KİK Kararı: 2017/UY.II-880

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/014
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 22.03.2017
Karar No : 2017/UY.II-880

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Helvalı İnşaat Taah. San. Turz. ve Tic. Ltd. Şti.,

Gmk Bulvarı No: 108/21 Maltepe ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 4’üncü Bölge Müdürlüğü,

Etlik Cad. No: 39 06110 Altındağ/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/141298 İhale Kayıt Numaralı “(Nallıhan - Mudurnu ) Ayr.- (Nallıhan - Göynük )Ayr. İl Yolu Km: 0+000-15+391 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 4’üncü Bölge Müdürlüğü tarafından 24.05.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Nallıhan - Mudurnu ) Ayr.- (Nallıhan-Göynük) Ayr. İl Yolu Km:0+000 - 15+391 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Helvalı İnşaat Taah. San. Turz. ve Tic. Ltd. Şti.nin 13.02.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.02.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.02.2017 tarih ve 11263 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.02.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/505 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Başvuruya konu ihaleye teklif verildiği, teklif tutarlarının sınır değerin altında olmasından dolayı idare tarafından kendilerinden aşırı düşük teklif açıklama yapılmasının talep edildiği, 23.01.2017 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye sunulduğu, 01.02.2017 tarihinde tebliğ edilen 2 numaralı kesinleşen ihale kararı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının idare tarafından uygun bulunmadığı, idareye yapılan şikâyet başvurularının reddedildiği, aşağıda belirtildiği üzere idarenin ret gerekçelerinin yerinde olmadığı,

a) İdarenin ihale dokümanında yer verdiği itinererde ariyet ocağının yeri ile taş ocağının yerinin gösterildiği, bu kapsamda aşırı düşük teklif açıklamalarının itinererde gösterilen yerler ve bu yerlere göre hesaplanmış ortalama taşıma mesafelerine göre yapıldığı, idare tarafından oluşturulan yaklaşık maliyete esas taşıma mesafeleri ile aşırı düşük teklif açıklamalarındaki taşıma mesafelerinin birbiriyle uyumlu olduğu, bu nedenle nakliye mesafelerinin tevsik edilmediği gerekçesi ile aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmamasının mümkün olmadığı, bu konuyla ilgili emsal Kurul kararlarının bulunduğu,

Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında T1, T2 ve T3 numaralı iş kalemlerinde nakliye girdilerine yönelik 1 adet fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, anılan üç iş kaleminde nakliye girdilerinin aynı cins ve özellikteki malzemelerin nakli olduğu, sadece taşıma mesafelerinin birbirinden farklı olduğu, bu farklılığa istinaden fiyat teklifinde satış tutarı tespit tutanağındaki fiyatlarla uyumlu olarak üç ayrı fiyat oluşturulduğu, bu nedenle idarenin bir adet fiyat teklifinde nakliyeye yönelik üç analize yer verildiği gerekçe gösterilerek açıklamalarının uygun bulunmamasının yerinde olmadığı, fiyat teklifine dayanak olan satış tutarı tespit tutanağında yer alan hesaplamalar ve tutanakta yer alan bilgilerin doğruluğundan meslek mensubunun sorumlu olduğu, satış tutarı tespit tutanağındaki bilgilerin tevsik edilmesi gerektiğine ilişkin ihale mevzuatında bir düzenleme olmadığından idarenin fiyat teklifine dayanak olan satış tutarı tespit tutanağında yer alan hesaplamayla ilgili tevsik edici herhangi bir belgenin bulunmadığı gerekçesinin yerinde olmadığı, ayrıca fiyat teklifinde belirtilen 5,120 km, 1,765 km ve 1,500 km mesafelerinin yaklaşık maliyette kullanılan mesafelerle uyumlu olduğu, bu nedenle idarenin mesafelerin nasıl belirlendiğine yönelik açıklamalar kapsamında tevsik edici herhangi bir belgenin bulunmadığı gerekçesinin yerinde olmadığı,

b) Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamındaki işçilik bedellerinin ihale tarihi itibari ile yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığından idarenin bu gerekçeyle aşırı düşük teklif açıklamalarını reddetmesinin mümkün olmadığı, bu konuyla ilgili emsal Kurul kararlarının bulunduğu,

c) Aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan fiyat tekliflerine dayanak olan 4 adet satış tutarı tespit tutanaklarının ekinde yer alan imza sirkülerinin fotokopi olarak sunulduğu, ihale mevzuatında satış tutarı tespit tutanağının meslek mensubundan istenilmesi gerektiğinin düzenlendiği, meslek mensubu tarafından sunulması gereken bir belgenin kendilerinden sunulmasının istenmesinin mevzuata aykırı olduğu, satış tutarı tespit tutanağı incelendiğinde not kısmında mükellefe ait imza sirkülerinin eklenmesi gerektiği belirtilmiş olsa da, imza sirküleri ile ilgili sunulma şeklinin belirlenmediği dikkate alındığında, asıl olarak sunulan ıslak imzalı ve kaşeli fiyat teklifi ve satış tutarı tespit tutanağının ekinde bulunan imza sirkülerinin fotokopi olduğu gerekçesi ile aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesinin mümkün olmadığı,

Fiyat tekliflerine dayanak olan 4 adet satış tutarı tespit tutanaklarının ekinde yer alan meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin fotokopisinin meslek mensubu tarafından aslı gibidir yapılarak onaylandığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekinde yer alan ve standart form olan satış tutarı tespit tutanağının not kısmında meslek mensubunca aslı gibidir onaylı suretinin sunulması gerektiğinin açıkça belirtildiği halde bu gerekçe ile aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesinin ihale mevzuatına aykırı olduğu, kaldı ki bu durumun Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinde ihale dosyaları içerisinde istekliler tarafından sunulacak belgelerin taşıması gereken şekil şartlarını kapsamadığı, satış tutarı tespit tutanağının her ne kadar kendilerinden sunulması istenilmiş olsa da satış tutarı tespit tutanağının Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili hükümlerine göre meslek mensubundan istenilmesi gereken belgeler olduğu, idare tarafından meslek mensubunun sunması gereken bir belgenin kendilerinden istenilmesinin ve buradan hareketle istenilmemesi gereken belge gerekçe gösterilerek aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesinin ihale mevzuatına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “...45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu dem irsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6.Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.…

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)…

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur...” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı” 33’üncü maddesinde “33.1. Ocakların Temini

Bu işte malzeme ocakları yükleniciler tarafından temin edilecektir. Ancak yüklenicinin talebi halinde idareye ait projedeki malzeme ocakları kullandırılır.

İdareye ait ocakların kullanılması durumunda;

a)Malzeme ocaklarının işletilmesi sırasında kullanılan yolların bakım-onarım ve trafik işaretlemesi ocağı işleten yüklenici tarafından yapılacaktır.

b)Malzeme ocaklarının işletilmesi Karayolları Genel Müdürlüğünün 2008/21 sayılı İç Genelgesi doğrultusunda işletilip, iş bitiminde teslim edilecektir.

Ocakta 3213 sayılı Maden Kanunu ve 2872 sayılı Çevre Kanunu ile ilgili Yönetmelik ve 2008/21 sayılı İç Genelge hükümlerine uygun olarak çalışma yapılacaktır.

c)İşin geçici kabul aşamasında ocak sahaları için bölge müdürlüğünce tespit edilen komisyon idareye ait ocakların 3213 sayılı Maden Kanunu ve 2872 sayılı Çevre Kanununun ilgili yönetmelikleri ile 2008/21 sayılı İç Genelge hükümlerine göre teslim edilmesine/alınmasına müteakip geçici kabul işlemleri başlatılır.

d)Yükleniciler depo yerlerini iş devam ederken ve bitiminde Karayolları Genel Müdürlüğünün İç Genelgelerine göre güvenli ve düzenli bir şekilde kullanacaktır. Aksi takdirde gerek çalışmalar esnasında gerekse işin bitiminden sonra depo yerlerinde yapılan çalışmalardan dolayı oluşacak her türlü zarar ve ziyanlardan yüklenici sorumludur.

e)İdareye ait malzeme ocaklarında yüklenicinin üçüncü şahıslara vereceği zararlardan yine yüklenici sorumludur.

f)İnşaat süresince malzeme ocaklarından herhangi birinin bırakılması veya yeni ocaklar kullanılması için yüklenici İdareye yazılı teklifte bulunabilir. Ancak bu teklifin yapılması, İdarece kabulü veya reddi süre, tazminat vs. bakımından yüklenicinin herhangi bir istek veya itirazına hak vermez.

g)Yüklenici, İdarece yeniden kullanılması kabul veya kararlaştırılan ocakları, kendisine yapılacak yazılı tebligat tarihinden itibaren kullanmaya ve bunların tağdiye sınırları içine başka bir ocaktan malzeme getirmemeye ve aynı şekilde terkedilen ocakları derhal durdurmaya ve bu hususlarda düzenlenecek teslim veya iptal tutanaklarını derhal imzalamaya mecburdur.

h)Gerek İdarenin emri ve gerek yüklenicinin teklifi sonunda kullanılması veya terki kararlaştırılan ocaklar tutanakla tespit edilir ve bu tutanağa eski ocak durumuna göre çekilmiş malzemenin miktar, yer ve durumunu, yeni ocak durumuna göre yeni ekonomik tağdiye sınırlarını gösterir bir şema eklenir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamında Nallıhan - Mudurnu Ayr.- Nallıhan-Göynük Ayr. İl Yolu Km: 0+000-15+391 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı Yapım İşinin İtenereri’nin yer aldığı, söz konusu itinererde projenin başlangıç ve bitiş mesafeleri ile projede kullanılabilecek ariyet ocaklarıyla taş ocaklarına ilişkin mesafelerin yer aldığı görülmüştür.

İdare tarafından teklifi geçerli ve sınır değerin altında olan 16 istekliye aşırı düşük teklif sorgulama yazısının 12.01.2017 tarihinde EKAP üzerinden gönderildiği görülmüştür. Söz konusu yazıda “Teklif edilen işin özgünlüğü hususlarının açıklanarak, ihale dokumanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizlerin ve analizleri dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler ile proforma faturalar, teklif alma yazıları, yardımcı analizler, maliyet/satış tutarı tespit tutanakları (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağının (Ek: O-8) verilmesi gerekmektedir.” ifadelerine yer verilmiş olup, yazı ekinde yer alan T1, T2, T3, S7 ve U1 numaralı iş kalemlerine ait analiz girdi tablosundaki pozların açıklama yapılması istenilen teklif girdi ve maliyet bileşenlerinin açıklama yapılması istenilmeyecek pozların da toplama dahil edilmek suretiyle 7 iş günü içerisinde açıklanması istenilmiştir. Ayrıca idare tarafından gönderilen aşırı düşük açıklama talep yazısında T1, T2, T3, S7 ve U1 numaralı iş kalemlerine ait analiz girdi tablosundaki nakliye pozlarının tamamında ilgisine göre Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan nakliye formüllerine yer verildiği görülmüştür. İdare tarafından gönderilen aşırı düşük açıklama talep yazısına sadece başvuru sahibi istekli tarafından 23.01.2017 tarihinde cevap verilmiştir.

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları idare tarafından uygun bulunmayarak anılan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır. İdarenin başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarını uygun bulmama gerekçelerine bakıldığında;

- Başvuru sahibi istekli tarafından kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan 1 adet 07.005/K-2 ve 3 adet 07.005/K analizinin teklif birim fiyat listesini oluşturulurken taşıma mesafeleriyle ilgili olarak ihale dokümanında yer verilen itinerer dışında herhangi bir belge sunulmadığı, ariyet ocağı, taş ocağı ve depo yerlerine ilişkin gerek bu yerlerin kullanımı, gerekse de taşıma mesafeleriyle ilgili herhangi bir belgelendirme yapılmadığı,

- T1, T2, ve T3 numaralı iş kalemlerinin nakliye analizi ile ilgili olarak tek bir fiyat teklifi sunulduğu, fiyat teklifi sunulabilmesi için fiyat teklifinin üç analiz için ayrı ayrı yapılması gerektiği, anılan iş kalemlerinde taşıma mesafeleri, taş ocağı ve depo yerleriyle ilgili olarak herhangi bir belgelendirme yapılmadığı, fiyat teklifinde yer alan tutarlardan fiyat teklifinin dayanağı satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının tespit edilemediği, ayrıca satış tutarı tespit tutanağında yer alan 9,8 km’lik mesafe için herhangi bir belgelendirme yapılmadığı,

- T1, T2, T3, S7 ve U1 iş kalemlerinin işçilikle ilgili analizlerinde saatlik asgari ücretin 7,32 TL olarak belirtildiği, bu hususla ilgili olarak istekli tarafından kamu kurumları tarafından yayımlanmış rayiçler listesinde veya herhangi bir belgeyle bu fiyatın tevsik edilmediği,

• Fiyat tekliflerine dayanak olarak sunulan satış tutarı tespit tutanaklarının ekinde yer alan faaliyet belgeleriyle imza sirkülerinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesine aykırı olarak sunulduğu gerekçelerine yer verilmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, T1, T2, T3, S7 ve U1 numaralı iş kalemlerinin analizlerine yer verildiği, analizlerde yer alan birim ve miktarların idare tarafından gönderilen analizlerdeki birim ve miktarlar ile uyumlu olduğu ve analizlerde açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin de açıklamaya dahil edildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye pozlarıyla ilgili olarak;

-T2 numaralı iş kaleminde yer alan ve başvuru sahibi isteklinin 11,20 km mesafe öngördüğü “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması” girdisi için, S7 numaralı iş kaleminde yer alan ve başvuru sahibi isteklinin 6.000 metre mesafe öngördüğü “Taş nakli” girdisi için ve U1 numaralı iş kaleminde yer alan ve başvuru sahibi isteklinin 400 metre mesafe öngördüğü “PM Alttemel ve temel için kırılmış malzemenin plente nakli” girdisi ile 7.000 metre mesafe öngördüğü “PM Alttemelin ve temelin plentten yola nakli” girdisi için idarenin aşırı düşük sorgu yazısında her bir nakliye pozu için ayrı ayrı belirtmiş olduğu nakliye formüllerinin kullanıldığı,

- T1 numaralı iş kaleminde yer alan ve başvuru sahibi isteklinin 1,765 km mesafe öngördüğü “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması” girdisi için, T2 numaralı iş kaleminde yer alan ve başvuru sahibi isteklinin 5,12 km mesafe öngördüğü “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması” girdisi için ve T3 numaralı iş kaleminde yer alan ve başvuru sahibi isteklinin 1,50 km mesafe öngördüğü “Zayıf zemin kazısının depoya nakli” girdileri için bir adet fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, söz konusu fiyat teklifinde, “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması” girdisinde 5,120 km mesafe için (5,120x0,60=) 3,07 TL, “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması” girdisinde 1,765 km mesafe için (1,765x0,60=)1,06 TL “Zayıf zemin kazısının depoya nakli” girdisinde 1,500 km mesafe için (1,500x0,60=) 0,90 TL tutarlarının bulunduğu, idarenin aşırı düşük sorgu yazısında anılan girdilere ilişkin vermiş olduğu formüller kullanılmadan fiyat teklifinde yer alan bu tutarların kullanılması suretiyle açıklama yapıldığı, fiyat teklifinin ekinde yer alan satış tutarı tespit tutanağında “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması” ile “Zayıf zemin kazısının depoya nakli”nin ağırlıklı ortalama birim satış tutarının (188.118,67 TL / 38.153,00 m³ / 9,80 km=) 0,50 TL hesaplandığı, fiyat teklifinde esas alınan birim fiyat tutarının 0,60 TL olduğu, bu anlamda fiyat teklifinde yer alan birim fiyat tutarının satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarından yüksek olduğunun görüldüğü, satış tutarı tespit tutanağının ekinde söz konusu tutanağı düzenleyen meslek mensubunun faaliyet belgesinin ve fiyat teklifini veren firmanın imza sirkülerinin fotokopisinin yer aldığı, meslek mensubu faaliyet belgeleri üzerinde aslı gibidir kaşesi vurularak meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı,

Gerek fiyat teklifi ile açıklama yapılan nakliye mesafelerinin hesaplanmasında, gerekse de idarenin aşırı düşük sorgu yazısında vermiş olduğu nakliye formülleri kullanılarak açıklama yapılan girdilerdeki nakliye mesafelerinin hesaplanmasında, başvuru sahibi istekli tarafından ihale dokümanında yer alan itinererin kullanıldığı ve idarenin yaklaşık maliyet hesaplamasında kullanmış olduğu nakliye mesafeleri ile başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında yer verdiği nakliye mesafelerinin birbiriyle birebir aynı olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında nakliye pozu dışındaki analizlerde yer alan fiyat tekliflerinin incelenmesi neticesinde, “C 30/37 hazır beton harcı” girdisi için idare tarafından verilen sorgulama yazısındaki miktarlara uygun olarak S-Uysal Beton İnşaat Nak. Haf. San. ve Tic. Ltd. Şti.den, “Motorin” girdisi için idare tarafından verilen sorgulama yazısındaki miktarlara uygun olarak Çağ-Pet Akr. Ürn. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.den, “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı” girdisi için idare tarafından verilen sorgulama yazısındaki miktarlara uygun olarak Şenbay Patlayıcı Mad. San. ve Tic. A.Ş.den fiyat teklifleri alındığı, bu fiyat tekliflerinde yer alan birim fiyat tutarlarının analizlerde yer alan söz konusu girdilerin birim fiyatlarında kullanıldığı, fiyat tekliflerinin ekinde satış tutarı tespit tutanaklarının yer aldığı, fiyat tekliflerinde yer alan birim fiyat tutarının satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inden düşük olmadığı, satış tutarı tespit tutanaklarının ekinde söz konusu tutanakları düzenleyen meslek mensubunun faaliyet belgelerinin ve fiyat teklifini veren firmaların imza sirkülerinin fotokopisinin yer aldığı, meslek mensubu faaliyet belgeleri üzerinde el yazısı ile aslı gibidir ifadelerinin olduğu ve bu belgelerin meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı görülmüştür.

Başvuru sahibi isteklinin (a) bölümünde yer alan iddiaları ile idarenin başvuru sahibi istekliyi değerlendirme dışı bırakma gerekçeleri birlikte incelendiğinde; başvuru sahibi istekli tarafından üç nakliye girdisi için bir adet fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, fiyat teklifi sunulabilmesi için fiyat teklifinin üç girdi için ayrı ayrı yapılması gerektiği, nakliye analizlerinde ve nakliyeye ilişkin sunulan fiyat teklifinde belirtilen nakliye mesafeleriyle ilgili tevsik edici hiçbir belgenin sunulmadığı, satış tutarı tespit tutanağında ağırlıklı ortalama birim satış tutarı hesaplamasında yer alan 9,80 km mesafenin belgelendirilmediği dolayısıyla fiyat teklifinde belirtilen birim satış tutarının satış tutarı tespit tutanağında tespit edilemediği gerekçelerine yer verilmiştir.

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında bir kısım nakliyelere ilişkin Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan nakliye formüllerinin kullanıldığı, bir kısım nakliyelere ilişkin ise nakliye mesafeleri ayrı ayrı fiyat teklifi üzerinde gösterilmek suretiyle bir adet fiyat teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulduğu görülmüştür. Söz konusu fiyat teklifinde 1 km mesafe için 0,60 TL tutarında birim fiyat belirlendiği, bu birim fiyat tutarının üç farklı nakliye girdisinde, idarenin yaklaşık maliyet hesaplamasındaki mesafelerle birebir aynı olarak, öngörülen 1,765 km 5,12 km ve 1,50 km mesafeleriyle çarpılmak suretiyle her üç nakliye girdisine ilişkin ayrı ayrı fiyat teklifi tutarlarının oluşturulduğu ve idarenin aşırı düşük sorgu yazısında anılan girdilere ilişkin vermiş olduğu formüller kullanılmadan başvuru sahibi isteklinin sunmuş olduğu analizde fiyat teklifinde yer alan fiyatlara yer verildiği, ayrıca başvuru sahibi istekli tarafından fiyat teklifinin dayanağı olarak satış tutarı tespit tutanağının aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulduğu, söz konusu tutanakta ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 0,50 TL/km.m³ hesaplandığı, fiyat teklifinde esas alınan birim fiyat tutarının 0,60 TL olduğu, bu anlamda fiyat teklifinde yer alan birim fiyat tutarının satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarından yüksek olduğu görülmüştür.

İdare tarafından gönderilen aşırı düşük sorgu yazısında analiz girdi tablosundaki nakliye pozlarının tamamında Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan nakliye formüllerine yer verildiği görülmüştür. İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının yapılmasında ihale mevzuatı çerçevesinde herhangi bir usul veya yöntem belirlenmişse istekliler tarafından bu usul ve yönteme uygun açıklama yapılması gerektiğinden başvuruya konu ihalede idare 8tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerin nakliyeye ilişkin yapacağı açıklamalarda idarenin vermiş olduğu nakliye formülünün kullanılması gerekmektedir. Ancak başvuruya konu ihalede başvuru sahibi istekli tarafından nakliyeye ilişkin yapılan açıklamaların sadece bir kısmında nakliye formülü kullanılarak açıklama yapıldığı, kalan kısmında ise idarenin belirlediği açıklama usulünün dışına çıkılarak fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, bu anlamda başvuru sahibi isteklinin nakliyeye yönelik yapmış olduğu açıklamalarda idarenin belirlediği yönteme uygun açıklama yapmadığı anlaşıldığından aşırı düşük teklif açıklamalarının bu kapsamda uygun görülmemesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarında T1, T2, T3, S7 ve U1 numaralı iş kalemlerinin analizlerinde öngörülen nakliye mesafeleri için ihale dokümanında yer alan malzeme ocakları itinererinden başka herhangi bir belge sunulmadığı, itinererde gösterilen ariyet ve taş ocaklarını başvuru sahibi isteklinin kullanabileceğine yönelikte herhangi bir belgelendirme yapılmadığı görülmekle birlikte başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında öngörmüş olduğu nakliye mesafeleri ile idarenin yaklaşık maliyet hesaplamalarında öngörmüş olduğu nakliye mesafelerinin birebir aynı olduğu görülmüştür.

Sözleşme Tasarısı’nın 33’üncü maddesinde malzeme ocaklarının temini ve malzeme ocaklarının işletilmesinde yüklenicinin sorumluluklarıyla ilgili düzenlemelerin yapıldığı görülmekle birlikte, bu düzenlemelerde “yüklenici” ibaresi kullanılarak bu sorumlulukların sözleşmenin yürütülmesi aşamasına bırakıldığı, başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde ve nakliyeye ilişkin sunulan fiyat teklifinde yer alan nakliye mesafelerine esas teşkil eden malzeme ocaklarının kullanımıyla ilgili izin ya da buna benzer hususların sözleşme imzalandıktan sonra gündeme geleceği, dolayısıyla sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yükleniciyi ilgilendiren sorumlulukların aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında belgelendirilme zorunluluğunun bulunmadığı, bununla birlikte idare tarafından ihale dokümanı kapsamında itinerer verilmiş olmasının başvuruya konu ihalede istekliler tarafından işin yapımı sırasında nakliye mesafelerinin belirlenmesi noktasında önemli olduğu, bu bağlamda başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında nakliyeyle ilgili öngördüğü mesafelerin hepsinin idarenin yaklaşık maliyet hesaplamasında öngörmüş olduğu nakliye mesafeleriyle birebir aynı olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde idarenin başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında yer verdiği nakliye mesafeleriyle ilgili herhangi bir belgelendirme yapılmadığı gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında nakliyeye yönelik sunulan fiyat teklifinin ekinde satış tutarı tespit tutanağına yer verildiği, söz konusu tutanakta yer alan “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması” ile “Zayıf zemin kazısının depoya nakli”nin ağırlıklı ortalama birim satış tutarının (188.118,67 TL / 38.153,00 m³ / 9,80 km=) 0,50 TL olarak hesaplandığı, fiyat teklifinde esas alınan birim fiyat tutarının 0,60 TL olduğu, bu anlamda fiyat teklifinde yer alan birim fiyat tutarının satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarından yüksek olduğu, bu haliyle söz konusu satış tutarı tespit tutanağının ihale mevzuatında yer verilen şekil şartlarını sağladığı görülmüştür.

