KİK Kararı: 2017/UY.II-3163

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/059
Gündem No : 83
Karar Tarihi : 23.11.2017
Karar No : 2017/UY.II-3163
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Gökyar İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliye Turizm Tekstil Ticaret Sanayi Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri 21. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/270859 İhale Kayıt Numaralı “Denizli-Tavas Nikfer Depolama ve Sulaması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 21. Bölge Müdürlüğü tarafından 04.07.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Denizli-Tavas Nikfer Depolama ve Sulaması” ihalesine ilişkin olarak Gökyar İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliye Turizm Tekstil Ticaret Sanayi Limited Şirketinin 13.10.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.10.2017 tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibince 27.10.2017 tarih ve 59051 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.10.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2699 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece aşırı düşük teklif açıklamaları ekinde sundukları fiyat tekliflerine ilişkin satış tutarı tespit tutanaklarının 21.08.2017 tarihli yazı ile kendilerinden istenmesi ve belirlenen süre içerisinde belgeleri sunmadıkları gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmalarının mevzuata aykırı olduğu zira ihale mevzuatı bakımından anılan tutanakların meslek mensubundan istenilerek işlem tesis edilmesi gerektiği, ihale komisyon kararında aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğu belirlenmişken, idarece şikayet başvurularına ilişkin olarak atanan raportör tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına ilişkin bazı gerekçelerin belirlenmesinin ve raportörün raporu dayanak alınarak şikayet başvurularına ilişkin olarak düzenlenen 20.10.2017 tarihli kararın mevzuata aykırı olduğu, bu kapsamda raportör raporuna dayalı olarak tesis edilen işlemin iptal edilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Uyuşmazlığa konu ihalenin Devlet Su İşleri 21. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Denizli-Tavas Nikfer Depolama ve Sulaması işi” olduğu ve 04.07.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirildiği, ihalenin 17 isteklinin katılımıyla gerçekleştirildiği, sınır değerin 6.106.310,90 TL olarak belirlendiği ve sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerden sadece başvuru sahibi istekli Gökyar İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliye Turizm Tekstil Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinin aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu, 04.10.2017 tarihli ihale komisyon kararında “… firmasının idaremize göndermiş olduğu aşırı düşük teklif savunması yetersiz bulunmuştur. Bunun üzerine ilgili firmadan Kamu İhale Genel Tebliği amir hükmü gereğince … satış tutarı tespit tutanakları istenmiş fakat belirlenen süre içerisinde ilgili firmaya ait meslek mensuplarından belgelerin tamamı idaremize ulaştırılamadığından dolayı isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.” İfadelerine yer verilerek başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, devamında fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak isteklilerin teklif puanlarının belirlendiği ve ihalenin Selah Sertaç Kemaloğlu üzerinde bırakıldığı ve Sedat Şahin’in ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları ekinde sundukları fiyat tekliflerine ilişkin satış tutarı tespit tutanaklarının 21.08.2017 tarihli yazı ile kendilerinden istenmesi ve belirlenen süre içerisinde belgeleri sunmadıkları gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmalarının mevzuata aykırı olduğu zira ihale mevzuatı bakımından anılan tutanakların meslek mensubundan istenilerek işlem tesis edilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddiasının incelenmesi neticesinde; idare tarafından 21.08.2017 tarihinde istekliye EKAP üzerinden gönderilen “…firmanız tarafından yapılan aşırı düşük savunmanızda yer alan ve yazı ekimizde gönderilen teklif fiyat mektuplarına ait satış tutarı tespit tutanaklarının…amir hükümler çerçevesinde Gökyar İnş. Taah. Mad. Nak.Turz. Teks. Tic. San. Ltd. Şti. firmasına ait bilgi ve belgelerin 25.08.2017 tarihi mesai bitimine kadar Bölge Müdürlüğümüze gönderilmesi hususunda…” içerikli yazı ile satış tutarı tespit tutanaklarının istekliden istendiği,

04.10.2017 tarihli ihale komisyonu kararında “… firmasının idaremize göndermiş olduğu aşırı düşük teklif savunması yetersiz bulunmuştur. Bunun üzerine ilgili firmadan Kamu İhale Genel Tebliği amir hükmü gereğince … satış tutarı tespit tutanakları istenmiş fakat belirlenen süre içerisinde ilgili firmaya ait meslek mensuplarından belgelerin tamamı idaremize ulaştırılamadığından dolayı isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.” ifadelerine yer verilerek başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

13.10.2017 tarihinde başvuru sahibi tarafından idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idarece 20.10.2017 tarihli kararın alındığı ve kararda “…her ne kadar Ek-O.5 ve Ek-O.6 tutanakları sehven istekliden istenilse de yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda istekli firmanın sunmuş olduğu aşırı düşük teklif savunmasının (ilgili meslek mensubundan istenilmesi gereken tutanaklar olmaksızın) uygun olmadığı görülmüştür…” hususlarına yer verildiği tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikayet başvuru süresi” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikayet başvurusu usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmadan önce aday veya istekliler ile istekli olabileceklerin şikayete yol açan durumların farkına vardığı veya farkına varmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün içinde ihaleyi yapan idareye yapılır.

(2) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini, düzeltme ilanı yapılan hallerde düzeltme ilanının yayımlandığı tarihi, gazetelerde veya bültende birden fazla yayımlanan ilanlar arasında çelişki olması halinde son ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar…” açıklaması yer almaktadır.

İstekli tarafından 21.08.2017 tarihinde EKAP üzerinden kendisine tebliğ edilen yazı üzerine idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerekirken idareye herhangi bir şikayet başvurusunda bulunulmamış olması sebebiyle isteklinin bu yöndeki başvurusunun süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ancak idare tarafından isteklinin 13.10.2017 tarihinde yaptığı şikayet başvurusuna ilişkin olarak gönderilen cevabi yazıda yer aldığı üzere anılan tutanakların sehven istekliden istendiği, tutanaklara ilişkin taraflarınca yapılan değerlendirme olmaksızın da isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönünde verilen karar ile uyuşmazlık konusu hususun ortadan kalkması sebebiyle konu hakkında değerlendirme yapma ve bir hükme varma gereğinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu iddiası bakımından yapılan incelemede 04.10.2017 tarihli ihale komisyonu kararında sadece “firmasının idaremize göndermiş olduğu aşırı düşük teklif savunması yetersiz bulunmuştur.” şeklinde belirtilen hususun başvuru sahibinin idareye sunduğu şikayet dilekçesine ilişkin olarak idarece verilen cevapla somutlaştığı ve isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının hangi gerekçelerle mevzuata uygun olmadığının bu cevap yazısında istekliye tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

İdarece istekliye şikayet başvurusuna cevap olarak gönderilen 20.10.2017 tarihli yazıda “İstekli firma tarafından sunulan aşırı düşük teklif savunma dosyasının, ihale komisyon kararının ve şikayet başvurusunun incelenmesi neticesinde aşağıda belirtilen hususlar tespit edilmiştir.

…

İdare tarafından verilen TNİG-07 (Barajlarda Kazılardan Elde Edilen Malzeme İle Dolgu Yapılması (Z)) pozu analiz girdilerinin firmanın vermiş olduğu savunmada ilgili pozu savunabilmek adına sıkıştırma karşılığı silindir çalıştırılması düşünülerek idare tarafından verilen analiz formatına uyulmadığı görülmüş, ayrıca operatör makinistin analiz girdisi azaltılmış, yağcı ise komple çıkartılmıştır. Her ne kadar firma tarafından kazının sıkıştırılması karşılığı analiz formatının değiştirildiği ifade edilse de bunu tevsik edici herhangi bir belge istekli firma tarafından ibraz edilmemiştir. Ayrıca analiz formatında yer alan işçilik girdisinin düşürülmesine gerekçe olarak herhangi bir açıklama yada destekleyici belgelendirme yapmadığı göz önüne alındığında Tebliğ’in 45.1.10’uncu maddesi ve Kanun’un 38’inci maddesine göre sahip olunan avantajlı koşul olarak değerlendirilemeyeceği, bu kapsamda sunulan açıklamaların uygun olmadığı anlaşılmıştır. Bundan hareketle;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili amir hükmünce“45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. ’’ savunmanın idaremizin vermiş olduğu analiz formatına uygun olmadığı tespit edilmiştir.

İdare tarafından verilen “TNİG-10 Barajlarda Açıkta Her Beton Sınıfında Betonarme Betonu Yapılması” pozu istekli tarafından Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 16.050/16 “Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 30/37 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (beton nakli dahil)” pozu ile açıklanmıştır. İş kapsamında yer alan TNİG-10 numaralı pozda çimento bedeli dahil olmadığı için istekli tarafından yapılan analizde çimento bedelinin minha edildiği görülmüştür. Ancak; işe ait ihale dokümanı içerisinde yer alan Birim Fiyat Tariflerinde, “TNİG-09 Baraj İmalatları Bünyesine Giren Çimento” başlıklı tarifin not bölümünde “Bu birim fiyat CEM-I sınıfı çimentoyu kapsamakta olup zorunlu hallerde İdare onayı ile çimento sınıfı değiştiğinde Yapım İşleri Genel Şartnamesinin ilgili hükümleri uyarınca işlem tesis edilecektir’’ denilmektedir. İstekli tarafından ise 04.009/55B poz nolu “Portland Kompoze Çimento (Dökme) (TS EN 197-1 CEM Il/B-M 32,5 N)” kullanılmıştır. Bu doğrultuda istekli firmanın yapmış olduğu analizin hatalı olduğu görülmektedir.

Ayrıca istekli firma tarafından aşağıda belirtilen işler için “Devecioğlu İnş. Malz. Nak. Mad. Hazırbeton ve Tar. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.” firmasından fiyat teklifi alındığı görülmüştür.

Yumuşak kayanın 5800 m’ye taşınması

Kayanın malzemenin 3240 m’ye taşınması

Toprak küskülük kazısının 5800 m’ye taşınması

Kil malzemesinin 1500 m’ye taşınması Silindir (13-15 ton ağırlığında) 1 saatlik ücreti

Motor greyderin 1 saatlik ücreti

Ekskavatörün 1 saatlik ücreti Kompresörün 1 saatlik ücreti

Traktör buldozer ve riperin 1 saatlik ücreti

Arasözün 1 saatlik ücreti

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1 maddesinde “Üçüncü kişilerden alman fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir...'” hükmü yer almaktadır. Fiyat teklifi alman firmanın Tavas Ticaret Sicil Memurluğu tarafından yayınlanan 20.09.2001 tarih ve 5386 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinden görüleceği üzere teklife konu alanda faaliyet gösterdiği anlaşılmıştır.

Ancak, “Devecioğlu İnş. Malz. Nak. Mad. Hazırbeton ve Tar. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.” firması tarafından istekli “Gökyar İnş. Taah. Mad. Nak. Tur. Tek. Tic. ve San. Ltd. Şti.” firmasına verilen fiyat tekliflerinden,

TNİG- 01’de kullanılan, “Yumuşak kayanın 5800 m’ye taşınması” ile “Toprak küskülük kazısının 5800 m’ye taşınması” teklifi, TNİG-03 ve TNİG-04’de kullanılan “Kayanın malzemenin 3240 m’ye taşınması” teklifi ve TNİG-06’da kullanılan “Kil malzemesinin 1500 m’ye taşınması” teklifinin içerisinde “Nakliye tarafınıza ait olup fiyatlarımıza dahil değildir.” yazılmıştır. Yukarıda belirtilen malzemelerin taşınması için verilen fiyat teklifinde nakliyenin dahil olmaması ve ayrıca istekli firma tarafından da sunulan analizlerde ayrı bir nakliye bedeli konulmamış olması sebebiyle TNİG-01, TNİG-03, TNİG-04, TNİG-06 pozlarına ait savunmalar uygun bulunmamıştır.

Bu durumun tebliğin 45.1.13.11 maddesine uygun olmadığı görülmüş olup 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesi ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin 7’nci maddesi hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, bu hususların idare tarafından teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekçeleri olarak kabul edildiği görülmüş ve yukarıda belirtilen hususlar neticesinde teklifi değerlendirme dışı bırakılmış olup, yapılan uygulamanın 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine uygun olduğu tespit edilmiştir.” hususlarına yer verilerek isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçeleri belirtilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesinde “Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklaması yer almaktadır.

İdarenin 27.07.2017 tarihli yazısı ile başvuru sahibi istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği ve yazı ekinde analiz formatlarının istekliye gönderildiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

“TNİG-07 Barajlarda Kazılardan Elde Edilen Malzeme İle Dolgu Yapılması (Z)” pozu analiz girdileri için açıklama kapsamında silindir çalıştırılması düşünülerek idare tarafından verilen analiz formatına uyulmadığı, operatör makinistin analiz girdi miktarının azaltıldığı, yağcının analiz girdileri arasından çıkarıldığı, bu durumun idarece istekliye gönderilen analiz formatına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

“TNİG-10 Barajlarda Açıkta Her Beton Sınıfında Betonarme Betonu Yapılması” pozunda idarece verilen analiz formatına aykırı olarak analiz girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 16.050/16 “Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 30/37 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (beton nakli dahil)” pozu ile açıklama yapıldığı, yapılan açıklamada kum, çakıl, su, makinalar, beton ustası, nakliye analiz girdilerinin hesaplamalara hiç dahil edilmediği tespit edilmiş olup istekli tarafından sunulan analizlerin idare tarafından verilen analiz formatına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Ayrıca istekli tarafından;

TNİG- 01’de kullanılan “B-07.D/3 poz nolu Yumuşak kayanın 5800 m’ye taşınması” ve “B-07.D/4 poz nolu Toprak küskülük kazısının 5800 m’ye taşınması”,

TNİG-03 ve TNİG-04’de kullanılan “B-07.D/3 poz nolu Kaya malzemenin 3240 m’ye taşınması”,

TNİG-06’da kullanılan “B-07.D/3 poz nolu Kil malzemesinin 1500 m’ye taşınması” analiz girdileri için Devecioğlu İnş. Malz. Nak. Mad. Hazırbeton ve Tar. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.den fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı, fiyat tekliflerinde “Nakliye tarafınıza ait olup fiyatlarımıza dahil değildir.” ifadesinin bulunduğu, anılan analiz girdileri için istekli tarafından ayrıca bir nakliye hesabının da yapılmadığı tespit edilmiştir.

İdare tarafından verilen analiz formatında nakliye girdilerinin hesaplanması için DSİ birim fiyatlarının poz numaralarına yer verilmesine rağmen istekli tarafından anılan analiz girdilerinin fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklandığı ancak istekli tarafından anılan malzemelerin taşınması için alınan fiyat tekliflerinde, malzemelerin nakliye maliyetlerinin istekliye ait olduğunun belirtilmesine rağmen istekli tarafından fiyat teklifine konu anılan malzemeler için ayrıca nakliye maliyetinin hesaplanmamasının istekli bakımından maliyet avantajı oluşturduğu ve bu kapsamda idarece yapılan değerlendirmenin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.