KİK Kararı: 2017/UY.II-2954 (1 Kasım 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/055
Gündem No : 62
Karar Tarihi : 01.11.2017
Karar No : 2017/UY.II-2954
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Sıla İnş. Dek. Tur. San. Paz. ve Tic. Ltd. Şti.-Dab Mim. Elek. Müh. İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kırıkkale Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/384147 İhale Kayıt Numaralı “KÜ Delice Meslek Yüksekokulu İnşaatı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kırıkkale Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Dairesi Başkanlığı tarafından 25.08.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “KÜ Delice Meslek Yüksekokulu İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Sıla İnş. Dek. Tur. San. Paz. ve Tic. Ltd. Şti.-Dab Mim. Elek. Müh. İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 04.10.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.10.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.10.2017 tarih ve 56794 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.10.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2586 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin İdari Şartname'de belirtilen asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı,

2. Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

a) Açıklama istenilen iş kalemleri için yaklaşık maliyet hesabına kıyasla %10'unun üzerinde eksik imalat öngörüldüğü,

b) Analiz girdi maliyetlerinin tevsikine ilişkin olarak sunulan fiyat tekliflerinin serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir tarafından onaylanması gerekirken serbest muhasebeci tarafından onaylandığı,

c) İnşaat iş kalemleri kapsamında yer alan "Özeleng-01" poz numaralı "Engelsiz erişim imalatlarının yapılması" ve "Özelpey-01" poz numaralı "Çeşitli bitkilerin dikilmesi" iş kalemleri ile tesisat pozu kapsamında yer alan özel pozlu iş kalemlerinin birden fazla bileşenden oluştuğu, dolayısıyla söz konusu iş kalemlerinin tek bir fiyat teklifi ile açıklanamayacağı,

ç) "Özelinş-04" poz numaralı "Tuğla cephe kaplama(karışık gri)", "Özelinş-06" poz numaralı "Polyurea su yalıtımı yapılması", "Özelinş-10" poz numaralı "20 cm ısı yalıtımlı klinker tuğlası ile duvar yapılması" ve "Özelinş-12" poz numaralı "4 mm kalınlığında kompozit cephe yapılması" iş kalemlerinin malzeme ve işçilik girdileri ayrı ayrı belirtilen analizler üzerinden açıklanması gerekirken anılan iş kalemlerinin bütünü için fiyat teklifi sunulduğu,

d) Açıklama istenilen iş kalemlerinin maliyetlerinin tevsikine ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği'nde yer verilen açıklamalara aykırı olarak daha önce gerçekleştirilen işlere ait fatura ve sözleşmelerin sunulduğu,

e) Açıklama istenilmeyen iş kalemlerine ait girdilere ilişkin olarak piyasa gerçeklerine aykırı olarak 0,01 TL gibi ücretler öngörüldüğü, söz konusu tutarların imalat miktarlarıyla çarpılması sonucunda anılan imalatlar için herhangi bir bedel öngörülmemesi sonucunun ortaya çıktığı,

f) Açıklama istenilen iş kalemleri için öngörülen bedellerin yer aldığı hesap cetvelinde açıklama istenilmeyen iş kalemleri için öngörülen bedeller ile kar ve genel giderlerin gösterilmediği, ayrıca kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış fiyatların kullanıldığı iş kalemlerine ilişkin olarak hangi kurum ve kuruluşun fiyatının kullanıldığı, karsız birim fiyat tutarları ve analizlerde kullanılan rayiçlere ait bilgilerin yer aldığı listelerin sunulmadığı,

g) Fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ihale ilan tarihinden sonra düzenlendiği, söz konusu tutanaklarda hesaba alınan belge sayısı belirtilmediği gibi ağırlıklı ortalama birim fiyatlarının da esas alınmadığı, bu itibarla bütün fiyat tekliflerine ilişkin tutanakların ilgili meslek mensubundan istenerek mevzuata uygunluk denetiminin yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “Bu Kanun kapsamındaki idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işleri için ihaleye çıkılmadan önce aşağıda belirtilen hususlara uyulması zorunludur:

…

h) İş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işi ihalelerine başvurularında, toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl, yüzyirmiikibinüçyüzseksenyedi Yeni Türk Lirası (İkiyüzonaltıbinaltıyüzseksenbir Türk Lirası)* olarak hesaplanmak üzere 10 uncu madde kapsamındaki benzer iş deneyimi olarak dikkate alınır. Bu süre iş deneyimi bulunan mimar ve mühendisler için uygulanmaz. Bu bent kapsamında elde edilen deneyim mühendis ve mimarın beş yıldır en az % 51 hissesine sahip olduğu tüzel kişiler tarafından da kullanılabilir…” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

…

(12) Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur… ” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mühendis veya mimarların mezuniyet belgeleri ile ihalelere katılmaları” başlıklı 43’üncü maddesinin ikinci fıkrasında “Mezuniyet tarihinden sonra geçen süre on beş yıldan fazla olan mühendis ve mimarların, on beş yıldan fazla mezuniyet sürelerinin de değerlendirilebilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sunulan mühendis veya mimara ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesi (iş bitirme, iş durum, iş denetleme, iş yönetme) sunulması gerekli olup, iş deneyim belgesi sunulmaması durumunda mezuniyet tarihinden sonra geçen sürenin on beş yıldan fazlası dikkate alınmayacaktır. Bu kapsamda sunulacak iş deneyim belgesine konu işin, geçici kabul tarihinin veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde olması koşulu aranmaz.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:KÜ Delice Meslek Yüksekokulu İnşaatı İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:2009H031640

c) Miktarı ve türü: 3850 m2 Delice Meslek Yüksekokulu İnşaatı yapılması

ç) Yapılacağı yer: KÜ Delice Meslek Yüksekokulu Delice / Kırıkkale” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 100'ünden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

…

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

Yapım işlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan B/III Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 48. maddesi uyarınca, ihale konusu iş veya benzer işlere denk sayılacak olan mühendislik veya mimarlık bölüm ve bölümleri: İnşaat Mühendisliği ve/veya Mimarlık…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden iş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işi ihalelerine başvurularında, toplam süresi 15 yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yılın 216.681,00 Türk Lirası olarak hesaplanmak üzere benzer iş deneyimi olarak dikkate alınacağı, 15 yıllık süre sınırının iş deneyimi bulunan mimar ve mühendisler için uygulanmayacağı anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin yukarıda yer verilen düzenlemelerinden ihaleye katılan istekliler tarafından teklif edilen bedelin %100'ünden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği, bu kapsamda (B) Üst Yapı (Bina) İşleri III.Grup işlere ait iş deneyim belgeleri ile inşaat mühendisliği ve/veya mimarlık lisans diplomalarının benzer iş olarak kabul edileceği anlaşılmıştır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde ihale üzerinde bırakılan Metin Doğan’ın gerçek kişi sıfatı ile şikâyete konu ihaleye katıldığı ve teklif dosyası kapsamında iş deneyimini tevsiken Kırıkkale Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Dairesi Başkanlığı tarafından 2014/95245 ihale kayıt numaralı “KÜ Mühendislik Fakültesi ve Fen Edebiyat Fakültesi Büyük Onarım İşi”ne ilişkin olarak Metin Doğan adına düzenlenen 07.01.2015 tarihli ve 2014/95245-1023059-1-1 sayılı iş bitirme belgesi ile İstanbul Teknik Üniversitesi Sakarya Mühendislik Fakültesi Dekanlığı tarafından Metin Doğan adına düzenlenen inşaat mühendisliği diplomasının sunulduğu, söz konusu mezuniyet belgesinde mezuniyet tarihinin 04.07.1986 olarak belirtildiği tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekliye ait teklif bedelinin 5.930.000,00 TL olduğu, buna göre ihale dokümanı düzenlemeleri uyarınca yeterlik kriteri olarak karşılanması gereken iş deneyim tutarının da 5.930.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Bu çerçevede adı geçen istekli tarafından iş deneyimini tevsiken sunulan iş bitirme belgesi ve lisans diploması birlikte değerlendirildiğinde, mezuniyet tarihinden ihale tarihine kadar geçen sürenin 31 yıl 1 ay 21 gün olduğu (04.07.1986-25.08.2017), mezuniyet sonrası geçen süre ile her yıl için belirlenen 216.681,00 Türk Lirası tutarı yıl, ay ve gün üzerinden kıst olarak çarpıldığında 6.747.807,48 TL [(216.681,00x31)+(216.681,00x1/12)+( 216.681,00x21/360)] tutarının elde edildiği, dolayısıyla söz konusu tutarın ihale konusu iş için istenilen asgari iş deneyim tutarını karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak 25.08.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile teklifi sınır değerin altında olan Metin Doğan’dan aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, adı geçen istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde söz konusu açıklamaların uygun görülerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Sıla İnş. Dek. Tur. San. Paz. ve Tic. Ltd. Şti.-Dab Mim. Elek. Müh. İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden idare tarafından yaklaşık maliyetin hazırlanması aşamasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere sıralı iş kalemleri/grupları listesi ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibariyle küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren sıralı analiz girdileri tablosunun hazırlanacağı, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazı ekinde de, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin liste ile açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin de isteklilere verileceği, idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) ile kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının da ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale komisyonu tarafından hazırlanan aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ve ekleri incelendiğinde, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri ile açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin hazırlandığı, ayrıca örnek analiz formatının bu kapsamda anılan istekliye verildiği tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları iddia konusu hususlar bakımından incelendiğinde,

a) Açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile idarenin yaklaşık maliyet hesabındaki metrajlar karşılaştırıldığında, açıklama istenen 60 adet iş kaleminden 34 iş kalemindeki metrajın idarenin metraj hesabından daha düşük olduğu, söz konusu iş kalemlerindeki metraj eksikliğinin % 0,1 ila % 9,59 arasında değişkenlik gösterdiği, dolayısıyla somut olaydaki metraj farklılığının, işin proje ve teknik şartnameye, fen ve sanat kurallarına uygun olarak ifa edilmesini engelleyici nitelikte olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

b) Analiz girdi maliyetlerinin tevsikine ilişkin olarak sunulan tüm fiyat tekliflerinin serbest muhasebeci mali müşavirler tarafından onaylandığı tespit edilmiştir.

c) İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetveli ve ekleri incelendiğinde, "Özeleng-01" poz numaralı "Engelsiz erişim imalatlarının yapılması" ve "Özelpey-01" poz numaralı "Çeşitli bitkilerin dikilmesi" iş kalemleri için analiz formatı hazırlanmadığı ve söz konusu iş kalemlerinin nitelikleri itibariyle analiz formatı hazırlanamayan iş kalemleri kapsamında yer aldığı hususları bir arada değerlendirildiğinde, anılan iş kalemleri için fiyat teklifi ile açıklama yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı neticesine ulaşılmıştır.

Öte yandan, tesisat pozu kapsamında yer alan iş kalemleri inşaat iş kalemleri dışında yer aldığından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca söz konusu iş kalemleri için malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı gösterildiği analizlerin sunulmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

ç) "Özelinş-04" poz numaralı "Tuğla cephe kaplama(karışık gri)", "Özelinş-06" poz numaralı "Polyurea su yalıtımı yapılması", "Özelinş-10" poz numaralı "20 cm ısı yalıtımlı klinker tuğlası ile duvar yapılması" ve "Özelinş-12" poz numaralı "4 mm kalınlığında kompozit cephe yapılması" adlı özel iş kalemlerine ilişkin olarak idarece analiz formatı hazırlanmadığından bahse konu iş kalemleri için analiz sunulmasına gerek olmayıp fiyat teklifi ile açıklama yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı neticesine ulaşılmıştır.

d) Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin olarak daha önce gerçekleştirilen işlere ait herhangi bir fatura ve sözleşme sunulmadığı görülmüştür.

e) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için 857.000,00 TL toplam bedel öngörüldüğü anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

f) Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesinin zorunlu olmadığı, ayrıca kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış fiyatların kullanıldığı iş kalemlerine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarının esas alındığı, bu kapsamda Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak sorgulamaya tabi iş kalemlerine ait “kar ve genel gider hariç birim fiyatlar” ile isteklinin kendi belirlediği “kar ve genel gider” tutarlarının yazılarak liste halinde sunulduğu tespit edilmiştir.

g) Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında fiyat tekliflerine dayanak olarak sunulan herhangi bir maliyet/satış tutarı tespit tutanağı bulunmadığı, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1.’inci maddesi uyarınca söz konusu tutanakların fiyat tekliflerinin dayanağı olarak düzenlenmesi gerekmekle birlikte fiyat teklifinin ekinde idareye verilmesinin zorunlu olmadığı, öte yandan uyuşmazlığa konu fiyat tekliflerinde tutanakların meslek mensubundan istenmesini gerektirecek bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.