KİK Kararı: 2017/UY.II-2875 (25 Ekim 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/054
Gündem No : 39
Karar Tarihi : 25.10.2017
Karar No : 2017/UY.II-2875
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Engil Mühendislik Nakliyat İnşaat Ticaret ve San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/384225 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 11 Bölge Müdürlüğü Hudutları Dahilinde Beton Yaya Üstgeçitlerinin Onarımı ve Beton Parke ile Yaya Geçitlerinin Düzenlenmesi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 28.08.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü Hudutları Dahilinde Beton Yaya Üstgeçitlerinin Onarımı ve Beton Parke ile Yaya Geçitlerinin Düzenlenmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Engil Mühendislik Nakliyat İnşaat Ticaret ve San. Ltd. Şti.nin 14.09.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.09.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.09.2017 tarih ve 53382 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.09.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2421 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihalede Servet Geboloğlu’nun teklifinin ihalenin ilk oturumunda “İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlar” tutanağına 624.600,00 TL olarak yazıldığı ve isteklinin teklifinin 624.600,00 TL olarak okunduğu, ancak anılan istekliye ait teklif mektubu ile eki teklif cetvelinde teklif edilen tutarın 642.600,00 TL olduğunun daha sonra idarece belirtildiği, bu nedenle ihalenin ilk oturumunda sınır değerin 664.638,01 TL olduğu ve ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahipleri iken yapılan bu düzeltme ile sınır değerin 665.921,53 TL olarak hesaplandığı ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin Gürses İnş. San. Tic. İth. İhr. Ltd. Şti. olarak karara bağlandığı, halbuki Servet Geboloğlu’nun teklifinin ihaleye katılan tüm istekliler önünde 624.600,00 TL olarak açıklandığı ve anılan isteklinin 624.600,00 TL’lik teklife ilişkin olarak idareye bir itirazda bulunmadığı, bu tutarın “İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlar” tutanağına yazıldığı ve tutanağın tüm komisyon üyelerince imzalandığı, bu nedenle bahse konu ihalede sınır değerin Kamu İhale Genel Tebliği'nin "Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler" başlıklı 45'inci maddesine göre ihalenin ilk oturumunda tüm istekliler önünde açıklanan tekliflere göre hesaplanması gerektiği, ayrıca 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Tekliflerin alınması ve açılması" başlıklı 36'ncı maddesine göre ilk oturumda istekliler önünde açıklanan teklifin geçerli olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanun’un “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinin ikinci fıkrasında “Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur. ...” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır. İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “…Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükümleri bulunmaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci maddesinde “1) Ön yeterlik ve yeterlik başvuruları ile tekliflerin alınması ve açılmasına ilişkin işlemler; Kanun, bu Yönetmelik ve tip şartnamelerde belirtilen hükümler çerçevesinde standart formlar kullanılarak gerçekleştirilir.

2. Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı, başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerin her biri için ayrı sütun içerecek şekilde düzenlenir.

3. Başvuru veya teklif zarfları alınış sırasına göre incelenir. Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde teklif zarfları açılmadan önce, pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde ise son yazılı fiyat tekliflerinin verildiği oturumda yaklaşık maliyet açıklanır. Zarflardan uygun olanların açılması ve belge kontrolünün yapılması aşamasında, aday veya isteklilerce sunulan belgeler tek tek kontrol edilerek hangi belgelerin sunulduğu Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağında her belge için açılmış bulunan sütunlara kaydedilerek gösterilir. İhale usulüne göre ilgili oturumda istekliler ve teklif ettikleri fiyatlar duyurularak tutanak düzenlenir. Bu tutanakların komisyon başkanınca onaylanmış suretleri, isteyenlere imza karşılığı verilmeden oturum kapatılamaz.

…

(7) Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) Teklifler; Kanun, bu Yönetmelik ve tip şartnamelerde belirtilen esaslar çerçevesinde standart formlar kullanılarak değerlendirilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “ Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra; Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…
Sınır değer hesaplanmasında idarelerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “Yapım işlerinde sınır değer hesaplama aracı” programına Kurumun (www.kik.gov.tr ) internet sayfasından erişilebilir.

45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Karayolları 11 Bölge Müdürlüğü hudutları dahilinde beton yaya üstgeçitlerinin onarımı ve beton parke ile yaya geçitlerinin düzenlenmesi işi

b) Yatırım proje no'su/kodu:1986E040370

c) Miktarı (fiziki) ve türü: 12000 metrekare Prefabrik beton parke imali ve yerine döşenmesi (6 cm. kalınlığında) (Nakliye dahil) ve diğer iş kalemleri

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü hudutları dahilindeki yollar ve üst geçitler...” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin reddedilecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 30’uncu maddesinde “30.1. Teklifler, bu Şartnamede belirtilen ihale saatine kadar İdareye (tekliflerin sunulacağı yere) verilecektir.

30.2. İhale komisyonunca, tekliflerin alınması ve açılmasında aşağıda yer alan usul uygulanır:

30.2.1. İhale komisyonunca bu Şartnamede belirtilen ihale saatinde ihaleye başlanır ve bu saate kadar kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur.

30.2.2. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. Bu incelemede, zarfın üzerinde isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu, ihaleyi yapan İdarenin açık adresi ve zarfın yapıştırılan yerinin istekli tarafından imzalanıp kaşelenmesi veya mühürlenmesi hususlarına bakılır. Bu hususlara uygun olmayan zarflar bir tutanakla belirlenerek değerlendirmeye alınmaz.

30.2.3. İhale konusu işin yaklaşık maliyeti açıklandıktan sonra zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır. İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik olan veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ve teklif bedelleri açıklanarak tutanağa bağlanır. Düzenlenen bu tutanaklar ihale komisyonunca imzalanır ve ihale komisyon başkanı tarafından onaylanmış bir sureti isteyenlere imza karşılığı verilir.

30.2.4. Bu aşamada hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez. Teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler değerlendirilmek üzere ilk oturum kapatılır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) =1” düzenlemesi yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale komisyonunca ihalenin ilk oturumunda isteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığının ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığının kontrol edileceği, belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan isteklilerin bir tutanakla tespit edileceği, düzenlenen bu tutanakların ihale komisyonunca imzalanacağı ve ihale komisyon başkanı tarafından onaylanmış bir suretinin isteyenlere imza karşılığı verileceği ancak ilk oturumda hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmeyeceği, tekliflerin değerlendirileceği ikinci oturumda öncelikle ilk oturumda belgelerinin eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı, daha sonra ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilip, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ilişkin belgelerin sunulup sunulmadığının ve birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığının inceleneceği ardından tekliflerinin uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı, ayrıca, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.1’inci ve 45.1.1.5’inci maddelerinde 25.01.2017 tarihinde yapılan değişiklik ile de yapım işleri ihalelerinde, Kamu İhale Kanunu’nun 36’ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubunu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin tekliflerinin geçerli teklif olarak dikkate alınacağı ve geçerli teklifler tespit edildikten sonra sınır değer tutarının hesaplanacağı anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 28.08.2017 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle ve açık ihale usulüyle gerçekleştirildiği, bahse konu ihaleye 17 isteklinin teklif verdiği, 06.09.2017 tarihli ihale komisyonu kararından Akzemin Müh. A.Ş.nin teklifinin sunduğu iş deneyim belgesinin güncellenmiş belge tutarının karşılaması gereken asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Servet Geboloğlu’nun teklifinin ise ihalenin ilk oturumunda “İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlar” tutanağına sehven 624.600,00TL olarak yazıldığı ve isteklinin teklifinin 624.600,00 TL olarak okunduğu, ancak anılan istekliye ait birim fiyat teklif mektubu ve eki teklif cetvelinde teklif edilen tutarın 642.600,00 TL olduğunun belirlendiği, bu nedenle teklif mektubunda yazılan 642.600,00 TL dikkate alınarak işlem yapıldığı, 17 teklif üzerinden hesaplanan sınır değer tutarının 665.921,53 TL olduğu, sınır değerin altında teklif sunan 6 isteklinin tekliflerinin İdari Şartname’nin 33.2’nci maddesinde yer alan “33.2. Teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin reddedilecektir.” düzenlemesine istinaden reddedildiği, bahse konu ihalede Gürses İnş. San. Tic. İth. İhr. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği ve ihalenin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyasında yer alan belgelerin incelenmesi neticesinde; ihale komisyonu tarafından ilk oturumda ihaleye teklif veren 17 isteklinin teklif dosyasında sunmuş olduğu birim fiyat teklif mektupları ve geçici teminat mektuplarının incelenerek, 05.09.2017 tarihli Teklif Zarfı Açma ve Belge Kontrol Tutanağının ilgili satırlarına teklif veren tüm istekliler için “uygun” olarak yazıldığı ve bu teklifler üzerinden KİK sınır değer hesaplama aracı kullanılarak sınır değer tutarının 665.921,53 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır. 05.09.2017 tarihli İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlar Tutanağında ihaleye teklif veren Servet Geboloğlu’nun teklifinin “624.600,00” TL olarak yazıldığı ancak daha sonra söz konusu tutarın üzeri çizilerek “642.600,00” TL “olarak düzeltildiği ve sınır değer hesaplamasında isteklinin teklif dosyası kapsamında Kuruma gönderilen birim fiyat teklif mektubundaki tutar olan 642.600,00 TL tutarının dikkate alındığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin idareye yapmış olduğu şikâyet dilekçesine idare tarafından verilen cevabi yazıda “…Servet Geboloğlu’nun teklifinin ihalenin ilk oturumunda sehven hatalı okunduğu ve bu duruma Servet Geboloğlu’nun ne ilk oturumda ne de ihale sonrası herhangi itirazının olmadığı belirlenmiştir. Her ne kadar ilgili istekli tarafından bir itiraz olmasa da hatalı teklif bedeli yerine doğru teklif bedeli ile ihale sürecine devam edilmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na uygun olduğu…” şeklinde ifade edildiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihalede Servet Geboloğlu’nun teklif dosyasında Kuruma gönderilen birim fiyat teklif mektubu ve eki birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde; birim fiyat teklif cetvelinde, birim fiyatla miktarın çarpımı sonucu hesaplanan tutarın rakamla 642.600,00 TL olarak hesaplandığı, teklif mektubunda ise teklif edilen bedelin yazıyla altı yüz kırk iki bin altı yüz Türk Lirası yazıldığı, teklif edilen bedele ilişkin rakam ile yazının birbiriyle uyumlu olduğu görülmüştür. İdarece yapılan sınır değer hesabında anılan isteklinin 642.600,00 TL olan teklif bedelinin dikkate alındığı anlaşılmıştır. Bu itibarla anılan isteklinin teklif bedeli sehven yanlış okunmuş ve ilgili tutanağa yanlış yazılmış olsa dahi sonra idarece bu hatanın farkına varılarak söz konusu tutarın tutanakta düzeltildiği ve anılan isteklinin teklif mektubunda yer alan 642.600,00 TL olan doğru teklif bedeli dikkate alınarak sınır değer hesaplandığından idarece yapılan bu işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.