KİK Kararı: 2017/UY.II-485

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/008
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 08.02.2017
Karar No : 2017/UY.II-485

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

İrez Beton İnşaat Hafriyat Nakl. San. Tic. Ltd. Şti.,

Sıhke Caddesi Eski Özel İdare İş Merkezi Giriş Kat No: 14/15 VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 18. Bölge Müdürlüğü,

Yenişehir Mahallesi Çevre Yolu Cad. No: 29/D 36100 KARS

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/491726 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 18 Bölge Müdürlüğü 181 (Kars) ve 183 (Ardahan) Şube Şeflikleri Sınırları İçerisindeki Devlet ve İl Yollarında Kar ve Buzla Mücadele İşleri Yapılması Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 18. Bölge Müdürlüğü tarafından 12.12.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 18 Bölge Müdürlüğü 181 (Kars) ve 183 (Ardahan) Şube Şeflikleri Sınırları İçerisindeki Devlet ve İl Yollarında Kar ve Buzla Mücadele İşleri Yapılması Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak İrez Beton İnşaat Hafriyat Nakl. San. Tic. Ltd. Şti.nin 03.01.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.01.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.01.2017 tarih ve 2649 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.01.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/163 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Poz-G1 poz numaralı iş kalemi içerisinde 01.404 Operatör Makinist analiz girdisi için taraflarınca sehven 9,25 TL fiyat öngörülmüş olsa bile sunulan açıklama kapsamında bu poza ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2016 yılı fiyatlarının belge olarak idareye sunulduğu, nitekim bu analiz girdisi için taraflarınca diğer pozların alt rayiçlerinde 11,85 TL kullanılarak hesaplama yapıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesine istinaden analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatların esas alınarak bu pozdaki hesaplama hatasının ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilebileceği, dolayısıyla ihale komisyonu tarafından savunma dosyasında belirtilen Çevre ve Şehircilik Bakanlığının rayiç fiyatının yerine konulması durumunda hesaplama hatasının ortadan kalkacağı ve bu pozda zarar edilmediğinin görüleceği,

2. Poz-G1 poz numaralı iş kaleminin alt analiz girdilerinden olan 03.008/2(Y) (grayder) analiz girdisi için bu aracın sahibi olan Sünnetçioğlu İnş. Nak. Enr. Maf. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. ile kira sözleşmesi yapıldığı, dolayısıyla bu aracın firmalarının bünyesinde çalışması sebebiyle kira sözleşme bedelinin gider olarak hesaplandığı, bu bedelin de poz içerisinde amortisman bedelinin hesaplamasında kullanıldığı,

3. Poz-K1 iş kalemi ile ilgili olarak taraflarınca Karayolları Genel Müdürlüğünün KGM/03.538/2 pozundaki kamyonun 1 saatlik ücreti ile poz rayiçlerinde belirtilen miktarların kullanılması suretiyle paçal pozun oluşturulduğu ve açıklama yapıldığı, bu durumun da Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4 ve 45.1.13’üncü maddeleri doğrultusunda idare tarafından verilen poz tariflerine birebir uygun olduğu,

4. Poz-K1 iş kaleminde yer alan “Tuz Serici” analiz girdisi için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi hükümleri çerçevesinde Poyrazoğlu Harf. Nak. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.den alınmış olan fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13’üncü maddesi uyarınca meslek mensubunda mevzuatta öngörülen ibareye yer verilmek suretiyle kaşelenip mühürlendiği, mevzuat uyarınca proforma faturaların kaldırıldığının bilinmekte olduğu ve söz konusu faturalarda bu ibarenin yer almadığı, anılan firmadan alınan faturanın fiyat teklifine ek olarak sunulduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir…” açıklamaları yer almaktadır.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Karayolları 18 Bölge Müdürlüğü 181 (Kars) ve 183 (Ardahan) Şube Şeflikleri Sınırları İçerisindeki Devlet ve İl Yollarında Kar ve Buzla Mücadele İşleri Yapılması Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı (fiziki) ve türü: 105 günlük sürede (60.480 saat) kamyon, greyder, yükleyici ile kar ve buzla mücadele işlerinin yapılması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:181. (Kars) ve 183. (Ardahan) Şube Şefliği'ne bağlı devlet ve il yolları

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

“Diğer Hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1,00…” düzenlemesi yer almaktadır.

Şikâyete konu ihale Karayolları Genel Müdürlüğü 18. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan “181 (Kars) ve 183 (Ardahan) Şube Şeflikleri Sınırları İçerisindeki Devlet ve İl Yollarında Kar ve Buzla Mücadele İşleri Yapılması Yapım İşi” olup, söz konusu ihale 12.12.2016 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle açık ihale usulü ile gerçekleştirilmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, ihale komisyonunca geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama itibariyle başvuru sahibi İrez Beton İnşaat Hafriyat Nakl. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin idarece belirlenen sınır değerin altında kaldığının tespit edildiği, EKAP üzerinden gönderilen 12.12.2016 tarihli yazı ile söz konusu istekliden Poz-G1, Poz-K1, Poz-G1-B poz numaralı üç iş kalemi/grubuna ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, söz konusu yazı ekinde bahse konu iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarına yer verildiği, analiz formatlarında açıklanması istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerinin, girdi miktarlarının ve ölçü birimlerine belirtildiği,

Aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan İrez Beton İnşaat Hafriyat Nak. San. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarının ihale komisyonunca uygun bulunmayarak 26.12.2016 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Özceylan Dayanıklı Tüketim Mad. Otom. Petrol İnşaat Nak. ve Taah. San. Tic. A.Ş.nin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından “Poz-G1 poz numaralı Kar ve buz mücadelesi için greyder çalıştırılması” iş kalemi için yapılan açıklamanın idarece “açıklama istenen iş kalemlerinden Poz-G1 iş kaleminin alt analizlerinde yer alan ve açıklama istenen 01.404 (Operatör Makinist) rayicinin saatlik birim fiyatının 9,25 TL olarak belirtildiği, ancak bu fiyatla ilgili herhangi bir açıklama yapılmadığı ve aynı rayicin saatlik birim fiyatının “Poz-G1-B Kar ve buz mücadelesinde kullanılan greyderin bekletilmesi” iş kaleminde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yayımladığı birim fiyat olan 11,85 TL tutarının esas alınarak iş kaleminin fiyatlandırmasının yapıldığı, yani bahse konu bu iki iş kalemindeki açıklama istenen aynı rayice farklı fiyatlar verilerek hesaplamalar yapıldığı ve bu durumun da teklifi oluşturan bileşenler için tutarsızlığa neden olduğu” gerekçesiyle uygun bulunmadığı,

“01.104 operatör makinist” analiz girdisinin, Poz-G1 ve Poz-G1-B iş kalemleri içerisinde açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlendiği, başvuru sahibi isteklinin açıklamaları kapsamında her iki iş kalemi içerisinde yer alan “01.104 operatör makinist” analiz girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın (ÇŞB) rayiç fiyatlarının kullanıldığının belirtildiği, ancak anılan istekli tarafından söz konusu analiz girdisi için Poz-G1-B poz numaralı iş kaleminde ÇŞB’nin rayiç fiyatı olan 11,85 TL fiyat öngörülürken, Poz-G1 poz numaralı iş kaleminde 9,25 TL fiyat öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’ncı maddesine istinaden analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. Ancak başvuru sahibinin açıklamaları kapsamında Poz-G1 ve Poz-G1-B iş kalemleri içerisinde açıklama istenen aynı analiz girdisine ilişkin farklı fiyatların esas alınarak hesaplama yapıldığı, söz konusu analiz girdisine ilişkin esas alındığı belirtilen Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2016 yılı rayiç fiyatının 11,85 TL olduğu,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesinde yer alan “… Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklamasından anlaşılacağı üzere analiz girdilerine ait istekliler tarafından öngörülen fiyatlarda değişiklik yapılmasının söz konusu olmadığı, miktar ve fiyatlar esas alınarak çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda analiz girdilerine ait fiyatların esas alınarak ihale komisyonunca re’sen düzeltilebileceği, dolayısıyla açıklama yapan isteklilerin belirttiği fiyatların dışında herhangi bir fiyatın esas alınarak ihale komisyonunca bir değerlendirme yapılmasının mümkün bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan başvuru sahibi tarafından “01.104 operatör makinist” analiz girdisi için öngörülen bedelin, ihalenin yapıldığı yıl olan 2016 yılında geçerli olan saatlik asgari ücretin üzerinde olduğu dikkate alındığında yapılan açıklamada mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

“Poz-G1 Kar ve buz mücadelesi için greyder çalıştırılması” iş kalemi içerisinde “03.008/2(Y)(Greyder)” analiz girdisinin açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlendiği,

Başvuru sahibinin bu iş kalemine ilişkin açıklamasının idarece “Açıklama istenen iş kalemlerinden Poz-Gl iş kaleminin, açıklama istenen alt analiz girdilerinden olan 03.008/2(Y)(Greyder) rayici için bir firmadan kiralamaya yönelik fiyat teklifi alındığı ve savunma ekine araç kiralama sözleşmesinin koyulduğu, alınan fiyat teklifinin SMMM tarafından onaylandığı, ancak Tebliğde belirtilen “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan tarih ve (...) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80 ’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılması gerekirken SMMM tarafından “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’ inin altında olmadığını beyan ederim” ibaresinin yazıldığı, yani mükellefin hangi tarih ve sayılı satış tutarı tespit tutanağının belirtilmediği, bu durumunda da Tebliğde belirtilen hükümlere aykırılık teşkil ettiği” gerekçesiyle uygun bulunmadığı,

Başvuru sahibi tarafından “03.008/2(Y)(Greyder)” analiz girdisine ilişkin Sünnetçioğlu İnş. Nak. Enr. Maf. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. ile başvuru sahibi arasında yapılan araç kiralama sözleşmesi ile açıklama yapıldığı, açıklama kapsamında sözleşmeye ek olarak anılan firmanın sahip olduğu sözleşmeye konu araç ve başka araçlara ilişkin araçların amortisman değerlerini gösteren SMMM onaylı bir belgenin sunulduğu ve belgenin SMMM tarafından “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verilmek suretiyle kaşelenip imzalandığı tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde, kiralanan araçların isteklinin kendi malı olmadığı, bu nedenle kiralanan araçların edinme bedelleri üzerinden amortisman bedeli öngörülerek açıklama yapılamayacağı anlaşılmış, ayrıca açıklama kapsamında bu araca ilişkin fiyat teklifine de yer verilmediği tespit edilmiştir. Bu itibarla başvuru sahibi istekli tarafından “03.008/2(Y)(Greyder)” analiz girdisine ilişkin yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Poz-K1 Kar ve buz mücadelesi için ataşmanlı kamyon çalıştırılması” işinin paçal iş kalemi niteliğinde olduğu,

Başvuru sahibinin bu iş kalemine ilişkin açıklamasının idarece “açıklama istenen iş kalemlerinden Poz-K1 paçal iş kaleminin açıklama istenen alt analiz girdilerinden olan 03.038/2(Kamyon) rayici için bir firmadan kiralamaya yönelik fiyat teklifi alındığı ve savunma ekine araç kiralama sözleşmesinin koyulduğu, alınan fiyat teklifin SMMM tarafından onaylandığı, ancak Tebliğde belirtilen gerekli ibarelerin yazılmadığı, bu durumun da Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği” gerekçesiyle uygun bulunmadığı,

Başvuru sahibinin açıklaması incelendiğinde, Poz-K1 paçal iş kalemi için hazırlanan analiz formatında “kamyon” için 79.662,02 TL fiyat öngörüldüğü, açıklama kapsamında bu analiz girdisine ilişkin kamyonun 1 saatlik ücreti için Karayolları Genel Müdürlüğünün KGM/03.538/2 poz numaralı birim fiyatı ve idarenin istemiş olduğu teknik özelliklere sahip olan kamyona ait fatura bedeli ile açıklama yapıldığının ifade edildiği ve bahse konu aracın kiralandığı firmanın demirbaş listesinde yer aldığını tevsik eden meslek mensubu onaylı listeye de yer verildiğinin belirtildiği,

Bu çerçevede anılan istekli tarafından açıklamaları kapsamında UKİ Harf. Nak. İnş. Ltd. Şti. ile başvuru sahibi arasında yapılan araç kiralama sözleşmesi ile UKİ Harf. Nak. İnş. Ltd. Şti.ne ait meslek mensubu onaylı demirbaş listesinin de sunulduğu ve demirbaş listesinden 2010 model Mercedes marka 4140 B-51 model kamyonun alış bedelinin 79.661,02 TL olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, kiralanan araçların isteklinin kendi malı olmadığı, bu nedenle kiralanan araçların edinme bedelleri üzerinden amortisman bedeli öngörülerek açıklama yapılamayacağı anlaşılmış, ayrıca açıklama kapsamında bu araca ilişkin fiyat teklifine de yer verilmediği tespit edilmiştir. Bu itibarla başvuru sahibi istekli tarafından “03.038/2(Kamyon)” analiz girdisine ilişkin yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu hususların yanı sıra yapılan açıklama dâhilinde KGM/03.538/2 poz numaralı “Kamyonun 1 saatlik ücreti (280 HP gücünde, 7 ton kapasiteli” iş kalemine ilişkin analize de yer verildiği anlaşılmıştır. Ancak başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamalar doğrultusunda Poz-K1 paçal iş kalemine ilişkin mazot analiz girdileri için idarece gönderilen analiz formatlarındaki miktarların değil, KGM/03.538/2 iş kalemi içerisindeki mazot girdi miktarlarının esas alındığı, nitekim bu hususun hem ihale komisyonu kararında hem de idarenin şikâyete verdiği cevapta açıkça belirtildiği tespit edilmiştir.

Söz konusu hususa açıklık getirmek gerekirse,

İdarenin Gönderdiği Analiz Formatı

İstekli Tarafından Yapılan Analizde Esas Alınan Miktarlar

Açıklama Durumu

Mak-1

Kar Bıçağı

sa

0,000171

0,000171

İstenmeyecek

Mak-2

Tuz Serpici

sa

0,000171

0,000171

İstenecek

Mak-3

CTP Çakma Aparatı

sa

0,000171

0,000171

İstenmeyecek

Mak-4

Süpürge

sa

0,000171

0,000171

İstenmeyecek

03.038/2

Damperli kamyon (120 hp gücünde, 7 ton kapasiteli)

sa

0,000171

0,000171

İstenecek

04.109

Mazot (motorin)

Kg

15,26

10,26

İstenecek

04.109

Mazot (motorin)

kg

6,052

2,05

İstenecek

01.401

Şoför

sa

1,44

1,44

İstenecek

01.501

Düz İşçi

sa

1,00

1,00

İstenecek

Tablodan da anlaşıldığı üzere Poz-K1 paçal iş kaleminde idarece gönderilen analiz formatında iki ayrı mazot girdisinin bulunduğu, bunlardan birinin miktarının 15,25 kg diğerinin ise 6,052 kg olduğu, ancak başvuru sahibi tarafından yapılan analizde mazot girdi miktarlarının değiştirildiği ve KGM/03.538/2 iş kalemi içerisinde yer alan 10,26 kg ve 2,05 kg mazot girdi miktarlarının dikkate alındığı anlaşılmıştır. Ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesi uyarınca idare tarafından özel iş kalemleri ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmesi gerektiği ve isteklilerin de kendilerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin bu formatlara uygun olması gerektiği dikkate alındığında başvuru sahibi tarafından Poz-K1 iş kalemi için idarece gönderilen analiz formatında yer alan analiz girdi miktarlarına bağlı kalınmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla başvuru sahibi tarafından analiz girdi miktarlarında değişiklik yapıldığının anlaşılması sebebiyle mevzuata uygun şekilde açıklama yapılmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Poz-K1 paçal iş kalemi içerisinde “Mak-2 Tuz Serpici” analiz girdisinin açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlendiği, başvuru sahibinin bu paçal iş kalemine ilişkin açıklamasının idarece “Tuz Serici için bir firmadan fatura alınmak suretiyle açıklama yapıldığı, saatlik birim fiyatın 55.000,00 TL olarak belirtildiği, bu faturanın fotokopi olduğu ve üzerinde noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesine ait herhangi bir onayın bulunmadığı, bu durumun da Kamu İhaleleri Genel Tebliği’nin 45.1.13.6 ve/veya 45.1.13.9’uncu maddesine aykırılık teşkil ettiği” gerekçesiyle uygun bulunmadığı,

Başvuru sahibi tarafından bu analiz girdisine ilişkin Poyrazoğlu Harf. Nak. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan istekli adına düzenlenen alış faturası ile açıklama yapıldığı, alış faturasının fiyat teklifi niteliğinde olmadığı, nitekim Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.9’uncu maddesinde istekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulmasının geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyeceğinin açıkça belirtildiği dikkate alındığında başvuru sahibi tarafından “Tuz Serpici” analiz girdisi için yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi