KİK Kararı: 2017/UY.II-698

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/011
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 01.03.2017
Karar No : 2017/UY.II-698

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Ömürlü İnşaat A.Ş.

Atatürk Mah. İkitelli C.2 Sok. No:4 Küçükçekmece/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı,

Kızılırmak Mahallesi Ufuk Üniversitesi Caddesi No: 12 06510 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/407989 İhale Kayıt Numaralı “Savaştepe (Balıkesir) Kanalizasyon ve Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı tarafından 16.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Savaştepe (Balıkesir) Kanalizasyon ve Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Ömürlü İnşaat A.Ş.nin 20.01.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.01.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.01.2017 tarih ve 6130 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.01.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/329 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, teklif ekinde sundukları banka referans mektubunun ve mektup teyidinin fotokopi olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmaları işleminin mevzuata aykırı olduğu, zira banka referans mektuplarının bankanın kendi online sistemi aracılığıyla İkitelli şubesinden Çukurambar şubesine gönderildiği, belgede bankanın belgeyi düzenleyen şubesinden başka bir şubesinin iki yetkilisinin “aslı gibidir” kaşesiyle birlikte ıslak imzasının da bulunduğu, belgenin teyidinin yapılabileceği gibi uyuşmazlık konusu hususun idarece eksik bilgi kapsamında da tamamlatılabileceği, bu sebeple tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Uyuşmazlığa konu ihalenin İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “Savaştepe (Balıkesir) Kanalizasyon ve Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı” işi olduğu, ihalenin 16.11.2016 tarihinde açık ihale usulüyle ve 42 isteklinin katılımıyla gerçekleştirildiği, isteklilerden Kenan Gökten, Gökten İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Kentyapı Yapı Proje Müşavirlik San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının ihalede istenen ciro kriterini karşılamadığı gerekçesiyle, Yıldırım İnşaat Turizm Sanayi ve Tic. A.Ş., Ar-Temis Arıtma İnş. Mak. Sağlık Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının iş deneyim tutarlarının yetersiz olduğu gerekçesiyle, Megesan İnşaat Turizm San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata olduğu gerekçesiyle, başvuru sahibi Ömürlü İnşaat Anonim Şirketinin sundukları banka referans mektubu fotokopi olduğu gerekçesiyle, Yalçın Yapı Endüstrisi Ticaret ve Nakliyat Ltd. Şti., Çise Mühendislik İnşaat Tic .Ltd. Şti. İş Ortaklığının iş deneyim tutarlarının yetersiz olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, hesaplanan sınır değere göre teklif tutarı sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği, ancak kendisinden aşırı düşük açıklaması istenen isteklilerden hiçbirinin aşırı düşük açıklaması sunmaması nedeniyle ihalenin teklifi sınır değerin üzerinde bulunan Sürekli İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, Emka İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ise ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Uyuşmazlık konusu hususa yönelik olarak yapılan incelemede;

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Bankalardan temin edilecek belgeler” başlıklı 34’üncü maddesinde “(1) Mali durumu göstermek üzere bankalardan temin edilecek yeterlik belgesi, banka referans mektubudur. Banka referans mektubu, Türkiye’de veya yurt dışında faaliyet gösteren bankalardan temin edilebilir. Banka referans mektubunun ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

(2) Banka referans mektubuna ilişkin yeterlik kriterleri aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatı, teklif edilen bedelin % 10’undan az olamaz.

b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve e bentlerine göre yapılan ihalelerde; aday veya isteklinin bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatı, yaklaşık maliyetin % 5’i ile % 15’i aralığında idare tarafından belirlenecek parasal tutardan az olamaz.

c) Yukarıdaki bentlerde belirtilen kriterler, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

(3) İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir. Konsorsiyumda ise bu belgelerin her bir ortak tarafından, kendi kısmı için belirlenen yeterlik kriterini sağlayacak şekilde sunulması gerekir.

(4) Gerek görüldüğünde, banka referans mektubunun teyidi ilgili bankanın genel müdürlüğünden veya şubesinden idarelerce yapılır. Yapılan teyitlerin bankanın en az iki yetkilisinin imzasını taşıması zorunludur.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.4’üncü maddesinde “7.4.1. İsteklinin teklif ettiği bedelin % 10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

Yukarıdaki kriter, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir. Konsorsiyumda ise bu belgelerin her bir ortak tarafından, kendi kısmı için belirlenen yeterlik kriterini sağlayacak şekilde sunulması gerekir…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.7’nci maddesinde “7.7.1. İstekliler, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesi'nin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde; Gazete İdaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir. Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilen ve teyidi yapılabilen ihaleye katılım ve yeterlik belgelerinin internet çıktısı sunulabilir.

7.7.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir. 7.7.3. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale tarihinden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini tekliflerine ekleyebilirler...” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer alan Yönetmelik’in 34’üncü ve İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde banka referans mektubunun taşıması gereken şartlar düzenlenmiş olup ihaleye teklif veren isteklilerin teklif ettiği bedelin %10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayri nakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Anılan Yönetmelik’in 31’inci ve İdari Şartname’nin 7.7’nci maddesinde ise ihaleye katılımda sunulacak belgelerin nasıl sunulması gerektiği hususları düzenlenmiş olup, anılan mevzuat hükümleri uyarınca isteklilerin teklifleri kapsamında sundukları belgelerin aslını veya aslına uygun olduğu noterce onaylanmış örneklerini veya aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini sunmaları gerektiği anlaşılmakta olup bu çerçevede sunulan banka referans mektubunun da belgelerin sunuluş şekline uygun bir şekilde teklif dosyası kapsamında sunulması gerekmektedir.

Uyuşmazlık konusu hususun incelemesinin yapılabilmesi için 13.02.2017 tarihli ve 3357 sayılı yazımız ile idareden başvuru sahibi isteklinin ve ihaleye katılan geçerli teklif sahibi tüm isteklilerin teklif dosyalarında sunmuş oldukları banka referans mektuplarının, teklif dosyasında sunulduğu şekliyle gönderilmesi istenilmiştir. İdarenin 20.02.2017 tarih ve E.4802 sayılı cevabi yazısı 20.02.2017 tarih ve 10360 sayı ile Kurum kayıtlarına alınmış olup yazı ekinde gönderilen banka referans mektuplarının incelenmesi neticesinde;

Ömürlü İnşaat Anonim Şirketi tarafından iki adet banka referans mektubunun sunulduğu,

Banka referans mektuplarından birinin Akbank T.A.Ş Keresteciler sitesi/İOSB Şubesi tarafından düzenlendiği ve Kobi MİY Yeşim Ayaz ile BMİY Derya Çiçek Baştuğ tarafından ıslak imza ile imzalandığı ve belgenin asıl belge olduğu ancak belge tutarının isteklinin teklif tutarının %10’unu karşılamadığı,

Diğer banka referans mektubunun Finansbank A.Ş. İkitelli Şubesi tarafından düzenlendiği, belgede imzanın bulunduğu ancak imza sahiplerinin kim ve imza sahiplerinin unvanının ne olduğunu bilgisinin bulunmadığı, belgenin asıl belge değil asıl belgenin sureti (fotokopisi/ekran görüntüsü) niteliğinde olduğu, suret belgenin Finansbank Çukurambar Şube Portföy Yönetmeni İlgen Meriç ve Çukurambar Şubesi Kobi Bankacılığı Portföy Yönetmeni Mehmet Sencer Sever tarafından “aslı gibidir” kaşesi kullanılarak ıslak imza ile imzalandığı, suret (fotokopi/ekran görüntüsü) belge ekinde bulunan teyit belgesinde ise İkitelli Şubesince düzenlenen banka referans mektubunun teyit edildiği bilgisinin bulunduğu ve Finansbank A.Ş. Dış Ticaret ve Kredi Operasyonları Grubu Kredi Operasyonları Biriminde yetkili Zeynep Akbayır ve Fulya Yaprak Tunçsu tarafından imzalandığı ancak belgenin asıl belge değil suret (fotokopi/ekran görüntüsü) belge niteliğinde olduğu, suret (fotokopi/ekran görüntüsü) niteliğinde olan bu teyit belgesinin de Çukurambar Şube Portföy Yönetmeni İlgen Meriç ve Portföy Yönetmeni Özlem Güçlü tarafından “aslı gibidir” kaşesi kullanılarak ıslak imza ile imzalandığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi Ömürlü İnşaat Anonim Şirketi tarafından teklif dosyasında banka referans mektubunun aslı veya aslına uygun olduğu noterce onaylanmış örnekleri veya aslı yerine idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerinin sunulması gerekirken Finansbank A.Ş. İkitelli Şubesi tarafından düzenlenen belgenin suretinin (fotokopisinin/ekran görüntüsünün) aynı bankanın Çukurambar şubesi tarafından şube adının yer aldığı kaşe vurularak imzalanan örneğinin sunulduğu, bu haliyle sunulan banka referans mektubunun “belgelerin sunuluş şekline” uygun olmadığı, asıl olmayan bir belgeyi banka yetkilileri tarafından kullanılan “aslı gibidir” kaşesinin asıl belge haline getiremeyeceği zira ihale mevzuatı kapsamında belgeyi “aslı gibidir” yapma yetkisinin sadece noter ve ihaleyi yapan idarede olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan tüm tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı, idarece yapılan işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan itirazen şikayet başvuru sahibi isteklinin anılan banka referans mektubunun bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılmasına ilişkin iddiasına yönelik olarak yapılan incelemede;

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci maddesinde “(4) Başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler idarelerce tamamlatılamaz.

(5) Başvuru veya teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak, idare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların başvuru veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İdarelerce belgelerdeki eksik bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 16.6’ncı maddesinde “16.6.1 İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılmayacaktır. Ancak,

a) Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde, bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

b) Aday ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

İdarelerce tamamlatılacaktır. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler, idarece ilgili kurum veya kuruluştan re’sen istenebilir. Söz konusu belgelerin aday veya istekliler tarafından tamamlatılmasının istenilmesi halinde ise bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak idarelerce aday veya isteklilere iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İstekli tarafından sunulan banka referans mektubunun geçerli bir belge olmadığı, Yönetmelik ve Tebliğ hükmü gereğince eksik bilgi/belge tamamlatılması hususunda geçerli olmayan bir belgenin tamamlatılması değil geçerli olan belgelerdeki bilgi eksikliğinin tamamlatılabilmesinin mümkün olduğu anlaşıldığından isteklinin bu yöndeki iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi