KİK Kararı: 2017/UY.II-2618 (27 Eylül 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/048
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 27.09.2017
Karar No : 2017/UY.II-2618

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Güven İnşaat Turz. Maden Taşm. San. ve Tic. Ltd. Şti,

Palmiye Mahallesi 1201 Sokak Torun Apt. No: 5/1 MERSİN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü,

Yunus Emre Mah. 25070 Palandöken/ERZURUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/277248 İhale Kayıt Numaralı “Ağrı Şehir Geçişi ve Bağlantı Yolları Toprak İşleri Sanat Yapıları ve Bsk Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü tarafından 10.07.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ağrı Şehir Geçişi ve Bağlantı Yolları Toprak İşleri Sanat Yapıları ve Bsk Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Güven İnşaat Turz. Maden Taşm. San. ve Tic. Ltd. Şti nin 07.08.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.08.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.08.2017 tarih ve 47656 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.08.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2106 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalede alınan birinci komisyon kararında firmalarının teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, bu komisyon kararında hesaplama farkının aritmetik hata olarak kabul edilmediği, ancak idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine tekliflerinde yer alan hesaplama hatasının aritmetik hata olarak kabul edildiği ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu hususa yönelik olarak idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu ancak şikayet başvurularının reddedildiği, firmalarının sunduğu teklifte teklif cetvelinde bulunan 440,00 TL tutarındaki hesaplama hatasının elektronik araçlar yardımıyla excel tablolama programı kullanılması sonucunda yazılımdan kaynaklanan yuvarlamalar nedeniyle oluştuğu, fiyat teklifi hazırlanırken öncelikli olarak teklif edilen birim fiyatların hesaplandığı sonrasında ise fiyatların %18 arttırılması amacıyla her birim fiyatın 1,18 katsayısı ile çarpıldığı bu aşamada herhangi bir aritmetik hatanın bulunmadığı, idareye sunulan teklifin ise %18 arttırılması sonucu bulunan tutarların excel programı çerçevesinde virgülden sonraki iki ondalık basamağa yuvarlanması sonucu oluşturulmuş fiyatın olduğu, teklif cetvelinde çarpım ve yuvarlamaların sadece 2 sıra no’lu AŞİ-02 iş kaleminde farka sebep olduğu ve 440,00 TL’lik farkın bu iş kaleminde 1,652 TL olan fiyatın 1,65 TL’ye yuvarlanması sonucu ortaya çıktığı, farkın toplam teklif edilen fiyatın binde birinden az olduğu ve ihalenin sonuçlandırılmasına esas teşkil eden sıralamanın değişmemesi nedeniyle hatanın aritmetik hata olarak kabul edilmemesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İncelemeye konu ihalenin Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan, Ağrı Şehir Geçişi ve Bağlantı Yolları Toprak İşleri Sanat Yapıları ve Bsk Yapılması İşi ihalesi olduğu, açık ihale usulü ile yapılan ihalede 31 adet ihale dokümanının satın alındığı/indirildiği, 10.07.2017 tarihinde yapılan ihaleye 14 isteklinin katıldığı, ihalede ilk komisyon kararında başvuru sahibi Güven İnş. Tur. Mad. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, KZK İnş. A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, ancak KZK İnş. A.Ş.nin idareye şikayet başvurusu sonucunda alınan ikinci komisyon kararı ile başvuru sahibi olan Güven İnş. Tur. Mad. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin değerlendirme dışı bırakıldığı, KZK İnş. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, Deha Altyapı A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir.

31.2. Teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde İdarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak İdare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.

31.3. Bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak, verilen süre içinde isteklilerce sunulan belgelerin ihale tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgeler, isteklinin ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılım şartlarını sağladığını tevsik etmesi durumunda kabul edilecektir.

31.4. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir.

31.5. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen teklifler ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı arasında yer alan Birim Fiyat Teklif Cetveli’nin 2 no’lu iş kalemi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:

İhale kayıt numarası: 2017/277248

A

B

Sıra No

İş Kalemi No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Ölçü Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat (Para birimi belirtilerek)

Tutarı (Para birimi belirtilerek)

2

AŞİ-02

Her Cins ve Klastaki zeminde Dolgu Yapılması Sulanması Sıkıştırılması

metreküp

220.000

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.

16.5.2. Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

Kısmi teklifin tek kalemden oluşması durumunda birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar, en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde ise bu kalem tutarlarının toplanması sonucu bulunan kısım toplam tutarı en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Bir başka ifadeyle kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde her bir kalemin birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verilebilecek, ancak kısım toplam tutarı en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

Yuvarlama işlemine ilişkin örnek:

Hesaplanan toplam/kısım toplamı teklif tutarı

Yuvarlama sonucu

500.815,414

500.815,41

500.815,4149

500.815,41

500.815,41582

500.815,42

500.815,4169

500.815,42

16.5.2.1. İşçilik ücreti, yol ve yemek bedeli ile bunlar üzerinden alınan prim tutarları gibi işçilik kalemlerini oluşturan maliyet unsurlarına ilişkin hesaplama yöntemi, sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında kanunla ve idari düzenlemelerle belirlenmiş olup, bu çerçevede 1 TL (Bir Türk Lirası)’nin altındaki tutarlar iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılmaktadır. Sosyal güvenlik mevzuatındaki düzenlemelerin emredici nitelikte olması nedeniyle isteklilerin ilgili mevzuatı gereğince yapacakları işçilik hesaplamalarında da anılan yöntemin uygulanması zorunluluğu bulunmaktadır. Bu sebeple, hizmet alımı ihalelerinde birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ve işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemlerinin birim fiyatları ile birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

16.5.3. Elektronik araçlar yardımıyla tablolama programları (MS Excel, Numbers, LibreOffice Calc ve benzerleri) kullanılarak oluşturulan teklif mektubu eki cetvelin çarpım ve toplamlarında yazılımdan kaynaklanan yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları, toplam teklif fiyatının binde birine eşit veya daha az olması ve ihalenin sonuçlandırılmasına esas teklif sıralamasının değişmemesi kaydıyla aritmetik hata olarak kabul edilmeyecek ve bu farklılıklar isteklinin teklif cetvelinde yazılı birim fiyatlar esas alınarak ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilecektir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutar, sınır değer hesabı hariç, isteklinin teklif ve yeterlik değerlendirmesine esas nihai teklif fiyatı olarak kabul edilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamalarından birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı, elektronik araçlar yardımıyla tablolama programları (MS Excel, Numbers, LibreOffice Calc ve benzerleri) kullanılarak oluşturulan teklif mektubu eki cetvelin çarpım ve toplamlarında yazılımdan kaynaklanan yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıklarının toplam teklif fiyatının binde birine eşit veya daha az olması ve ihalenin sonuçlandırılmasına esas teklif sıralamasının değişmemesi kaydıyla aritmetik hata olarak kabul edilmeyeceği ve bu farklılıkların isteklinin teklif cetvelinde yazılı birim fiyatlar esas alınarak ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltileceği, yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, sınır değer hesabı hariç, isteklinin teklif ve yeterlik değerlendirmesine esas nihai teklif fiyatı olarak kabul edileceği anlaşılmaktadır.

İstekli tarafından sunulan teklif mektubunda yer alan birim fiyat teklif cetvelinde 2 sıra no’lu AŞİ-02 iş kalemine yönelik; 220.000 (Standart formda belirtilen miktar) X 1,65 (Teklif edilen birim fiyat) = 363.440,00 TL hesaplama yapıldığı, ancak idarece hesaplamanın 220.000 X 1,65 = 363.000,00 TL olması gerektiği kanaatine varılarak teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı, istekli tarafından teklif edilen toplam bedelinin hesaplama farklılığı olan 440,00 TL fazla hesaplanması sonucu 14.140.294,00 TL olarak belirlendiği görülmüştür.

Birim fiyat teklif mektubunda yer alan teklif bedelinin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan toplam tutar ile uyumlu olduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından yapılan hatanın, iş kalemi miktarı ile teklif edilen birim fiyatın çarpım işleminin doğru yapılmamasından kaynaklandığı, birim fiyat teklif cetvelinin toplam iş kalemi tutarı bölümündeki yuvarlama hatasından oluşmadığı, daha açık bir ifadeyle iş kalemine teklif edilen toplam tutarın hesaplanması aşamasında yapılan birim fiyat ve miktarın çarpılması işleminin sonucunda bulunan tutarın veyahut iş kalem tutarının toplanması sonucunda bulunan toplam tutarın bilgisayar yazılımından kaynaklı olarak yanlış yuvarlanması durumunun söz konusu olmadığı, dolayısıyla söz konusu hatanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.5.3’üncü maddesi kapsamındaki çarpım ve toplamlarda bilgisayar yazılımından kaynaklanan yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılığı olarak değerlendirilemeyeceği, bu çerçevede başvuru sahibinin hatasının idarece re’sen düzeltilebilecek bir hata niteliğinde olmadığı tespit edildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi