KİK Kararı: 2017/UY.II-2946

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/055
Gündem No : 54
Karar Tarihi : 01.11.2017
Karar No : 2017/UY.II-2946
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Hls İnş. Tur. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri 12.Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/222703 İhale Kayıt Numaralı “Kayseri-Yeşilhisar Kovalı Sulaması Yenileme İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 12.Bölge Müdürlüğü tarafından 21.06.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kayseri-Yeşilhisar Kovalı Sulaması Yenileme İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Hls İnş. Tur. ve Tic. Ltd. Şti.nin 24.08.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 07.09.2017 tarih ve 49711 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.09.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2272 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Mustafa Cingöz İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. - Mutlu İnş. Nak. Teks. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının pilot ortağı Mustafa Cingöz İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin şahıs şirketinden sermaye şirketine dönüşen bir firma olduğu ve sonrasında da şahıs şirketinin sahibi olan kişinin vefat ettiği, vefat eden şahsa ait iş deneyim belgesine konu işin ihale konusu iş ve benzer iş kapsamında bulunmayan imalatları içermesi nedeniyle asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı, idarece sınır değer tespitinin ve puanlama kriterlerinin bu duruma göre yeniden yapılması gerektiği,
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen İş Ortaklığına ait teknik değer nitelik puanının hesaplamasında kullanılan hektar bazındaki puanlamanın fazla hesaplandığı,
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen İş Ortaklığının özel ortağı Mutlu İnş. Nak. Teks. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin İdari Şartname’nin ilgili maddelerinde istenilen bilanço oranlarını ve iş hacmini gösteren ciro tutarını karşılamadığı,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesine aykırı olarak idare tarafından analiz girdilerine ilişkin miktarların aşırı düşük teklif sahibi isteklilere verildiği,
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasını ihale dokümanı ekinde verilen formattaki girdilere (Malzeme, Makine ve Ekipman, İşçilik, Nakliye) uygun olarak vermediği,
İşçilik girdilerine ilişkin miktarların kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyattaki miktarlardan çok daha az olarak hesaplandığı ve işçilik birim fiyatlarında dikkate alınan işçilik ücretinin saatlik asgari ücretten daha düşük olduğu, diğer taraftan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesinde “Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.” açıklamasının yer aldığı, dolayısıyla işin tamamındaki işçilik miktar ve tutarlarının hesaplanması gerektiği,
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen İş Ortaklığına ait teklifin/YM oranı (13.989.000,00 TL / 19.864.300,37TL) = 0,71 dikkate alındığında anılan istekli tarafından %30 oranında tenzilat olduğu, bu işin kapsamında yer alan imalatların yaklaşık %67’sinin malzeme, %33’ünün ise işçilik olduğu, incelenmekte olan ihaledeki işçilik miktarının YM: 19.864.300,37 TL x 0,33= 6.555.219,12 TL olması gerektiği, söz konusu iş kapsamında mekanik aksam ve HDPE borulara ait özel parçaların da yüklenici tarafından temin edileceği dikkate alındığında aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesine aykırı olarak hesaplandığı,
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasındaki miktarların, yaklaşık maliyette hesaplanan miktarlardan çok daha az ve hatalı olarak hesapladığı,
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen İş Ortaklığının aşırı düşük açıklamasında kullandığı birim fiyatlara ve rayiçlere ait listeyi mevzuata uygun olarak sunmadığı,
İdare tarafından açıklanması istenilen iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının ihale dokümanı eki projelere, birim fiyat tariflerine ve Teknik Şartname’lere uygun olarak sunulmadığı,
Aşırı düşük teklif açıklamasında açıklanması istenilen mekanik aksamlardan kelebek vana, hidrolik hidrant, ultrasonik sayaç vs. aksamların tamamının kamu kurumlarına ait rayiç ve birim fiyatlarda yer almadığı, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasında bu aksamlar için alınan fiyat tekliflerinin mevzuata aykırı olarak sunulduğu ya da hiç sunulmadığı,
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında inşaat, imalat ve her türlü malzemelerin yükleme, boşaltma giderlerinin dikkate alınmadığı,
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında idarece temin edilecek HDPE ve CTP boruların şantiye içi nakliye mesafelerinin ve depo yerlerinin belirtilmediği, bu giderlere ait bedellerin eksik hesaplandığı,
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında CTP ve HDPE borularda yastık ve gömleklemede kullanılacak olan kum-çakıl/kırma kum-kırma çakıl vs. malzemenin hangi ocaktan ve hangi mesafeden nasıl temin edileceğinin açıklanmadığı ve nakliyelerin eksik hesaplandığı,
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında açıklanması istenilen sanat yapılarındaki kazı, beton, kalıp, B.A. demiri ve işçilik miktarlarının eksik hesaplandığı, beton imalatlarında kullanılacak vibratörün hesaba alınmadığı, sanat yapıları çıkışında yer alması gereken anroşmanların dikkate alınmadığı ve nakliye bedellerinin unutulduğu,
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan tahliye kanalları üzerine yapılacak kavşut yapılması imalatındaki girdilerin eksik hesaplandığı,
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan çeşitli demir işlerindeki malzeme ve işçilik miktarlarının eksik hesaplandığı,
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında kamulaştırma planlarına ait girdilerin eksik hesaplandığı,
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen İş Ortaklığı tarafından karşılanacak olan Çelik ve HDPE borulara ait özel parçalarının yaklaşık maliyetteki miktara göre daha az hesaplandığı, nereden ve nasıl temin edileceğine dair açıklamada bulunulmadığı, HDPE ile Çelik boru özel parçalarının tamamının kamu kurum ve kuruluşlarına ait rayiçlerde yer almadığı bunların birçoğunun piyasadan temin edildiği ve bunun için de fiyat teklifi alınması gerektiği ancak, anılan istekli tarafından bu imalatlara fatura alınmadığı gibi miktarların da eksik hesaplandığı bu durumun da Tebliğ’in 45’inci maddesine uygun olmadığı, bu iş kalemlerinde işçiliklerin hiç dikkate alınmadığı,
DSİ Genel Müdürlüğü Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığının Birim Fiyat Cetvellerinin 2015 yılından itibaren yayımlanmadığı ve boru imalatları hendek kazılarının 15.D.61, 62, 63 ve 64 pozlarına ait birim fiyatlarından hesaplandığı, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen İş Ortaklığının anılan pozlara ait girdileri eksik hesapladığı, klaslandırmalardaki kaya oranlarını yaklaşık maliyetten düşük aldığı,
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında mevcut kanaldaki kanal betonların kırılması ve temizlenmesinde yer alan 3.000 m. nakliye mesafelerine ilişkin hesaplamalarının eksik hesaplandığı ve depo yerlerinin gösterilmediği,
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında işletme bakım yollarındaki kazı, stabilize miktarlarının eksik hesaplandığı ve stabilize malzemenin nereden nasıl temin edileceğine dair bir açıklama yapılmadığı,
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında açıklanması istenilen beton gömlekli CTP boru tünel geçişi yapılması iş kalemindeki girdilerin eksik hesaplandığı,
Vana ve mekanik aksamların montajındaki işçiliklere ait miktarların eksik hesaplandığı ve bazı iş kalemlerinde dikkate alınmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

21.08.2017 tarihli ihale komisyonu kararından anlaşıldığı üzere incelenmekte olan ihaleye 10 (on) isteklinin katıldığı ve bütün isteklilerin teklifinin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu geçerli teklifler üzerinden idarece sınır değerin 14.678.129,87 TL olarak hesaplandığı, sunulan tekliflerden, Gazioğlu Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. ile Mustafa Cingöz İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. - Mutlu İnş. Nak. Teks. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığına ait tekliflerin sınır değerin altında olması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük teklif sahibi 2 (iki) istekliden sadece Mustafa Cingöz İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. - Mutlu İnş. Nak. Teks. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu ve anılan iş ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmesi nedeniyle ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi olarak anılan İş Ortaklığının, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak ise başvuru sahibi Hls İnş. Tur. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Kayseri-Yeşilhisar Kovalı Sulaması Yenileme İnşaatı

b) Yatırım proje no'su/kodu:1977A010320

c) Miktarı (fiziki) ve türü: Brüt 3.520 ha alanın sulanmasını sağlayacak borulu sulama şebekesinin, sulama şebekesi üzerindeki sanat yapılarının ve işletme-bakım yollarının yapım işidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Kayseri İli Yeşilhisar İlçesinin sınırları içerisinde Develi ovasının Güneyinde Kovalı köyünün 2 km kadar güneybatısında Dündarlı suyu üzerinde ve bu suyun Develi ovasına ulaştığı mevkidedir. Kayseri iline 89 km Yeşilhisar ilçe merkezine 24 km mesafede yer almaktadır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 100'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

...

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

"Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği" nde yer alan A/IX grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İnşaat Mühendisliği” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri,

…

d) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren; iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini,

… ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.

…

(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,

b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında, dikkate alınır.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler; sözleşme birim fiyatlarına esas alınan yıldan bir önceki yılın Aralık ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) Anahtar teslimi götürü bedel veya teklif birim fiyat ya da karma teklif üzerinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyim belgeleri; sözleşmenin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir…” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin ekinde yer alan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde “A) Alt Yapı İşleri” başlığı altında “VIII. GRUP: Barajlar

1. Dolgu barajlar

2. Beton barajlar

3. Kemer barajlar

Göletler

IX. Grup: Su Yapıları

1. AVIII. Grup işler

2. Sulama ve drenaj tesisleri

3. Regülatörler, bentler, rezervuarlar

4. Akarsu düzenleme işleri

5. Nehir ıslahı işleri

6. Taşkın koruma tesisleri

7. Sel kapanları” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinden iş deneyim belgesinin adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren; iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini ifade ettiği, anılan Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinin ikinci fıkrası doğrultusunda da iş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarlarının iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu nedenle istekliler tarafından sunulan iş deneyim belgeleri değerlendirilirken sadece ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunan işlerin tutarlarının iş deneyiminde değerlendirmeye alınması gerekmektedir.

Yaklaşık maliyet hesabına ilişkin belgeler incelendiğinde, ihale konusu iş kapsamında borulu şebeke, borulu şebeke üzerindeki sanat yapıları, işletme ve bakım yolu ile kamulaştırma planı ve haritalarının yapımı işlerinin bulunduğu tespit edilmiştir.

Mustafa Cingöz İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. - Mutlu İnş. Nak. Teks. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından teklif zarfı içerisinde sunulan belgeler incelendiğinde, anılan İş Ortaklığının pilot ortağı adına Mustafa Cingöz adına düzenlenmiş yüklenici iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu iş deneyim belgesinin 5’inci maddesinde yüklenicinin adı soyadı veya ticaret unvanının Mustafa Cingöz, T.C. Kimlik No/ Vergi Kimlik No’sunun ise 18650390440 olarak düzenlendiği görülmüştür.

Ayrıca anılan İş Ortaklığının pilot ortağı tarafından iş deneyim belgesi ile birlikte 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında tür değişikliği yapıldığına dair 10.10.2016 tarihli ve 9172 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nin sunulduğu ve sunulan Gazetede “ ... kayıtlı Mustafa Cingöz’ün Türk Ticaret Kanunu’nun 180 ila 193’üncü maddelerine göre tür değiştirmesi suretiyle; aşağıda adları, soyadları, yerleşim yerleri ve uyrukları yazılı kurucular arasında bir Limited Şirket kurulmuştur.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Mustafa Cingöz İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. - Mutlu İnş. Nak. Teks. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının pilot ortağı tarafından sunulan 15.06.2016 tarihli ve 2011/120761 sayılı iş deneyim belgesi ihale konusu iş ve benzer iş kapsamında ayrıştırıldığında ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

Anılan İş Ortaklığının pilot ortağı tarafından sunulan iş bitirme belgesinin Kayseri Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı tarafından düzenlendiği, iş bitirme belgesinde uygulanan yapı tekniğinin “1 Kalem gölet ve su kayağı, 6 kalem sosyal tesis yapım işi” olarak belirtildiği görülmüştür.

Söz konusu iş bitirme belgesine konu iş ile ilgili olarak incelenmekte olan ihaleyi gerçekleştiren idare tarafından bilgi eksikliği kapsamında iş bitirme belgesine konu iş ile ilgili olarak yazışma yapıldığı ve iş deneyim belgesini düzenleyen idare tarafından da 16.08.2017 tarihli ve E.2017-740/12573 sayılı yazı ekinde iş deneyim belgesine konu iş ile ilgili olarak 1 ve 12 no’lu hakedişlerin (kesin hakediş) incelenmekte olan ihaleyi gerçekleştiren idareye yazı ekinde gönderildiği görülmüştür.

Bununla birlikte daha sağlıklı bir tespit yapılabilmesi amacıyla iş deneyim belgesini düzenleyen idarenin bilgisine de ihtiyaç duyulmuş olup, 27.09.2017 tarihli ve E.2017/22229 sayılı yazı ile anılan İş Ortaklığı tarafından sunulan iş deneyim belgesine konu işe ait tutarın hem Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin ekinde yer alan Benzer İş Grupları Listesindeki “(A) Alt Yapı İşlerine” uygun olarak hem de incelenmekte olan ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren kısımlarına uygun olarak ayrıştırılması talep edilmiştir.

Anılan İş Ortaklığının pilot ortağı tarafından sunulan iş deneyim belgesini düzenleyen idareden gönderilen ve Kurum kayıtlarına 24.10.2017 tarihinde alınan 20.10.2017 tarihli ve E.2017-900/15423 sayılı yazı ile ekleri dikkate alındığında iş deneyim belgesine konu işlerin Gölet İnşaatı ve Müştemilatı (4.579.774,42 TL), Sosyal Tesisler (3.058.667,21 TL) ve Çevre Düzenlemesi (2.007.553,67 TL)” olarak sınıflandırıldığı, söz konusu işlerden Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin ekinde yer alan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde yer alan “A/IX. Grup: Su Yapıları”na ait olabilecek kısmının sadece gölet ve müştemilatına ait işler olduğu ve bu işlere ait tutarın da 4,579.774,42 TL olduğu, diğer işlerin ise ihale konusu iş ve benzer iş kapsamında olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anılan İş Ortaklığının fiyat teklifinin 13.989.000,00 TL olduğu dikkate alındığında, pilot ortak tarafından sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarının 11.191.200 TL (13.989.000,00 x 1 x 0,8 = 11.191.200 TL) olması gerekmektedir. Bu çerçevede, iş deneyim belgesine konu iş içerisinde yer alan ve benzer iş kapsamında sunulan işlerin toplam tutarının güncellenmiş halinin (6.868.668,22 TL) anılan İş Ortaklığının pilot ortağı tarafından sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı anlaşıldığından anılan İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Öte yandan başvuru sahibinin, idarece sınır değer tespitinin ve puanlama kriterlerinin bu duruma göre yeniden yapılması gerektiği iddiası açısından inceleme yapıldığında ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

...

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 12’nci maddesinde “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından idare tarafından şikâyet üzerine alınan kararda belirtilen hususlar hâriç, şikâyet başvurusunda yer almayan hususların itirazen şikâyete konu edilemeyeceği, itirazen şikâyet başvurularının incelenmesinde şikâyet dilekçesinde yer almayan hususların dikkate alınmayacağı anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, idare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen şikâyet dilekçesi incelendiğinde, başvuru sahibinin, idarece sınır değer tespitinin ve puanlama kriterlerinin bu duruma göre yeniden yapılması gerektiği iddiasının idareye yapılan şikâyet başvurusuna konu edilmediği anlaşılmaktadır.

Anılan mevzuat hüküm ve açıklamaları uyarınca, başvuru sahibine ait itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan idarece sınır değer tespitinin ve puanlama kriterlerinin bu duruma göre yeniden yapılması gerektiği iddiasına ilişkin olarak idareye şikâyet başvurusunda bulunulmadığı görüldüğünden, söz konusu iddianın itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde dikkate alınmaması gerektiği ve bu itibarla başvuru sahibinin anılan iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 2, 3, 4, 5, 10, 13, 14, 16, 18, 19, 20, 21, 22 ve 23’üncü iddialarına ilişkin olarak:

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

...

karar verilir…” hükmü,

Bu kapsamda, idare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen şikâyet dilekçesi incelendiğinde 2, 3, 4, 5, 10, 13, 14, 16, 18, 19, 20, 21, 22 ve 23’üncü iddiaların idareye yapılan şikâyet başvurusuna konu edilmediği anlaşılmaktadır.

Anılan mevzuat hüküm ve açıklamaları uyarınca, başvuru sahibine ait itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan 2, 3, 4, 5, 10, 13, 14, 16, 18, 19, 20, 21, 22 ve 23’üncü iddialara ilişkin olarak idareye şikâyet başvurusunda bulunulmadığı görüldüğünden, söz konusu iddiaların itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde dikkate alınmaması gerektiği ve bu itibarla başvuru sahibinin anılan iddialarının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 6, 7, 8, 9, 11, 12, 15, 17 ve 24’üncü iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır...” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

Örnek:

Yaklaşık maliyeti 100.000 TL olan bir ihalede; ihale komisyonu, (38.1) maddesine göre idarece oluşturulan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ni kullanarak yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 den küçük olan (0,6888) 8, 9 ve 10 nolu iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan 4 nolu iş kalemi/grubunu açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları olarak belirleyecektir.

Sıralı iş kalemleri/grupları listesi

İş kalemi/

grubu No

İş kalemi/

grubu adı

Tutarı

Tutar/YM

Kümülatif toplam

…….

32.000

0,3200

…….

20.000

0,2000

0,5200

…….

16.880

0,1688

0,6888

…….

15.000

0,1500

0,8388

…….

9.600

0,0960

0,9348

…….

2.400

0,0240

0,9588

…….

2.250

0,0225

0,9813

…….

1.000

0,0100

0,9913

…….

750

0,0075

0,9988

…….

120

0,0012

1,0000

Toplam

100.000

100,0000

Sorgulama yapılacak olan “4” nolu iş kalemi/grubunun kar ve genel gider hariç birim fiyatının18,49 TL olduğu varsayıldığında, ihale komisyonu tarafından, tutarı 18,49 TL’nin % 3’ü olan (18,49x0,03=0,55) 0,55 TL’ye eşit veya altında kalan analiz girdileri “vida ve plastik dupel, agraf 12 cm, agraf vidası, derz bandı, ses yalıtım bandı, borazan vida, derz dolgu alçısı harcı” olarak tespit edilecektir.

Ancak söz konusu girdilerin tutarları toplamı olan 2,81 TL’nin, 4 nolu iş kaleminin kar ve genel gider hariç analiz toplamının (birim fiyatının) % 15’i olan (18,49x0,15=2,77) 2,77 TL’den fazla olması nedeniyle sıralı analiz girdileri tablosuna göre 2,77 TL’lik tutarın aşılmasına neden olan “vida ve plastik dubel” açıklama yapılması gerekli olmayan analiz girdileri içinden çıkarılacak ve “agraf 12 cm, agraf vidası, derz bandı, ses yalıtım bandı, borazan vida, derz dolgu alçısı harcı” açıklama yapılmasına gerek olmayan analiz girdileri olarak ihale komisyonunca tespit edilecektir.

İş kalemi / grubu analizi

İş kalemi / grubu

No: 4

Yangına dayanıklı alçı duvar levhaları ile metal iskeletli giydirme duvar yapılması (………… Duvar Levhası ile)

Ölçü Birimi

Poz No

Girdiler

Ö Br.

Miktarı

B.Fiyatı

Tutarı*

……

Vida ve plastik dubel

XXX

0,54

…..

Levha xx mm (yangına dayanıklı)

XXX

5,00

…..

Tc 60 Profilli-0,6mm

XXX

3,50

…..

TU 28 Profilli-0,5 mm

XXX

0,80

…..

Agraf 12 cm

XXX

0,51

…..

Agraf vidası

XXX

0,31

…..

Derz Bandı (Cam el.)

XXX

0,34

…..

Ses yalıtım bandı 5 cm

XXX

0,33

…..

Borazan vida

XXX

0,35

…..

Derz dolgu alçısı harcı

XXX

0,43

…..

Düz İşçi(taş.)

XXX

0,68

…..

Alçı levha ustası

XXX

3,25

…..

Alçı levha usta yar.

XXX

2,45

Kar ve genel giderler hariç toplam

18,49

Kar ve genel giderler (% 25)

4,62

Toplam Tutar

23,11

Sıralı analiz girdileri tablosu

Girdiler

Ö.B

Miktarı

B. Fiyatı

Tutarı

Kümülatif Toplam

Agraf vidası

XXX

0,31

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Ses yalıtım bandı 5 cm

XXX

0,33

0,64

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Derz Bandı (Cam el.)

XXX

0,34

0,98

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Borazan vida

XXX

0,35

1,33

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Derz dolgu alçısı harcı

XXX

0,43

1,76

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Agraf 12 cm

XXX

0,51

2,27

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Vida ve plastik dubel

XXX

0,54

2,81

Düz İşçi(taş.)

XXX

0,68

TU 28 Profilli-0,5 mm

XXX

0,80

Alçı levha usta yar.

XXX

2,45

Alçı levha ustası

XXX

3,25

Tc 60 Profilli-0,6mm

XXX

3,50

Levha xx mm (yangına dayanıklı)

XXX

5,00

(Not = Örnekteki iş kalemine ait analizdeki girdiler ve tutarları gerçek verileri yansıtmamaktadır, (45.1.2.1) ve (45.1.2.2) maddesi için oluşturulmuş sayısal örnektir.)

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

...

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

...

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

...

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

...

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13.Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

...

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

...

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklamaları yer almaktadır.

İdare tarafından başvuru sahibi İş Ortaklığına gönderilen 04.08.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde 46 adet (YKSY-05, YKSY-07, YKSY-13, YKSY-14, YKSY-19, YKSY-20, YKSY-21, YKSY-23, YKSY-24, YKSY-25, YKSY-26, YKSY-28, YKSY-29, YKSY-30, YKSY-31, YKSY-32,YKSY-33, YKSY-34, YKSY-35, YKSY-36, YKSY-37, YKSY-39, YKSY-41, YKSY-43, YKSY-45, YKSY-46, YKSY-47, YKSY-48, YKSY-49, YKSY-50, YKSY-51, YKSY-52, YKSY-53, YKSY-54, YKSY-56, YKSY-57, YKSY-70, YKSY-71, YKSY-109, YKSY-130, YKSY-132, YKSY-137, YKSY-143, YKSY-148, YKSY-149, YKSY-150) iş kaleminin yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan ve sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemi/grubu olarak belirlendiği ve aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderildiği görülmüştür.

Ayrıca 04.08.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde açıklanması istenilen iş kalemlerine/gruplarına ait analiz girdi cins ve miktarlarının belirtildiği analiz formatlarının oluşturulduğu ve analiz girdilerinin karşısına da o analiz girdisi için açıklama istenilip istenilmeyeceğinin belirtildiği görülmüştür.

Bununla birlikte 04.08.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ve eki belgeler ile idarece yaklaşık maliyete ilişkin olarak gönderilen belgeler incelendiğinde, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden paçal iş kalemi olarak hazırlandığı görüldüğünden sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerinin niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemleri olmadığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemlerine ilişkin idarece gönderilen analizler ile aşırı düşük teklif sahibi isteklilere aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde gönderilen açıklanması istenilen paçal iş kalemlerine ait analiz formatlarındaki girdiler karşılaştırıldığında ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

Yaklaşık maliyette yer alan YKSY-52 poz numaralı “1000 mm anma çapında 6 Atm Basınç Dayanımlı CTP Boruların ve Özel Parçaların Döşenmesi, Boru Hendek Kazı ve Dolgularının Yapılması” paçal iş kaleminin analizine ait bazı miktarların aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında aynı poz numaralı iş kalemi için gönderilen ve açıklanması istenilen analiz formatındaki miktarlardan daha yüksek olduğu,

Yaklaşık maliyette yer alan YKSY-109 poz numaralı “Cazibeli Ara Tahliye Vanası (Ø100) Koruma Yapısı Yapılması” paçal iş kaleminin analizine ait bazı miktarların aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında aynı poz numaralı iş kalemi için gönderilen ve açıklanması istenilen analiz formatındaki miktarlardan daha düşük olduğu,

Yaklaşık maliyetteki YKSY-130 poz numaralı “Ø50 mm Hava Vanalı Ø280 mm Ayrım Vanası Koruma Yapısı Yapılması” paçal iş kaleminin analizinde yer alan girdilerden “Sanat yapısı işleri”ne ilişkin bölümü oluşturan 20 adet girdinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında aynı poz numaralı iş kalemi için gönderilen ve açıklanması istenilen analiz formatında yer almadığı tespit edilmiştir.

Öte yandan, idarece yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren 46 adet iş kaleminin sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemi olarak belirlendiği görülmekle birlikte idare tarafından gönderilen yaklaşık maliyet hesap cetveli üzerinden yukarıda yer verilen mevzuat açıklamaları doğrultusunda hesaplama yapıldığında YKSY-07 poz numaralı “140 mm anma çapında 12,5 Atm Basınç Dayanımlı HDPE Boruların Döşenmesi, Özel Parçaların Temini ve Döşenmesi, Boru Hendek Kazı ve Dolgularının Yapılması” paçal iş kalemi ile YKSY-132 poz numaralı “Ø80 mm Hava Vanalı Ø355 mm Ayrım Vanası Koruma Yapısı Yapılması” paçal iş kaleminin yaklaşık maliyetin %80’ine denk gelen veya %80’i aşamasına sebep olan iş kalemleri arasında yer almadığı ve bu nedenle de anılan iş kalemlerinin sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri arasında yer almaması gerektiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi kapsamında yapılacak uygulamaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci maddesinde “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenmesi, 45.1.2.1’inci maddesinde “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenerek sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi ve 45.1.2.2’nci maddesinde açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi öngörülmüştür. Bu kapsamda, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki girdilerden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmeyeceği düzenlenmiş, bununla birlikte açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşmamasını temin eden düzenlemeye de yer verilmiştir.

Bu çerçevede, açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin belirlenmesindeki ilk adımın anılan Tebliğ’in 38.1’inci maddesi uyarınca oluşturulan iş kalemlerine/gruplarına ait “ayrıntılı analizler” olduğu, bunun ardından yapılacak işlemlerin de Tebliğ’de analizlerin “ayrıntılı analiz” olarak hazırlandığından hareketle kurgulandığı dikkate alındığında, açıklama istenilecek iş kalemlerine/gruplarına ilişkin yapılan, temel girdilerine kadar ayrıştırılmamış analizler üzerinden açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin belirlenmesinin, Tebliğ’de öngörülen kurguya uygun düşmeyeceği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar aşırı düşük teklif sahibi İş Ortaklığı tarafından açıklanması istenilen iş kalemlerinin temel analiz girdilerine kadar açıklanmaya çalışıldığı görülmüş olsa da söz konusu ihalede olduğu gibi açıklama istenilen iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizlerin temel girdilerine kadar ayrıştırılmamış şekilde düzenlendiği durumda, açıklama istenilmeyen analiz girdilerinde nitelik ve nicelik olarak önemli ölçüde farklılıklar oluşacaktır.

Bu doğrultuda, incelenmekte olan ihalede sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerine ilişkin hazırlanan analizlerin birçok iş kaleminden oluşturulmak suretiyle paçal analiz olarak hazırlandığı, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirlenmesinde sorgulamaya tabi tutulan paçal iş kalemlerinin analizinde yer alan iş kalemlerine ait tutarların dikkate alındığı, idare tarafından sorgulamaya tabi tutulan paçal iş kalemlerinin temel girdilerine kadar ayrıştırılmaması nedeniyle de sorgulamaya tabi tutulan paçal iş kalemlerine ilişkin analizlerin Kamu İhale Genel Tebliği’nde açıkça belirtildiği üzere “ayrıntılı analiz” niteliği taşımadığı, ayrıca yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda idarece “sıralı analiz girdileri tablosu’nun ve açıklama istenilen/istenilmeyen analiz girdilerinin yaklaşık maliyeti oluşturan analiz girdileri ile anılan Tebliğ’e uygun olarak belirlenmediği görüldüğünden idare tarafından sorgulamaya tabi tutulacak paçal iş kalemlerine ilişkin analizlerin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak yeniden hazırlanması ve aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, incelenmekte olan 6, 7, 8, 9, 11, 12, 15, 17 ve 24’üncü iddialar kapsamında sorgulamaya tabi tutulacak paçal iş kalemlerine ilişkin analizlerin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak yeniden hazırlanması ve aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği anlaşılmış olmakla birlikte birinci iddia kapsamında yukarıda yapılan değerlendirmeler neticesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Mustafa Cingöz İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. - Mutlu İnş. Nak. Teks. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının pilot ortağı tarafından sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarının karşılanmadığı ve anılan İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesinin ihalenin sonuçlandırılmasında etkili olmayacağı ve anılan İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik 6, 7, 8, 9, 11, 12, 15, 17 ve 24’üncü iddiaların reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Mustafa Cingöz İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. - Mutlu İnş. Nak. Teks. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2017/UY.II-2946

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin