerinde nakliye giderlerinin yer aldığı, ancak nakliyelerin nereye yapılacağı ve işin ne kadarının hangi ilçelerde yapılacağının belirtilmediği, bu nedenle yaklaşık maliyeti oluşturan birim fiyatların hatalı belirlendiği, ayrıca Teknik Şartname'de Özel-15 iş kalemine ait birim fiyat tarifinin yer almadığı,

4. İhalede fiyat dışı unsur olarak belirlenen iş kalemlerine verilecek puanların, iş kalemlerinin yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlıklarına göre belirlenmediği,

5. Şikâyete konu ihalede yaklaşık maliyeti oluşturan ve aynı zamanda puanlamada dikkate alınacak olan Özel-1, 3, 5 ve 11 poz numaralı iş kalemlerine ait birim fiyatların objektif verilere göre belirlenmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde;ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

…

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

…

(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz.

…

(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “…(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz...” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Manisa Genelinde Muhtelif Yerlerde Maski Çalışmalarından Dolayı Bozulan Cadde ve Sokaklarda Tamirat Yapılması ve Parke, Bordür,Oluk Döşenmesi Yapım İşi (2.Kısım)

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Miktar:17 kalem cadde ve sokak tamirat işi
Türü:Yapım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Manisa İli Genelinde Maski çalışmaları tarafından bozulan cadde ve sokaklar

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler” başlıklı 7.6’ncı maddesinde “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi’nde yer alan A/V Grubu İşler” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde altyapı işlerinin (A) grubu başlığında sınıflandırıldığı, bu başlık altında köprü ve viyadük işleri, boru ve iletim hattı işleri, su yapıları işleri vs. gibi çeşitli grupların yer aldığı, bunların arasında yer alan A/V grubunun ise idarece benzer iş olarak kabul edileceği, söz konusu A/V grubu işler içerisinde; otoyollar, devlet, il ve köy yolları ile cadde ve sokak yapım işlerinin yer aldığı görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, Nimtaş İnş. Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ay-Tekinler İnş. Malzemeleri ve Beton Mamulleri Tic. Taah. Ltd. Şti. İş Ortaklığının iş deneyimini tevsiken Manisa Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından Nimtaş İnş. Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ay-Tekinler İnş. Malzemeleri ve Beton Mamulleri Tic. Taah. Ltd. Şti. İş Ortaklığı adına düzenlenen 23.11.2016 tarihli ve 2016/207935-1562161-1-16569 sayılı iş bitirme belgesini sunduğu, söz konusu iş bitirme belgesinde, işin adının “Manisa İli Genelinde Muhtelif Yerlerde Maski Çalışmalarından Dolayı Bozulan Cadde ve Sokaklarda Tamirat Yapılması İşi” olduğu, uygulanan yapı tekniğinin “Kilitli parke taşı, bordür, yağmur oluğu döşenmesi ve altyapı sistemlerinin baca yükseltmelerinin yapılması” olduğu, geçici kabul tarihinin 11.11.2016, belge tutarının 19.161.839,10 TL olduğu, iş deneyim belgesinde Nimtaş İnş. Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ortaklık oranının %51, Ay-Tekinler İnş. Malzemeleri ve Beton Mamulleri Tic. Taah. Ltd. Şti.nin ise ortaklık oranının %49 olduğu tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi kapsamında sunmuş olduğu iş ortaklığı beyannamesine bakıldığında Nimtaş İnş. Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin %51 ortaklık oranı ile pilot ortak, Ay-Tekinler İnş. Malzemeleri ve Beton Mamulleri Tic. Taah. Ltd. Şti.nin ise %49 oranını ile özel ortak olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, isteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak iş deneyim belgesi sunmaları gerektiği, kamu ihale mevzuatı gereğince istekliler tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin, ihale konusu işe veya benzer işe uygun olmasının arandığı, gerçek veya tüzel kişilerin ihaleye iş ortaklığı olarak katılması durumunda, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlamasının zorunlu olduğu, ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin söz konusu oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulunun aranmayacağı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının ortaklık oranları ile yapısının aynı olarak daha önce gerçekleştirmiş oldukları işten elde ettikleri iş bitirme belgesinin sunulduğu, şikâyete konu ihalede ihale konusu işin Manisa Genelinde Muhtelif Yerlerde Maski Çalışmalarından Dolayı Bozulan Cadde ve Sokaklarda Tamirat Yapılması ve Parke, Bordür, Oluk Döşenmesi Yapım İşi olduğu dikkate alındığında, söz konusu iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığı, ancak ihale konusu iş ile aynı olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, başvuru sahibinin “ihaleye katılan diğer isteklilerinde iş deneyim belgelerinin benzer işe uygun olup olmadığının incelenmesi gerektiği” yönündeki iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi uyarınca kararın (B) kısmında incelendiği, yapılan inceleme sonucunda da herhangi bir aykırılığın tespit edilmediği anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin “puanlama tablosunda yaklaşık maliyet ile isteklilerce teklif edilen tutarların yanlış yazılarak puanlamanın hatalı yapıldığı” yönündeki iddiasına yönelik olarak idarenin 17.02.2017 tarihinde EKAP üzerinden gönderdiği cevabî yazısı incelendiğinde, puanlama yapılırken sehven hata yapıldığı, tekrar yapılan puanlamada ise başvuru sahibi ile Gopyol Altyapı ve İnş. A.Ş. - Ce-Ka Beton Madencilik İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının puanında herhangi bir değişikliğin olmadığı, sadece ihale üzerinde bırakılan isteklinin puanının 95 olarak değiştiği, ancak sıralamanın değişmediği ve düzeltilen puan tablosunun isteklilere gönderileceğinin belirtildiği görülmüştür.

İdare tarafından 17.02.2017 tarihinde EKAP üzerinden isteklilere gönderilen puanlama tablosunda da başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde bahsetmiş olduğu hatanın düzeltildiği görülmüş olup, idarece başvuru sahibinin söz konusu iddiası açısından düzeltici işlem tesis edildiği anlaşılmıştır. Bu durumda iddia konusuz kaldığından, başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.

…

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir…” hükmü ile,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi…izleyen günden itibaren başlar

…

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinin birinci fıkrasında, idareye şikâyet süresinin, ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün olduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki düzenlemeden, istekli olabileceklerin ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar hakkında başvuruda bulunabilecekleri, “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki düzenlemesinden ise, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için şikâyet başvuru süresinin, dokümanın satın alındığı, ihale dokümanının ilana yansıyan hükümleri için de ilk ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ikinci fıkrasında ise ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılmasının da zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde başvuru sahibinin başvuru ehliyetine sahip olup olmadığı, (c) bendinde ise, başvuruların süresinde yapılıp yapılmadığı yönünden inceleneceği, “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği düzenlenmiştir.

Başvuru sahibi, itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan “Teknik Şartname'nin birim fiyat tariflerinde yer alan ÖZEL-1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 ve 16 numaralı birim fiyat tariflerinde nakliye giderlerinin yer aldığı, ancak nakliyelerin nereye yapılacağı ve işin ne kadarının hangi ilçelerde yapılacağının belirtilmediği, bu nedenle yaklaşık maliyeti oluşturan birim fiyatların hatalı belirlendiği, ayrıca Teknik Şartname'de Özel-15 iş kalemine ait birim fiyat tarifinin yer almadığı” yönündeki iddiasında, dolaylı olarak yaklaşık maliyeti oluşturan birim fiyatların hatalı belirlenmesinin, Teknik Şartname’de ÖZEL-1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 ve 16 numaralı birim fiyat tariflerinde yer alan nakliye giderlerine ilişkin olarak; nakliyelerin nereye yapılacağı ve işin ne kadarının hangi ilçelerde yapılacağının belirtilmediğinden kaynaklandığını ifade ettiğinden, söz konusu iddianın yaklaşık maliyete yönelik bir iddia değil, ihale dokümanına yönelik bir iddia olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanının 11.01.2017 tarihinde satın alındığı, dolayısıyla itirazen şikâyet başvurusunda dile getirilen söz konusu iddiasının farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihin, ihale dokümanının satın alındığı tarih olan 11.01.2017 olduğu, ihale tarihinin 16.01.2017 olduğu dikkate alındığında en geç 11.01.2017 tarihinde idareye yapılacak şikâyet başvurusunda iddiasının dile getirilmesi gerekirken, başvuru sahibinin söz konusu iddiasını, 09.02.2017 tarihinde yapmış olduğu şikâyet başvurusuna konu ettiği, bu başvuruya idarece verilen cevap üzerine Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, ayrıca başvuru sahibinin ihaleye teklif vererek istekli sıfatını haiz olduğu, dolayısıyla istekli olabilecek sıfatını haiz olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin 3’üncü iddiasının ehliyet ve süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.

….

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir…” hükmü ile,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi…izleyen günden itibaren başlar

…

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinin birinci fıkrasında, idareye şikâyet süresinin, ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün olduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki düzenlemeden, istekli olabileceklerin ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar hakkında başvuruda bulunabilecekleri, “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki düzenlemesinden ise, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için şikâyet başvuru süresinin, dokümanın satın alındığı, ihale dokümanının ilana yansıyan hükümleri için de ilk ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ikinci fıkrasında ise ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılmasının da zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde başvuru sahibinin başvuru ehliyetine sahip olup olmadığı, (c) bendinde ise, başvuruların süresinde yapılıp yapılmadığı yönünden inceleneceği, “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği düzenlenmiştir.

Kamu ihale mevzuatı gereğince, ihale dokümanı kapsamında, İdari Şartname, Teknik Şartname ve birim fiyat teklif cetveli gibi standart formlar yer almakta ve ihaleye katılacak gerçek veya tüzel kişiler söz konusu ihale dokümanını satın alarak istekli olabilecek sıfatını haiz olmaktadır. Buna göre ihale dokümanındaki hukuka aykırılıkların istekli olabilecekler tarafından farkına varıldığı veya farkına varılması gerektiği tarihin ihale dokümanının satın alındığı tarih olduğu bilinmektedir.

Başvuru sahibi itirazen şikâyet dilekçesinde “ihalede fiyat dışı unsur olarak belirlenen iş kalemlerine verilecek puanların, iş kalemlerinin yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlıklarına göre belirlenmediği”ni iddia etmektedir. İdari Şartname’de fiyat dışı unsur olarak belirlenen iş kalemleri ile bu iş kalemlerine ait puanlar yer almaktadır. Ayrıca birim fiyat teklif cetvelinde söz konusu iş kalemlerinin miktarları belirli olduğundan, ihaleye teklif veren basiretli bir tacirin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerinin piyasa koşulları çerçevesinde fiyatlarını ve toplam teklif tutarı içerisindeki ağılıklarını bilmesi beklenir.

Dolayısıyla başvuru sahibinin, ihale dokümanı kapsamında verilen birim fiyat teklif cetveli üzerinden fiyat dışı unsur olarak belirlenen iş kalemlerinin yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlıklarını tahmini olarak bulabileceği, bu itibarla başvuru sahibinin “ihalede fiyat dışı unsur olarak belirlenen iş kalemlerine verilecek puanların, iş kalemlerinin yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlıklarına göre belirlenmediği” yönündeki iddiasının yaklaşık maliyete yönelik bir iddia değil, ihale dokümanına yönelik bir iddia olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanının 11.01.2017 tarihinde satın alındığı, dolayısıyla itirazen şikâyet başvurusunda dile getirilen söz konusu iddiasının farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihin, ihale dokümanının satın alındığı tarih olan 11.01.2017 olduğu, ihale tarihinin 16.01.2017 olduğu dikkate alındığında en geç 11.01.2017 tarihinde idareye yapılacak şikâyet başvurusunda iddiasının dile getirilmesi gerekirken, başvuru sahibinin söz konusu iddiasını, 09.02.2017 tarihinde yapmış olduğu şikâyet başvurusuna konu ettiği, bu başvuruya idarece verilen cevap üzerine Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, ayrıca başvuru sahibinin ihaleye teklif vererek istekli sıfatını haiz olduğu, dolayısıyla istekli olabilecek sıfatını haiz olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin 4’üncü iddiasının ehliyet ve süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar…” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, idareye şikâyet başvuru süresinin idarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı,15’inci maddesinde, Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16’ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığının inceleneceği 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde ihale komisyonu tarafından ihale tarihi olan ilk oturumda yapılması gereken işlemlerin sayıldığı, yapılacak işlemler arasında ilk oturumda isteklilerce teklif edilen tutarlar ile yaklaşık maliyetin açıklanacağının belirtildiği, dolayısıyla yaklaşık maliyet tutarının ihale tarihinde gerçekleştirilen ilk oturumda alenileştiği, bu çerçevede yaklaşık maliyete yönelik yapılacak şikâyet konularının farkına varılmış olması gereken tarihin yaklaşık maliyetin alenileştiği ilk oturum olan ihale tarihi olduğu anlaşılmıştır.

07.03.2017 tarihli ve 518 sayılı yazı ile idareden, yaklaşık maliyeti oluşturan ve puanlamada esas alınan iş kalemlerine ait birim fiyatların ihale tarihinde hazır bulunanlar huzurunda açıklanıp açıklanmadığı hakkında bilgi istenilmiştir.

İdarenin 15.03.2017 tarihli ve 54291310-622.03-E.17368 sayılı cevabi yazısında, yaklaşık maliyeti oluşturan ve puanlamada esas alınan iş kalemlerine ait birim fiyatların ihale tarihinde açıklandığı belirtilmiştir.

Bu çerçevede isteklilerin yaklaşık maliyete yönelik şikâyet başvurularını, ihale tarihini izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde idareye yapmaları gerekmektedir.

Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmenin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır. Dolayısıyla itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddia kapsamında puanlamaya esas teşkil eden iş kalemlerinin birim fiyatlarının objektif belirlenmediği ifade edilmekte olup, idarenin 15.03.2017 tarihli ve 54291310-622.03-E.17368 sayılı cevabi yazısında, yaklaşık maliyeti oluşturan ve puanlamada esas alınan iş kalemlerine ait birim fiyatların ihale tarihinde açıklandığı belirtildiğinden, şikâyete konu işlemin farkına varılma tarihi olarak ihale tarihinin esas alınması gerekmektedir.

Yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin yaklaşık maliyeti oluşturan ve puanlamada esas alınan iş kalemlerine ait birim fiyatları öğrendiği tarihin ihale tarihi (16.01.2017) olduğu, başvuru sahibinin söz konusu iddiasını 26.01.2017 tarihine kadar idareye şikâyet başvurunda dile getirmesi gerekirken, 09.02.2017 tarihinde yapmış olduğu şikâyet başvurusuna konu ettiği, bu başvuruya idarece verilen cevap üzerine Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin 5’inci iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi