KİK Kararı: 2017/UY.II-499

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/008
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 08.02.2017
Karar No : 2017/UY.II-499

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Yolkar İnş. Nak. Maden Turz. Pet San Tic. A.Ş.-Vesaş Mühendislik Müşavirlik A.Ş. İş Ortaklığı

Peyas Mah. 215. Sok. Özaklar Doğa B Blok No: 16/1 Kayapınar/DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü,

G.M.K Bulvarı 33220 Toroslar/MERSİN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/378933 İhale Kayıt Numaralı “Adana-Tuzla Ayr Yolu Km:1+900-3+400 ve Km:7+800-10+400 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Bsk'lı Üstyapı (İkmal) İşleri İle Km:15+000-25+900 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Bsk'lı Üstyapı İşleri Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 25.10.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Adana-Tuzla Ayr Yolu Km:1+900-3+400 ve Km:7+800-10+400 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Bsk'lı Üstyapı (İkmal) İşleri İle Km:15+000-25+900 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Bsk'lı Üstyapı İşleri Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Yolkar İnş. Nak. Maden Turz. Pet San Tic. A.Ş.-Vesaş Mühendislik Müşavirlik A.Ş. İş Ortaklığının 06.01.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.01.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.01.2017 tarih ve 3897 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.01.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/232 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunmama gerekçelerine ilişkin olarak;

a) 7502/P poz no’lu iş kalemi için sundukları analizin idarece verilen analiz formatına uygun olmadığı ve söz konusu iş kalemi için sundukları fiyat teklifinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan ve fiyat teklifinde bulunması gereken “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi ya da “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer almadığı gerekçesiyle açıklamalarının uygun bulunmamasının yerinde olmadığı,

Şöyle ki; fiyat teklifinde yer alan fiyatın, söz konusu fiyat teklifinin dayanağı olan tutanakta yer alan ortalama/toplam maliyetin altında olmadığı, fiyat teklifi ilgili tutanaklara dayanılarak ve noter onaylı defter kayıtları referans alınarak ilgili meslek mensubu tarafından hazırlanmış olduğu ve bu belgeleri idareye sundukları dikkate alındığında anılan iş kalemi için yapmış oldukları açıklamanın uygun bulunmamasının yerinde olmadığı,

b) 7504/P poz no’lu iş kaleminin analiz formatında yer alan ve açıklama istenilmeyen bir girdi olan “karşılık olarak ödenen giderler” girdisi için idarece miktar ve birim belirtilmediği için bir fiyat öngörmedikleri, söz konusu girdi için bir fiyat öngörmedikleri gerekçesi ile açıklamalarının uygun bulunmamasının yerinde olmadığı,

Aynı iş kaleminin analiz formatında yer alan ve açıklama istenilen 07.007/K-Nakliye bedeli (iş yerindeki diğer nakliyeler) girdisi için ihale dokümanı kapsamında yer alan itinereri göz önünde bulundurarak işin yapılacağı yol güzergâhının yaklaşık olarak 26 km olduğunu dikkate alıp ortalama nakliye mesafesini 14 km olarak öngördükleri ve nakliye bedelinin hesaplanması için idarece verilen formülleri kullandıklarında anılan girdi için hesapladıkları 4,46 TL/ton’luk birim fiyatı öngördükleri, idare tarafından yaptıkları açıklamanın söz konusu girdi için idarece hesaplanan fiyattan düşük olduğu ve öngördükleri birim fiyatı tevsik etmek için herhangi bir belge sunmadıkları gerekçesiyle bulunmamasının yerinde olmadığı,

c) İhale dokümanında ya da analiz formatında bitümün taşınacağı mesafeye ilişkin bir bilgi bulunmadığından, 6401/P poz no’lu iş kaleminin analiz formatında yer alan 07.007/K-Bitümün nakli girdisinin bedelini hesaplamak için bitümün nakledileceği mesafeyi 300 km olarak dikkate aldıkları, ancak idarenin bitümün temin edilebileceği en yakın rafinerinin işin yapılacağı yere yaklaşık 469 km uzaklıkta olan Kırıkkale Rafinerisi olduğunu belirterek öngördükleri 300 km’lik taşıma mesafesinin 469 km den az olduğu gerekçesiyle açıklamalarının uygun bulunmamasının yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Şikayete konu ihalenin Karayolları Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğünün “Adana-Tuzla Ayr Yolu Km:1+900-3+400 ve Km:7+800-10+400 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Bsk'lı Üstyapı (İkmal) İşleri İle Km:15+000-25+900 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Bsk'lı Üstyapı İşleri Yapım İşi” olduğu anlaşılmıştır.

İşe ait İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Şartname’nin 35’inci maddesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin teklif fiyatları ile birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği, tekliflerin nasıl puanlanacağı, puanlamada geçerli tekliflerin dikkate alınacağı ve yapılan puanlama sonucunda isteklilere ait tekliflerin nasıl belirleneceği hususlarına yer verilmiştir.

26.12.2016 tarihli ihale komisyonu kararından bahse konu ihaleye 29 isteklinin teklif vediği, Nesce İnş. Enerji ve Tic. A.Ş.-Neta İnş. Bet. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının ortaklarından Nesce İnş. Enerji ve Tic. A.Ş.nin iş deneyim belgesi tutarının yetersiz olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer isteklilerin tekliflerinin geçerli teklif olarak belirlendiği, bu teklifler dikkate alınarak hesaplanan sınır değerin altında teklif veren 10 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, açıklama istenilen isteklilerden başvuru sahibinin de aralarında bulunduğu 4 istekli tarafından açıklama sunulduğu, anılan istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının idare tarafından uygun bulunmadığı ve ihalenin Diyaryol İnş. A.Ş.-VBZ İnş. ve Tic. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, As-Yol Yapı San. ve Tic. A.Ş.ye ait teklifin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, komisyonun; yapım yönteminin ekonomik olması, teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ihale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük tekliflerin geçerli teklif olarak dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.

Ayrıca bu hususa Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı maddesinde de yer verilmiş ve aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonunun bu düzenlemeyi esas alması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırılır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4)Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve açık ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b) ve (c) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5)Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

(6) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Yapım işleri ihalelerinde teklif bedelinin aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerin, 4734 sayılı Kanun’un 38’inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı maddesi uyarınca yapacakları açıklamada uyacakları usul ve esaslar Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde düzenlenmiştir.

26.01.2017 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan ihale işlem dosyasında yer alan belgeler kapsamında yapılan incelemede, idare tarafından sınır değerin altında teklif veren isteklilerden EKAP üzerinden tebliğ edildiği anlaşılan 18.11.2016 tarihli ve E.271217 sayılı yazıyla aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, söz konusu yazı ekinde açıklama yapılması istenilen 6100/P, 6401/P, 7504/P, 7502/P poz no’lu iş kalemlerine ait analiz formatları ve açıklama istenmeyen analiz girdileri listesinin yer aldığı, ayrıca EKAP’tan tebliğ edildiği anlaşılan 22.11.2016 tarihli ve E.274489 sayılı yazılı ile 6401/P poz no’lu iş kaleminin adının anılan iş kalemi analizinin formatında yanlış yazılmış olduğu, 6401/P poz no’lu iş kaleminin adının birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen şekilde olduğu bilgisinin verildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan ifadelere bakıldığında, başvuru sahibi tarafından şikayete konu edilen hususların, sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından uygun bulunmama gerekçelerine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

İdarece, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun görülmeme gerekçelerinin mevzuata uygun olmadığı iddiası ile sınırlı yapılan incelemede aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

a) Başvuru sahibinin 7502/P poz no’lu iş kalemi için sundukları analizin idarece verilen analiz formatına uygun olmadığı ve söz konusu iş kalemi için sundukları fiyat teklifinde Kamu ihale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan ve fiyat teklifinde bulunması gereken “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi ya da “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer almadığı gerekçesiyle açıklamalarının uygun bulunmamasının yerinde olmadığına yönelik iddiasına dair incelemede yapılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

İdare tarafından başvuru sahibinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucu, ihale komisyonu kararı Ek-1’de söz konusu iş kalemi için başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamanın uygun bulunmamasına ilişkin özet olarak;

“Bu iş kalemi için tarafınızdan oluşturulmuş analiz incelendiğinde “Prefabrik beton parke imali ve iş yerine nakli (6 cm. kalınlıkta)” için fiyat teklifi sunulmuştur. Bu poz için yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre akaryakıt, işçilik, makine ve diğer girdileri gösteren analiz sunulması gerekmektedir. Analiz formatına uygunluk şartı kapsamında, isteklilerce hazırlanan analizlerde mutlaka idarenin belirlediği ve analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri” şeklindeki unsurlar için yapım şartlarına ve işin tekniğine uygun karşılıklar gösterilmelidir. Örneğin, malzeme unsuruna karşılık olarak, işin yapım şartlarına uygun biçimde yapılabilmesi için hangi malzeme türlerine (çimento, demir, akaryakıt, kaplama malzemeleri gibi) ihtiyaç varsa bu malzemeler analizde gösterilmeli, analiz formatında yazılı ölçü birimi itibariyle bir birim imalat için ne kadarlık malzeme sarfiyatına ihtiyaç varsa miktar belirtilmeli ve her bir malzemenin rayici gösterilmek ve miktarla çarpılmak suretiyle tutarı bulunmalıdır.

Sunulan analizin idarece verilen analiz formatına uygun olmadığı için açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.” ifadesi,

Ayrıca “Prefabrik beton parke imali ve iş yerine nakli (6 cm.kalınlıkta)” iş kalemi için alınan fiyat teklifinin üzerinde 'Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.,./.../...) tarih ve (...) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi veya meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (...) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yazılı değildir.” ifadesinin yer aldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından 7502/P poz no’lu iş kalemi için sunulan analize bakıldığında, söz konusu analizin şu girdilerden oluştuğu görülmüştür.

3. parke (prefabrik beton parke imali ve iş yerine nakli)( 6 cm kalınlıkta)
4. 07.007/K (beton parkenin çalışma alanına nakli)
5. 01.014 kaldırımcı ustası
6. 01.501 düz işçi
7. 01.501 düz işçi (beton parkenin döşendiği yerde taşıtlardan indirilmesi, yükleme, yatay ve düşey taşıma vs. karşılığı
8. 03.540 her cins (titreşimli, darbeli) motorlu kompaktör’ün 1 saatlik ücreti

Başvuru sahibinin bahse konu iş kalemi için sunduğu analiz ile idare tarafından açıklama isteme yazısı eki olarak söz konusu iş kalemi için verilen analiz formatı karşılaştırıldığında başvuru sahibinin sunmuş olduğu analizin, birden fazla analiz girdisinin bir araya getirilip tek bir analiz girdisi haline dönüştürüldüğü görüldüğünden sunulan analizin idare verilen analiz formatına uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca başvuru sahibi tarafından açıklama kapsamında sunulan Aydoğanlar İnş. Malz. Taş. Dayn. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.den (Aybeton) parke taşı kilit 6 cm natürel ürünü için alınmış fiyat teklifine bakıldığında söz konusu fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yapılan açıklama gereği fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde fiyat teklifinde meslek mensubunca yazılması zorunlu kılınan “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin ya da satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak düzenlenen fiyat teklifinde meslek mensubunca yazılması zorunlu kılınan “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer almadığı bu nedenle söz konusu fiyat teklifinin bahsedilen şekil şartını taşımadığı anlaşılmıştır.

26.01.2017 tarihinde kurum kayıtlarına alınan ihale işlem dosyasında yer alan belgeler üzerinde yapılan incelemede başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 1 adet satış tutarı tespit tutanağı ve 1 adet maliyet tespit tutanağının sunulduğu görülmüştür.

Söz konu satış tutarı tespit tutanağının ağırlıklı ortalama birim satış tutarı kısmında 9,19 m2 / TL ifadesinin yer aldığı, söz konusu maliyet tespit tutanağının toplam birim maliyet tutarı kısmında 6,79 ifadesinin yer aldığı görülmüştür

Fiyat tekliflerinde olması gereken standart ibarede fiyat teklifinin dayanağı olan tutanağın tarih ve sayısı ile fiyat teklifinin maliyetlere dayanılarak mı, yoksa satışlara dayanılarak mı hazırlanmış olduğunun ifade edildiği dikkate alındığında incelemeye konu fiyat teklifinde ilgili ibare yer almadığından, söz konusu tutanakların bahse konu fiyat teklifinin dayanağı olup olmadığı net olarak anlaşılamamıştır.

Bu itibarla başvuru sahibinin 7502/P poz no’lu iş kalemi için yapmış olduğu açıklamanın, söz konu iş kalemi için sunulan analizin idarece verilen analiz formatına uymadığı ve prefabrik beton parke için sunulan fiyat teklifinin üzerinde mevzu bahis ibarenin bulunmadığı gerekçeleriyle idare tarafından uygun bulunmamasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

b) Başvuru sahibinin 7504/P poz no’lu iş kaleminin analiz formatında yer alan ve açıklama istenilmeyen bir girdi olan “karşılık olarak ödenen giderler” girdisi için idarece miktar ve birim belirtilmediği için bir fiyat öngörmedikleri, söz konusu girdi için bir fiyat öngörmedikleri gerekçesi ile açıklamalarının uygun bulunmamasının yerinde olmadığı ve aynı iş kaleminin analiz formatında yer alan ve açıklama istenilen 07.007/K-Nakliye bedeli (iş yerindeki diğer nakliyeler) girdisi için ihale dokümanı kapsamında yer alan itinereri göz önünde bulundurarak işin yapılacağı yol güzergâhının yaklaşık olarak 26 km olduğunu dikkate alıp ortalama nakliye mesafesini 14 km olarak öngördükleri ve nakliye bedelinin hesaplanması için idarece verilen formülleri kullandıklarında anılan girdi için hesapladıkları 4,46 TL/ton’luk birim fiyatı öngördükleri, yaptıkları açıklamanın, söz konusu girdi için idarece hesaplanan fiyattan düşük olduğu ve öngördükleri birim fiyatı tevsik etmek için herhangi bir belge sunmadıkları gerekçesiyle bulunmamasının yerinde olmadığına yönelik iddiasına dair incelemede yapılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

İdare tarafından başvuru sahibinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucu, ihale komisyonu kararı Ek-1’de söz konusu iş kalemi için başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamanın uygun bulunmamasına ilişkin olarak; “Firmanız tarafından 7504/P iş kalemi için sunmuş olduğunuz analiz incelendiğinde;

Açıklama istenmeyen (Karşılık Olarak Ödenen Giderler) analiz girdisi için herhangi bir fiyat verilmemiştir,

Açıklama istenen “07.007/K- Nakliye Bedeli(İşyerindeki diğer nakliyeler) (F=Kx(0,0007xM+0,01)xA)” analiz girdisi için 4,46 TL/ton fiyat verilmiştir. Verilen bu fiyat, idaremiz tarafından söz konusu analiz girdisi için belirlenen fiyatın altındadır. Firmanız bu fiyatı tevsik edici herhangi bir belge sunmamıştır.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde idare tarafından gönderilen ve açıklanması istenilen “7504/P poz no’lu prefabrik beton bordür yapılması ve yerine döşenmesi” iş kaleminin analiz formatında “Karşılık Olarak Ödenen Giderler” analiz girdisinin yer aldığı, ancak anılan analiz girdisine ilişkin miktar sütunun boş bırakıldığı, söz konusu analiz girdisinin açıklama istenilmeyen analiz girdisi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

“Karşılık Olarak Ödenen Giderler” analiz girdisine ilişkin “prefabrik beton bordür yapılması ve yerine döşenmesi” tanımına ilişkin Karayolları Genel Müdürlüğünün Yol, Köprü, Tünel Bitümlü Kaplamalar, Bakım ve Trafik İşlerine ait Fiyat Analizleri Kitabından yapılan araştırma neticesinde; anılan analiz girdisinin kendinden önceki analiz girdilerinin miktar ve birim fiyatların çarpımları sonucu bulanan tutarların toplanması suretiyle bulunan A değerinin belli bir oranındaki (%) bedelini ifade ettiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından anılan poz numaralı iş kalemli içerisinde yer alan “Karşılık Olarak Ödenen Giderler” analiz girdisine ilişkin herhangi bir bedel öngörülmediği, ayrıca anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklama yazısının kendisine tebliğ edilmesinden itibaren idareye “Karşılık Olarak Ödenen Giderler” analiz girdilerine ilişkin bir miktar belirlemesinin yapılmadığı, bu itibarla anılan analiz girdilerinin birim fiyatının nasıl teklif edileceğine hususuna ilişkin ne bir açıklama talep edildiği ne de anılan iş kaleminin analiz formatının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesine uygun hazırlanmadığı iddiası ile idareye şikâyet başvurusunda da bulunulmadığı tespit edilmiştir.

Bu çerçevede her ne kadar idare tarafından anılan iş kalemi içerisinde yer alan “Karşılık Olarak Ödenen Giderler” analiz girdisine ilişkin miktar ya da oran belirlemesinin yapılmadığı görülmekle birlikte basiretli tacir olarak nitelendirilen anılan istekli tarafından uyuşmazlığa konu analiz girdisine ilişkin Karayolları Genel Müdürlüğünün Yol, Köprü, Tünel Bitümlü Kaplamalar, Bakım ve Trafik İşlerine ait Fiyat Analizleri Kitabından yapabileceği araştırmada “Karşılık Olarak Ödenen Giderler” kaleminin oransal bir bedeli ifade ettiğinin açıkça görülebileceği, bu doğrultuda da söz konusu kaleme ilişkin bir bedel öngörebileceği hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibi isteklinin mevzu bahis iş kaleminin “Karşılık Olarak Ödenen Giderler” analiz girdisine ilişkin herhangi bir bedel öngörülmediği gerekçesi ile idare tarafından uygun bulunmamasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması üst yazısında ve iddiasında yer alan ifadelerden söz konusu iş kaleminin analiz girdisi olan 07.007/K- Nakliye Bedeli(İşyerindeki diğer nakliyeler) girdisi için işin yapılacağı güzergâhın toplam mesafesinin yaklaşık 26 km olduğu dikkate alındığında iş yerinde yapılacak ortalama nakliye mesafesinin 14 km olarak dikkate alındığı anlaşılmıştır.

İhale dokümanında yer alan itinerere bakıldığında çalışma yapılacak ve çalışma yapılmayacak yol kesimleri dahil toplam işin başlangıcı ve sonu arasındaki mesafenin [(25+900)-(1+900)=24+000] 24 km olduğu dikkate alındığında bu güzergahta yapılacak ağırlıklı ortalama taşıma mesafesinin 12 km olacağı ve söz konusu girdi için analiz formatında idarece verilen herhangi bir mesafe olmadığı da dikkate alındığında başvuru sahibi tarafından iş yerindeki diğer nakliyeler için öngörülen 14 km’lik taşıma mesafesinin kabul edilebileceği değerlendirildiğinden başvuru sahibinin 07.007/K- Nakliye Bedeli (İşyerindeki diğer nakliyeler) girdisi için yaptığı açıklamanın, söz konusu girdi için idarece hesaplanan fiyattan düşük olduğu ve öngördükleri birim fiyatı tevsik etmek için herhangi bir belge sunmadıkları gerekçesiyle idare tarafından uygun bulunmamasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

c) Başvuru sahibinin ihale dokümanında ya da analiz formatında bitümün taşınacağı mesafeye ilişkin bir bilgi bulunmadığından, 6401/P poz no’lu iş kaleminin analiz formatında yer alan 07.007/K-Bitümün nakli girdisinin bedelini hesaplamak için bitümün nakledileceği mesafe için 300 km uzaklık öngördükleri, ancak idarenin bitümün temin edilebileceği en yakın rafinerinin işin yapılacağı yere yaklaşık 469 km uzaklıkta olan Kırıkkale Rafinerisi olduğunu belirterek öngördükleri 300 km’lik taşıma mesafesinin 469 km den az olduğu gerekçesiyle açıklamalarının uygun bulunmamasının yerinde olmadığı yönelik iddiasına dair incelemede yapılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

İdare tarafından başvuru sahibinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucu, ihale komisyonu kararı Ek-1’de söz konusu iş kalemi için başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamanın uygun bulunmamasına ilişkin olarak;

“Birim fiyat tarifinden de anlaşılacağı üzere idare malı bitümün rafineriden depo tankına nakli gerekmektedir. Bitüm temin edilebilecek iş yerine en yakın petrol rafinerisi Kırıkkale Rafinerisidir. Kırıkkale Rafinerisinin iş yerine uzaklığı 469 Km civarındadır. Bu nedenle formüle dayalı nakliye hesabında kullanılacak mesafe 469 Km ye eşdeğer veya bu mesafenin üzerinde olmalıdır. Ancak firmanız 07.007/K-Bitümün nakli (F=Kx(0,0007xM+0,01)xA) analiz girdisi için formüle dayalı nakliye hesabında nakliye mesafesi 300 km kullanılmıştır.

Tüm bu nedenlerden dolayı ihale komisyonumuzca aşırı düşük teklif savunmanızın reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.” ifadesinin yer aldığı görülmüştür.

Söz konusu iş kaleminin birim fiyat tarifinin “Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı kısmında birim fiyata dahil olan masraflar içerisinde “bitümlü malzemenin rafineriden depo tankına kadar taşınması” işinin de sayıldığı görülmüştür. Dolayısıyla kullanılacak bitümün depoya nakledileceği yerin rafineri olduğu ve bitümün nakli için verilen formülde A ve K katsayılarının sabit olduğu dikkate alındığında bitümün nakli için öngörülecek birim fiyatın minimum olması için bitümün nakledileceği rafinerin depoya olan en yakın mesafede olması gerektiği açıktır.

Başvuru sahibinin açıklama üst yazısında ve iddiasında yer alan ifadelere ve mevzu bahis iş kalemine ait analizde yer alan bitümün nakline ilişkin öngörülen birim fiyat hesabına bakıldığında bitümün nakledileceği rafineri uzaklığının 300 km olarak dikkate alındığı görülmüştür. Ancak 300 km’lik bir uzaklıkta bir rafineri bulunduğunu tevsik edici bir belge sunmadığı görülmüştür.

Bu itibarla başvuru sahibi tarafından bitümün nakledileceği rafinerinin depoya 300km uzaklıkta olduğunu tevsik eder nitelikte bir belge sunulmadığı dikkate alındığında, başvuru sahibinin 6401/P poz no’lu iş kaleminin analizinde yer alan 07.007/K-Bitümün nakli girdisi için yapmış olduğu açıklamanın idare tarafından uygun bulunmamasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Yukarıda yapılan tespitler neticesinde başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasına yönelik olarak idare tarafından belirtilen gerekçelerden 07.007/K- Nakliye Bedeli (İşyerindeki diğer nakliyeler) girdisi için yaptığı açıklamanın uygun bulunmaması gerekçesi dışındaki diğer gerekçelerin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

B) Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından uygun bulunmama gerekçeleri kapsamında aşırı düşük teklif açıklaması sunan diğer isteklilerin açıklamalarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi açısından incelenmesi neticesinde tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Nehirsu İnş. Nak. Mad. San. ve Tic. A.Ş.nin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçeleri arasında 7504/P poz no’lu iş kaleminin analiz girdisi olan 07.007/K- Nakliye Bedeli (İşyerindeki diğer nakliyeler) girdisi için yaptığı açıklamanın, söz konusu girdi için idarece hesaplanan fiyattan düşük olduğu ve öngördükleri birim fiyatı tevsik etmek için herhangi bir belge sunmadıkları gerekçesinin bulunduğu anlaşılmıştır.

A bölümünde yapılan inceleme neticesinde ihale dokümanında yer alan itinere bakıldığında çalışma yapılacak ve çalışma yapılmayacak yol kesimleri dâhil toplam işin başlangıcı ve sonu arasındaki mesafenin [(25+900)-(1+900)=24+000] 24 km olduğu dikkate alındığında bu güzergahta yapılacak ağırlıklı ortalama taşıma mesafesinin 12 km olacağı söz konusu girdi için analiz formatında idarece verilen herhangi bir mesafe olmadığı görülmüştür.

Nehirsu İnş. Nak. Mad. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan açıklamada yer alan 7504/P poz no’lu iş kaleminin analizine bakıldığında söz konusu mesafenin 12 km olarak dikkate alındığı, bu nedenle anılan istekli tarafından iş yerindeki diğer nakliyeler için öngörülen 12 km’lik taşıma mesafesinin kabul edilebileceği değerlendirildiğinden anılan isteklinin açıklamasının idare tarafından uygun bulunmama gerekçelerinden olan 07.007/K- Nakliye Bedeli (İşyerindeki diğer nakliyeler) girdisi için idarece hesaplanan fiyattan düşük olduğu ve öngördüğü birim fiyatı tevsik etmek için herhangi bir belge sunmadığı gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Atz Enerji İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Trend İnş. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan açıklamada yer alan 7504/P poz no’lu iş kaleminin analizine bakıldığında 07.007/K- Nakliye Bedeli (İşyerindeki diğer nakliyeler) girdisi için öngörülen 6,98 TL/ton’luk birim fiyatın hesaplanmasında dikkate alınan taşıma mesafesinin 30 km olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle anılan istekli tarafından iş yerindeki diğer nakliyeler için minimum 12 km’lik taşıma mesafesinin kabul edilebileceği değerlendirildiğinden anılan isteklinin açıklamasının idare tarafından uygun bulunmama gerekçelerinden olan 07.007/K- Nakliye Bedeli (İşyerindeki diğer nakliyeler) girdisi için idarece hesaplanan fiyattan düşük olduğu ve öngördüğü birim fiyatı tevsik etmek için herhangi bir belge sunmadığı gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Nehirsu İnş. Nak. Mad. San. ve Tic. A.Ş.nin ve Atz Enerji İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Trend İnş. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçelerinden olan 07.007/K- Nakliye Bedeli (İşyerindeki diğer nakliyeler) girdisi için idarece hesaplanan fiyattan düşük olduğu ve öngördüğü birim fiyatı tevsik etmek için herhangi bir belge sunmadığı gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna varılsa da anılan isteklilerin açıklamalarının başka gerekçelerle de idare tarafından uygun bulunmadığı görüldüğünden bahse konu isteklilerin başvuru sahibinin açıklamasının idare tarafından uygun bulunmama gerekçeleri kapsamında yapılan bu inceleme sonucunda bu istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğuna dair bir tespit yapılamayacağı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının idare tarafından uygun bulunmama gerekçelerinden 7504 poz no’lu iş kalemi analizinde yer alan 07.007/K- Nakliye Bedeli (İşyerindeki diğer nakliyeler) girdisi için yaptığı açıklamanın, söz konusu girdi için idarece hesaplanan fiyattan düşük olduğu ve öngördükleri birim fiyatı tevsik etmek için herhangi bir belge sunmadıkları gerekçesiyle idare tarafından uygun bulunmamasının yerinde olmadığı, diğer gerekçelerin ise yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi