KİK Kararı: 2017/UY.II-3160

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/059
Gündem No : 80
Karar Tarihi : 23.11.2017
Karar No : 2017/UY.II-3160
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İşsan İnşaat Ticaret ve San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/248986 İhale Kayıt Numaralı “Van-Bitlis İl Sınırı (Kuskunkıran Tüneli)- Tatvan Devlet Yolu (Tatvan Şehir Geçişi Dahil) Km: 71 + 467,03 – 138 + 868,47 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üstyapı (Bsk) Yapılması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı tarafından 11.07.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Van-Bitlis İl Sınırı (Kuskunkıran Tüneli)- Tatvan Devlet Yolu (Tatvan Şehir Geçişi Dahil) Km: 71 + 467,03 – 138 + 868,47 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üstyapı (Bsk) Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak İşsan İnşaat Ticaret ve San. Ltd. Şti.nin 19.10.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.10.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.10.2017 tarih ve 58834 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.10.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2687 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesi sebebiyle 12.10.2017 tarihinde taraflarından aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği, taraflarına iletilen aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasına ilişkin yazının tebliğ tarihi dikkate alındığında açıklamaları sunabilecekleri son tarihin 19.10.2017 olduğu, taraflarına tebliğ edilen analizler içerisinde eksiklik ve yanlışlıkların bulunması sebebiyle 19.10.2017 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulundukları, idarece şikayet başvurusunda belirttikleri hususların uygun olduğunu belirtir cevabın taraflarına 20.10.2017 tarihinde EKAP üzerinden iletildiği ancak idarenin cevabi yazısında aşırı düşük teklif açıklamalarının 20.10.2017 tarihi mesai bitimine kadar sunulması gerektiğinin belirtildiği, aşırı düşük teklif açıklamalarını sunabilmeleri için asgari beş iş günü süre verilmesi gerekirken, idarece cevabi yazının tebliğ edildiği günün mesai bitimine kadar açıklamaların sunulması istenmesinin mevzuata aykırı olduğu, bu kapsamda düzeltici işlem belirlenerek kendilerine aşırı düşük teklif açıklamalarını sunabilmeleri için asgari beş iş günlük süre tanınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Uyuşmazlığa konu ihalenin Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “Van-Bitlis İl Sınırı (Kuskunkıran Tüneli) -Tatvan Devlet Yolu (Tatvan Şehir Geçişi Dahil) Km: 71 + 467,03 – 138 + 868,47 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üstyapı (Bsk) Yapılması” işi olduğu ve ihalenin 11.07.2017 tarihinde 71 isteklinin katılımıyla gerçekleştirildiği, yapılan sınır değer hesaplaması sonucunda teklifi sınır değerin altında kalan geçerli teklif sahibi isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, aşırı düşük teklif açıklaması istenen isteklilerden sadece birinin açıklama sunduğu, açıklama sunan isteklinin açıklamasının çeşitli gerekçelerle ihale mevzuatına aykırı olduğunun belirlendiği, fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak geçerli teklif sahibi isteklilerin teklif tutarlarının hesaplandığı ve ihalenin hesaplanan bu teklif tutarları dikkate alınarak en düşük fiyatı sunmuş olan Ayk Yol Yapı İnşaat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi-Özaykut Yapı Anonim Şirketi İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Seza İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2’nci maddesinde “Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerden 12.10.2017 tarihinde analiz formatları da eklenerek aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği,

Başvuru sahibi istekli İşsan İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi tarafından 19.10.2017 tarihinde “… Tarafımıza ulaşan bildirim ve analizler incelendiğinde aşağıda listelenmiş olan eksiklikle ve yanlışlıklar tarafımızdan tespit edilmiştir:

1- VBT/01 pozunda açıklama istenen nakliyelerden hem “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazı malzemelerinin taşınması” pozunda hem de “Yarma kazılarının taşınması” pozunda aynı nakliye formülü “F=0,00034xKxVM-0,0034xK” kullanılmıştır. Halbuki, sehven hatalı yazıldığını düşündüğümüz bu formülün yerine Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı Yapım ve Danışmanlık İhaleleri şubesi müdürlüğü tarafından yayınlanan “Yol, Köprü, Tünel, Bitümlü Kaplamalar, Bakım ve Trafik İşlerine ait 2017 yılı Birim Fiyat Listesi" kitapçığından da anlaşılacağı üzere ‘"Yarma kazılarının taşınması” pozunda “F=0.00046xKxVM-0,0046K” nakliye formülü kullanılmalı idi.

2- VBT/02 pozunda açıklama istenenlerde “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazı malzemelerinin taşınması” nakliye pozunun birimi “m3” olması gerekirken “m” olarak sehven hatalı yazılmıştır.

Bu hususların aşırı düşük teklif açıklamasını etkileyeceğinden konunun tarafınızdan incelenerek gerekli düzeltmelerin yapılarak açıklama talebinin yinelenmesi hususunu…” içerikli şikayet dilekçesi ile idareye başvurulduğu,

20.10.2017 tarihinde idarenin isteklinin şikayet başvurusuna ilişkin olarak gönderdiği cevabi yazıda “…ilgi yazımız ekinde tarafınıza gönderilen “Her cins klastaki zeminde yarma kazısı yapılması ve kullanılması” başlıklı VBT/01 No.’lu pozun alt analizinde yer alan “Yarma kazıların taşınması” kalemindeki formül “F=0,00046xKx√M-0,0046xK” olarak, “Her cins ve klastaki zeminde ocak ariyeti kazısı yapılması ve kullanılması” başlıklı VBT/02 No.’lu pozun alt analizinde yer alan “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazı malzemelerinin taşınması” kaleminin birimi “m³” olarak değiştirilmiştir.

Söz konusu değişiklikler esasa etkili bir değişiklik olmamakla birlikte gerekli düzenlemeleri yapmanız için tarafınıza 20.10.2017 tarihi mesai bitimine kadar ek süre verilmiştir.” Hususlarına yer verdiği tespit edilmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklamalarının hazırlanabilmesi için idarelerce isteklilere verilmesi gereken sürenin arkasında yatan temel unsurun isteklilerin mevzuata uygun olarak aşırı düşük teklif açıklamalarını hazırlayabilmeleri için makul bir süreye ihtiyaçları olması durumu olduğu açıktır. İsteklilere makul bir sürenin tanınmaması durumunda, işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar sebebiyle teklifi aşırı düşük olan isteklinin bu aşırı düşük teklifini açıklayabilecekken açıklayamaması sonucunda ihalenin daha yüksek bedelle sözleşmeye bağlanması sonucunun doğması söz konusu olabilecektir ki bu sonucun kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması temel ilkesine aykırılık teşkil edeceği açıktır. Nitekim Kamu İhale Genel Tebliği’nde yapım ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamalarının hazırlanması için asgari beş iş günlük sürenin belirlenmiş olmasının sebebi de budur.

Bu kapsamda, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında belirsizlik yarattığını iddia ettiği söz konusu hususların idare tarafında da uygun bulunduğu ve belirsizlik yaratan hususların isteklinin şikayet dilekçesinde belirttiği gibi değiştirildiği hususları göz önüne alındığında, aşırı düşük teklif açıklamasının hazırlanabilmesi için yeni koşulların oluştuğu, aşırı düşük teklif açıklamalarının hazırlanma sürecinin olgunlaşan koşullar kapsamında yeniden başlaması gerektiği ve bu doğrultuda oluşan yeni şartlar dahilinde isteklilere yeniden beş iş günlük açıklama süresinin tanınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, kendisinden aşırı düşük teklif açıklaması istenen isteklilerin tamamına yeniden beş iş günlük süre tanınarak aşırı düşük tekliflerini açıklamalarının istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.