KİK Kararı: 2017/UY.II-2749 (11 Ekim 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/051
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 11.10.2017
Karar No : 2017/UY.II-2749
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Araz Yol Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/178016 İhale Kayıt Numaralı “Ahlat-Adilcevaz Devlet Yolu Km:45+500-47+000 ile Adilcevaz-Erciş Devlet Yolu Km:16+000-63+200 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) Yapılması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı tarafından 22.05.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ahlat-Adilcevaz Devlet Yolu Km:45+500-47+000 ile Adilcevaz-Erciş Devlet Yolu Km:16+000-63+200 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Araz Yol Anonim Şirketi nin 01.08.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.08.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.08.2017 tarih ve 47020 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.08.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2076 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece Kamu İhale Genel Tebliğinin 45’inci maddesine göre taraflarından 03.07.2017 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması istendiği,

1- Açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin olarak 06.07.2017 tarihli dilekçe ile birim fiyat analizlerinin temel girdilere kadar ayrıştırılarak taraflarına tekrar gönderilmesi ve ek süre verilmesinin talep edildiği ancak idarece EKAP aracılığıyla 10.07.2017 tarihinde gönderilen cevabi yazıda sadece “AAE/02-Her Cins ve Klastaki Zeminde Ocak Ariyeti Kazısı Yapılması ve Kullanılması” iş kaleminin düzeltildiği, süre uzatım taleplerinin ise uygun görülmediği, açıklama istenecek paçal iş kalemlerine ait birim fiyat analizlerinin temel girdilere kadar (işçilik, mazot, dinamit ve makine amortismanı gibi) ayrıştırılması gerektiğine yönelik itirazlarına hiç değinilmediği, bu nedenle sorgulamaya cevap vermeyen istekliler de dahil olmak üzere teklifi sınır değerin altında kalan tüm isteklilerden Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2’inci maddesine istinaden tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği,

2- 26.07.2017 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen kesinleşen ihale kararında aşırı düşük teklif savunması kapsamında “Bitümlü Modifiye Edici Katkı Malzemesi” gideri için sunmuş oldukları satış tutarı tespit tutanağında tarih ve sayı bilgisinin olmadığı, söz konusu tutanağın birinci ve ikinci sayfalarında mükellefin ve meslek mensubunun onayının bulunmadığı ve fiyat teklifine konu iş kalemine ilişkin belirtici bir açıklama yapılmadığının belirtildiği, 06.07.2017 tarihli dilekçelerine idare tarafından savunma sunmanın son günü olan 10.07.2017 tarihinde cevap verildiği, firmalarının Van’da idarenin ise Ankara’da olması nedeniyle acele edildiğinden belgenin kontrol edilmeden idareye sunulduğu, ancak bu eksiklerin teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmadığı, bu itibarla bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılabileceği, kaldı ki Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinden de anlaşılacağı üzere satış tutarı tespit tutanağındaki meslek mensubuna ait kaşe bilgilerinin yeterli olduğu, idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği,

3- “BSK karışımında bitümlü temel için gerekli agreganın taş ocağından şantiye yerine nakli (m=94,10 km)” iş kalemi için kullanılacak taş ocağının idare malı olan ve itinererde gösterilen Beyaz Taş Ocağı olarak belirtildiği ve aşırı düşük teklif açıklamalarının anılan taş ocağı kullanılmadığı için uygun görülmediği, ancak idare malı taş ocağı kullanımının zorunlu bırakılmasının yapım yönteminin ekonomik olması, avantajları koşullar ve işin özgünlüğü hususlarında açıklama sunması beklenildiği dikkate alındığında söz konusu düzenlemenin aşırı düşük teklif açıklama talebini anlamsız kıldığı, zira yapım yönteminin ekonomik ve avantajlı olması için firmalarına ait Haydarbey Taş Ocağı’nın kullanılacağının belirtildiği ve gerekli belge ve dokümanın idareye sunulduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede sınır değer tespit edildikten sonra 03.07.2017 tarihli yazılara sınır değerin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenmiştir. Açıklama isteme yazısının ekinde, açıklama istenen iş kalemleri ve bu iş kalemlerine ait analiz girdi miktarlarının belirtildiği analiz formatları ile açıklama istenmeyen analiz girdileri listesine yer verilmiştir.

Başvuru sahibi 06.07.2017 tarihinde idareye vermiş olduğu şikâyet dilekçesinde açıklama istenen paçal iş kalemlerine ait birim fiyat analizlerinin temel girdilere (işçilik, mazot, dinamit, makine amortismanı v.b) kadar ayrıştırılmasını ve yazılı açıklama için ek 5 iş günü verilmesini talep etmiştir. İdarece başvuru sahibinin anılan hususlara yönelik iddiaları uygun görülmemiş ve şikâyet başvurusu 10.07.2017 tarihinde EKAP üzerinden bildirilen yazı ile reddedilmiştir. Bunun üzerine başvuru sahibi tarafından 10.07.2017 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamaları sunulmuştur.

İhale komisyonunun 26.07.2017 tarihinde onaylanan kararıyla başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmamış ve kesinleşen ihale kararı başvuru sahibine 26.07.2017 tarihinde bildirilmiştir. Bunun üzerine başvuru sahibinin idareye verdiği 01.08.2017 tarihli şikayet dilekçesinde ve Kurum kayıtlarına 18.08.2017 tarihinde alınan itirazen şikayet dilekçesinde aynı iddialara yeniden yer verildiği görülmüştür.

Buna göre başvuru sahibinin birinci iddiasında dile getirdiği hususların farkına varılması gereken tarihin idarenin aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısını isteklilere tebliğ ettiği 03.07.2017 tarihi olduğu, nitekim başvuru sahibinin idarenin bu işlemine karşı 10 gün içinde 06.07.2017 tarihli dilekçesi ile şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin bu başvuruyu kısmen kabul etmekle birlikte başvuru sahibinin birinci iddiasında dile getirdiği iddialarını (paçal iş kalemlerine ait birim fiyat analizlerinin temel girdilere kadar ayrıştırılarak yazılı açıklama için ek 5 iş günü verilmesi gerektiğine yönelik iddialar) uygun bulmadığı ve bu kararın başvuru sahibine 10.07.2017 tarihinde EKAP üzerinden bildirildiği, başvuru sahibi tarafından anılan karara karşı kararın tebliğ tarihinden itibaren 10 gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerekirken bu süre geçtikten sonra 18.08.2017 tarihinde Kuruma başvuru yapıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin birinci iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Aynı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’inci maddesinde “…(4) Başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler idarelerce tamamlatılamaz.

(5) Başvuru veya teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak, idare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların başvuru veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.

(6) İdarelerce bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak verilen süre içinde aday veya isteklilerce sunulan belgelerin son başvuru veya ihale tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgelerin, aday veya isteklinin son başvuru veya ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılım şartlarını sağladığını göstermesi gereklidir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

…

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

...

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Ahlat-Adilcevaz Devlet Yolu Km:45+500-47+000 İle Adilcevaz-Erciş Devlet Yolu Km:16+000-63+200 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (BSK) Yapılması İşi

b) Yatırım proje no’su/kodu:2005 E040 200 - 1973 E040 980

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Birim Fiyat Teklif Cetvelinde nev'i ve miktarları belirtilen 48,70 km'lik yoldaki Toprak işleri, sanat yapıları, plentmiks alttemel, plentmiks temel ve bitümlü sıcak karışım kaplama vs. işlerinin yapımıdır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Van İli” düzenlemesinin yer aldığı,

Anılan Şartname’nin ekinde işin türü ve miktarının tablo halinde

Sıra No

İş Kalemi No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

AAE/01

Her cins ve klastaki zeminde yarma kazısı yapılması ve kullanılması

Metreküp

371.109

2

AAE/02

Her cins ve klastaki zeminde ocak ariyeti kazısı yapılması ve kullanılması

Metreküp

796.550

3

AAE/03

Dolgu altlarındaki her cins zayıf (Bitkisel toprak vs.) ve oynak (Batak ve balçık) zeminlerin kazılması ve kullanılması

Metreküp

23.450

4

AAE/04

Her cins ve klastaki zeminde reglaj

Kilometre

52,95

5

AAE/05

Her derinlikte, her cins ve klastaki zeminde kuruda veya suda drenaj, kanalizasyon hendeği ve duvar temelinin kazılması (heyelan etmiş sahada yapılacak drenaj hendeği ve duvar temelinin kazılması hariç)

Metreküp

62.774

6

AAE/06

Her derinlikte, her cins ve klastaki zeminde kuruda veya suda kutu menfez, gido, mahmuz, taş dolgu ve tahkimat işleri temellerinin kazılması

Metreküp

5.403

7

AAE/07

Her derinlikte, her cins ve klastaki zeminde kuruda veya su altında menfez büzü ve kafa hendekleri ile bilumum kanalların dar derivasyon şeklindeki kısımlarının kazılması

Metreküp

12.536

8

AAE/08

Her türlü inşaat temellerinde (Köprü temelleri hariç) kuruda veya suda her sınıfta demirsiz beton

Metreküp

5.070

9

AAE/09

Hendeklerin betonla kaplanması (Orta refüj ve yarma hendeği)

Metreküp

10.346

10

AAE/10

Sanat yapılarında kuruda veya suda her sınıfta demirli beton

Metreküp

31.300

11

AAE/11

Ocak taşı ile istifsiz taş dolgu

Metreküp

26.767

12

AAE/12

Parke, Beton Plak, Adi Kaldırım ve Blokaj Sökülmesi

Metrekare

28.000

13

AAE/13

Bordür Sökülmesi

Metre

36.000

14

AAE/14

Ø 200 mm anma çaplı, yüksek yoğunluklu polietilen (HDPE) ve polipropilen (PP) esaslı koruge kanalizasyon boruları (TS EN 13476-1) (SN 8) temini ve montajı

Metre

6.072

15

AAE/15

Ø 600 mm anma çaplı, yüksek yoğunluklu polietilen (HDPE) ve polipropilen (PP) esaslı koruge kanalizasyon boruları (TS EN 13476-1) (SN 8) temini ve montajı

Metre

22.770

16

AAE/16

Fonttan; ızgara, kapak, garguy yapılması

Kilogram

61.640

17

AAE/17

Katran badana

Metrekare

38.293

18

AAE/18

Bordürle Çevrili Alanlarda, Orta Refüjlerde, Hendek Kaplamalarda Ve Şevlerde Bitkisel Toprak Tabakası Teşkili (Ocak Veya Depo Malzemesinden)

Metreküp

91.658

19

AAE/19

Elenmiş Malzeme İle Sanat Yapıları Ve Köprü Temel Tabanına, Beton Yol Ve Tretuvar Altlarına Kum, Çakıl Tabakası Serilmesi Ve Drenaj Hendekleri İle Her Türlü Büz Yanlarında Kırmataş Dolgu Yapılması

Metreküp

48.308

20

AAE/20

Ø 200 mm. lik tünel tipi drenaj borusu temini ve döşenmesi

Metre

13.870

21

AAE/21

Her Çapta Yuvarlak Demir Ve Nervürlü Çeliğin; Zati Bedeli, Yüklenmesi, Taşınması, Boşaltılması, İstifi Ve İşçiliği

Ton

2.103,45

22

AAE/22

Prefabrik Beton Parke İmali Ve Yerine Döşenmesi (6 Cm Kalınlıkta)

Metrekare

45.549

23

AAE/23

Prefabrik beton bordür yapılması ve yerine döşenmesi (yarım kesik bordür)

Metre

81.046

24

AAE/24

Plent-miks alttemel ve plent-miks temel yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)

Ton

1.124.553

25

AAE/25

21 cm. sıkışmış kalınlıkta kırılmış ve elenmiş ocak taşı ve idare malı bitüm ile astarsız temel üzerine 1 m2 bitümlü sıcak karışım [9 cm. bitümlü sıcak temel tabakası (Tip-A), 7 cm. asfalt betonu binder tabakası ve performans arttırıcı katkı maddeleri kullanılarak 5 cm. asfalt betonu aşınma tabakası (Tip-1)] yapılması

Metrekare

1.149.467

26

AAE/26

Bitümlü sıcak temel tabakası yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) (astarsız temel üzerine) (TİP-A) (idare malı bitüm ile)

Ton

20.790

27

AAE/27

Asfalt betonu binder tabakası yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) (idare malı bitüm ile)

Ton

16.170

28

AAE/28

Asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) (Tip-1) (idare malı bitüm ile)

Ton

11.550

29

AAE/29

Bakım için asfalt betonu binder karışımı temini (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) (karışımın taşınması yüklenici kamyonları ile) (idare malı bitüm ile)

Ton

5.000

30

AAE/30

Bölünmüş yol için yapım, bakım ve onarım sahalarında işaretleme projesine göre geçici trafik işaretlemesi yapılması, emniyet tedbirlerinin alınması(malzeme dahil)

Kilometre

49

şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihale 22.05.2017 tarihinde gerçekleştirilmiş olup ihaleye 39 istekli teklif vermiştir. Söz konusu istekliler tarafından sunulan teklif mektuplarının ve geçici teminatın usulüne uygun olduğu değerlendirilerek idare tarafından sınır değer 98.288.063,59 TL olarak hesaplanmıştır.

Daha sonra sınır değerin altında geçerli teklif sunan 19 istekliden 03.07.2017 tarihli yazılarla aşırı düşük teklif açıklaması istenmiş ve söz konusu açıklama isteme yazısının ekinde açıklama istenen iş kalemleri listesine, bu iş kalemlerine ait analiz girdi miktarlarının belirtildiği analiz formatlarına ve açıklama istenmeyen analiz girdileri listesine yer verildiği görülmüştür. Ayrıca bütün isteklilere açıklamalarını sunmaları için beş iş günü süre verildiği hususu da aşırı düşük teklif sorgulama yazısında belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, bahse konu yazıya istinaden sadece başvuru sahibi tarafından açıklama sunulduğu, sınır değerin altında geçerli teklif sunan diğer isteklilerinin açıklama sunmadıkları gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, başvuru sahibinin teklifinin ise açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle reddedildiği, netice itibariyle ihalenin sınır değerin üzerindeki ilk teklif sahibi İntaş Taahhüt Yapı San. Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiası ile ilgili olarak öncelikle aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerin bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılabilip tamamlatılamayacağı açıklığa kavuşturulmalıdır. Bu bağlamda ihale sürecinde eksik bilgi ve belgelerin tamamlatılmasına ilişkin mevzuat hükümleri incelendiğinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda aşırı düşük teklifler başlıklı 38’inci maddesinden önce tekliflerin değerlendirilmesi başlıklı 37’nci maddede yer verilen eksik bilgi ve belgelerin tamamlanması hususunun, ilk oturumda sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde, eksiklikleri tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasından önce bu eksikliklerin teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanmasının yazılı olarak istenmesini içerdiği, Kanun’un 38’inci maddesinde ise idarece tekliflerin Kanunun 37’nci maddesine göre değerlendirilmesi üzerine aşırı düşük tekliflerin sorgulanması aşamasına geçileceğinin belirtildiği ifade edilmektedir.

Bu itibarla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda belgelerdeki eksik bilgilerin tamamlanması imkanının isteklilerin yeterliklerinin belirlenmesi aşaması için tanındığı, bu imkan ile yeterliğe sahip olan ancak belgelerdeki bilgi eksikliği nedeniyle değerlendirme dışı bırakılan isteklilerin mağduriyetinin önlenerek, rekabetin arttırılmasının amaçlandığı ancak aşırı düşük tekliflerin sorgulanması aşamasındaki isteklilerin tümünün ilgili hüküm uyarınca yeterliğe sahip olduğu kabul edildiğinden, bu aşamada belgelerdeki eksik bilgilerin tamamlanmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmamasına gerekçe olarak gösterilen hususların bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilmesi gerektiği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde ise, açıklama istenen iş kalemleri arasında yer alan “AAE/25” poz numaralı “21 cm. sıkışmış kalınlıkta kırılmış ve elenmiş ocak taşı ve idare malı bitüm ile astarsız temel üzerine 1 m2 bitümlü sıcak karışım [9 cm. bitümlü sıcak temel tabakası (Tip-A), 7 cm. asfalt betonu binder tabakası ve performans arttırıcı katkı maddeleri kullanılarak 5 cm. asfalt betonu aşınma tabakası (Tip-1)] yapılması” iş kalemine ait analiz girdileri arasında bulunan “Bitümü Modifiye Edici Katkı Malzemesi” analiz girdisi için anılan istekli tarafından fiyat teklifi ve satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) ile açıklama yapıldığı, sunulan fiyat teklifinin Akyüz İnovasyon ve Geridönüşüm Tek. San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlendiği ve meslek mensubu Neşe Tuncer tarafından imzalanıp kaşelendiği, söz konusu kaşenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü maddesinde belirtilen özel kaşe olmadığı, ancak kaşede meslek mensubuna ait bilgilere yer verildiği, fiyat teklifinde bulunan meslek mensubu ibaresinin ise “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (10/07/2017) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde olduğu,

Satış tutarı tespit tutanağının ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin eki Ek-O.6 standart formu formatında hazırlandığı, anılan tutanakta tarih ve sayı bilgilerine yer verilmediği, tutanağın sadece son sayfasında meslek mensubu ile fiyat teklifini düzenleyen kişilerin imza ve kaşelerinin bulunduğu, söz konusu satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama satış tutarının “Bitümü Modifiye Edici Katkı Malzemesi” ne ilişkin olduğuna yönelik herhangi bir açıklamaya yer verilmediği görülmüştür.

Bu çerçevede, fiyat teklifinin dayanağı niteliğinde bulunan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında isteklilerce sunulmasına gerek bulunmadığı, ancak idare veya Kurum tarafından söz konusu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği, ayrıca bahse konu tutanakların idarece istenilmeksizin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında fiyat teklifi ile birlikte sunulması durumunda tutanakların mevzuatta belirtilen şartları taşıyıp taşımadığı konusunda değerlendirme yapılabileceği düşünülmektedir. Bu bakımdan başvuru sahibi tarafından sunulan satış tutarı tespit tutanağında tarih ve sayı bilgisinin bulunmaması nedeniyle açıklamaların uygun bulunmamasının yerinde olduğu, zira sunulan fiyat teklifinde yer alan meslek mensubu ibaresinde de sayı bilgisine yer verilmediği, ayrıca itiraza konu satış tutarı tespit tutanağının hangi fiyat teklifine ilişkin olduğunun açıkça belirtilmediği, başka bir anlatımla satış tutarı tespit tutanağının “Bitümü Modifiye Edici Katkı Malzemesi”ne ilişkin olarak hazırlandığının anılan belgeden anlaşılamadığı, dolayısıyla anılan gerekçelerle başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmamasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan satış tutarı tespit tutanağının son sayfasında meslek mensubuna ait imza ve kaşe ile mükellefe ait imza ve kaşenin bulunduğu, imza ve kaşenin yer aldığı sayfanın belgenin devamı niteliğinde olduğu, bu bakımdan belgenin önceki sayfalarında mükellefe ve meslek mensubuna ait imza ve kaşe bulunmadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısının “Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1.

Ocakların Temini

Kum-çakıl ocağı, ariyet ocağı, depo yeri, su temin yeri ile şantiye, beton santralı, beton tesisi, konkasör, soğuk ve sıcak karışım plentlerinin kurulacağı alanlar yüklenici firma tarafından temin edilecektir. BSK için kullanılacak taş ocağı, PMAT, PMT temini için kullanılacak taş ocağı ve sanat yapıları agregalarının temini için kullanılacak taş ocağı İdare tarafından verilecektir.

…

33.13. Ocakların Tespiti, Arazi ve Ocakların İşgali

33.13.1. Aşağıdaki maddenin geçerli olması için Madde 33.1. de Ocakların İdare tarafından verilmesi hükmü bulunmalıdır. Aksi halde, bu madde geçersiz sayılır.
33.13.2. Taş, kum, çakıl, su, alt temel, temel, vs. malzeme ve ariyet ocakları iş programına göre kullanılmaları gerekli oldukları tarihin 15 gün öncesine kadar bir tutanakla İdarece yükleniciye teslim edilir.

Ocakların her biri için taşıma yolu ve mesafesi bir tutanakla tespit edilir ve bu tespit edilen esaslarda, İdarenin önceden alınmış muvafakat olmadıkça değişiklik yapılamaz.
İnşaat süresince malzeme ocaklarından herhangi birinin bırakılması veya yeni ocaklar kullanılması için yüklenici İdareye yazılı teklifte bulunabilir. Ancak bu teklifin yapılması, İdarece kabulü veya reddi süre, tazminat vs. bakımından yüklenicinin herhangi bir istek veya itirazına hak vermez.

Yüklenici, İdarece yeniden kullanılması kabul veya kararlaştırılan ocakları, kendisine yapılacak yazılı tebligat tarihinden itibaren kullanmaya ve bunların tağdiye sınırları içine başka bir ocaktan malzeme getirmemeye ve aynı şekilde terkedilen ocakları derhal durdurmaya ve bu hususlarda düzenlenecek teslim veya iptal tutanaklarını derhal imzalamaya mecburdur.

Gerek İdarenin emri ve gerek yüklenicinin teklifi sonunda kullanılması veya terki kararlaştırılan ocaklar tutanakla tespit edilir ve bu tutanağa eski ocak durumuna göre çekilmiş malzemenin miktar, yer ve durumunu, yeni ocak durumuna göre yeni ekonomik tağdiye sınırlarını gösterir bir şema eklenir.

Her ocak değişikliği sonunda tespit edilen yeni tağdiye sınırları İdarenin tasdikini taşımak şartıyla yeni bir değişikliğe kadar muteberdir. Tağdiye sınırlarının tespitinde ocak verimi, eleme, yıkama, kırma ve taşıma bedelleri göz önünde tutulur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan düzenlemede BSK (Bitümlü Sıcak Karışım) için kullanılacak taş ocağının, PMAT (Plent-Miks Alt Temel) ve PMT (Plent-miks Temel) temini için kullanılacak taş ocağının ve sanat yapıları için kullanılacak agregaların temin edileceği ocağın idarece verileceği belirtilmektedir. İhale dokümanı kapsamında yer alan itinerde de idare tarafından verilecek taş ocaklarına yer verildiği görülmüştür.

Bunun yanında aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde gönderilen yazının ekinde açıklama istenen “AAE/25” poz numaralı “21 cm. sıkışmış kalınlıkta kırılmış ve elenmiş ocak taşı ve idare malı bitüm ile astarsız temel üzerine 1 m2 bitümlü sıcak karışım [9 cm. bitümlü sıcak temel tabakası (Tip-A), 7 cm. asfalt betonu binder tabakası ve performans arttırıcı katkı maddeleri kullanılarak 5 cm. asfalt betonu aşınma tabakası (Tip-1)] yapılması” iş kaleminin içeriğinde yer alan “BSK Karışımında Bitümlü Temel İçin Gerekli Agreganın Taş Ocağından Şantiye Yerine Nakli” analiz girdisinin altında nakliye mesafesinin 94,10 km olarak verildiği, ayrıca nakliye formülünün de analiz girdisinin altında yer aldığı,

Başvuru sahibinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, “BSK Karışımında Bitümlü Temel İçin Gerekli Agreganın Taş Ocağından Şantiye Yerine Nakli” analiz girdisi için nakliye mesafesinin 40,8 km olarak dikkate alındığı, ayrıca açıklamalar kapsamında anılan istekli tarafından kendisine ait Maden İşletme Ruhsatının sunulduğu görülmüştür.

Bu çerçevede, Sözleşme Tasarısının yukarıda aktarılan maddelerinde açıkça BSK için kullanılacak taş ocağının idare tarafından verileceği bilgisinin yer aldığı, ihale dokümanının parçası olan itinererde de idare tarafından verilecek taş ocaklarının belirtildiği, öte yandan başvuruya konu ihalede Zeyilname yapılmadığı, dolayısıyla ihale dokümanının mevcut haliyle kesinleştiği, ayrıca aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde gönderilen belgelerde ilgili analiz için nakliye mesafesinin 94,10 km olarak belirtildiği, anılan hususlar bir arada değerlendirildiğinde açıklama sunacak isteklilerin bahse konu analiz girdisi için öngörülecek birim fiyatın hesaplanmasında nakliye mesafesini 94,10 km olarak dikkate almaları gerektiği anlaşılmış ve başvuru sahibinin anılan analiz girdisi için taşıma mesafesini 40,8 km olarak öngörmesinin ihale dokümanına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Başkan

II. Başkan

Kurul Üyesi

Kurul Üyesi

Dr.

Kurul Üyesi

Kurul Üyesi

Kurul Üyesi

Kurul Üyesi