Bu anlamda yapılan incelemede idare tarafından istenilen ve başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan satış tutarı tespit tutanağı içerisinde yer alan bilgilerin doğruluğuyla ilgili ihale mevzuatı kapsamında inceleme yapılacağına ilişkin hüküm bulunmadığı, bu bilgilerin doğruluğundan ilgili meslek mensubunun sorumlu olduğu, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunmuş olduğu satış tutarı tespit tutanağının ihale mevzuatında yer alan şekil şartlarını sağladığı hususları birlikte değerlendirildiğinde idare tarafından satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarı hesaplamasında yer alan 9,80 km mesafenin belgelendirilmediği, dolayısıyla fiyat teklifinde belirtilen birim satış tutarının satış tutarı tespit tutanağında tespit edilemediği gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin (b) bölümünde yer alan iddiaları ile idarenin başvuru sahibi istekliyi değerlendirme dışı bırakma gerekçeleri birlikte incelendiğinde;

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Hafta tatili ücreti” başlıklı 46’ncı maddesinde “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63’üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verilir…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Çalışma süresi” başlıklı 63’üncü maddesinde “Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırk beş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır. Yer altı maden işlerinde çalışan işçilerin çalışma süresi; günde en çok yedi buçuk, haftada en çok otuz yedi buçuk saattir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “...45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz...” açıklaması bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'na göre haftalık çalışma süresinin en fazla 45 saat olduğu ve bir haftada en az 24 saat dinlenme izni verileceği, haftalık 45 saat çalışmanın haftanın kalan günlerine eşit olarak dağıtıldığında ise günlük (45/6=) 7,5 saat olduğu, aylık çalışma süresinin ise (7,5x30=) 225 saat olduğu, aylık brüt asgari ücretin ihale tarihinin içinde olduğu 2016 yılının ikinci dönemi için 1.647,00 TL olduğu, saatlik asgari ücretin ise (1.647,00/225=) 7,32 TL olduğu, dolayısıyla teklif edilecek saatlik asgari ücretin 7,32 TL tutarını altında olmaması gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde, T1, T2, T3, S7 ve U1 numaralı iş kalemlerine ait analizlerde yer alan işçilik fiyatları için ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin 7,32 TL teklif edildiği belirlendiğinden söz konusu iş kalemlerinde yer alan işçilik fiyatları için yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin (c) bölümünde yer alan iddiaları ile idarenin başvuru sahibi istekliyi değerlendirme dışı bırakma gerekçeleri birlikte incelendiğinde;

Başvuru sahibi isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarında fiyat tekliflerinin eki olarak sunulan satış tutarı tespit tutanaklarının ekinde söz konusu tutanakları düzenleyen meslek mensuplarının faaliyet belgelerinin ve fiyat teklifini veren firmaların imza sirkülerinin fotokopisinin yer aldığı, meslek mensubu faaliyet belgeleri üzerinde aslı gibidir ifadelerinin olduğu ve bu belgelerin meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde istekliler tarafından teklif dosyaları kapsamında sunulması gereken belgelerin sunuluş şekliyle ilgili hükümlerin yer aldığı, aşırı düşük teklif açıklamalarının nasıl yapılacağına ilişkin açıklamaların yer aldığı Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde, açıklama kapsamında sunulan belgelerde yer alan meslek mensubuna ait faaliyet belgesi veya imza sirkülerinin açıklama kapsamında sunulması gereken belgelerden olduğuna yönelik bir açıklama da yer almamaktadır. Bununla birlikte anılan Tebliğ’in ekinde yer alan “Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nın standart formunun ek kısmında “1) Mükellefe Ait İmza Sirküleri
2 ) Meslek Mensubuna Ait Faaliyet Belgesi (Meslek Mensubunca “Aslı Gibidir” Onaylı Sureti)” ifadeleri yer almaktadır.

İdare tarafından satış tutarı tespit tutanağının ekinde yer alan belgelerin aslının veya noter onaylı suretlerinin sunulmasının istenilmediği ve ihale mevzuatında bu yönde herhangi bir hüküm bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan söz konusu belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmamasında mevzuata uyarlık bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi