KİK Kararı: 2017/UY.II-2835 (19 Ekim 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/053
Gündem No : 2
Karar Tarihi : 19.10.2017
Karar No : 2017/UY.II-2835
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Celaleddin YILDIRIM,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Mut Orman İşletme Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/397443 İhale Kayıt Numaralı “Kravga Şefliği 621 Kod Nolu Yolda Büyük Onarım Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Mut Orman İşletme Müdürlüğü tarafından 24.08.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kravga Şefliği 621 Kod Nolu Yolda Büyük Onarım Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Celaleddin Yıldırım’ın 05.09.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.09.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.09.2017 tarih ve 52887 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.09.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2399 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İhaleye ilişkin yaklaşık maliyetin idarece yapılan güncelleme neticesinde 108.578,33 TL olarak hesaplandığı, ancak söz konusu yaklaşık maliyet hesaplamasının hatalı olduğu, şöyle ki başvuru konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 2017 yılı birim fiyatları kullanılarak hesaplama yapıldığında ulaşılan tutarın 100.703,32 TL olduğu, söz konusu birim fiyatların anılan kuruluş tarafından 24.03.2017 tarihinde yayımlandığı, güncelliğini ise 2017 yılı sonunda kaybedeceği, söz konusu birim fiyatların güncelliğini kaybetmemesine rağmen idarenin yaklaşık maliyeti yılın ortasında güncellemesinin mümkün olmadığı, şayet güncelliğini kaybetmiş olsa bile idarece yapılan güncellemenin doğru olmadığı, ilk ilan tarihi olan 16.08.2017 tarihine kadar TÜİK tarafından aylık yayımlanan ilgili endeksler üzerinden söz konusu yaklaşık maliyetin 1,02 katsayısı (2017 Haziran) oranında artırılması gerekirken bir önceki yılın Aralık ayına göre değişim oranı olan 7,82 oranında artırılarak hatalı hesaplama yapıldığı, bu nedenle tekliflerinin aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kaldığı gerekçesiyle reddedildiği, aşırı düşük teklif sınır değerin hesaplanmasına dayanak teşkil eden yaklaşık maliyetin düzeltilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde;

a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar,

b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler,

c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler,

ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler,

d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri,

esas alınır.

(2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) İş kalemi ve/veya iş grubu şeklinde tespit edilen imalat miktarlarının, Yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre belirlenen ve yüklenici karı ve genel gider ihtiva etmeyen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutar KDV hariç olarak hesaplanır ve bulunan bu tutara % 25 oranında yüklenici kar ve genel gider karşılığı eklenmek suretiyle yaklaşık maliyet tespit edilir.

(2) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin hesap cetveli ve icmal tablosu hazırlayanlarca imzalanmak suretiyle ihale onay belgesine eklenir.

(3) Yaklaşık maliyet, güncelliğini kaybetmesi halinde, ilk ilan veya davet tarihine kadar güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Kravga Şefliği 621 Kod Nolu Yolda Büyük Onarım Yapım İşi”, miktarı ve türünün ise “4+557 Km Etüt Uzunluğunda” olduğu görülmüştür.

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin reddedilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin ekinde ihale konusu işin kapsamı;

Sıra No

İş Kalemi No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

15.001 - A

Ekskavatörle her cins toprağın kazılması ve kullanılması

metreküp

787,617

2

15.006 - A

Ekskavatörle her cins küskülüğün kazılması ve kullanılması

metreküp

669,197

3

15.010 - A

Ekskavatörle her cins yumuşak kayanın kazılması ve kullanılması

metreküp

243,091

4

15.014 - A

Ekskavatörle her cins sert kayanın kazılması ve kullanılması

metreküp

9.127,927

5

15044

Her cins toprak zeminde reğlaj

kilometre

0,331

6

15045

Her cins küskülük zeminde reğlaj

kilometre

0,282

7

15046

Her cins kayalık zeminde reğlaj

kilometre

3,944

şeklinde düzenlenmiştir.

İhalede 5 adet ihale dokümanı satın alındığı, 24.08.2017 tarihinde yapılan ihaleye 4 isteklinin katıldığı, idarece geçerli teklif sahibi 4 isteklinin teklifi üzerinden hesaplanan aşırı düşük teklif sınır değerinin 69.106,90 TL olduğu, başvuru sahibi istekli Celaleddin Yıldırım’ın teklifinin aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olduğu gerekçesiyle İdari Şartname’nin 33’üncü maddesi uyarınca açıklama istenmeksizin reddedildiği, ihalenin Dönmez İnş. Oto. İş Mak. Petrol Ürün. Day. Tük. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Toprak Su İnş. ve Malz. Mak. Müh. Nak. Elk. ve Mal. San. Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği görülmüştür.

İhale konusu işin birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirileceği, ihale konusu işin kapsamının 7 adet iş kaleminden oluştuğu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacağı anlaşılmaktadır.

İdarece yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgeler incelendiğinde, ihale yetkilisi tarafından 19.07.2017 tarihinde onaylanan yaklaşık maliyet hesap cetvelinin sunulduğu, anılan cetvelde yaklaşık maliyetin hesaplanmasında ihale konusu işin kapsamını oluşturan 7 adet iş kalemi için Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 2017 birim fiyatlarının kullanıldığının belirtildiği, söz konusu birim fiyatlar ile miktarların çarpımı sonucunda toplam tutarın 100.703,33 TL olduğu, söz konusu tutar üzerinden 03.06.2017 tarihi itibariyle %7,82 oranında hesaplanan enflasyon farkının anılan tutara eklenerek yaklaşık maliyetin 108.578,33 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale yetkilisi tarafından 10.08.2017 tarihinde imzalanan ihale onay belgesinde de yaklaşık maliyetin 108.578,33 TL olarak belirlendiği görülmüştür.

Bu kapsamda, idarece aşırı düşük teklif sınır değerin söz konusu yaklaşık maliyet dikkate alınarak 69.106,90 TL hesaplandığı, başvuru sahibi isteklinin teklifinin anılan tutarın altında olduğu gerekçesiyle açıklama istenmeksizin reddedildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin yaklaşık maliyete yönelik iddiası açısından başvuru süresinin kaçırılmamış olduğu hususu dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde, idarenin yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin yaptığı işlemin doğrudan sınır değerin altında kalan isteklileri değiştirdiği, bu çerçevede başvuru konusu ihalede tekliflerin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin reddedileceği dikkate alındığında anılan istekli açısından teklifinin doğrudan reddedilmesine neden olacağı, dolayısıyla somut olayda idarenin yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin yaptığı işlemin ihalenin iptalini gerektirdiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.