KİK Kararı: 2017/UY.II-3518

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/068
Gündem No : 78
Karar Tarihi : 27.12.2017
Karar No : 2017/UY.II-3518
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Cihan İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri 8. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/448304 İhale Kayıt Numaralı “Erzincan Refahiye İlçe Merkezi Hakoğlu (Kocaçay) Deresi Taşkın Koruma İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 8. Bölge Müdürlüğü tarafından 09.10.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Erzincan Refahiye İlçe Merkezi Hakoğlu (Kocaçay) Deresi Taşkın Koruma İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Cihan İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin 14.11.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.11.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.11.2017 tarih ve 65371 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.11.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/3016 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analiz formatına pozlarının yazıldığı, pozları olmayan girdiler için ise pozlara ait cinslerinin veya kısa isimlerinin yazıldığı (asgari ücret, proforma fatura v.s.), poz/rayiç kaynağının yazılması ile ilgili ise mevzuatta bir hükmün bulunmadığı, bu itibarla Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4 ve 45.1.13’üncü maddelerine uygun olarak ve anılan maddelerde belirtilen bilgi ve belgelerden faydalanarak açıklama sundukları, ayrıca açıklamaları kapsamında kullandıkları bilgi ve belgelerin dayanaklarını teklif dosyalarında sundukları, bu nedenle açıklamalarının mevzuata uygun olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Erzincan Refahiye İlçe Merkezi Hakoğlu (Kocaçay) Deresi Taşkın Koruma İnşaatı

b) Yatırım proje no'su/kodu:1977A010320

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Yapım İşi - 33.000m3 Beton , 190.000 kilogram dekore demir işleri

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Erzincan ili Refahiye ilçesi

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

06.11.2017 tarihinde alınan ihale komisyonu kararında, 1 isteklinin geçici teminat mektup tutarının yetersiz olduğu gerekçesiyle, 1 isteklinin iş deneyim belge tutarının asgari oranı sağlamadığı gerekçesiyle, 1 isteklinin ise iş ortaklığı beyannamesinin uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bahse konu ihalede idarece 10.162.155,27 TL tutarında sınır değer belirlendiği, bu tutarın altında teklif veren 6 istekliden EKAP üzerinden gönderilen 17.10.2017 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, 5 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadıkları için tekliflerinin reddedildiği, başvuru sahibi Cihan İnş. San. ve Tic. Ltd.Şti.nin teklifinin ise aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmadığından reddedildiği ve sınır değerin üzerinde teklif veren Melkar İnş.Tic.A.Ş.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği ve ihalenin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır

Başvuru sahibi istekliye gönderilen 17.10.2017 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, “…ekte verilen açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler...” şeklinde ifade edilerek idareye sunulması gerektiği belirtilmiştir.

Bahse konu ihaleye ait aşırı düşük teklif açıklama isteme yazıları incelendiğinde, isteklilere ihale dokümanı kapsamında 3 adet; RR01 poz numaralı “C25/30 Hazır beton imalatı yapılması”, “RR02” poz numaralı “İşlenerek dekore edilmiş her çeşit demirden parmaklık, korkuluk vb. dekoratif” ve RR03 poz numaralı “Plywood ile düz yüzeyli kalıp yapılması” iş kalemilerinin sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri olarak belirlendiği ve analiz formatında söz konusu kalemlere ilişkin açıklama istenilecek analiz girdileri ve açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirtildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi Cihan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan yazıya istinaden aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde,

RR01 poz numaralı “C25/30 Hazır beton imalatı yapılması”, iş kaleminde kullanılan ve açıklama istenen 04.042/05 (C25/30 Beton harcı), analiz girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2017 yılı yayımlanan rayiç fiyatının kullanıldığı ve söz konusu rayicin numarasının belirtildiği, diğer girdiler için ise işçilik girdileri hariç açıklama istenilmediği, söz konusu iş kalemine ait tüm işçilik girdilerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesi açıklamasına uygun olarak ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin esas alındığı,

“RR02” poz numaralı “İşlenerek dekore edilmiş her çeşit demirden parmaklık, korkuluk vb.dekoratif” iş kaleminde kullanılan ve açıklama istenen 04.279/1 (işlenerek dekore edilmiş çeşitli demirler) analiz girdisi için fiyat teklifi alındığı, bu iş kalemine ilişkin diğer analiz girdilerinin ise işçilik girdilerinden oluştuğu ve anılan istekli tarafından söz konusu işçilik girdilerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesi açıklamasına uygun olarak ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin esas alındığı,

“RR03” poz numaralı “Plywood ile düz yüzeyli kalıp yapılması ” iş kaleminde kullanılan ve açıklama istenilen 04.168/B3 (Film kaplı 21 mm plywood kalıp malzemeleri TS 46) analiz girdisi için fiyat teklifi alındığı, 04.168/C (I kesitli ahşap kiriş alt ve üst başlıklar min. 40x80mm TS 46) analiz girdisi için ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2017 yılı yayımlanan rayiç fiyatının kullanıldığı ve söz konusu rayicin numarasının belirtildiği, işçilik girdileri hariç diğer girdiler için açıklama istenilmediği, söz konusu iş kalemine ait tüm işçilik girdilerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesi açıklamasına uygun olarak ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin esas alındığı görülmüştür.

06.11.2017 tarihinde alınan ihale komisyonu kararı incelendiğinde, başvuru sahibi Cihan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklamaların poz/rayiç kaynağı sütunlarının boş bırakıldığı ve poz/rayiç no sütunlarına ise başka veriler yazıldığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede anılan istekli tarafından sunulan analiz formatları üzerinde birim fiyat ve rayiçlerin bazılarının numaralarının ve hangi kamu kurum ve kuruluşlara ait olduğunun belirtilmediği görülmüş olup, idarece verilen analiz formatında yer verilen tanımların aynısına istekli tarafından sunulan analiz formatında yer verildiği, analiz girdi ve miktarlarında değişiklik yapılmadığı, idarece açıklama talebi yazısı ekinde isteklilere verilen analiz formatına uyumlu olarak girdi ve miktarların belirlendiği, bu itibarla analizlerde kullanılan birim fiyat ve fiyat tekliflerinin bu hâliyle mevzuata aykırı bulunmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Cihan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.