KİK Kararı: 2017/UY.II-875

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/014
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 22.03.2017
Karar No : 2017/UY.II-875

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Gün Al Mad. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No:26/3 Yenimahalle/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü İstanbul 1. Bölge Müdürlüğü,

Hamidiye Mah. Kemerburgaz Cad. No:170 34408 Kağıthane/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/340174 İhale Kayıt Numaralı “Adapazarı-Karasu Dy Sinanoğlu-Limandere Şehir Geçişi Fiziki Standartlarının Yükseltilmesi ve Muhtelif Kesimlerdeki Oturmaların İyileştirilmesi; Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri, Üstyapı ve Çeşitli İşler” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü İstanbul 1. Bölge Müdürlüğü tarafından 03.10.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Adapazarı-Karasu Dy Sinanoğlu-Limandere Şehir Geçişi Fiziki Standartlarının Yükseltilmesi ve Muhtelif Kesimlerdeki Oturmaların İyileştirilmesi; Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri, Üstyapı ve Çeşitli İşler” ihalesine ilişkin olarak Gün Al Mad. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş.nin 06.02.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.02.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.02.2017 tarih ve 11375 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/509 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Motorin için açıklama istenen iş kalemlerinde üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi kapsamında 3TL/kg fiyat öngördükleri ancak açıklama istenmeyen iş kalemlerinde motorinin fiyatını 0,01TL olarak öngördükleri ve ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nde 25.01.2017 tarihinde yapılan değişiklikler kapsamında EPDK fiyatlarının altında fiyat sunamayacakları,

2. Fiyat tekliflerinde teklifleri imzalayan firma ile SMMM/YMM bilgilerinin bulunmadığı ve ayrıca bu kişilerin imza atmaya yetkilendirildiğine ilişkin belgelerin sunulmadığı,

3. K katsayısının 0,01 TL olarak alındığı,

4. BSK/M pozuna ait inşaat bünyesine giren bitüm fiyatı için piyasada anılan malın tek tedarikçisi olan TÜPRAŞ’ın belirlediği rafineri fiyatlarının kullanılmadığı ve 35 km nakliye hesabı yapılmadığı gerekçesiyle reddedildiği, oysa anılan analiz girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçleri kullanılarak 428,79 TL fiyatın teklif edildiği, rayiçlerin kullanılması sebebiyle ayrıca belgelendirme yapılmasına ve nakliye gideri öngörülmesine gerek bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1, 2, 3 ve 4’üncü iddialarına ilişkin olarak:

Uyuşmazlığa konu ihalenin Karayolları Genel Müdürlüğü İstanbul 1. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Adapazarı-Karasu Dy Sinanoğlu-Limandere Şehir Geçişi Fiziki Standartlarının Yükseltilmesi ve Muhtelif Kesimlerdeki Oturmaların İyileştirilmesi; Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri, Üstyapı ve Çeşitli İşler” işi olduğu, 03.10.2016 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 49 isteklinin katıldığı, geçerli teklifler üzerinden sınır değerin hesaplandığı ve teklifi aşırı düşük bulunan 14 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, sadece başvuru sahibi istekli Gün Al Madencilik İnşaat Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu, sunulan teklif açıklamasının reddedilmesi üzerine ihalenin Detay Yol İnşaat Anonim Şirketi üzerinde bırakıldığı, Erdem Altyapı Proje İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdarece;

1. BSK/M İş Kalemi No’lu “BSK/M 23 cm. Sıkışmış kalınlıkta, astarsız temel üzerine 1 m² bitümlü sıcak karışım ( 11 cm bitümlü sıcak temel tabakası (tip-a) (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile), 7 cm asfalt betonu binder tabakası (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) ve 5 cm. Sıkışmış kalınlıkta 1 m² asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)” adlı iş kalemi,
2. KGM/16.073/H-A İş Kalemi No’lu “Köprülerde ve heyelanlı bölgelerde Ø120 cm çapında her boyda yerinde dökme kazık yapılması (C30/37 hazır beton harcı ile)” adlı iş kalemi,
3. KGM/16.133/K-H-A İş Kalemi No’lu “Köprülerde kuruda veya suda her dozda demirli beton (C30/37 hazır beton harcı ile)(Öngerilmeli (önçekim-artçekim) kirişli köprülerin döşeme betonları ve yaklaşım plakları dahil)” adlı iş kaleminde
4. KGM/16.137/K-H-A İş Kalemi No’lu “Köprülerin öngerilmeli (önçekim-artçekim) boyuna ve enine kirişlerinde her dozda demirli beton (C45/55 hazır beton harcı ile)(Prefabrik kirişlerin yerine taşınması, konması ve kılıf borusu dahil)” adlı iş kalemi,
5. KGM/23.002/K-6A-A İş Kalemi No’lu “Boyuna ve enine önçekim, öngerme çeliğinin (tel, demet, çubuk) temini, taşınması, yerlerine konulması, gerilmesi, gevşetilmesi ve kesilmesi işçiliği” adlı iş kalemi ve
6. KGM/23.015/K-A İş Kalemi No’lu “Betonarme için her çapta nervürlü demirin; zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi, işçiliği ve demir zaiyatları (Herşey dahil fiyat)” adlı iş kalemi için açıklama istenildiği, söz konusu iş kalemlerine ait analiz formatlarının sorgulama yazısı ekinde gönderildiği, analiz formatlarında açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin satır bazında gösterildiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi istekli Gün Al Madencilik İnşaat Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin aşırı düşük teklif açıklamasının 25.01.2017 tarihli ihale komisyon kararında yer aldığı üzere, BSK/M pozuna ait inşaat bünyesine giren bitüm zati bedelinin rayicinin 428,79 TL/ton olarak belirlendiği ancak söz konusu malzemenin ihale tarihindeki tek tedarikçisi olan TÜPRAŞ’ın fiyatının 738 TL/ton olduğu, bu durumun istekli için ciddi maliyet avantajı oluşturduğu, ayrıca istekli tarafından bitümlü sıcak karışımda kullanılacak bitümün 428,79 TL’den nasıl tedarik edileceğine ilişkin herhangi bir tevsik edici belge sunulmadığı için savunmanın diğer kısımları incelenmeksizin reddedildiği anlaşılmıştır.

İstekli tarafından anılan fiyatın Çevre Şehircilik Bakanlığı “04.610/1A Asfalt Çimentosu (Penetrasyon asfalt) (TS 1081 EN 12591) (İzmit) 2016 ton fiyatı 410 TL/ton” rayiçleri dikkate alınarak sunulduğu, ayrıca açıklama istenen diğer beş iş kaleminde sundukları açıklamaların neden uygun bulunmadığına ilişkin herhangi bir değerlendirmenin yapılmadığı iddia edilerek idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu tespit edilmiştir.

İdarece şikayet dilekçesine verilen cevapta isteklinin şikayet başvurusunun;

BSK/M iş kaleminde;

Bitümün rafineriden plente taşınmasına ilişkin nakliye hesabının yapılmadığı, bitümlü sıcak karışımda kullanılacak taş ocağı ile ilgili herhangi bir bilginin verilmediği, plentin taş ocağı içinde kurulmuş olsa dahi sıcak karışımın plentten serim yerine naklinin 35 km olup olmadığı, taş ocağının bitümlü sıcak karışımın imalatına uygun olup olmadığı hakkında herhangi bir kalite kontrol deney raporlarının sunulmadığı,

Bitüm zati bedelinin rayicinin 428,79 TL/ton olarak belirlendiği ancak söz konusu malzemenin ihale tarihindeki tek tedarikçisi olan TÜPRAŞ’ın fiyatının 738 TL/ton olduğu, bu durumun istekli için ciddi maliyet avantajı oluşturduğu,

Kamu İhale Genel Tebliği’nde 25.01.2017 tarihinde yapılan değişiklikler kapsamında EPDK fiyatlarının altında fiyat sunamayacakları gerekçesiyle,

KGM/16.073/H-A nolu iş kaleminde;

Motorinin sene başı rayicinin 3,45 TL olduğu 03.10.2016 tarihi itibariyle EPDK tarafından Sakarya ili için yayınlanan en düşük fiyatın 4,04 TL olduğu, isteklinin açıkladığı fiyatın anılan her iki fiyatın da altında olması,

Motorin için Haktan Petrol’den alınan fiyat teklifinin Haktan Petrol adına kim tarafından imzalandığı konusunda herhangi bir tevsik edici belge sunulmadığı,

Ayrıca SMMM/YMM Hüseyin Keskin’in unvan ve adres bilgisini içeren kaşesinin basılmadığı,

Açıklama istenilmeyecek analiz girdileri arasında yer alan 02.017-Her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı K’nın birim fiyatının 0,01 TL olarak alınmasının, BSK/M pozunda bitümlü sıcak karışımın plentten serim yerine nakli girdisinde kullandığı ve Yaklaşık Maliyette Paçal Fiyatların Belirlenmesine İlişkin Açıklamalarda belirtilen 35 km dikkate alınarak yapılan hesaplamada 7,76 TL/ton birim fiyatının öngörüldüğü, bu kapsamda taşıma katsayısı K’nın birim fiyatının 0,01 TL olarak alınmasının tutarsız olduğu,

04.042/06 girdi no’lu C 30/37 beton harcı hazır beton harçları (ts en 206-1) analiz girdisi için Ekşiler İnşaat İml. İth. İhr. ve Turizm Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinde Serbest Muhasebeci – Mali Müşavir Cevdet Kenan Karabulut tarafından özel kaşenin kullanılmadığı gerekçesiyle,

KGM/16.137/K-H-A No’lu İş Kaleminde;

04.042/09 – C 45/55 beton harcı hazır beton harçları (ts en 206-1) girdisine ait fiyatın istekli tarafından 110 TL olarak alındığı ancak söz konusu girdinin 2016 rayicinin 153,50 TL olduğu gerekçesiyle,

KGM/23.015/K-A Nolu İş Kaleminde;

Yaklaşık Maliyette Paçal fiyatların Belirlenmesine İlişkin Açıklamalarda demirin iş başına taşınması için mesafenin 290 km olmasına rağmen açıklama istenmeyen analiz girdisi olması sebebiyle sıfır TL fiyat öngörülmesinin uygun olmadığı,

İlkşah İletişim Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin nakliye dahil olarak verilmesinin uygun olmadığı,

Açıklama istenmeyecek analiz girdileri için tüm fiyatların 0,01 TL alınmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık konusu hususlara ilişkin olarak;

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir” açıklaması yer almaktadır.

Uyuşmazlık konusu motorin bakımından yapılan incelemede “04.109 Mazot(Motorin)” analiz girdisinin BSK/M İş Kalemi No’lu “BSK/M 23 cm. Sıkışmış kalınlıkta, astarsız temel üzerine 1 m² bitümlü sıcak karışım ( 11 cm bitümlü sıcak temel tabakası (tip-a) (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile), 7 cm asfalt betonu binder tabakası (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) ve 5 cm. Sıkışmış kalınlıkta 1 m² asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)” adlı iş kaleminde, KGM/16.073/H-A İş Kalemi No’lu “Köprülerde ve heyelanlı bölgelerde Ø120 cm çapında her boyda yerinde dökme kazık yapılması (C30/37 hazır beton harcı ile)” adlı iş kaleminde, KGM/16.137/K-H-A İş Kalemi No’lu “Köprülerin öngerilmeli (önçekim-artçekim) boyuna ve enine kirişlerinde her dozda demirli beton (C45/55 hazır beton harcı ile)(Prefabrik kirişlerin yerine taşınması, konması ve kılıf borusu dahil)” adlı iş kaleminde açıklama istenecek analiz girdileri arasında yer aldığı ve istekli tarafından anılan analiz girdisi için 3,00 TL birim fiyat öngörüldüğü,

KGM/16.133/K-H-A İş Kalemi No’lu “Köprülerde kuruda veya suda her dozda demirli beton (C30/37 hazır beton harcı ile)(Öngerilmeli (önçekim-artçekim) kirişli köprülerin döşeme betonları ve yaklaşım plakları dahil)” adlı iş kaleminde, KGM/23.002/K-6A-A İş Kalemi No’lu “Boyuna ve enine önçekim, öngerme çeliğinin (tel, demet, çubuk) temini, taşınması, yerlerine konulması, gerilmesi, gevşetilmesi ve kesilmesi işçiliği” adlı iş kaleminde ve KGM/23.015/K-A İş Kalemi No’lu “Betonarme için her çapta nervürlü demirin; zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi, işçiliği ve demir zaiyatları (Herşey dahil fiyat)” adlı iş kaleminde açıklama istenmeyecek analiz girdileri arasında yer aldığı ve istekli tarafından anılan analiz girdisi için 0,01 TL birim fiyat öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Yapılan tespitler doğrultusunda motorin BSK/M, KGM/16.073/H-A, KGM/16.137/K-H-A iş kalemlerinde açıklama istenecek analiz girdisi olarak belirlenmesi sebebiyle Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan “Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.” açıklaması kapsamında açıklama sunulacak analiz girdisi olduğu açıktır. Bu kapsamda istekli tarafından motorin için BSK/M, KGM/16.073/H-A, KGM/16.137/K-H-A iş kalemlerinde 3,00 TL, KGM/16.133/K-H-A, KGM/23.002/K-6A-A, KGM/23.015/K-A iş kalemlerinde ise 0,01 TL olarak birim fiyat öngörülmesinin mevzuata aykırı olduğu ancak idarece istekliye tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklaması istenmesine ilişkin yazı ve ekindeki belgeler dikkate alındığında, KGM/16.133/K-H-A, KGM/23.002/K-6A-A, KGM/23.015/K-A iş kalemlerinde motorinin açıklama istenmeyecek analiz girdisi olarak belirtildiği görüldüğünden isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasındaki bu yanlışlığa idarenin sebebiyet verdiği anlaşıldığından bu iddia bakımından aşırı düşük teklif açıklamasının idarece mevzuata uygun şekilde (açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin tek bir liste halinde hazırlanarak isteklilere gönderilmesi) yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14.üncü maddesinde yer alan “İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.” açıklamasının 25.01.2017 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiği ancak anılan Tebliğ’de yer alan “Başlamış olan ihaleler” başlıklı geçici madde 8’de yer alan “(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı veya yazılı olarak duyurusu yapılmış olan ihaleler, ilanın veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılır.” açıklama uyarınca ilanı 25.01.2017 tarihinden sonra yayınlanacak ihalelerde uygulanabileceği, uyuşmazlığa konu ihalenin ilan tarihinin 05.09.2016 olduğu dikkate alındığında idarece yapılan değerlendirmenin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulamasının açıklama istenmeyen analiz girdileri tek bir liste halinde belirlenerek yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi