KİK Kararı: 2017/UY.II-6

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/001
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 03.01.2017
Karar No : 2017/UY.II-6

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Heitkamp Cons. Swiss Gmbh – Gama End. Tes. İma. ve Mon. A.Ş. – Rec Ulusl. İnş. Yat. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

Aziziye Mah. Portakal Çiçeği Sok. No: 33 Yukarı Ayrancı Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Raylı Sistem Daire Başkanlığı Anadolu Yakası Raylı Sistem Müdürlüğü,

Seyrantepe Metro Tesisleri Huzur Mah. İstasyon Yolu Caddesi 34396 Şişli/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/311079 İhale Kayıt Numaralı “Ümraniye-Ataşehir-Göztepe Metrosu İnşaat ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Raylı Sistem Daire Başkanlığı Anadolu Yakası Raylı Sistem Müdürlüğü tarafından 21.09.2016 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ümraniye-Ataşehir-Göztepe Metrosu İnşaat ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşleri” ihalesine ilişkin olarak Heitkamp Cons. Swiss Gmbh – Gama End. Tes. İma. ve Mon. A.Ş. – Rec Ulusl. İnş. Yat. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 09.11.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.11.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.11.2016 tarih ve 66051 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.11.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2756 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece yapılan ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda “pilot ortak Heitkamp Construction Swiss Gmbh’ya ait yabancı dilde düzenlenmiş iş deneyim belgesi, bilanço ve iş hacmini gösteren belgelerin sunuluş şeklinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendine ve Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.10.4.1’inci maddesine uygun olmadığı” gerekçesiyle yeterli kabul edilmedikleri, kamu ihale mevzuatı uyarınca yeterli görülmeme gerekçelerinin açıkça bildirilmesi gerekmesine karşın, yeterli kabul edilmeme gerekçesi olarak yalnızca Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ilgili maddesine yer verildiği, idareye yapılan şikâyet başvurusuna verilen cevapta ise Ön Yeterli Değerlendirme Sonucu Tutanağı’nda belirtilen gerekçelere yeni gerekçelerin eklendiği, Kamu İhale Kurumunun şikâyet başvurusunda belirtilen hususlar ile sınırlı inceleme yetkisi bulunduğu göz önüne alındığında idarenin şikâyete cevabında ileri sürdüğü yeni gerekçelerin incelenemeyeceği, ayrıca Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi’nin 1’inci maddesinde resmi belgelerin “idari belgeler”, “kişilerce özel sıfatla imzalanmış belgeler üzerine konulmuş olup belgenin kaydının veya belirli bir tarihte mevcut olduğunun ve imzaların doğruluğunun resmi makam ve noterlerce tasdiki gibi resmi beyanlar” gibi sınıflandırmalara tâbi tutulduğu, idare tarafından değerlendirme yapılırken başvuru dosyasında sunulan iş deneyim belgesi, bilanço ve iş hacmini tevsik eden belgelerin hangi resmi belge sınıfında değerlendirilmesi gerektiğine yönelik bir inceleme yapılmadığı, yurt dışında faaliyet gösteren ve özel hukuk tüzel kişisi niteliğinde olan şirketler tarafından düzenlenen belgelerde yer alan imzaların doğruluğunun apostil tasdik şerhi ile teyit edilemeyeceği, bu nedenle iş deneyim belgesi, bilanço ve iş hacmini tevsik eden belgelerin kaydının veya belirli bir tarihte mevcut olduğunun ve imzaların doğruluğunun öncelikle notere tasdik ettirildiği, apostil tasdik şerhinin de noterin tasdikine ilişkin olarak alındığı, özel hukuk tüzel kişisi olan Deloitte AG tarafından hazırlanan ve gerekmediği halde ek bilgi olarak sunulan bilanço bilgileri tablosu ile mali durum bildirim tablolarının yeterlik belgesi olarak değerlendirilerek tasdik işleminin mevzuata uygun olmadığının belirtildiği, ayrıca başvuru dosyasında sunulan yabancı dilde düzenlenmiş iş deneyim belgesinin İsviçre Büyükelçiliğine ve T.C. Dışişleri Bakanlığına da tasdik ettirildiği, kaldı ki başvuru dosyasında sunulan belgelerin İsviçre mevzuatına uygun olarak düzenlendiği, idarenin emsal olarak gösterdiği Danıştay ve Kamu İhale Kurulu kararlarında yer alan tespitler ile başvuru dosyasında sunulan belgeler arasında benzerlik bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İncelenmekte olan ihalenin ön yeterliliğine 13 aday tarafından başvuruda bulunulduğu,

1. Salini İmpregilo Spa - Kolin İnş. Turz. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı başvurusunun, pilot ortak Salini İmpregilo Spa tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen iş deneyim belgelerinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi ile Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.10.4.1’inci maddesine uygun olarak sunulmaması,

2. Tecnimont Civ. Cons. S.P.A - Özka İnş. A.Ş. – Güriş İnş. ve Müh. A.Ş. – Tecnimont S.P.A İş Ortaklığı başvurusunun, özel ortaklar Tecnimont Civ. Cons. S.P.A ve Tecnimont S.P.A. tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen tüm yeterlik belgelerinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi ile Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.10.4.1’inci maddesine uygun olarak sunulmaması,

Ayrıca aynı İş Ortaklığı başvurusunun, özel ortak Tecnimont S.P.A tarafından benzer iş kapsamında sunulan iş deneyim (iş durum) belgesinin kullanım süresinin geçmiş olması,

1. China Major Eng. Co. Ltd. - Belen İnş. Taah. ve Turz. Tic. A.Ş. – Mapa İnş. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı başvurusunun, banka referans mektubunun ibraz edilmemesi,

2. Grandi Lavori S.P.A. – Limak İnş. San. ve Tic. A.Ş. –KMB Metro İnş. Alt. Taah. San. ve Tic. A.Ş. – Metrosav Ankara İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı başvurusunun, pilot ortak Grandi Lavori S.P.A tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen tüm yeterlik belgelerinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi ile Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.10.4.1’inci maddesine uygun olarak sunulmaması,

Yine pilot ortak Grandi Lavori S.P.A tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen tüm belgelerinin anılan Yönetmelik’in “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinin birinci fıkrasına uygun olarak sunulmadığı, yabancı dilde düzenlenen belgelerdeki noter onayının yabancı belgelerin aslının aynı olduğuna ilişkin değil de, yalnızca tercüme işleminin teyidine ilişkin olduğu, dolayısıyla noter onayının Türkçe’ye tercüme edilmek üzere notere ibraz edilen yabancı belgelerin asıl belge olduğunu göstermemesi,

Ayrıca özel ortak Metrosav Ankara İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin yarıdan fazla hissesine sahip ortağı Metrostav A.Ş.ne ait olarak sunulan ve yabancı dilde düzenlenen iş deneyim belgelerinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi ile Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.10.4.1’inci maddesine uygun olarak sunulmaması,

1. Başvuru sahibi Heitkamp Cons. Swiss Gmbh – Gama End. Tes. İma. ve Mon. A.Ş. – Rec Ulusl. İnş. Yat. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı başvurusunun, pilot ortak Heitkamp Cons. Swiss Gmbh tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen iş deneyim belgeleri, bilanço ve iş hacmine ilişkin belgeler (ciro) kapsamında sunulan gelir tablosunun Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi ile Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.10.4.1’inci maddesine uygun olarak sunulmaması,

2. Pers Yapı İnş. Akar. Sag. Hiz. Turz. Nak. San. ve Tic. A.Ş.- İmaj Alty. Üst Yapı San. ve Tic. A.Ş.- Dido-Ray Yapı San. Tic. A.Ş. - Metaleks İnş. San. Tic. A.Ş. - Mir Müş. Müh. İnş. Mad. Mim. Ener. San. İth. İhr. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı başvurusunun, pilot ortak Pers Yapı İnş. Akar. Sag. Hiz. Turz. Nak. San. ve Tic. A.Ş., özel ortak Metaleks İnş. San. Tic. A.Ş. ve özel ortak Mir Müş. Müh. İnş. Mad. Mim. Ener. San. İth. İhr. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen iş deneyim belgelerinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi ile Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.10.4.1’inci maddesine uygun olarak sunulmaması,

3. China Railway 17th Bueau Group Co. Ltd. başvurusunun sunulan ve yabancı dilde düzenlenen tüm yeterlik belgelerinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi ile Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.10.4.1’inci maddesine uygun olarak sunulmaması,

Ayrıca anılan Yönetmelik’in “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendine uygun olarak sunulmadığı, tercüme belgelerde tercümeyi yapan kişi veya kişilere ilişkin herhangi bir bilgi bulunmadığı ve tercümeleri gerçekleştiren yeminli tercümanın imzasının teyit edilmemesi gerekçeleriyle yeterli olarak değerlendirilmedikleri diğer adayların ise idarece yeterli olarak kabul edildikleri anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinin ikinci fıkrasında “Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü bulunmaktadır.

Her ne kadar başvuru sahibi tarafından idarenin ön yeterlik değerlendirme tutanağında yeterli kabul edilmemelerinin gerekçesi olarak yalnızca Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ilgili maddesine yer verdiği, idareye yapılan şikâyet başvurusuna verilen cevapta ise yeni gerekçelerin eklendiği, Kamu İhale Kurumunun şikâyet başvurusunda belirtilen hususlar ile sınırlı inceleme yetkisi bulunduğu göz önüne alındığında idarenin şikâyete cevabında ileri sürdüğü yeni gerekçelerin incelenemeyeceği iddia edilmekte ise de, 4734 sayılı Kanun’un yukarıda aktarılan 56’ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Kamu İhale Kurumunun başvuru sahibinin iddialarının yanı sıra idarenin şikâyet üzerine aldığı kararı da inceleme yetkisi bulunmaktadır. Kaldı ki idarenin şikâyet başvurusuna verdiği cevapta başvuru sahibinin yeterli görülmeme gerekçesi olarak belirttiği hususlar ön yeterlik değerlendirme tutanağında yeterli kabul edilmeme gerekçesi olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendine ilişkin aykırılıklardır. Bir başka deyişle, idarenin şikâyet başvurusuna verdiği cevaptaki değerlendirmeler ile ön yeterlik değerlendirme tutanağındaki değerlendirmeler arasında çelişki bulunmamaktadır. Bu nedenle başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde görülmemiştir.

Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “Ümraniye-Ataşehir-Göztepe Metrosu İnşaat ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşleri” şeklinde belirtildiği,

Anılan Şartname’nin “Ön yeterlik başvurusu için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.4.2. Adayın ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan adaylar, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan adaylar, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

Adayın ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

Adayın ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalar.

Adayın cirosunun 175.000.000 EUR (Avro)'den, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerin parasal tutarı için ise 110.000.000 EUR (Avro)'den az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan adaylarda; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur. Konsorsiyum olarak ihaleye katılan adaylarda; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından kendi kısmı için sağlanması zorunludur.

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. Adayın, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. Aday tarafından 325.000.000 EUR (Avro)'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

…

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde yer alan; A VI Grubu (Demiryolu İşleri (Altyapı + Üstyapı) ve/veya D VI (Elektrikli Ulaşım Araçları Teknolojisi) Grubu İşler benzer iş olarak kabul edilecektir.

…

7.8. Yeterlikleri tespit edilen adaylar arasında 7.9. maddesinde belirtilen kriterlere göre yapılan puanlamaya göre oluşturulan sıralama sonucunda ilk 7 sıradaki aday listeye alınacak ve teklif vermeye davet edilecektir… ” düzenlemesinin,

Aynı Şartname’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.10’uncu maddesinde “ ... 7.10.4. Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye'deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi:

7.10.4.1. Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

7.10.4.2. Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, "apostil tasdik şerhi" taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

7.10.4.3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

7.10.4.4. "Apostil tasdik şerhi" taşımayan veya tasdik işlemine ilişkin özel hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin üzerindeki imzanın, mührün veya damganın alındığı ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgeler ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

7.10.4.5.Yabancı ülkenin Türkiye'deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

7.10.4.6. Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilmez…” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “…(3) Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

b) Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

c) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi, bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

ç)“Apostil tasdik şerhi” taşımayan veya (c) bendi kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin, o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgeler ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

d) Yabancı ülkenin Türkiye’deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

e) Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilemez.

f) İdare, tasdik işleminden muaf tuttuğu resmi niteliği bulunmayan belgeleri ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede belirtir.” hükmü bulunmaktadır.

27.07.1984 tarih ve 84/8373 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde hazırlanan ve 16.09.1984 tarihli ve 18517 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi”nin Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi”nin 1’inci maddesinde “İşbu Sözleme Akit Devletlerden birinin ülkesinde düzenlenmiş olup da diğer bir Âkit Devlet ülkesinde kullanılacak olan resmi belgelere uygulanır.

İşbu Sözleşmenin amaçları bakımından, aşağıdaki belgeler resmi belge sayılır:

a) Savcı, zabıt katibi veya adliye memuru tarafından verilmiş belgeler de dahil olmak üzere, Devletin bir yargı organına veya mahkemesine bağlı bir makam veya görevli memur tarafından düzenlenmiş olan belgeler

b) İdari belgeler

c) Noter senetleri

d) Kişilerce özel sıfatla imzalanmış belgeler üzerine konulmuş olup belgenin kaydının veya belirli bir tarihte mevcut olduğunun ve imzaların doğruluğunun resmi makam ve noterlerce tasdiki gibi resmi beyanlar

Bununla birlikte İşbu sözleşme

a) Diplomasi veya konsolosluk memurları tarafından

b) Ticaret veya gümrük işlemleriyle doğrudan doğruya ilgili olan idari belgelere uygulanmaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre;

-Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılacaktır.

-Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşme’nin 1’inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, "apostil tasdik şerhi" taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

-Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilecektir.

-“Apostil tasdik şerhi” taşımayan veya tasdik işlemine ilişkin özel hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin üzerindeki imzanın, mührün veya damganın alındığı ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekmektedir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgeler ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekmektedir.

7. Yabancı ülkenin Türkiye'deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekmektedir.

İtirazen şikâyete konu belgeler üzerinde daha sağlıklı tespitler yapabilmek amacıyla belgelerin idareye sunulan asılları idareden istenilmiş, bu belgeler üzerinden tespit ve değerlendirmeler yapılmıştır.

Başvuru sahibi Heitkamp Cons. Swiss Gmbh – Gama End. Tes. İma. ve Mon. A.Ş. – Rec Ulusl. İnş. Yat. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı Heitkamp Construction Swiss Gmbh’nın tarafından mesleki ve teknik yeterlik kapsamında sunulan iş deneyim belgesi incelendiğinde, iş deneyimini tevsik etmek için Alp Transit Gotthard AG tarafından “Gotthard Taban Tüneline Demiryolu Donanımının Döşenmesi” işine ilişkin olarak yabancı dilde düzenlenmiş iş durum belgesi ile Türkçe tercümesini sunduğu,

Söz konusu belgenin yabancı dildeki (İngilizce) aslı incelendiğinde, işin yapıldığı yerin “İsviçre (Tessin Kantonu)”, belge tutarının “1.923.626.541 İsviçre Frangı (CHF)”, işin toplam sözleşme bedeline göre nakdi/fiziki gerçekleşme oranının %97,8 olarak belirtildiği, belge üzerinde “Alp Transit Gotthard Ltd.”ye ilişkin kaşe ile 2 adet imzanın bulunduğu, ancak imzaların kime ait olduğuna dair bir bilginin yer almadığı,

Belgenin ekinde sunulan noter tasdik şerhinin Türkçe tercümesinde “İşbu belge ile İsviçre Luzern Kantonu Noteri ben Dr. Hans Müller ….tarih, İsviçre …doğumlu ve … adresinde mukim Sn. Marco Attilio Ceriani’nin ve … tarih, …doğumlu ve … adresinde mukim Sn. Josef Alfred Elmiger’in yukarıdaki imzaların kendi imzaları olduğunu tasdik ederim. Sn. Marco Attilio Ceriani ve Sn. Josef Alfred Elmiger kimlik bilgileri kimlik belgeleri ile tarafımca doğruluğu onaylamıştır.” ifadelerine yer verildiği,

Noter Dr. Hans Müller’in imzasının doğruluğunu, sıfatını ve mührünün aslı ile aynı olduğunu teyit eden apostil tasdik şerhinin başvuru dosyası kapsamında sunulduğu görülmüştür.

Başvuru dosyası kapsamında sunulan İsviçre Ankara Büyükelçiliği tarafından düzenlenmiş, “İş Durum Belgesi” konulu belgede “AlpTransit Gotthard AG’nin Gotthard Taban Tüneline Demiryolu Donanımının Döşenmesi işleri için düzenlemiş olduğu ekteki 31.05.2016 tarihli “İş Durum Belgesinin” Alp Transit Gotthard AG tarafından düzenlendiğinin, kaşenin bu şirkete ait olduğunun ve aslına uygun olduğunun, belgedeki imzaların şirketi müştereken temsil ve ilzama yetkili Marco Attilio Ceriani ve Josef Alfred Elmiger’e ait olduğunun ve bu kişilerin şirketin imza yetkilisi sıfatıyla bu belgeyi imzaladıklarının Luzern Kantonu Devlet Kançılaryası tarafından onaylandığını teyit ederim.” ifadelerine yer verildiği, ayrıca belge üzerinde T.C. Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk İşleri Genel Müdürlüğünün İsviçre Ankara Büyükelçiliğinin mühür ve imzasını tasdik eden şerhinin bulunduğu tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde yabancı dilde sunulan belgeleri düzenleyen kişi/kişilere ilişkin olarak belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun apostil tasdik şerhi sunulması dışında, belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından da tasdik edilmesinin mümkün olduğu göz önüne alındığında, başvuru sahibinin pilot ortağı tarafından sunulan iş deneyim belgesindeki imzaların doğruluğunun ve belge üzerindeki mührün aslı ile aynı olduğunun sırasıyla İsviçre Ankara Büyükelçiliği ve T.C. Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk İşleri Genel Müdürlüğünce tasdik edilmesi mevzuata uygun bulunmuştur.

Bu itibarla başvuru sahibinin pilot ortağının sunduğu iş deneyim belgesine ilişkin olarak sunulan apostil tasdik şerhinin irdelenmesine de gerek görülmemiştir.

Diğer taraftan, başvuru sahibinin pilot ortağı Heitkamp Construction Swiss Gmbh tarafından Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.4.2 ve 7.4.3’üncü maddesinde yer alan bilanço ve iş hacmine ilişkin kriterleri tevsik etmek için yabancı dilde düzenlenmiş bilanço bilgileri tablosu, Hissedar Toplantısı Tutanakları ve Yönetim Kurulu Toplantısı Tutanaklarının ekinde yer alan Konsolide Edilmiş Özel Amaçlı Mali Tablolar ile gelir tablolarının Türkçe tercümeleri ile birlikte sunulduğu,

Bilanço bilgileri tablosunun Deloitte AG tarafından düzenlendiği, belgenin üzerinde “ortak” sıfatı ile “Ronald Müller” ve “kıdemli üst düzey yönetici” sıfatı ile Marco Hoogendijk’in imzalarının bulunduğu, ayrıca anılan belge üzerinde Obwalden Kantonu Noterinin imza ve mührünün de yer aldığı,

Belgenin ekinde sunulan “Noterlik Onayı” başlıklı belgede “İşbu belge ile aşağıda imzası bulunan Obwalden Kantonu Noteri olarak tarafıma sunulan belgeyi; … adresinde mukim Deloitte AG denetim firması tarafından düzenlenmiş ve imzaları ile onayladığı; merkezi Deirikon olan Heitkamp Construction Swiss GmbH firmasına ait belgenin (1 Ocak -31 Aralık 2013, 2014 ve 2015 dönemlerine ait bilanço rakam tespitlerini ve 1 Ocak- 31 Aralık 2015 dönemi için bilanço oran hesaplamalarının) Deloitte AG denetim firmasınca düzenlenmiş orijinal belgeler olduğu tasdik olunur.” ifadelerine yer verildiği, belgenin Obwalden Kantonu Noteri Othmar Gabriel tarafından imzalandığı, ayrıca noterin sıfatının, imzasının doğruluğunun ve belge üzerindeki mührünün aslı ile aynı olduğunun apostil tasdik şerhi ile teyit edildiği tespit edilmiştir.

Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi’nin 1’inci maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendinde “Kişilerce özel sıfatla imzalanmış belgeler üzerine konulmuş olup belgenin kaydının veya belirli bir tarihte mevcut olduğunun ve imzaların doğruluğunun resmi makam ve noterlerce tasdiki gibi resmi beyanlar”ın resmi belge sayılacağı belirtilmiştir. Anılan Sözleşme hükmünden, bir belgenin noter onayı ile resmi belge niteliği kazandırılabilmesi için belgenin kaydının veya belirli bir tarihte mevcut olduğunun tasdiki ile imzaların doğruluğunun tasdiki olmak üzere iki unsuru içermesi gerektiği anlaşılmaktadır. “Noterlik Onayı” başlıklı belgede bilanço bilgileri tablosunu düzenleyen “Ronald Müller” ve “Marco Hoogendijk’in imzalarının tasdik edilmediği ve Deloitte AG denetim firmasının bir tüzel kişi olduğu dikkate alındığında tüzel kişiye ait imzanın söz konusu olamayacağı anlaşıldığından, bahse konu belgenin anılan Sözleşme çerçevesinde resmi belge olarak nitelendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Kaldı ki, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde yabancı dilde sunulan belgeleri düzenleyen kişi/kişilere ilişkin olarak belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun apostil tasdik şerhi sunulmasının belgenin sunuluş şekline yönelik tek tasdik yöntemi olmadığı, anılan düzenlemeye göre o ülkedeki T.C. Konsolosluğu tarafından veya belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından da tasdik edilebileceği dikkate alındığında, anılan aday tarafından sunulan bilanço bilgileri tablosunun sunuluş şeklinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca başvuru dosyası kapsamında yer alan hissedar toplantısı tutanakları ve ekindeki özel amaçlı mali tablolar incelendiğinde, hissedarlar toplantılarının gündem konusunun “Konsolide Edilmiş Özel Amaçlı Mali Tabloların onaylanmasına ilişkin karar alınması” olduğu, 2016 tarihli tutanağın “Başkan” sıfatı ile Johannes Dotter ve “tutanakları yazma ve oy sayma görevlisi” sıfatı ile Bilge Baki tarafından imzalandığı,

Hissedar Toplantısı Tutanaklarının ekindeki noter belgesinde “İşbu belge ile a) … adresinde mukim, … doğumlu Johannes Dotter ve b) … adresinde mukim, … doğumlu Bilge Baki’nin imzasının doğruluğunu onaylarım.” ifadelerinin yer aldığı, MMag. Dr. Philipp Nierlich tarafından “Noter Ortağı ve Noter Vekili Dr. Klemens Huppmann” sıfatı ile imzalanmış belgenin sunulduğu, belgeyi düzenleyen noter vekili MMag. Dr. Philipp Nierlich’in sıfatının, imzasının doğruluğunun ve belge üzerindeki mührünün aslı ile aynı olduğunun apostil tasdik şerhi ile teyit edildiği,

Yönetim Kurulu Toplantısı Tutanakları ile tutanakların ekinde yer alan bilanço ve gelir tablolarının Genel Müdür Daniela Donatus Peier, Genel Müdür Rene Röthlisberger, Genel Müdür Stefan Ledermair tarafından imzalandığı, ayrıca başvuru dosyası kapsamında “Noter İmza Onay Belgesi” başlıklı, “İşbu belgeyi imzalayan Obwalden Kantonu Noteri işbu belge ile yukarıda yer alan imzaların … doğumlu, .. vatandaşı,… adresinde mukim Bay Stefan Ledermair, … doğumlu, .. adresinde mukim Bay Rene Kurt Röthlisberger, … adresinde mukim Bayan Daniela Donatus Peier adlı kişilere ait olduğunu, kişilerin kimliklerini ibraz ettiğini ve imzalarını kabul ettiğini onaylarım.” ifadelerinin yer aldığı, Noter Othmar Gabriel tarafından düzenlenmiş belgenin de sunulduğu, “Noter İmza Onay Belgesi”ni düzenleyen Noter Ohtmar Gabriel’in sıfatının, imzasının doğruluğunun ve belge üzerindeki mührünün aslı ile aynı olduğunun apostil tasdik şerhi ile teyit edildiği tespit edilmiştir.

Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi’nin 1’inci maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendinde “Kişilerce özel sıfatla imzalanmış belgeler üzerine konulmuş olup belgenin kaydının veya belirli bir tarihte mevcut olduğunun ve imzaların doğruluğunun resmi makam ve noterlerce tasdiki gibi resmi beyanlar”ın resmi belge sayılacağının belirtildiği, dolayısıyla bir belgenin noter onayı ile resmi belge niteliği kazandırılabilmesi için belgenin kaydının veya belirli bir tarihte mevcut olduğunun tasdiki ile imzaların doğruluğunun tasdiki olmak üzere iki unsuru içermesi gerektiği göz önünde bulundurulduğunda, sunulan tasdik şerhlerinde Hissedar Toplantısı Tutanaklarının ve Yönetim Kurulu Toplantısı Tutanakları kaydının veya belirli bir tarihte mevcut olduğuna dair ibareye yer verilmediğinden, söz konusu belgelerin anılan Sözleşme çerçevesinde resmi belge olarak nitelendirilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

Bunun yanında belgeleri düzenleyen kişilerin (“Başkan Johannes Dotter” ve “tutanakları yazma ve oy sayma görevlisi Bilge Baki”, “Genel Müdür Daniela Donatus Peier”, “Genel Müdür Rene Röthlisberger”, “Genel Müdür Stefan Ledermair”) imzasının doğruluğunun, sıfatının Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına uygun olarak tasdik edilmediği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, başvuru dosyasında başvuru sahibince ek olarak sunulduğu belirtilen Deloitte Touche Tohmatsu Limited üyesi DRT Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş. tarafından düzenlenmiş Konsolide Edilmiş Özel Amaçlı Mali Durum Tablolarının incelenmesi sonucunda ise, bahse konu tabloların üzerinde DRT Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş.nin yetkilisinin imzası ve mührünün bulunmadığı, söz konusu tabloların yalnızca Türkçe kapak sayfası üzerinde Obwalden Kantonu Noterliği imzası ve mührünün yer aldığı, belgenin üzerinde düzenlenme yeri ve tarihi olarak “İstanbul, 08 Ağustos 2016” ibaresine yer verildiği görülmüştür.

Anılan belgelerin ekinde Obwalden Kantonu Noteri Othmar Gabriel’e ait “İşbu belge ile Obwalden Kantonu Noterliğimize ibraz edilmiş olan ve kendilerinin de (ibraz edenin) imzası ve mührü ile tasdik etmiş olduğu, … adresinde mukim denetim firması Deloitte Touche Tohmatsu Limited (DTTL) üyesi DRT Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş. tarafından düzenlenen, Heitkamp Construction Swiss Gmbh ve Ortak Girişimleri 31.12.2014/31.12.2015 tarihinde biten yıla ait konsolide edilmiş (CHF İsviçre Frangı cinsinden, USD Amerikan Doları cinsinden ve EUR Euro/Avro cinsinden) Özel Amaçlı Mali Durum Tablolarının kapak sayfaları da dahil olmak üzere Deloitte Touche Tohmatsu Limited (DTTL) üyesi DRT Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş. denetim firmasınca düzenlenmiş orijinal belgeler olduğu tasdik olunur.” ibarelerinin yer aldığı belgenin sunulduğu ve belgeyi düzenleyen Noter Ohtmar Gabriel’in sıfatının, imzasının doğruluğunun ve belge üzerindeki mührünün aslı ile aynı olduğunun apostil tasdik şerhi ile teyit edildiği belirlenmiştir.

Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, Türkiye’de (İstanbul) DRT Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş. tarafından onaylandığı belirtilen Konsolide Edilmiş Özel Amaçlı Mali Durum Tablolarında DRT Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş. nin yetkilisinin kim olduğunun belirtilmediği, şirket yetkilisinin imzasının yer almadığı ve belge üzerinde yalnızca el yazısı ile yazılmış şirket unvanının bulunduğu anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasındaki düzenlemenin Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgelere ilişkin olduğu, ancak söz konusu belgelerin Türkiye’de düzenlendiği, dolayısıyla anılan madde kapsamında değerlendirilemeyeceği, bununla birlikte bahse konu belgelerde imza bulunmaması nedeniyle hukuken geçerli bir belge olarak kabul edilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin pilot ortağının sunduğu iş deneyim belgesinin sunuluş şeklinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına uygun olduğu anlaşıldığından, idare tarafından bu gerekçe ile yeterli kabul edilmemesi mevzuata uygun bulunmamakla birlikte, bilanço ve iş hacmine ilişkin kriterleri tevsik etmek üzere sunduğu belgelerin sunuluş şeklinin mevzuata uygun olmadığı tespit edildiğinden, anılan adayın söz konusu gerekçe ile yeterli bulunmamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

1. İdare tarafından yapılan değerlendirme sonucunda ön yeterlik başvurusu yeterli görülen Smu Engeocom Ltd. - Met-gün İnş. Taah. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının başvuru dosyası incelendiğinde, pilot ortak Smu Engeocom Ltd.nin Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.4.2’nci maddesinde yer alan bilançoya ilişkin yeterlik kriterini tevsik etmek için yabancı dilde düzenlenmiş bilanço, bilanço bilgileri tablosu ile Türkçe tercümelerini sunduğu,

Bilanço bilgileri tablosunun Türkçe tercümesinin Türkiye’deki yeminli tercüman tarafından yapıldığı ve Ankara 24. Noterliği tarafından tasdik edildiği, Türkçe tercümede belgeyi düzenleyen kişilere ilişkin bilginin bulunmadığı, bununla birlikte anılan belgenin Rusça aslında 2 adet imza ile mühürlerin bulunduğu,

Söz konusu tablonun ekinde Moskova Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Vekili Suren O. Vardanyan’a ait “Onay, Moskova Ticaret ve Sanayi Odası tarafından 25 Ağustos 2016 tarihinde yapılmıştır.” şeklindeki şerh ile imza ve mührün yer aldığı,

Diğer yandan bilanço bilgileri tablosunun ekinde Smirnova Y.M’nin imzasının doğruluğuna, belgeyi “Vergi Servisi Başmüfettişi” sıfatı ile imzaladığına ve belgenin Moskova 45. Federal Vergi Servisi Müfettişliğinin mührünü taşıdığına ilişkin apostil tasdik şerhinin sunulduğu görülmüştür.

Bu itibarla, bilanço bilgileri tablosunun Türkçe tercümesi üzerinde belgeyi düzenleyen kişilere ilişkin hiçbir bilginin bulunmaması sebebiyle Rusça düzenlenmiş belge ekinde yer alan apostil şerhinin bilanço bilgileri tablosunu düzenleyen kişilere ait olup olmadığı anlaşılamamıştır. Bu çerçevede bilanço bilgileri tablosunun sunuluş şekli Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına uygun bulunmamıştır.

Başvuru dosyası kapsamında sunulan yabancı dilde düzenlenmiş bilançolar ile Türkçe tercümeleri incelendiğinde, bilançolarda 2011, 2012, 2013, 2014 ve 2015 yıllarına ilişkin bilgilerin yer aldığı, bilançoların Pavel oğlu Kereselidze Arçil tarafından düzenlendiği, belgelerin Türkçe tercümelerinin üzerinde düzenlenme tarihi olarak 31.03.2014 tarihinin yer aldığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte 2013, 2014 ve 2015 yıllarına ilişkin bilgilerin yer aldığı bilançonun Rusça aslının incelenmesi sonucunda, belgenin düzenlenme tarihinin 28.02.2016 olarak belirtildiği, dolayısıyla belgenin düzenlenme tarihinin Türkçe tercümesi ile uyumlu olmadığı, kaldı ki Türkçe tercümesinde belge düzenlenme tarihi olarak belirtilen 31.03.2014 tarihi itibarıyla 2014 ve 2015 yıllarına ilişkin bilgilere ulaşılmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır. 2014, 2013 ve 2012 yıllarına ilişkin bilgilerin yer aldığı bilançonun Rusça aslında ise belgenin düzenlenme tarihinin 30.03.2015 olarak belirtildiği, bununla birlikte Türkçe tercümesinde 31.03.2014 tarihinin yazılı olduğu, söz konusu belgenin de düzenlenme tarihi konusunda Türkçe tercümesi ile uyumlu olmadığı görülmüştür.

Öte yandan, bilançoların Türkçe tercümesinde, Rusça aslındaki imzalar ve mühre ilişkin bilgiye yer verilmediği belirlenmiş ve Rusça düzenlenmiş belge ekinde yer alan apostil tasdik şerhinin bilançoları düzenleyen kişilere ait olup olmadığı anlaşılamamıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, pilot ortak Smu Engeocom Ltd.nin sunduğu bilanço ve bilanço bilgileri tablosunu düzenleyen kişiye ilişkin olarak belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi hangi sıfatla imzaladığının ve belge üzerindeki mührün aslı ile aynı olduğunun teyidine yönelik olarak Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu’nun veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığının tasdik şerhinin bulunmadığı, bunun yanında apostil tasdik şerhinin de sunulmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle söz konusu belgelerin sunuluş şekli Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına uygun bulunmamıştır.

Diğer taraftan iş hacmine ilişkin yeterlik kriterini tevsik etmek için ise Metro 1 Müdürü Krutilin A.L. ve SMU Engeocom Genel Müdürü Kereselidze A.P. tarafından düzenlenmiş, 2015 yılında Smu Engeocom Ltd. tarafından gerçekleştirilen işlerin masraflarını, tahmini maliyet endeksini, döküm, ekipman, güvenlik, çevre koruma ekipmanı, tasarım ve geliştirme çalışmaları maliyeti gibi maliyetleri gösteren yabancı dilde düzenlenmiş bir tablo ile Türkçe tercümesinin sunulduğu tespit edilmiştir.

Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.4.3’üncü maddesi uyarınca, iş hacminin toplam ciroyu gösteren gelir tablosu ile veya taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalar ile tevsik edilmesi gerektiğinden, Smu Engeocom Ltd. tarafından 2015 yılında yapılan işlerin maliyetini gösteren tablonun iş hacmini gösteren belge olarak kabul edilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Kaldı ki, bahse konu belgeyi düzenleyen Metro 1 Müdürü Krutilin A.L. ve SMU Engeocom Genel Müdürü Kereselidze A.P.nin imzasının doğruluğunun, belgeyi hangi sıfatla imzaladıklarının ve belge üzerindeki mührün aslı ile aynı olduğunun Yapım İşleri İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına uygun olarak teyit edilmediği de belirlenmiştir. Bu itibarla Smu Engeocom Ltd. - Met-gün İnş. Taah. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının idarece yeterli kabul edilmesi mevzuata uygun bulunmamıştır.

2. Pers Yapı İnş. Akar. Sağ. Hiz. Turz. Nak. San. ve Tic. A.Ş.- İmaj Alty. Üst Yapı San. ve Tic. A.Ş.- Dido-Ray Yapı San. Tic. A.Ş. - Metaleks İnş. San. Tic. A.Ş. - Mir Müş. Müh. İnş. Mad. Mim. Ener. San. İth. İhr. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı Pers Yapı İnş. Akaryakıt Sağlık Hiz. Tur. Nak. San. ve Tic. A.Ş.nin iş deneyimini tevsik etmek için % 51 hissesine sahip ortağı olan Turo Şirketi (Turo Company)’e ait yabancı dilde düzenlenmiş iş bitirme belgesi ile 2 adet Türkçe tercümesini sunduğu, söz konusu belgenin İran İslam Cumhuriyeti Tebriz Belediyesi tarafından düzenlendiği, belgeye konu işin adının “Tebriz Metro İnşaatı Eksik Kalan İşlerin Tamamlanması Yapım İşi” olduğu, belgenin üzerinde Tebriz Metro Kurumu Genel Müdür Yardımcısı Shafi Irannezhad ile Tebriz Belediye Başkan Yardımcısı ve Ulaştırma Trafik Yardımcısı Yaghoub Vahidkia’nın imzası ile mührünün bulunduğu,

Belgenin Türkçe tercümesinin arka yüzünde İran İslam Cumhuriyeti Ankara Büyükelçiliği Üçüncü Müşaviri Saeid R.M. Motlagh’a ait “İran İslam Cumhuriyeti Ankara Büyükelçiliği işbu onayla (x) ile belirtilmiş olan imzanın Tebriz Belediye Başkan Yardımcısı Vahid Kia’ya, kaşenin ise Tebriz Belediyesine ait olduğunu metne şamil olmamakla birlikte onaylamaktadır.” şerhinin yer aldığı ve T.C. Dışişleri Bakanlığı tarafından evraktaki imza ve mührün İran İslam Cumhuriyeti Ankara Büyükelçiliğine ait olduğunun tasdik edildiği görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan 31’inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgelere ilişkin olarak belgeyi düzenleyen kişinin belgedeki imzasının doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa belge üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun apostil tasdik şerhi sunulmak suretiyle ya da o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekmektedir.

Pilot ortağı tarafından sunulan iş deneyim belgesinin “Tebriz Belediyesi Başkan Yardımcısı Yaghoub Vahidkia” tarafından düzenlendiği, belgeyi düzenleyen kişinin belgedeki imzasının doğruluğunun, belgeyi hangi sıfatla imzaladığının ve belge üzerindeki mührün aslı ile aynı olduğunun İran İslam Cumhuriyeti Ankara Büyükelçiliği tarafından 28.04.2015 tarihli ve 4764/8 no ile tasdik edildiği ve bu tasdik işlemine ilişkin imza ve mührün de 28.04.2015 tarihli ve 05669 no ile T.C. Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk İşleri Genel Müdürlüğünce tasdik edildiği anlaşıldığından, yabancı dilde sunulan iş deneyim belgesinin sunuluş şeklinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bu çerçevede “pilot ortak Pers Yapı İnş. Akaryakıt Sağlık Hiz. Tur. Nak. San. ve Tic. A.Ş.nin sunduğu iş deneyim belgesinin sunuluş şeklinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına uygun olmadığı” gerekçesiyle yeterli görülmemesi mevzuata uygun bulunmamıştır.

Öte yandan, özel ortak Metaleks İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin iş deneyimini tevsik etmek için sunduğu belgeler incelendiğinde, belgelerin ilkinin “OOO SP Spetsstroy” tarafından “Carlston Alışveriş Merkezi & Otel İnşaatı” işine ilişkin yabancı dilde düzenlenmiş iş bitirme belgesi olduğu, belge üzerinde “Genel Müdür Kızalskaya S.F.nin imzası ile kaşesinin ve Rusya Federasyonu Sanayi Odası Başkanı Katrin S.N.nin imzası ile kaşesinin bulunduğu, belgenin arka yüzünde belgeyi düzenleyen Kızalskaya S.F.’nin belgedeki imzasının doğruluğunun, belgeyi hangi sıfatla imzaladığının ve belge üzerindeki mührün aslı ile aynı olduğunun apostil tasdik şerhi sunulmak suretiyle teyit edildiği görülmüştür.

Ayrıca anılan özel ortağa ait PAO Gazprom tarafından “Gryazovesk- Vıborg Ana Gaz Borusu (1 hat), KG Gryazoveskaya- KC Pikalevskaya Alanı İçin RAO Gazprom Gaz Proje Alanında Gryazovesk- Vıborg Ana Gaz Borusu Projesi ve Onun İşletilmesi” işine ilişkin yabancı dilde düzenlenmiş iş deneyim belgesi ile Türkçe tercümesinin de sunulduğu, belge üzerinde Genel Müdür Yardımcısı- Genel Mühendis Yaroslavov E.S.nin imzası ile kaşesinin bulunduğu, belgenin arka yüzünde ise belgeyi düzenleyen Genel Müdür Yardımcısı Yaroslavov E.S.nin belgedeki imzasının doğruluğunun, belgeyi hangi sıfatla imzaladığının ve belge üzerindeki mührün aslı ile aynı olduğunun apostil tasdik şerhi ile tasdik edildiği tespit edilmiştir.

Diğer yandan, söz konusu özel ortak tarafından sunulan üçüncü belgenin “Rusya Otoyolları Devlet Şirketi Avtodor tarafından verilen, “Projelenmiş Hızlı Otoyol, Otoyolun Bakımı ve M-4 “Don”, Rostov na Donu ve Krasnodar Köprülerinin Tam Tadilatı. Otoyol Bölüm IV km 248. (1091’den-1339 km’ye kadar)” işine ilişkin iş bitirme belgesinin de sunulduğu, belge üzerinde Yönetim Başkanı Kelbah S.V.nın imzası ile kaşesinin bulunduğu, belge üzerinde Rusya Federasyonu Sanayi Odası Başkanı Katrin S.N.nin imzası ile kaşesinin bulunduğu, belgeyi düzenleyene ilişkin apostil tasdik şerhinin sunulduğu tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan 31’inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeleri düzenleyen kişilere ilişkin olarak apostil tasdik şerhi sunulmasının yeterli olduğu dikkate alındığında, özel ortak Metaleks İnş. San. ve Tic. A.Ş.nce sunulan iş deneyim belgelerinin sunuluş şeklinin mevzuata uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla “özel ortak Metaleks İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin sunduğu iş deneyim belgesinin sunuluş şeklinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına uygun olmadığı” gerekçesiyle idarece yeterli bulunmaması yerinde görülmemiştir.

Özel ortaklardan Mir Müş. Müh. İnş. Mad. Mim. Enerji San. İth. İhr. ve Tic. A.Ş.nin sunduğu, %51 hisseye sahip ortağı Xuiri Anonim Şirketine ait iş deneyim belgesinin incelenmesi sonucunda, belgenin yabancı dilde düzenlendiği ve Türkçe tercümesi ile birlikte sunulduğu, belgeye konu işin “Bostanabad- Duzduzan- Serab Yolunun Yeniden Yapılandırılması ve Duzduzan- Mehraban Yolunun Yeniden Yapılandırılması Yapım İşi” olduğu, belgenin Doğu Azerbaycan Vilayeti Karayolları ve Şehircilik Genel Müdürlüğü tarafından düzenlendiği, belge üzerinde Doğu Azerbaycan Vilayeti Karayolları ve Şehircilik Genel Müdürü Orujali Alizadeh’in imzası ve mührünün bulunduğu.

Söz konusu belgede İran İslam Cumhuriyeti Ankara Büyükelçiliği Üçüncü Müşaviri Saeid R. M. Motlagh’a ait “İran İslam Cumhuriyeti Ankara Büyükelçiliği işbu onayla (x) ile belirtilmiş olan imza ve kaşenin Doğu Azerbaycan Karayolları Genel Müdürü Orujali Alizadeh’e ait olduğunu metne şamil olmamakla birlikte onaylamaktadır.” şerhi ile anılan kişiye ait imza ve mührün yer aldığı, T.C. Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk İşleri Genel Müdürlüğünce evraktaki imza ve mührün İran İslam Cumhuriyeti Ankara Büyükelçiliğine ait olduğunun tasdik edildiği görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan 31’inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen ve apostil tasdik şerhi taşımayan belgelerin sırasıyla bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilebileceği göz önüne alındığında, özel ortak Mir Müş. Müh. İnş. Mad. Mim. Enerji San. İth. İhr. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesini düzenleyen kişinin belgedeki imzasının doğruluğuna, belgeyi hangi sıfatla imzaladığına ve belge üzerindeki mührün aslı ile aynı olduğuna ilişkin tasdik işleminin mevzuata uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, pilot ortak Pers Yapı İnş. Akaryakıt Sağlık Hiz. Tur. Nak. San. ve Tic. A.Ş. ile özel ortaklar Metaleks İnş. San. ve Tic. A.Ş. ve Mir Müş. Müh. İnş. Mad. Mim. Enerji San. İth. İhr. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan yabancı dilde düzenlenmiş iş deneyim belgelerinin sunuluş şeklinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrası ile Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.10.4.1’inci maddesine uygun olduğu sonucuna varıldığından, anılan adayın idarece yeterli kabul edilmemesi işlemi mevzuata uygun bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Pers Yapı İnş. Akar. Sağ. Hiz. Turz. Nak. San. ve Tic. A.Ş.- İmaj Alty. Üst Yapı San. ve Tic. A.Ş.- Dido-Ray Yapı San. Tic. A.Ş. - Metaleks İnş. San. Tic. A.Ş. - Mir Müş. Müh. İnş. Mad. Mim. Ener. San. İth. İhr. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının yeterlik başvurusunun değerlendirmeye alınması, Smu Engeocom Ltd. - Met-gün İnş. Taah. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının yeterlik başvurusunun reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi