KİK Kararı: 2017/UY.II-2589 (27 Eylül 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/048
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 27.09.2017
Karar No : 2017/UY.II-2589

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Sağlamlar İnşaat Hafriyat Nakliyat Ticaret ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Maden Nak. ve Tic. Ltd. Şti. - İrem İnş. Yapı San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

Bulak Mah. Bulak Dereboyu Küme Evleri No: 2/1 Ortahisar/TRABZON

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü,

Esenevler Mahallesi Atatürk Bulvarı No: 380 55200 Atakum/SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/191816 İhale Kayıt Numaralı “(Ordu-Ulubey) Ayr.-Kabadüz-Çambaşı İl Yolu Km:19+700G/23+300İ-58+000 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı (BSK) İkmal İşleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü tarafından 25.05.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Ordu- Ulubey) Ayr.- Kabadüz - Çambaşı İl Yolu Km:19+700G /23+300İ-58+000 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları Ve Üstyapı (BSK) İkmal İşleri” ihalesine ilişkin olarak Sağlamlar İnşaat Hafriyat Nakliyat Ticaret ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Maden Nak. ve Tic. Ltd. Şti. - İrem İnş. Yapı San. Ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın 28.07.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.08.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.08.2017 tarih ve 46422 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2047 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Söz konusu ihaleye ilişkin kesinleşen ihale kararında iş ortaklıklarının aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek tekliflerinin reddedildiğinin bildirildiği, aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeme gerekçelerinden ilkinin taş ocağı mesafesi olduğunun belirtildiği, şikâyete konu ihaleye ilişkin Sözleşme Tasarısı'nın "Diğer Hususlar" başlıklı 33'üncü maddesinde yüklenicinin kendi bulacağı ocakları da kullanabileceğinin düzenlendiği, iş ortaklıklarının daha önceden bu bölgede iş yapması nedeniyle bölgenin şartlarına vakıf oldukları ve açıklamalarında beton ve üstyapı işleri ile taş duvarda kullanılacak kum çakıl işlerinde özel ocak kullanılmasının öngörüldüğü, özel ocağa ait taahhütname, ruhsat vs. belgeleri açıklamaları kapsamında sundukları, ocak yeri ve konkasör, mekanik plenti, asfalt plenti ve beton santrali yerleri değiştiği için doğal olarak beton ve üstyapı ile ilgili olan nakliye mesafelerinin de değiştiği, idarenin yaklaşık maliyet hesabında konkasörün ocak sahasına kurulmayıp 35,50 km mesafeye kurulduğu, konkasörün bu şekilde konumlandırılmasının fiiliyatta uygulanmayan pahalı bir yöntem olduğu, ekonomik olanın konkasörün ocak sahası içerisine kurularak maliyetin minimize edilmesi olduğu, bu nedenle iş ortaklıklarının özel ocak kullanacak olduğu, ilgili tesislerin de ocak içine kurulacağı, idarece ihale dokümanında ocakların idarece verileceği şeklinde kesin bir ifadeye yer verilmediği, bu nedenle açıklamalarının reddedilmesinin uygun olmadığı,

2. Açıklama istenilen analizlerde nakliye maliyeti için iki satırda ayrı ayrı girdi miktarları belirtilerek taşıma maliyeti hesabının 10 kmye kadar ve 10 kmden fazla mesafeler için yapıldığının anlaşıldığı, ancak İş Ortaklıklarının özel ocak kullanması nedeniyle konkasör, plent ve beton santrali yerlerinin değişmesi sonucunda nakliye maliyetlerinin tamamının 10 kmden fazla formülü ile hesaplandığı, bu durumun açıklamaları kapsamında ilgili nakliye girdileri altına not düşülerek belirtildiği, İş Ortaklıklarının nakliye girdileri toplamında azaltma yaparak maliyet hesabını eksik ve hatalı yapmadığı, aksine idarenin nakliye girdi miktarlarının aynısını alarak özel ocak yerine göre oluşan yeni mesafeler baz alınarak hesaplama yaptığı, analizleri incelendiğinde toplamda 1 ton malzemenin taşınması için idarenin analiz girdilerindeki miktarların birebir alındığının görüleceği, ocak yerinin farklılığından dolayı taşıma mesafelerinin değiştiği, taşıma formülü kullanılarak nakliye maliyetlerinin hesaplandığı, ocak, plent, konkasör ve beton santrali yerlerinin değişmesi nedeniyle 10 km ye kadar olan mesafe girdilerinin 10 km den fazla mesafe girdilerine eklenerek yapmış oldukları nakliye maliyetinin uygun görülmemesinin hukuka uygun olmadığı,

3. İş Ortaklıkları tarafından iş makinaları maliyetleri açıklanırken kendi malı olan ve amortisman ömrünü tamamlamış iş makinalarının (03.001 ekskavatör ve dragline tipi makinalar 100 HP (1 Yd3), 03.004 Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (2 1/2 Yd3) , 03.141 Paletli delgi makinası (112 KW, 152 HP, 2500 rpm, ankraj, zemin çivisi bulon barbakan deliği delinmesi için) kullanıldığı, makine bedelleri için amortisman gideri için amortisman ömrü tamamlanması nedeniyle 0,01 TL, diğer giderler için ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarının kullanılarak hesaplama yapıldığı, amortisman bedeli dışındaki tüm girdilerin yeni makine bedeli rayicine göre hesaplama yapılmış olduğu, kendi makinelerinin kullanılmasının maliyeti düşürücü bir avantaj olarak kabul edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden şikâyete konu ihalenin “(Ordu- Ulubey) Ayr.- Kabadüz-Çambaşı İl Yolu Km:19+700G /23+300İ-58+000 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı (BSK) İkmal İşleri”ne ilişkin olduğu, ihale dokümanının 92 kişi tarafından satın alındığı, ihalenin 25.05.2017 tarihinde açık ihale usulü ile birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, Kızılırmak İnşaat Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi, Özkar İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Eksen Proje İnşaat Turizm ve Tic. A.Ş., Feza Taahhüt Anonim Şirketi, Atacan Aksoy İnşaat Turizm Dış Tic. ve San. Ltd. Şti., Ek-Pet İnş. San. Taah. ve Tic. Ltd. Şti., Uluova İnşaat ve Makina Sanayi Ltd. Şti., Özcoşkun Yapı Mimarlık Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Maki İnşaat Turizm Nakliye Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı, Irmakyol İnşaat Asfalt Taahhüt Ticaret Limited Şirketi, Öztaç Petrol Harfiyat İnşaat Nakliye Temizlik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Mapek İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi- Hüsamettin Peker İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.- Burakcan İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile YG Yol Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Ören Yapı San.ve Tic .Ltd. Şti.- Yüngül İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı’nın teklif mektubu ile geçici teminatının usulüne uygun olmaması veya belgelerinin eksik veya uygun olmaması gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakıldığı, daha sonraki aşamada idarece aşırı düşük teklif sınır değerinin belirlendiği, teklifi hesaplanan sınır değerin altında olduğu anlaşılan 13 istekliden idarenin 20.06.2017 tarihli yazısı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, Söğüt İnşaat Taahhüt Petrol Madencilik Gıda Nakliyat İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi, AGNE Yapı Anonim Şirketi, Par-San Yapı Anonim Şirketi- Şen-Gök Keleşoğlu İnş. Taah. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Burkay İnşaat Madencilik Enerji Mühendislik Turizm Tekstil Taahhüt Ticaret Limited Şirketi.-As-Yol Yapı Sanayi ve Tic. A.Ş.- Kıbrıs İnşaat Taahhüt Madencilik Enerji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı, Dörtyol İnşaat Taahhüt Turizm Tic. ve San. A.Ş- Hasan İçten İş Ortaklığı, Adabağ Yapı Sanayi Anonim Şirketi-Metroyol Nakliyat Madencilik İnşaat Ticaret Sanayi Limited Şirketi İş Ortaklığı, As-Ka İnşaat A.Ş.- Seda İnşaat Ticaret Madencilik ve Sanayi Ltd.Şti.- Akten İnşaat Ticaret Sanayi ve Anonim Şirketi İş Ortaklığı, Eskikale İnşaat Nakliyat Petrol Madencilik ve Turizm Sanayi Ticaret Anonim Şirketi- Erez İnşaat Enerji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmaması nedeniyle tekliflerinin reddedildiği, aşırı düşük teklif açıklamalarını sunan isteklilerin açıklamalarının ihale komisyonunca değerlendirildiği ve farklı gerekçelerle kabul edilmediği ve söz konusu tekliflerin reddedildiği, 19.07.2017 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin GLS Mühendislik İnşaat Dekorasyon Mimarlık Madencilik Anonim Şirketi-Doğan İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, İntekar Yapı Turizm Elektrik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında isteklinin nakliye girdilerinin açıklamasına ilişkin olarak idarece itinererde ve Sözleşme Tasarısında belirtilen Çambaşı ve Karakuzuderesi taş ocaklarının işin yapılacağı yere olan mesafeleri esas alınarak sıralı analiz girdileri tablosunda belirtilen BTBA/15, KGM/6100/3-1-Ö ve KGM/6100/3-Ö iş kalemlerindeki nakliye analiz girdilerinden “üstyapı için ocak konkasör arası taş nakli” için M idare=35,5; BTBA/15, KGM/6100/3-1 ve KGM/6100/3-Ö iş kalemlerindeki nakliye analiz girdilerinden “üstyapı için konkasörde kırılmış agreganın plente taşınması” için Midare= 500 m, KGM/16.130/K-Ö ve KGM/17/MTD iş kalemlerindeki analiz girdilerinden “kum- çakıl için gerekli taşın konkasöre nakli” için Midare=35,50 km yerine, Gürsoy A.Ş.ye ait taş ocağının kullanılması ile BTBA/15, KGM/6100/3-1-Ö ve KGM/6100/3-Ö iş kalemlerindeki nakliye analiz girdilerinden “üstyapı için konkasör arası taş nakli” için M=200 m, BTBA/15, KGM/6100/3-1-Ö ve KGM/6100/3-Ö iş kalemlerindeki analiz girdilerinden “üstyapı için konkasörde kırılmış agreganın plente taşınması” için M=100 m, KGM/16.130/K-Ö ve KGM/17/MTD iş kalemlerindeki analiz girdilerinden “kum-çakıl için gerekli taşın konkasöre nakli” için M= 200 m olarak aşırı düşük savunmasında kullanılan nakliye mesafelerinin idarece yaklaşık maliyet hesabında kullanılan mesafelerden daha düşük olduğu ve açıklamanın bu haliyle mevzuata uygun olmadığı ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kâr ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kâr ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklamaları yer almaktadır.

Söz konusu işe ait Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Ocak ve Depo Yerlerinin Temini ve Taşıma Mesafesi:

Bu yolun çalışmalarında Çambaşı ve Karakuzuderesi taş ocakları idare tarafından gerekli izinler tamamlanması halinde verilecektir. Bu iş için gerekli olan depo alanları, konkasör sahaları, plent sahası, beton tesisi sahası, beton santrali sahası, şantiye sahası ile malzeme temininde kullanılacak diğer ocak yerleri (ariyet ocağı sahaları, su, kum, çakıl, çimento, demir, yapıştırıcı, katkı malzemeleri v.b.) idare tarafından gösterilmeyecek olup, bu sahaların yüklenici firma tarafından tayin ve tespit edilmesi esastır [Maliye Hazinesi adına kayıtlı taşınmazların (Orman vasfı dâhil) izin, irtifak ve tahsis işlemleri ile mera, yaylak ve kışlak gibi arazilerin vasıf değişiklikleri ve tahsis işlemleri, yüklenici tarafından talep edilmesi durumunda, İdare tarafından yürütülecektir]. Yüklenici firma kendi bulduğu her türlü ocağı da bu işin çalışmalarında kullanabilecek olup bu durumda kendi bulduğu ocağın malzemesinin şartnamelere uygunluğunu idareye onaylatmak zorundadır. Ayrıca üstyapı imalatlarında dizayn gereği karışıma agrega ilave edilmesinin söz konusu olması durumunda malzeme bedeli ve nakliye için yüklenici tarafından ilave ödeme veya yeni fiyat talep edilmeyecektir.

NOT: İdare tarafından yaklaşık maliyet hesap işlemlerinde taş, su, kum, çakıl, ariyet malzemesi, çimento, demir, yapıştırıcı, katkı malzemeleri, mekanik üst yapı imalatları, BSK üst yapı imalatları, prefabrik imalatlar, taze beton, beton-HDPE-PVC esaslı borular, v.b. imalatlar için gerekli bütün malzemeler için nakliye mesafelerinde; idareye ait mevcut malzeme ocakları, civarda uygun depo sahaları, malzeme üretimi yapılan fabrikaları, malzeme tesis sahalarından nakliye yapılması esas alınmak suretiyle mesafeler tahmini alınarak yaklaşık maliyet hesabı yapılmıştır. Ancak teklif yapan istekliler teklif maliyetlerinin tespitinde nakliye mesafelerini kendi tespit ettikleri yerlerden yapacak olup, işin ödemesi esnasında nakliye mesafesi değişikliği v.b. nedenleriyle herhangi bir değişiklik ve düzeltme hak iddiasında bulunulmayacak, ödemelerde yüklenici firmanın teklifi esas olacak ve ödemeye esas olan yüklenici firmanın teklif fiyatları alınacaktır. İşin farklı uygulanmasından dolayı meydana gelebilecek maliyet değişiklikleri için, tatbikat esnasında veya kesin hesapta herhangi bir değişiklik ve düzeltme yapılamayacağı gibi herhangi bir hak iddiasında bulunulamaz.

…
33.13. Ocakların Tespiti, Arazi ve Ocakların İşgali

33.13.1. Aşağıdaki maddenin geçerli olması için Madde 33.1. de Ocakların İdare tarafından verilmesi hükmü bulunmalıdır. Aksi halde, bu madde geçersiz sayılır.
33.13.2. Taş, kum, çakıl, su, alt temel, temel, vs. malzeme ve ariyet ocakları iş programına göre kullanılmaları gerekli oldukları tarihin 15 gün öncesine kadar bir tutanakla İdarece yükleniciye teslim edilir.

Ocakların her biri için taşıma yolu ve mesafesi bir tutanakla tespit edilir ve bu tespit edilen esaslarda, İdarenin önceden alınmış muvafakat olmadıkça değişiklik yapılamaz.
İnşaat süresince malzeme ocaklarından herhangi birinin bırakılması veya yeni ocaklar kullanılması için yüklenici İdareye yazılı teklifte bulunabilir. Ancak bu teklifin yapılması, İdarece kabulü veya reddi süre, tazminat vs. bakımından yüklenicinin herhangi bir istek veya itirazına hak vermez.

Yüklenici, İdarece yeniden kullanılması kabul veya kararlaştırılan ocakları, kendisine yapılacak yazılı tebligat tarihinden itibaren kullanmaya ve bunların tağdiye sınırları içine başka bir ocaktan malzeme getirmemeye ve aynı şekilde terkedilen ocakları derhal durdurmaya ve bu hususlarda düzenlenecek teslim veya iptal tutanaklarını derhal imzalamaya mecburdur.

Gerek İdarenin emri ve gerek yüklenicinin teklifi sonunda kullanılması veya terki kararlaştırılan ocaklar tutanakla tespit edilir ve bu tutanağa eski ocak durumuna göre çekilmiş malzemenin miktar, yer ve durumunu, yeni ocak durumuna göre yeni ekonomik tağdiye sınırlarını gösterir bir şema eklenir.

Her ocak değişikliği sonunda tespit edilen yeni tağdiye sınırları İdarenin tasdikini taşımak şartıyla yeni bir değişikliğe kadar muteberdir. Tağdiye sınırlarının tespitinde ocak verimi, eleme, yıkama, kırma ve taşıma bedelleri göz önünde tutulur.” düzenlemeleri bulunmaktadır.

İhale komisyonu tarafından EKAP üzerinden idarece hesaplanan sınır değerin altında teklif verdiği tespit edilen isteklilere 20.06.2017 tarihli yazı ile gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında, Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme Madde 33’de, yüklenici firma tarafından tayin ve tespit edilmesinin esas olduğu iş için gerekli depo alanları, konkasör sahaları, plent sahası, beton tesisi sahası, beton santrali sahası, şantiye sahası ile malzeme temininde kullanılacak ocak yerleri (su, kum, çakıl, taş, ariyet ocağı, çimento, bitüm, demir, katkı malzemeleri vb.) ait bilgilerin (yer, taşıma itinereri, mülkiyet veya arsa ruhsat durumu, ocak başkasına ait ise ocak sahibinden alınmış taahhütname) verilerek yazının tebliğ edildiği tarihten itibaren 5 (beş) iş günü içerisinde sunulmasının talep edildiği, yazının ekinde de açıklama istenilen 9 adet iş kaleminin, 50 adet açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin ve BTBA/15: “15 cm sıkışmış kalınlıkta, kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile astarsız temel üzerine 1 m2 bitümlü sıcak karışım, (10 cm asfalt betonu binder tabakası ve performans artırıcı katkı malzemeleri kullanılarak 5 cm. asfalt betonu aşınma tabakası (modifiye bitümle) (tip
1 ) yapılması (idare malı bitüm ile) (birim fiyatlar tarifinde belirtilen esaslar dâhilinde)” iş kalemine ilişkin analiz formatının sıralı analiz girdileri tablosunun aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderildiği belirlenmiştir.

İdarenin aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında isteklilerden açıklama istediği iş kalemlerinin;

1. BTBA/15 : “15 cm sıkışmış kalınlıkta, kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile astarsız temel üzerine 1 m2 bitümlü sıcak karışım, (10 cm asfalt betonu binder tabakası ve performans artırıcı katkı malzemeleri kullanılarak 5 cm. asfalt betonu aşınma tabakası (modifiye bitümle) (tip
   1 )) yapılması (idare malı bitüm ile) (birim fiyatlar tarifinde belirtilen esaslar dâhilinde)

2. KGM/16.130/K-Ö: Her türlü inşaatta (kirişli ve kutu menfezler, köprüler ve betonarme kazık hariç, plak ve kompozit menfezler dâhil) kuruda veya suda her dozda demirli beton(beton tesisi ile) (birim fiyatlar tarifinde belirtilen esaslar dâhilinde)

3. KGM/17/MTD: Ocaktaşı ve kazı taşı ile moloz taş inşaatı ve gömme oluklu derz yapılması (birim fiyatlar tarifinde belirtilen esaslar dâhilinde)

4. KGM/2200/PRS-Ö: Her cins ve klastaki zeminde yarmalarda, şevlerde ön kesme (pre-splitting) yöntemi ile yarma ve yan ariyet kazısı yapılması, kullanılması ve depoya nakledilmesi (birim fiyatlar tarifinde belirtilen esaslar dâhilinde)

5. KGM/2200-Ö: Her cins ve klastaki zeminde yarma ve yan ariyeti kazısı yapılması ve kullanılması (birim fiyatlar tarifinde belirtilen esaslar dâhilinde)

6. KGM/23/SND: İnşaat bünyesine giren ince ve kalın her ebat ve çaptaki nervürlü çelik zati bedeli (zayiat dâhil), iş başına nakli ve işçiliği (birim fiyatlar tarifinde belirtilen esaslar dâhilinde)

7. KGM/6100/3-1-Ö: Plent-miks alt temel yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) (birim fiyatlar tarifinde belirtilen esaslar dâhilinde)

8. KGM/6100/3-Ö: Plent-miks temel yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) (birim fiyatlar tarifinde belirtilen esaslar dâhilinde)

9. KGM/SYK-Ö: Her derinlikte, her cins ve klastaki zeminde kuruda veya su altında drenaj, kanalizasyon hendeği, duvar temeli, kutu menfez, gido, mahmuz, tabliye menfez, kemer menfez, menfez büzü, kafa hendekleri, topuk hendekleri, bilimum kanallar, taş dolgu ve tahkimat işleri (köprü temelleri hariç) temellerin kazılması (makine ile) (birim fiyatlar tarifinde belirtilen esaslar dâhilinde) olduğu görülmüştür.

Kesinleşen ihale kararından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeme gerekçesi olarak,
1 ) İdarece verilen taş ocakları yerine özel şahısa ait taşocağının kullanılması nedeniyle, nakliye hesaplarında idarece aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısı eki sıralı analiz girdileri tablosunda verilen mesafeler yerine kendi belirlediği mesafeleri kullanarak nakliye hesabının yapılması, kullanılan nakliye mesafelerinin idarece yaklaşık maliyet hesabında kullanılan mesafelerden daha düşük olması,
2 ) “Bitümlü malzemenin yola nakli”, “taze beton nakli”, “kum- çakılın iş başına nakli” ve “plentmiks alttemel- temel malzemesinin plentten serim yerine nakli” nakliye girdilerinde analiz girdi miktarının idarece verilen analiz girdi miktarları ile örtüşmediğinin tespit edilmesi,
3 ) Açıklama istenilen analiz girdileri arasında yer alan “ekskavatör ve dragline tipi makinalar 100 HP (1 Yd3)”, “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (21/2 Yd3)” ve “Paletli delgi makinesi (112 KW, 152 HP, 2500 rpm, ankraj, zemin çivisi bulon barbakan deliği delinmesi için” makine türleri için kendi malı makine parkı olarak beyan edilen pozlarda amortisman gideri için belirlenen oranın 0,01 (yüzde bir) alınması, yani sadece yedek parça, tamir-bakım, sermeye faizi, sigorta, nakil, montaj, demontaj oranları toplamı üzerinden bir hesaplamaya gidilmesi, söz konusu kendi malı araçlara ilişkin pozlarda analiz girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı analizindeki formüldeki birim miktarların azaltılması olarak belirtildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeme gerekçelerinden ilkinin uygun olup olmadığı açısından yapılan incelemede;

İdarenin yaklaşık maliyet hesabında taş ve ariyet ocaklarının ortalama taşıma mesafesi hesapları için ihale dokümanı kapsamında yer alan itinerdeki bilgilerin kullanıldığı, söz konusu itinererde proje başı :23+300İ, proje sonunun 58+000 olduğu, km:13+100 den ayrılıp 28900 m batıda Karakuzu Deresi Taş Ocağının bulunduğu, Km:53+600’de de Çambaşı Taş Ocağının bulunduğu, idarece yaklaşık maliyet hesabında bu taş ocaklarının esas alındığı ve nakliye maliyetlerinin hesaplandığı tespit edilmiştir. İdarenin yaklaşık maliyet hesabında beton ve üstyapı ile ilgili nakliye mesafelerini hesaplarken, yukarıda adı geçen taş ocaklarını esas aldığı, bu hesapta konkasörün ocak sahasına kurulmayıp 35,50 km uzakta yer alan konkasöre göre maliyet hesabının yapıldığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda açıklama istenilen iş kalemi içerinde yer alan BTBA/15, KGM/6100/3-1Ö ve KGM/6100/3-Ö iş kalemlerindeki nakliye analiz girdilerinden “üstyapı için ocak konkasör arası taş nakli” için M= 35,5 km, BTBA/15, KGM/6100/3-1Ö ve KGM/6100/3-Ö iş kalemlerindeki “üstyapı için konkasörde kırılmış agreganın plente taşınması için M=500 m, KGM/16.130/K ve KGM/17/MTD iş kalemlerindeki analiz girdilerinden “kum çakıl için gerekli taşın konkasöre nakli” için M= 35,5 km alındığı belirlenmiştir.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarında ise proje başlangıcı olan 23+300İ km’den 16,4 km batıda üstyapı ve beton agregası için Gürses Taşocağı’nın kullanılacağının belirtildiği, ocak konkasör arası mesafenin 200 m. olduğu, asfalt plenti, mekanik plent ve beton santralinin ocak sahasında olacağı, konkasör tesisinin yanında kurulacağı, ocak ile yol arasının ise 16,400+ (58.000-23.300)/2= 33,75 km mesafenin de emniyetli tarafta kalınarak 35 km olarak alındığı anlaşılmıştır. Tüm bu hesaplamaları ve mesafeleri gösterir itinererin de açıklamalar kapsamında sunulduğu belirlenmiştir. Ayrıca gerek kullanılacak taş ocağının, gerekse çimento fabrikası, demir çelik fabrikasının harita üzerinde yerini ve mesafe bilgisinin gösteren harita çıktılarının, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından verilen ruhsatnamenin, Gürses Taşocağı’nın yetkili tarafından imzalanan ocak konkasör arasının 200 m olduğu ve bu mesafe içerisinde yüklenicinin kendi konkasör tesislerini kurabileceğine ilişkin ifadenin bulunduğu taahhütnamenin sunulduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde, isteklinin Sözleşme Tasarısı’nın 33’üncü maddesinde belirtildiği üzere malzeme temininde kullanılacak ocak yerlerini kendi belirleme yetkisi çerçevesinde Gürses Taşocağı’nı kullanacağının belirtildiği, taş ocağına ilişkin istenilen belgelerin sunulduğu görülmüştür. İsteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında belirttiği üzere taş ocağına konkasör ve beton santrali ve plent kurulumuna da müsaade edildiği belirtildiğinden, buna bağlı olarak isteklinin açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan “üstyapı için ocak konkasör arası taş nakli”, “üstyapı için konkasörde kırılmış agreganın plente taşınması”, “kum çakıl için gerekli taşın konkasöre nakli” girdileri için kendi belirlediği taş ocağı, beton santrali ve plent tesisini esas alarak nakliye mesafelerini kullanmasında herhangi bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeme gerekçelerinden ilkinin uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yukarıda yapılan tespitler neticesinde, başvuru sahibinin bu iddiası yerinde bulunmuştur.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, başvuru sahibi tarafından nakliye girdilerine ait idarece sıralı analiz girdileri tablosunda belirtilen mesafeler yerine özel şahsa ait taş ocağının kullanılması nedeniyle “bitümlü malzemenin yola nakli”, “taze beton nakli”, “kum-çakılın iş başına nakli” ve “plentmiks alt temel-temel malzemesinin plentten serim yerine nakli” nakliye girdilerinde analiz girdi miktarlarına bağlı kalınmayarak “10 km’den az ve 10km’de fazla” nakliye girdilerinin birleştirilmesi suretiyle açıklama yapılmasının uygun bulunmadığı ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

İdarece hazırlanan analiz formatlarında itineerde belirtilen Karakuzu Deresi Taş Ocağı ve Çambaşı Taş Ocağının esas alınarak iş kalemleri içerisinde yer alan nakliye hesabının yapıldığı, bu hesaplama yapılıp analiz hazırlanırken kullanılan taş ocaklarının konumu itibarıyla analizlerde kum çakılın iş başına nakli ya da plentmiks alt temel- temel malzemesinin plentten serim yerine nakli için 10 km’ye kadar olan taşımalar ve 10 km’den fazla taşımalar için ayrı ayrı satır açıldığı ve bu ayrı girdilerin miktarlarının belirtildiği tespit edilmiştir (Örneğin: KGM/17/MTD, KGM/6100-3-Ö).

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan analizler incelendiğinde ise, isteklinin açıklamaları kapsamında itinerer üzerinde gösterildiği üzere, proje başlangıcından (Km:23+300İ), batıya doğru 16,4 km uzakta yer alan Gürses Taşocağını kullanacağının belirtildiği, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizler hesaplanırken de kullanılacak olan taş ocağının idarenin yaklaşık maliyet hesabında esas aldığı taş ocaklarından farklı olması ve kullanılacak taş ocağının konumu itibarıyla nedeniyle 10 km’nin altında taşıma olmasının fiilen mümkün olmaması nedeniyle, tüm nakliye hesabının 10 km’den fazla analiz girdisi esas alınarak hazırlandığı, zira Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 10 km’ye kadar olan taşımalar ve 10 km’den fazla taşımalar için kullanılacak olan formüllerinin birbirinden farklı olduğu, bu noktada 10 km’nin altında taşıma olmayacağından analizlerde 10 km’nin altı için belirtilen miktarların 10 km üzeri için hesaplanan miktarlara ilave edilerek, nakliyelerin 10 km üzeri için belirtilen formül kullanılarak hazırlandığı, analizlerde nakliye girdilerinin altında bu açıklamaya satır açılarak yer verildiği belirlenmiştir.

Yukarıda yapılan tespitler başvuru sahibinin iddiası ile birlikte değerlendirildiğinde, isteklinin Sözleşme Tasarısı’nın 33’üncü maddesinde kendilerine tanınan hak çerçevesinde özel taş ocağı önermesi ve bunun sonucunda oluşacak fiili durumu esasa alarak açıklama istenilen iş kalemlerinde yer alan nakliye girdilerine ilişkin yaptığı açıklamaların ve 10 km’nin altında nakliye olmayacağından bu girdiye ilişkin miktarları, 10 km’nin üzerinde taşımaya ekleyerek bu girdi üzerinden açıklama yapmasında teknik açıdan bir aykırılık bulunmadığı belirlendiğinden, başvuru sahibinin bu gerekçe ile açıklamalarının kabul edilmemesinin uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında kendi malı amortisman ömrünü tamamlamış iş makinasının kullanıldığı, söz konusu kendi malı araçlara ilişkin pozlara ilişkin analiz girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı analizlerinde belirtilen ve formüle dayalı olarak belirlenen ilgili oranların bir bütün olduğu anlaşıldığından, söz konusu formül kullanılarak yapılan açıklamada araçların makine karşılığı saatlik ücretlerinin amortisman, yedek parça, tamir- bakım, sermaye faizi, sigorta, depolama ve diğer giderler ile nakil, montaj, demontaj giderlerinin formüldeki oranlar esas alınarak hesaplanması gerektiği, iş ortaklığı tarafından söz konusu araçlara ilişkin yapılan analizlere bakıldığında ise amortisman değerleri için 0,01 değerinin kullanıldığı, bu yönüyle açıklamanın uygun olmadığı ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

Başvuru sahibinin 29.06.2017 tarihli yazı ekinde sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, açıklama istenilen iş kalemlerinin bir çoğunda makine girdisi olarak yer alan 03.001 poz nolu “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar (100 HP (1 Yd3)), 03.004 poz nolu Ekskavatör ve dragline tipi makinalar (210 HP (21/2 Yd3)) , 03.141 poz nolu paletli delgi makinasının (112 Kw, 152 Kw,2500 rpm, ankraj, zemin çivisi, bulon, barbakan deliği delinmesi için) bulunduğu,

Başvuru sahibinin 03.001 poz nolu “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar (100 HP (1 Yd3)” için kendi malı olan ve amortisman ömrünü tamamlamış iş makinalarının kullanılacağının ifade edildiği, bu girdiye ilişkin analizin;

Amortisman 0,000063 A İş Makinası Edinim Değeri

Yedek Parça 0,000033 A

Tamir, Bakım 0,000008 A

Sermaye Faizi, Sigorta 0,000023 A

Nakil, Montaj, Demontaj 0,000010 A

0,000137 A

03.001 nolu ekskavatörün 2017 yılı rayiç bedeli:234.000,00 TL

Ekskavatöre ait aktarılan analizde yer alan yedek parça, tamir, bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj, demontaj giderleri toplamı olan 0,000074 değerinin analiz toplamı olan 0,000137 değerine bölünmesi sonucunda elde edilen değerin 0,5401 olduğu, başka bir deyişle ekskavatöre ait amortisman gideri dışında kalan yedek parça, tamir, bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj, demontaj giderlerine ait bedelin 03.001 poz nolu ekskavatöre ait rayicin 0,5401 oranına karşılık geldiği, 03.001 poz nolu ekskavatör girdisine ait Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 2017 yılı için yayımlanan 234.000,00 TL rayicin 0,5401 ile çarpımı sonucunda elde edilen 126.383,4 (234.000,00x 0,5401= 126.383,4 TL) lik kısmının ekskavatöre ait yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj, demontaj giderlerinin karşılığı olarak açıklamaları kapsamında kullanıldığının belirtildiği, iş makinaları amortisman değeri için ise envanter defteri değeri olan 0,01 TL/ad. rakamının kullanıldığı, analizlerde ise toplam rakamın emniyetli tarafta kalınarak 127.000,00 TL’nin kullanıldığı,

03.004 poz nolu Ekskavatör ve dragline tipi makinalar (210 HP (21/2 Yd3)) için kendi malı olan ve amortisman ömrünü tamamlamış iş makinalarının kullanılacağının ifade edildiği, bu girdiye ilişkin analizin;

Amortisman 0,000063 A İş Makinası Edinim Değeri

Yedek Parça 0,000033 A

Tamir, Bakım 0,000008 A

Sermaye Faizi, Sigorta 0,000023 A

Nakil, Montaj, Demontaj 0,000010 A

0,000137 A

03.004 nolu ekskavatörün 2017 yılı rayiç bedeli:432.000,00 TL

Ekskavatöre ait aktarılan analizde yer alan yedek parça, tamir, bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj, demontaj giderleri toplamı olan 0,000074 değerinin analiz toplamı olan 0,000137 değerine bölünmesi sonucunda elde edilen değerin 0,5401 olduğu, başka bir deyişle ekskavatöre ait amortisman gideri dışında kalan yedek parça, tamir, bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj, demontaj giderlerine ait bedelin 03.004 poz nolu ekskavatöre ait rayicin 0,5401 oranına karşılık geldiği, 03.004 poz nolu ekskavatör girdisine ait Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 2017 yılı için yayımlanan 432.000,00 TL rayicin 0,5401 ile çarpımı sonucunda elde edilen 233.323,2 (432.000x0,5401= 233.323,2 TL) lik kısmının ekskavatöre ait yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj, demontaj giderlerinin karşılığı olarak açıklamaları kapsamında kullanıldığının belirtildiği, iş makinaları amortisman değeri için ise envanter defteri değeri olan 0,01 TL/ad. rakamının kullanıldığı, analizlerde ise toplam rakamın emniyetli tarafta kalınarak 234.000,00 TL’nin kullanıldığı,

03.141 poz nolu paletli delgi makinası (112 Kw, 152 HP,2500 rpm, ankraj, zemin çivisi, bulon, barbakan deliği delinmesi için) için kendi malı olan ve amortisman ömrünü tamamlamış iş makinalarının kullanılacağının ifade edildiği, bu girdiye ilişkin maliyetin de aynı mantık çerçevesinde hesaplandığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının ekinde Sağlamlar İnş. Haf. Nak. Tic. ve San. A.Ş. firmasına ait e-defter ve yevmiye defteri ile diğer belgelerden yapılan incelemeler sonucunda yukarıda belirtilen iş makinalarının amortisman ömrünü tamamladığı ve şirketin aktifinde bulunduğu beyanını içeren ve ilgili SMMM tarafından imzalanarak kaşelenen makine ve ekipman demirbaş tespit raporunun sunulduğu, bu makinalara ilişkin alış faturalarının ve araç ruhsatlarının eklendiği, yine aynı şekilde Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Maden Nak. ve Tic. Ltd. Şti.nin de bu makinalara ilişkin adı geçen tüm belgeleri sunduğu tespit edilmiştir.

İstekliler tarafından sahip oldukları iş makinelerinin kullanılması suretiyle açıklamada bulunulmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı, ancak bu durumda iş makinelerinin kendilerine maliyetine yönelik olarak maliyet hesabının belgelere dayalı olarak açıklanması gerektiği kendi malı olan iş makinesinin amortisman ömrü tamamlamış olsa bile yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi sigorta montaj demontaj gideri için asgari bir bedel öngörülmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin de bu mantık çerçevesinde söz konusu iş makinaları için analiz formatında amortisman değeri tamamlanmış kendi malı olan makinelerin kullandığı, amortisman haricinde yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi sigorta montaj demontaj gideri için Karayolları Genel Müdürlüğünün bu pozlara ilişkin analiz formatına uygun olarak maliyetlerin hesaplanarak analize dâhil edildiği, makinelere ilişkin olarak alış faturalarının ve SMMM tarafından söz konusu makinelerin amortisman ömürleri tamamlanan makineler olduğu tespitini içeren beyanname sunduğu, bu şekliyle yapılan açıklamaların uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Yukarıda yapılan tespitler neticesinde başvuru sahibinin bu gerekçe ile açıklamalarının kabul edilmemesinin uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

1- Söz konusu ihalede kesinleşen ihale kararından Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti.-Karfen İnşaat Sanayi Turizm Enerji ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının, aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde verilen sıralı analiz girdileri tablosunda açıklama istenilen analiz girdileri arasında yer alan “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (21/2 Yd3) ve “Konkasör (Primer 15x24 inç +sekonder 24x16 inç eleme ve yükleme tertibatlı, 25 m3/saat 1 inç ve 40 m3/saat 2 inç randımanlı)” makine türleri için kendi malı makine parkı olarak beyan edilen pozlarda amortisman gideri için belirlenen oranın 0 (sıfır) alınması, yani sadece yedek parça, tamir, bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj, demontaj oranları toplamı üzerinden bir hesaplamaya gidilmesi, söz konusu kendi malı araçlara ilişkin pozlarda analiz girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı analizlerindeki formüllerdeki birim miktarların azaltılması nedeniyle kabul edilmediği belirtilmiştir.

Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti.-Karfen İnşaat Sanayi Turizm Enerji ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığının 29.06.2017 tarihli yazı ekinde sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, açıklama istenilen iş kalemlerinin bir çoğunda makine girdisi olarak “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (21/2 Yd3) ve “Konkasör (Primer 15x24 inç +sekonder 24x16 inç eleme ve yükleme tertibatlı, 25 m3/saat 1 inç ve 40 m3/saat 2 inç randımanlı)” makinelerinin bulunduğu, başvuru sahibinin KGM/03.504 poz nolu ekskavatörün 1 saatlik ücreti analizinde;

Amortisman 0,000063 A İş Makinası Edinim Değeri

Yedek Parça 0,000033 A

Tamir, Bakım 0,000008 A

Sermaye Faizi, Sigorta 0,000023 A

Nakil, Montaj, Demontaj 0,000010 A

0,000137 A

03.004 nolu ekskavatörün 2017 yılı rayiç bedeli:432.000,00 TL

Ekskavatöre ait aktarılan analizde yer alan yedek parça, tamir, bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj, demontaj giderleri toplamı olan 0,000074 değerinin analiz toplamı olan 0,000137 değerine bölünmesi sonucunda elde edilen değerin 0,5401 olduğu, başka bir deyişle ekskavatöre ait amortisman gideri dışında kalan yedek parça, tamir, bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj, demontaj giderlerine ait bedelin 03.004 poz nolu ekskavatöre ait rayicin 0,5401 oranına karşılık geldiği, 03.004 poz nolu ekskavatör girdisine ait Çevre ve Şehircilik bakanlığı tarafından 2017 yılı için yayımlanan 432.000,00 TL rayicin 0,5401 ile çarpımı sonucunda elde edilen 233.323,20 (432.000,00x 0,5401= 233.323,20 TL) lik kısmının ekskavatöre ait yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj, demontaj giderlerinin karşılığı olarak açıklamaları kapsamında kullanıldığının belirtildiği,

KGM/03.530: Konkasörün 1 saatlik ücreti (Primer 15x24 inç +sekonder 24x16 inç eleme ve yükleme tertibatlı, 25 m3/saat 1 inç ve 40 m3/saat 2 inç randımanlı) analizinde;

Amortisman 0,000083 A İş Makinası Edinim Değeri

Yedek Parça 0,000044 A

Tamir, Bakım 0,000011 A

Sermaye Faizi, Sigorta 0,000023 A

Nakil, Montaj, Demontaj 0,000010 A

0,000171 A

03.030 nolu konkasörün 2017 yılı rayiç bedeli yayımlanmadığından konkasörün daha üst modeli olan Y.03.030/Y pozuna ilişkin rayiç olan 564.000,00 TL’nin kullanıldığı,

Konkasöre ait aktarılan analizde yer alan yedek parça, tamir, bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj, demontaj giderleri toplamı olan 0,000088 değerinin analiz toplamı olan 0,000171 değerine bölünmesi sonucunda elde edilen değerin 0,5146 olduğu, başka bir deyişle konkasöre ait amortisman gideri dışında kalan yedek parça, tamir, bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj, demontaj giderlerine ait bedelin 03.030 poz nolu konkasöre ait rayicin 0,5146 oranına karşılık geldiği, 03.030 poz nolu ekskavatör girdisi için Y.03.030/Y pozuna ait Çevre ve Şehircilik bakanlığı tarafından 2017 yılı için yayımlanan 564.000,00 TL rayicin 0,5146 ile çarpımı sonucunda elde edilen 290.234,40 (564.000,00x 0,5146= 290.234,40 TL) lik kısmının konkasöre ait yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj, demontaj giderlerinin karşılığı olarak açıklamaları kapsamında kullanıldığının belirtildiği tespit edilmiştir.

Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının ekinde ilgili SMMM tarafından imzalanan ve onaylanan belirtilen özelliklerde ekskavatör ve konkasörün Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.ne ait amortisman listesi ve muhasebe kayıtlarında kayıtlı olduğu, söz konusu makinelerin amortisman ömrünü tamamladığı bilgisinin yer aldığı bir beyanı, ekskavatöre ilişkin araç ruhsatının, ekskavatörün alış faturasının, konkasöre ait alış faturasının eklendiği belirlenmiştir.

Kararın (A) kısmının 3’üncü iddiaya ilişkin bölümünde yapılan değerlendirmeler sonucunda Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti.-Karfen İnşaat Sanayi Turizm Enerji ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığının da aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeme gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2- MH Taahhüt İnşaat Anonim Şirketi- Çekim İnşaat Beton Anonim Şirketi Ortak Girişiminin de aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmediği ve anılan isteklinin teklifinin reddedildiği belirlenmiştir.

Kesinleşen ihale kararından söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeme gerekçesi olarak;
1 ) Sıralı analiz girdileri tablosunda açıklama istenilen analiz girdileri arasında yer alan “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (21/2 Yd3)” ve “Paletli delgi makinası (112 kw, 152 HP, 2500 rpm, ankraj, zemin çivisi bulon barbakan deliği delinmesi için” makine türleri için kendi malı makine parkı olarak beyan edilen pozlarda amortisman gideri için belirlenen oranın 0 (sıfır) alınması, sadece yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi, sigorta- nakil, montaj, demontaj oranları toplamı üzerinden bir hesaplamaya gidilmesi, söz konusu kendi malı araçlara ilişkin pozlarda analiz girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı analizlerindeki birim miktarların azaltılması,
2 ) “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması, depo yapılacak alanların tespiti, mevzuatı kapsamında her türlü işlem, izin, maliyet vs. sağlanması karşılığı (10 km’ye kadar)”, “ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması, depo yapılacak alanların tespiti, mevzuatı kapsamında her türlü işlem, izin, maliyet vs. sağlanması karşılığı (10 km’den fazla), ve “sanat yapısı kazı nakli (10 km’ye kadar)” nakliye hesaplarında kullanılan mesafelerin idarece yaklaşık maliyet hesabında kullanılan nakliye mesafelerinden daha düşük olması ve açıklamada kullanılan nakliye mesafelerinin hesaplanması ile ilgili herhangi bir belgelendirme yapılmaması olarak ifade edilmiştir.

Eşit muamele açısından yapılan incelemede isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeme gerekçelerinden ilkinin yerinde olmadığı belirlenmiş olmakla birlikte, isteklinin açıklamalarının kabul edilmeme gerekçesine ilişkin idarenin ikinci gerekçesinin varlığı karşısında, söz konusu isteklinin sonuç itibarıyla teklifinin reddedilmesinde aykırılık bulunmamıştır .

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.- Karfen İnşaat San. Turizm Enerji ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın ve Sağlamlar İnşaat Hafriyat Nakliyat Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi.-Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti.- İrem İnşaat Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı’nın tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi