KİK Kararı: 2017/UY.II-487

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/008
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 08.02.2017
Karar No : 2017/UY.II-487

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Kabil Bozyiğit-Sun Kardeşler İnş. Nak. Gıda Tem. ve Orm. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

Gap Mah. Turgut Özal Bulvarı Babil Plaza No: 316/4 BATMAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Siirt İl Özel İdaresi Destek Hizmetler Müdürlüğü,

Hz. Veysel Karani Cad. Kurtalan Yolu Üzeri Tugay Karşısı No: 116 56100 SİİRT

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/413792 İhale Kayıt Numaralı “Merkez Halk Eğitim Merkezi Binası” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Siirt İl Özel İdaresi Destek Hizmetler Müdürlüğü tarafından 22.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Merkez Halk Eğitim Merkezi Binası” ihalesine ilişkin olarak Kabil Bozyiğit-Sun Kardeşler İnş. Nak. Gıda Tem. ve Orm. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 06.01.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.01.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.01.2017 tarih ve 3433 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.01.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/202 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, şikâyete konu ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Haruni İnş. Tic. Ltd. Şti.-ATO Nak. İnş. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı, ihale konusu işe ait yaklaşık maliyet dikkate alındığında anılan İş Ortaklığı tarafından verilen teklifin kırım oranının %37 oranına tekabül ettiği, söz konusu İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının aşağıda belirtilen gerekçelerle mevzuata uygun olmadığı,

1. İş kalemlerinde, miktarların azaltılması suretiyle fiyat avantajı sağlandığı,

2. Nakliyelerin mevzuata uygun olarak hesaplanmadığı, “K” taşıma katsayısının eksik hesaplandığı,

3. Özel pozlara ait açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesine uygun olmadığı, özel pozlarda analiz girdilerine uyulmadığı, fiyatların Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak hazırlanmadığı,

4. Kamu kurum ve kuruluşlarına ait birim fiyatların kullanıldığı iş kalemlerine ilişkin öngörülen fiyatların, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen fiyatların kar hariç fiyatlarının altında olduğu, bu sebeple bu iş kalemleri için anılan Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesi uyarınca analiz sunulması gerektiği, isteklinin sunduğu analizler incelendiğinde ise fiyat avantajı sağlamak için analiz girdi miktarlarının değiştirildiğinin görüleceği,

5. İşçilik ücretlerinin ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin altında olduğu,

6. Yapılan matematiksel işlemlerde aritmetik hataların yapıldığı,

7. İsteklinin vermiş olduğu fiyat tekliflerinin Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesine uygun olarak hazırlanmadığı, bu fiyatların eki olan Ek O.5, O.6, O.7, O.8 tutanaklarının istenmesi halinde bunların mevzuat uygun olarak hazırlanmadığının ve beyanname dönemlerinin uygun olmadığının görüleceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.5. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)…” açıklamaları yer almaktadır.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Merkez Halk Eğitim Merkezi ve ASO Müdürlüğü Binası yapımı

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı ve türü: Merkez Halk Eğitim Merkezi Binası Yapım İşi

ç) Yapılacağı yer: Siirt Merkez

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesine,

“Diğer Hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1...” düzenlemesine yer verilmiştir

Şikâyete konu ihale, Siirt İl Özel İdaresi Destek Hizmetler Müdürlüğü tarafından 22.11.2016 tarihinde yapılan “Merkez Halk Eğitim Merkezi ve ASO Müdürlüğü Binası Yapımı” işi olup, söz konusu ihale anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle açık ihale usulü ile gerçekleştirilmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, başvuru konusu ihalede 55 adet ihale dokümanının satın alındığı, ihaleye 20 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerden Güven İnş. Emlak Petrol Ürn. Mad. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Şe-Ha Yapı Müh. İnş. Tem. Hizm. Mad. Petrol Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Mahmut Yılmaz İş Ortaklığının teklifinin “özel ortak tarafından sunulan iş Deneyim Belgesi tutarının yetersiz olduğu” gerekçesiyle, Ertürk İnş. Taah. Teks. Nak. ve Paz. Tic. Ltd. Şti. - Fercay İnş. Müh. Mim. Müş. Elek. Gıda San. Tic. Ltd. Şti,.- Ak Nak. İnş. Mad. Enr. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin “sunulan geçici teminat mektubunun istenen oranı karşılamadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı,

İhale komisyonunca geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama sonucunda, Haruni Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.-ATO Nak. Mad. İnş. Petrol Otom. Elk. Elektr. Tem. Gıda Teks. Dış Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Mehmet Sabah Peker-Metin Ağrak İş Ortaklığı, Süleyman Ergen- Serkan Nural İş Ortaklığı, Ebubekir Arboğa-Tahir Aktürk İnşaat Petrol Ürünleri Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Üveys İnş. Taah. Müh. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. A.Ş., Nas-Er İnşaat Müh. San. Tic. Ltd. Şti.-Mehmet Nasih Ertek İş Ortaklığı ve Ma-De İnş. Turz. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.- Demirbey Müh. Mim. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı olmak üzere 7 isteklinin teklifinin idarece belirlenen sınır değerin altında kaldığının tespit edildiği,

EKAP üzerinden gönderilen 12.12.2016 tarihli yazılar ile anılan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu yazıların ekinde açıklanması istenilen 84 adet iş kalemleri/grupları listesine ve iş kalemlerine ilişkin açıklama istenilecek analiz girdileri ile açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesine yer verildiği,

Aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilerden Haruni Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.-ATO Nak. Mad. İnş. Petrol Otom. Elk. Elektr. Tem. Gıda Teks. Dış Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının dışında kalan 6 isteklinin süresi içinde açıklamada bulunmamaları sebebiyle ihale komisyonunca tekliflerinin reddedildiği, aşırı düşük teklif açıklaması sunan anılan istekli tarafından yapılan açıklamanın ise ihale komisyonunca uygun bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiaları doğrultusunda Haruni Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.-ATO Nak. Mad. İnş. Petrol Otom. Elk. Elektr. Tem. Gıda Teks. Dış Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik yapılan inceleme ve değerlendirmeler aşağıdaki şekildedir:

İdarece yürütülen işlemler kapsamında, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlendiği, 812 iş kalemi/gruplarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamının %80 oranının aşılmasına neden olan 84 iş kalemi/grubunun sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak tespit edildiği,

Anılan İş Ortaklığı tarafından bahse konu iş kalemleri/gruplarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, 3 sayfa açıklama yazısına, hesap cetveline, hangi kamu kurum ve kuruluşun birim fiyatının kullanıldığını, birim fiyat poz numarasını, kar ve genel gider dâhil/hariç birim fiyatların ve teklif edilen birim fiyatların gösterildiği kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyat listesine, kullanılan analiz girdilerine ilişkin 2016 yılı ÇŞB rayiçleri listesine, analiz yapılarak açıklanan iş kalemleri listesi ile bu iş kalemlerine ilişkin yapılan analizlere ve alt analizlere, nakliye hesaplamalarına ve fiyat tekliflerine yer verildiği,

Bu çerçevede 52 adet iş kalemi/grubunun kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatları (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı/ÇŞB ile Milli Savunma Bakanlığı/MSB) ile, 6 adet iş kalemi/grubunun istekli tarafından yapılan analizler ile, 2 adet nakliye iş kaleminin nakliye formülleri ile, 24 adet iş kalemi/grubunun ise fiyat teklifi ile açıklandığı anlaşılmıştır.

Anılan İş Ortaklığı tarafından kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlar esas alınarak açıklanan iş kalemlerine ilişkin kâr ve genel gider hariç teklif edilen fiyatların ÇŞB ve MSB’nin 2016 yılı fiyatları ile uyumlu olduğu, dolayısıyla bu kalemler için teklif edilen fiyatların kamu kurum ve kuruluşlarınca bu iş kalemlerine ilişkin ilan edilen kârsız fiyatlarının altında olmadığı, ayrıca analiz girdileri için kullanılan 2016 yılı ÇŞB rayiçlerinin de ilan edilen fiyatlarla uyumlu olduğu,

6 adet iş kalemi/grubu için yapılan analizlerin (27.525/A2, MSB.918/A-A, Y.21.001/03, Y.21.051/C13, Y.23.176, Y.25.03/19 poz numaralı iş kalemleri) ve alt analizlerin bu iş kalemlerinin resmi analizlerinde yer alan poz numaraları, ölçü ve girdi miktarları itibariyle uygun olduğu, analizlerde miktar azaltması yapılmadığı, açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri dikkate alınarak açıklama yapıldığı, çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunmadığı, iş kalemlerinde yer alan işçilik giderleri için teklif edilen fiyatların 2016 yılında geçerli olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı,

Açıklama istenilen iş kalemlerinden olan “N.21 poz numaralı Nervürlü Çelik Nakli” ve “N. 25 poz numaralı Kazı ve Moloz Nakli” iş kalemleri için anılan istekli tarafından nakliye formülleri ile açıklama yapıldığı, kullanılan nakliye formüllerinin idarenin esas aldığı formüller ile aynı olduğu, formüllerde K taşıma katsayısının 225 olarak esas alındığı ve bu katsayının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2016 yılında her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı (K) ile aynı olduğu ve formüller üzerinden yapılan hesaplamalarda aritmetik hata bulunmadığı,

Özel pozlar da dahil olmak üzere 24 adet iş kalemi/grubuna ilişkin fiyat teklifi ile yapılan açıklamalarda mevzuata aykırılık bulunmadığı, istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerinin sunuluş şekli açısından mevzuata uygun olduğu, fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından mevzuatta öngörülen ibareye yer verilmek suretiyle kaşelenip imzalandığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi gereği, teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecek olup bu tutanakların fiyat teklifinin ekinde idareye verilmesi zorunluluğu bulunmadığı, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği,

Bu bağlamda ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından yapılan açıklama kapsamında fiyat teklifine ek olarak maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulmadığı, ancak maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının gerekli görülmesi halinde idare ve Kurum tarafından meslek mensubundan istenebileceği ve buna idarece lüzum görülmediği anlaşılmış olup söz konusu tutanakların istenilmesine gerek bulunmadığı değerlendirilmiştir. Dolayısıyla başvuru sahibinin “İsteklinin vermiş olduğu fiyat tekliflerinin Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesine uygun olarak hazırlanmadığı, bu fiyatların eki olan Ek O.5 ve Ek O.6, tutanaklarının istenmesi halinde bunların mevzuat uygun olarak hazırlanmadığının ve beyanname dönemlerinin uygun olmadığının görüleceği”ne yönelik iddiaları inceleme konusu yapılmamıştır.

Bununla birlikte anılan İş Ortaklığı tarafından yapılan açıklamalar kapsamında isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, teklife konu olan mal için düzenlenen “EK.O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı” ve malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunu gösteren “Ek-O.8 Stok Tespit Tutanağı” ile açıklama yapılmadığı dikkate alındığında başvuru sahibinin Ek O.7 ve Ek O.8 tutanaklarına ilişkin iddiaları da yerinde bulunmamıştır.

Ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasında esas aldığı metrajlarla idareye ait metrajların karşılaştırılması sonucunda, açıklanması istenilen iş kalemlerinin bir kısmında isteklinin miktarlarının fazla veya düşük olmak üzere idarenin miktarlarından farklı olduğu tespit edilmiştir. Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde, idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının birebir örtüşmesi zorunluluğu bulunmamasına karşın, aradaki farkın teklif fiyatının esaslı ölçüde düşmesine sebebiyet verecek boyutta olmaması gerekmektedir. Bu çerçevede istekli tarafından bazı kalemlerde düşük, bazı kalemlerde ise yüksek miktar öngörülmek suretiyle bir miktar fiyat avantajı sağlandığı görülmekle birlikte açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin idarenin belirlediği miktarlar ile başvuru sahibinin söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak açıklaması kapsamında teklif ettiği miktarlar arasındaki farkın, başvuru sahibinin teklif fiyatına etkisinin toplam 307.787,65 TL olduğu, başka bir deyişle miktarlar arasındaki farkın başvuru sahibinin teklif fiyatını 307.787,65 TL aşağıya çekmesine neden olduğu, ancak bu durumun ihaleye katılan isteklilerin teklif sıralamasını değiştirmediği tespit edildiğinden başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi