KİK Kararı: 2017/UY.II-2550 (20 Eylül 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/046
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 20.09.2017
Karar No : 2017/UY.II-2550 Mahkeme Kararını Göster

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

Kültür Mah. Turgut Özal Bulvarı Güneş İş Merkezi No: 1/8 BATMAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü,

G.M.K. Bulvarı 33220 Toroslar/MERSİN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/69751 İhale Kayıt Numaralı “(Silifke-Mut) Ayr-Gülnar Yolu Km:0+000-50+384,03 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Alttemel, Temel ve Sathi Kaplama) İşleri (İkmal) Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 23.03.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Silifke-Mut) Ayr-Gülnar Yolu Km:0+000-50+384,03 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Alttemel, Temel ve Sathi Kaplama) İşleri (İkmal) Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 07.08.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.08.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.08.2017 tarih ve 47193 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.08.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2082 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, şikâyete konu ihaleye ilişkin Orak Altyapı Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusun sonucu alınan 2017/UY.II-1860 sayılı Kurul kararı ile İş Ortaklıklarının teklifinin değerlendirmeye alındığı, ancak idare tarafından Kurul kararının yerine getirilmeyerek aşırı düşük teklif açıklamalarının iki farklı gerekçeyle uygun bulunmadığı,

a) 04.109 poz numaralı mazot analiz girdisi için teklif edilen fiyatın EPDK tarafından belirlenen fiyatın altında olduğu gerekçesiyle açıklamalarının uygun bulunmadığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’ncı maddesi uyarınca analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçlerin liste halinde poz numarası belirtilmek suretiyle kullanılması durumunda söz konusu rayiçlere ilişkin olarak anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen belgelerin sunulmasına gerek bulunmadığı,

b) Beton harcı için fiyat teklifi alınan firma merkezinin farklı bir ilde olması ve fiyat teklifi tutanağındaki miktarların az olduğu gerekçeleriyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı, ancak fiyat teklifinde yer verilen “2017/69751 İhale Kayıt Numaralı (Silifke-Mut) Ayr- Gülnar Yolu Km:0+000-50+384,03 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Alttemel, Temel ve Sathi Kaplama) İşleri (İkmal) Yapım İşi ile ilgili Teknik Şartname hükümleri, birim fiyat tarifleri ve ihale dokümanında belirtilen hususlar çerçevesinde KDV hariç aşağıda cinsi ve miktarına yer verilen iş kalemlerine ait teklif fiyatlarımızdır. İş yerinde beton santralinin kurulumu firmamıza aittir.” ifadesinde belirtildiği üzere fiyat teklifi alınan firmanın beton santralini işin yapılacağı yere kuracağı ve ihale dokümanında belirtilen hususlar çerçevesinde malın teslimatını yapacağı, ayrıca teklif dosyasında sunulan fiyat teklifi alınan firmaya ait faaliyet belgesinden de firmanın faaliyet konusunun her türlü beton santrali kurmak ve işletmek olduğunun anlaşıldığı, bu hususların yanı sıra nakliye mesafelerinin de idarece yaklaşık maliyette esas alınan mesafelerden fazla olduğu, bu bilgiler doğrultusunda idarece yapılan değerlendirmenin ve satış tutarı tespit tutanağındaki miktarın az olduğu gerekçesinin yerinde olmadığı,

Ayrıca idarenin şikâyete cevabında Mehmet Ali Ünal İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.-Dikiciler İnşaat Madencilik San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin alınan 2017/UY.II-1874 sayılı Kurul kararı doğrultusunda aşırı düşük teklif açıklamalarının tekrar kabul edilmediğinin ifade edildiği, ancak söz konusu başvuruya ilişkin İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca eşit muamele ilkesi açısından da inceleme yapılacağı dikkate alındığında Kurul kararında bu hususa ilişkin herhangi bir inceleme ve hukuki değerlendirmede bulunulmadığı, dolayısıyla idarece yapılan değerlendirmelerin hukuka aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiası temelde aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli görülmememe gerekçelerinin mevzuata uygun olmadığına ilişkindir. Bu bağlamda, başvuru sahibinin iddialarına ilişkin mevzuat hükümleri şöyledir:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

…

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir…

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

…

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir…” açıklamaları yer almaktadır.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:(Silifke-Mut) Ayr- Gülnar Yolu Km:0+000-50+384,03 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Alttemel, Temel ve Sathi Kaplama) İşleri (İkmal) Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:1986E040380-2016E040160

c) Miktarı (fiziki) ve türü: 1.470.000 m3 yarma ve yan ariyet kazısı yapılması ve kullanılması, 253.765 ton Plent-miks alttemel ve/veya plent-miks temel yapılması ve Birim Fiyat Teklif Cetvelinde belirtilen cins ve miktarda muhtelif işlerin yapılması yapım işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:(Silifke-Mut) Ayr.- Gülnar Yolu Km:0+000-50+384,03 Arası

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dahildir…” düzenlemesine,

“Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesine,

“Diğer Hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1,00 belirlenmiştir. Resmi Gazete Tarih: 04.12.2015 Resmi Gazete Sayısı: 29552

…

46.3. İşin devamı sırasında yüklenicinin teklif dosyasında, teklif fiyatını oluştururken esas aldığı ocaklar ve depo yerleri dışında başka bir ocaktan malzeme alma durumu veya depo kullanma durumu ortaya çıkarsa mesafenin değişmesinden dolayı teklif fiyatlarında herhangi bir değişiklik yapılmayacaktır.

46.4. Ocakların İşletilmesi

Yüklenici ihale konusu iş için ihtiyaç duyulacak her türlü ocak işletmesini Yürürlükteki Kanunlar çerçevesinde, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 3213 sayılı Maden Kanunu ile Maden Kanunu Uygulama Yönetmeliğindeki esaslar dahilinde yürütmekle mükelleftir.

46.5. İstekliler, teklif verdikleri depo yerlerine ilişkin; ihale üstünde kalması halinde depoya malzeme stoklama işleminden önce depo yerlerini, 18/03/2004 tarihinde yayınlanan Resmi Gazetede yayınlanan "Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Artıklarının Kontrolü Yönetmeliği"ndeki ilgili esaslar dahilinde kalmak ve Devletin Hüküm ve Tasarrufu altında bulunan Hazine, Orman vs. arazilerden olmak ve taşınmazın üzerine hak sahibi olan ilgili kurumlardan yasal mevzuatı gereği alınması gereken tüm izinleri almak koşuluyla tespit edeceklerdir. Bu madde dahilinde yükleniciler, şahıs ve özel kuruluşlara ait arazileri depo yeri olarak gösteremeyeceklerdir.

46.6. Proje güzergahı üzerinde yapılan yarmalardan çıkan malzeme uygun olduğu takdirde sanat yapıları, köprü, tünel, üstyapı v.b. iş grupları için ihtiyaç duyulan taş, kırmataş, kum, çakıl vb. malzeme üretiminde kullanılabilecektir.

46.7. "Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği"nin tüm maddeleri "İdari Şartname"de yer almasalar bile geçerlidir.

46.8. Ocakların temini, sözleşmede ve YİGŞ?de yer alan hükümler doğrultusunda yükleniciye aittir. İşin yapımı sırasında kullanılması planlanan ocaklarda, klas ve mesafe değişikliği olması durumunda, ocaklarla ilgili imalatlara ait işlerin teklif fiyatında bir değişiklik yapılmayacaktır.” düzenlemesine,

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1 Ocakların Temini” başlığı altında “Taş, ariyet ve kum-çakıl ocakları, depo yeri, su temin yeri ile şantiye, beton santralı, beton tesisi, konkasör, soğuk ve sıcak karışım plentlerinin kurulacağı alanlar yüklenici tarafından temin edilecektir. Ancak sözleşmenin 33.13. ile 33.28.maddesindeki usul ve esaslar çerçevesinde gerekli izinlerin alınması halinde İdare adına Hammadde ve Üretim İzin Belgesi bulunan malzeme ocakları kullanılabilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Ayrıca ihale dokümanı kapsamında proje başlangıç ve sonu mesafe bilgilerini gösteren itinerere de yer verilmiştir.

İnceleme konusu ihalenin Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 23.03.2017 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen “Silifke-Mut Ayr-Gülnar Yolu Km:0+000-50+384,03 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Alttemel, Temel ve Sathi Kaplama) İşleri (İkmal) Yapım İşi” olduğu,

Başvuru konusu ihalede 102 adet ihale dokümanının satın alındığı, ihaleye 65 isteklinin katıldığı, söz konusu ihaleye teklif veren isteklilerden 8 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

İhale komisyonunca yapılan hesaplama sonucu sınır değerin 34.691.806,34 TL olarak hesaplandığı ve EKAP üzerinden gönderilen 11.04.2017 tarihli yazılar ile sınır değerin altında teklif verdiği tespit edilen başvuru sahibi Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret A.Ş.-Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı olmak üzere 29 istekliden 4 iş grubuna ilişkin (6100/P, 2200/P,17.002/P,16.122/P-1 poz numaralı paçal iş kalemleri) aşırı düşük teklif açıklama yapılmasının talep edildiği,

Söz konusu yazı ekinde açıklanması istenilen 2200/P,17.002/P,16.122/P-1 ve 6100/P (ihale komisyonu kararının ekinde 6100/P pozu idarece sehven 6000/P pozu olarak ifade edilmiştir.) poz numaralı paçal iş kalemlerine ilişkin analiz girdilerinin, girdi miktarlarının ve ölçü birimlerinin belirtildiği analiz formatlarına yer verildiği, ayrıca söz konusu iş kalemlerine ilişkin toplu bir liste halinde açıklama istenmeyen analiz girdilerinin de belirlendiği görülmüştür.

Teklifi sınır değerin altında kalan 23 istekli tarafından süresi içerisinde yazılı açıklamada bulunulmadığından bu isteklilerin tekliflerinin reddedildiği, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan diğer istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaların ise ihale komisyonunca çeşitli gerekçelerle yeterli görülmeyerek 6 isteklinin tekliflerinin reddedildiği ve söz konusu ihalenin 23.05.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile Feza Taahhüt Anonim Şirketinin üzerinde bırakıldığı,

Kzk İnşaat A.Ş. - Kızılırmak İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş. İş Ortaklığı, Orak Altyapı Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Mehmet Ali Ünal İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Dikiciler İnşaat Madencilik San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunmamasına karşı şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, söz konusu itirazen şikâyet başvuruları kapsamında Orak Altyapı Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin başvurusuna ilişkin Kurumca alınan 12.07.2017 tarihli 2017/UY.II-1860 sayılı kararda İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden eşit muamele ilkesi açısından yapılan inceleme neticesinde Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük açıklamasının idarece belirtilen gerekçeler doğrultusunda uygun bulunmayarak teklifinin reddedilmesinin yerinde olmadığı, dolayısıyla anılan isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği tespit edilmiştir.

Bunun üzerine idarece yapılan değerlendirme sonucunda 02.08.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihale komisyonunca Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret A.Ş.-Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının yeniden incelendiği, inceleme sonucunda anılan isteklinin açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin yeniden reddedilmesine karar verildiği ve ihalenin değerlendirilmiş teklif bedeli en düşük olan Feza Taahhüt Anonim Şirketinin üzerinde bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunmama gerekçelerinin yerinde olmadığı ve taraflarınca yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu iddialarına yönelik yapılan inceleme aşağıdaki şekildedir:

a) Anılan istekli tarafından 2200/P,17.002/P,16.122/P-1 ve 6100/P poz numaralı iş kalemleri içerisinde yer alan “04.109 poz numaralı mazot girdisi”ne ilişkin yapılan açıklamanın idarece “mazot analiz girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2016 yılı rayiç fiyatı olan 3,45 TL fiyat öngörüldüğü, ancak Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.14’üncü maddesi uyarınca istekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamaların geçerli kabul edilmeyeceği, bu itibarla EPDK’nın işin ilan tarihi olan 21.02.2017 ve ihale tarihi olan 23.03.2017 tarihleri arasında Akaryakıt Bayii Fiyatı Raporu incelendiğinde Mersin ilinde geçerli olan en düşük mazot pompa fiyatının 3,91735 TL/lt olduğu, bu tutarın kilograma dönüştürülüp KDV’nin düşülmesi sonucunda 3,9056 TL/kg’a ((3,91735/0,85)/1,18) tekabül ettiği, dolayısıyla istekli tarafından “04.109 poz numaralı mazot (motorin)” analiz girdisi için kullanılmış olan 2016 yılı ÇŞB rayiç fiyatının EPDK’nın işin ilan tarihi ile ihale tarihi (21.02.2017-23.03.2017) arasındaki Mersin ili için Akaryakıt Bayii Fiyatı Raporunda yer alan en düşük mazot pompa fiyatından düşük olduğu” gerekçesiyle uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5 ve 45.1.6’ncı madde açıklamaları uyarınca isteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için, hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, ayrıca ilan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabileceği ve analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede anılan istekli tarafından mazot analiz girdisine ilişkin yapılan açıklama incelendiğinde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2016 yılı rayiç fiyatlarının kullanıldığı, yukarıda aktarılan ilgili mevzuat açıklaması uyarınca şikâyete konu ihalenin ilan tarihi itibarıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2017 yılı birim fiyatlarının yayımlanmamış olması sebebiyle (27.02.2017 tarihinde yayımlanmıştır) 2016 yılı rayiç fiyatlarının kullanılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı ve analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Dolayısıyla idarenin mazot analiz girdisine ilişkin yapılan açıklamayı reddetme gerekçesine dayanak teşkil ettiği, mazot girdisinin fiyatının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü madde başlığı altında yer alan kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar kapsamında ihale ilan ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan asgari akaryakıt fiyatlarının altında bulunmama zorunluluğu olmadığı, söz konusu zorunluluğun kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları/rayiç fiyatları kullanılmaksızın anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen yöntemler kullanılarak açıklama yapılması durumunda geçerli olduğu anlaşılmıştır.

Netice itibarıyla, anılan istekli tarafından mazot analiz girdisi için, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’ncı maddesi kapsamında Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanmış rayiçler kullanılarak açıklama yapıldığı, bir başka ifadeyle anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen belgelendirme yöntemleri kapsamında açıklama yapılmadığı anlaşıldığından idarenin değerlendirme dışı bırakma gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan Orak Altyapı Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin başvurusuna ilişkin Kurul tarafından alınan 12.07.2017 tarihli 2017/UY.II-1860 sayılı kararda mazot analiz girdisine ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlarla sınırlı ve eşit muamele ilkesi yönünden incelendiği, yapılan inceleme neticesinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesi uyarınca ihale ilan tarihi itibarıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2017 yılı birim fiyatlarının yayımlanmamış olması sebebiyle idarece Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2016 yılı rayiçleri kullanıldığı gerekçesi ile mazot analiz girdisi dahil incelenen analiz girdilerine ilişkin yapılan açıklamaların uygun bulunmamasının yerinde olmadığına karar verilmiştir. Bu çerçevede ilgili idarece başvuru sahibi Hasfalt İnşaat Madencilik Petrol Enerji Nakliye Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından mazot analiz girdisi için yapılan aşırı düşük açıklamasını yine aynı gerekçeyle uygun bulunmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla sonraki süreçte incelenen şikayet başvurusu kapsamında idarece yürütülen ihale işlemlerine bakıldığında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kuruma itirazen şikayet başvurusu başlıklı 56’ncı maddesinde yer alan “…İdareler hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorundadır.” hükmü doğrultusunda idare tarafından Kurul tarafından alınan 12.07.2017 tarihli 2017/UY.II-1860 sayılı kararın gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği tespit edilmiştir.

b) Başvuru sahibi tarafından C 30/37 ve C 20/25 hazır beton harçlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunmama gerekçelerinin yerinde olmadığı ve taraflarınca yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu iddialarına yönelik yapılan inceleme aşağıdaki şekildedir:

İdare tarafından açıklama istenen 17.002/P poz numaralı “Harçlı moloz taş inşaat” iş kaleminde 04.042/06 poz numaralı C 30/37 beton harcı hazır beton harçları (TS EN 206-1) analiz girdisinin, 16.122/P-1 poz numaralı “Hendeklerin beton ile kaplanması (Beton santrali ile)” iş kaleminde 04.042/04 poz numaralı C 20/25 beton harcı hazır beton harçları (TS EN 206-1) analiz girdisinin açıklama istenilecek analiz girdileri olarak belirlendiği,

Başvuru sahibinin açıklamalarının ihale komisyonunca değerlendirildiği ve anılan istekli tarafından söz konusu girdiler için yapılan açıklamanın idare tarafından “Firmanız tarafından 17.002/P, 16.122/P-l iş kalemleri için sunmuş olduğunuz analiz incelendiğinde;

Açıklama istenen “04.042/06 - C 30/37 beton harcı hazır beton harçları (ts en 206-1)” analiz girdisi için 84,00 TL/m3, açıklama istenen “04.042/04 - C 20/25 beton harcı hazır beton harçları (ts en 206-1)” analiz girdisi için 80,00 TL/m3 fiyat verilmiştir. Verilen bu fiyatlar, rayiç bedellerinin altındadır. Firmanız bu fiyatları belgelemek üzere fiyat teklifleri ve fiyat tekliflerinin dayanağı olan 13.04.2017 tarihli 17 ve 16 sayılı satış tutarı tespit tutanaklarını (Ek- 0.6) sunmuştur.

Firmanız C 30/37 beton harcı ile C 20/25 beton harcını BATMAN İlinde yer alan Has Man Petrol Gıda Nak. İnş. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. firmasından alacağını fiyat teklifinde belirtmiştir.

Karayolları Teknik Şartnamesinin 308.07.04.01. Yaş Karışım Hazır Betonun Taşınması başlıklı kısmında “Katı kıvamdaki taze beton (Sİ) karıştırma donanımı olmayan araçlarla taşınabilir. Beton ile temas halinde olan taşıma yüzeyleri betonla reaksiyona girmemeli ve su kaybına neden olmamalıdır. Beton taşıma esnasında, güneş, yağış, rüzgar, toz gibi dış etkenlerden geçirimsiz örtüler ile kapatılarak korunmalıdır.

Katı kıvamlı beton dışındaki taze beton, kullanım yerine sadece karıştırma donanımı olan araçlarla veya transmikserlerle taşınabilir. Beton, şantiyedeki boşaltma işleminin hemen öncesinde, homojen duruma gelmesi için bir kez daha karıştırılmalıdır.

Karıştırma donanımı olan araçlarla veya transmikserlerle betonun boşaltma işlemi, çimento ile suyun ilk temasından itibaren 120 dakika sonunda (çimento ilk priz süresini geçmemesi kaydıyla) tamamlanmalıdır.

Herhangi bir karıştırma donanımı olmayan araçlarla taşınan katı kıvamdaki taze beton ise çimento ve suyun ilk temasından itibaren en fazla 45 dakika sonunda yerine boşaltılmalıdır.

Normal şartlar için verilmiş olan bu sürelerde, hava şartlarından veya kimyasal katkı kullanılmasından dolayı priz süresinin hızlanması veya gecikmesi dikkate alınmalıdır. ” İbaresi yer almaktadır.

İhale konusu işin yapılacağı kesim (Silifke-Mut) Ayr- Gülnar Yolu Km:0+000-50+384,03 arasıdır. Ayrıca ihale dokümanı kapsamında verilen itinerer de belirtildiği üzere çalışma yapılacak kesim Proje Başlangıç: Km:0+000 Proje Sonu: Km:50+384,03 olarak belirtilmiştir. Batman ilinden (Silifke-Mut) Ayrımı arası mesafe yaklaşık 800 km civarındadır. Çalışılacak kesim (Silifke-Mut) Ayrımından itibaren 50 km’lik bir mesafeyi kapsamaktadır ve yolun her kesiminde sanat yapısı mevcuttur.

Hazır beton harcının transmikserlerle ve BATMAN ilinden işin başına taşınacağı düşünüldüğünde çimentonun suyla ilk temasından kullanılacağı yere yerleştirilmeye başlanılmasına kadar geçecek sürenin (yaşanabilecek gecikmeler ve beklemeler haricinde bile) Karayolları Teknik Şartnamesinin 308.07.04.01. Yaş Karışım Hazır Betonun Taşınması başlıklı kısmında belirtilen 120 dakikalık süre içerisinde kalması teknik açıdan mümkün görünmemektedir.

Firmanız tarafından C 30/37 beton harcı ile C 20/25 beton harcına ilişkin sunulan fiyat tekliflerinin üzerinde “Teknik şartname hükümleri, birim fiyat tarifleri ve ihale dokümanında belirtilen hususlar çerçevesinde, K.D.V. hariç aşağıda cinsi ve miktarına yer verilen iş kalemlerine ait teklif fiyatımızdır. İş yerinde beton santralinin kurulumu firmamıza aittir. ” İbaresi yer almaktadır. Ancak beton üretiminde kullanılacak malzemelerin ne şekilde ve nereden temin edileceği, beton santralinin işin başına nereden ve nasıl getirileceği ayrıca hangi taş ocağına ne şartlarda kurulacağı, beton üretimi yapılacak taş ocağı ile döküm yapılacak yer arası ortalama taşıma mesafesinin ne olacağı hususları ve bu hususlara ilişkin giderleri gösterir herhangi bir bilgi ve belgeye aşırı düşük teklif savunmanız kapsamında yer verilmemiştir.

Ayrıca açıklama istenen “04.042/06 - C 30/37 beton harcı hazır beton harçları (ts en 206-1)” analiz girdisine ilişkin sunmuş olduğunuz fiyat teklifinin dayanağı olan 13.04.2017 tarihli 17 sayılı satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) incelendiğinde 2016/4 Geçici Vergi Beyanname Dönemi itibarıyla satışı yapılan C 30/37 beton miktarı 74 metreküp, açıklama istenen “04.042/04 - C 20/25 beton harcı hazır beton harçları (ts en 206-1)” analiz girdisine ilişkin sunmuş olduğunuz fiyat teklifinin dayanağı olan 13.04.2017 tarihli 16 sayılı satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) incelendiğinde 2016/4 Geçici Vergi Beyanname Dönemi itibarıyla satışı yapılan C 20/25 beton miktarı 66 metreküp iken,1 metreküp (17.002/P - Harçlı moloz taş inşaat) imalatı için gerekli olan “04.042/06 - C 30/37 beton harcı hazır beton harçları (ts en 206-1)” miktarı 0,33 metreküptür. Birim fiyat teklif cetvelinde yer verilen (17.002/P - Harçlı moloz taş inşaat) miktarı 54.288 metreküp bu iş için ihtiyaç olan C 30/37 beton harcı miktarı 0,33X54.288=17.915 metreküp, 1 metreküp (16.122/P-l - Hendeklerin beton ile kaplanması (Beton tesisi ile)) imalatı için gerekli olan “04.042/04 - C 20/25 beton harcı hazır beton harçları (ts en 206-1)” miktarı 1,00 metreküptür. Birim fiyat teklif cetvelinde yer verilen (16.122/P-l - Hendeklerin beton ile kaplanması (Beton tesisi ile)) miktarı 22.533 metreküp bu iş için ihtiyaç olan C 20/25 beton harcı miktarı 1,00X22.533=22.533 metreküp olup, toplamda söz konusu iş için minimum (17.915+22.533) 40.448 metreküp (C 20/25- C 30/37) betona ihtiyaç vardır.

Sonuç olarak betonun özelliğini kaybetmeden BATMAN ilinden işin başına taşınmasının mümkün olmadığı, iş yerinde beton santralinin kurulumuna ilişkin herhangi bir bilgi ve belgeye aşırı düşük savunmanız kapsamında yer verilmediği ve buna ilişkin oluşabilecek her türlü giderin fiyat teklifinde belirtilen tutara yansıtılmadığı ayrıca fiyat tekliflerinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarını belirleyen ve 2016/4 geçici vergi beyanname dönemi itibarıyla satışı yapılan toplam beton miktarı ile söz konusu işin yapımı sırasında ihtiyaç duyulan toplam beton miktarı arasındaki fark karşılaştırıldığında fiyat teklifini veren ilgili firmanın iş yerinde beton santralini kurup firmanıza fiyat tekliflerinde belirttiği tutar üzerinden beton temin edebilmesinin mümkün olmadığı ve … gerekçeleri birlikte düşünüldüğünde ihale komisyonumuzca aşırı düşük savunmanızın yeniden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.” gerekçeleriyle uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

İddia konusu iş kalemlerine ilişkin ihale dokümanı kapsamında verilen birim fiyat tariflerine bakıldığında,

16.122/P-1 poz numaralı “Hendeklerin beton ile kaplanması (Beton santrali ile)” iş kalemi için “Yatay, düşey, eğik düzlemlerde veya eğri yüzeylerde her derinlik ve genişlikte, her cins kalıp ve kaplama da kullanılarak, projesine göre ve KTŞ'nin ilgili kısmındaki esaslar ve şartlar dâhilinde, İdarece verilecek talimata uygun olarak, beton tesisi ile orta refüj, yarma hendekleri, kafa hendekleri, palye hendekleri, drenaj hendekleri ve bilumum hendeklerin, C20/25 hazır beton harcı ile kaplanması.

Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar:

Gerekli suyun ve onaylanmış dizaynına göre gereken her türlü beton katkı maddesinin beton tesisinde temini, her türlü taşıması, boşaltılması ve depolanması, her türlü agreganın (kum, çakıl, taş) ocaklardan çıkarılması, depolanması, taşın konkasöre verilecek boyutta kırılması, vasıtalara yüklenmesi, ocak konkasör arasında taşınması, boşaltılması, konkasöre verilmesi, kırılması, granülometrisine göre elenmesi, yıkanması, vasıtalara yüklenip beton tesisine taşınması, boşaltılması, çimentonun işbaşında temini, yapılacak laboratuvar deneyleri ve granülometrik analizlere göre istenilen mukavemeti temin edecek nispetlerde, ağırlık esasına göre, çimento, agrega, katkı maddesi ve su ile birlikte (en az 4 bölmeli agrega silosu, tartı üniteleri, cebri karıştırıcı ve diğer mekanik aksam ile çimento silolarını içeren) beton tesisinde karıştırılarak beton imali, taze betonun transmikserlere yüklenmesi ve döküm yerine taşınması, beton tulumbası veya seri asansör ile her derinlik ve yüksekliğe taşınarak yerine konulması, vibratör ile sıkıştırılması, vibratör iğnesinin giremediği yerlerin mala ve şişlerle şişlenmesi, beton yüzlerinin düzeltilmesi, betonun 1,5 metreden daha derin yerlere dökümünde betonun segragasyonuna mani olmak için gerekli boru veya altı kapaklı kovaların kullanılması, betonun sulanması, soğuktan, sıcaktan ve diğer dış tesirlerden korunması, imal edilen betonun projesinde veya Teknik Şartnamelerde istenilen mukavemette olup olmadığını anlamak üzere gerekli ve yeter sayıda deney için numune alınması, Yapı Denetim Görevlisi tarafından uygun görülen ahşap veya çelik kalıp ve kaplama malzemelerinin işbaşında temini, kalıbın ve bilumum takviyelerinin yapılması, her türlü kalıp iskelesinin temini, montajı, demontajı, priz müddetinin bitiminden sonra kalıp, kaplama vs.nin sökülmesi, beton yüzeylerinin Yapı Denetim Görevlisinin uygun gördüğü bir yöntemle ve malzeme ile tesviyesi, tanzimi ve tamiri, bu iş için gerekli her türlü malzemenin işbaşında temini, Yapı Denetim Görevlisinin tamiratını uygun görmediği yüzeysel bozukluklarda (segregasyon, kalıp açması vs.) betonun kırılması, kırılan beton artıklarının vasıtalara yüklenmesi, Yapı Denetim Görevlisinin uygun göreceği yere taşınması, boşaltılması, serilmesi, düzeltilmesi, kırılan betonun yerine yenisinin yapılması, beton dökülecek yerde su çıktığı veya bulunduğu takdirde, çimentonun yıkanmasına meydan vermeyecek şekilde el veya motopomplarla betonun su altında dökülen kısmında en son beton dökümünden sekiz saat sonrasına kadar bu suyun boşaltılması, betonun kürü, sertleşinceye kadar soğuktan ve sıcaktan korunması, derz ve mafsalların yapılması ve bunlara dolgu malzemesinin konulması, beton numuneleri üzerinde gerekli deneylerin ve inşaatta yükleme deneylerinin yapılması suretiyle beton dökülmesi, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma ve boşaltma, aşağıda “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için gerekli her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve edevat masrafları ile yüklenici kârı ve genel masraflar.

…

Ödeme :

Birim Fiyat Teklif Cetvelinde, Poz 16.122/P-1 ’deki “Hendeklerin beton ile kaplanması (Beton Santrali İle)” işi, yüklenici tarafından teklif edilen metreküp teklif birim fiyatı üzerinden yapılır.” tarifine,

17.002/P poz numaralı “Harçlı moloz taş inşaat” iş kalemi için “K.T.Ş.’nin ilgili kısımlarındaki esaslar ve şartlar dahilinde, ocak veya kazı sahalarından çıkarılan taş ile çimento harçlı temel ve elevasyonlarda harçlı moloz taş inşaat yapılması.

Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar:

Gerekli moloz taşın, ocaklardan veya kazı sahalarından çıkarılması, kumun; ocaklardan çıkarılması, elenmesi, yıkanması, kumun ve moloz taşın; vasıtalara yüklenmesi, işbaşına taşınması, boşaltılması, suyun; temini, vasıtalara yüklenmesi, işbaşına taşınması, boşaltılması, depolanması, moloz taşların; K.T.Ş.’nin 307. kısmındaki boyut ve şartlara uygun olarak hazırlanması, inşaat yerindeki her türlü yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımaların yapılması, şablon, çalışma sehpası ve malzeme indirme düzeni için gerekli malzemelerin temini, her türlü malzeme zayiatı, çimentonun işbaşında temini, istenen dozajda çimento harcının yapılması, şablon, çalışma sehpası ve malzeme indirme düzeninin yapılması, projesine göre kuruda ve su içinde duvarın örülmesi, duvar cephelerinin muntazam görünmesini sağlamak amacıyla yapılan işler, 450 dozlu harç ile K.T.Ş.’nin 307.04. kısmındaki esaslar ve şartlar dahilinde, gömme oluklu derz yapılması, priz müddetince duvarın sulanması suretiyle moloz taş inşaat yapılması, aşağıda “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için gerekli her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve edevat masrafları ile yüklenici kârı ve genel masraflar.

Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar:

Projesi gereği duvar üzerine yapılacak olan harpuşta betonu ile duvar altına veya duvar arasına yapılacak beton hatıl (demirli veya demirsiz) bedelleri.

Ölçü :

Moloz taş inşaatın, proje ebadı üzerinden hesaplanan metreküp cinsinden hacmidir.

Ödeme :

Birim Fiyat Teklif Cetvelinde, Poz 17.002/P’deki “Harçlı Moloz Taş İnşaat” işi, yüklenici tarafından teklif edilen metreküp teklif birim fiyatı üzerinden yapılır

Not: (1) Gerekli olan harç, beton santralinde imal edilerek transmikserle işbaşına nakledilirse, birim fiyatta herhangi bir değişiklik yapılmaz…” tarifine,

Karayolları Teknik Şartnamesi’nin “Yaş Karışım Hazır Betonun Taşınması” başlıklı 308.07.04.01’inci maddesinde ise “Katı kıvamdaki taze beton (SI) karıştırma donanımı olmayan araçlarla taşınabilir. Beton ile temas halinde olan taşıma yüzeyleri betonla reaksiyona girmemeli ve su kaybına neden olmamalıdır. Beton taşıma esnasında, güneş, yağış, rüzgâr, toz gibi dış etkenlerden geçirimsiz örtüler ile kapatılarak korunmalıdır.

Katı kıvamlı beton dışındaki taze beton, kullanım yerine sadece karıştırma donanımı olan araçlarla veya transmikserlerle taşınabilir. Beton, şantiyedeki boşaltma işleminin hemen öncesinde, homojen duruma gelmesi için bir kez daha karıştırılmalıdır.

Karıştırma donanımı olan araçlarla veya transmikserlerle betonun boşaltma işlemi, çimento ile suyun ilk temasından itibaren 120 dakika sonunda (çimento ilk priz süresini geçmemesi kaydıyla) tamamlanmalıdır.

Herhangi bir karıştırma donanımı olmayan araçlarla taşınan katı kıvamdaki taze beton ise çimento ve suyun ilk temasından itibaren en fazla 45 dakika sonunda yerine boşaltılmalıdır.

Normal şartlar için verilmiş olan bu sürelerde, hava şartlarından veya kimyasal katkı kullanılmasından dolayı priz süresinin hızlanması veya gecikmesi dikkate alınmalıdır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İlgili düzenleme uyarınca betonun boşaltma işleminin, karıştırma donanımı olan araçlarla veya transmikserlerle yapılması durumunda çimento ile suyun ilk temasından itibaren 120 dakikaya kadar (çimento ilk priz süresini geçmemesi kaydıyla) tamamlanması gerektiği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan söz konusu iş kalemlerine ilişkin birim fiyat tariflerinden hendeklerin beton ile kaplanmasında kullanılacak beton harcının beton santralinde imal edilmesinin zorunlu olduğu, harçlı moloz taş inşaat işlerinin yapılmasında ise kullanılacak beton harcının yüklenici tarafından beton santralinde imal edilebileceği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, bahse konu 04.042/06 poz numaralı C 30/37 beton harcı ile 04.042/04 poz numaralı C 20/25 beton harcı analiz girdileri için öngörülen gideri tevsik etmek üzere Has Man Petrol Gıda Nak. İnş. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nden alınan meslek mensubunca mevzuatta öngörülen beyana yer verilmek suretiyle kaşelenerek imzalanan 13.04.2017 tarihli iki adet fiyat teklifi ile fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden Ek.O-6 satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, 04.042/04 poz numaralı C 20/25 beton harcının m³ fiyatı için 80,00 TL, 04.042/06 poz numaralı C 30/37 beton harcının m³ fiyatı için 84,00 TL fiyat öngörüldüğü, ayrıca fiyat tekliflerinde “2017/69751 İhale Kayıt Numaralı (Silifke-Mut) Ayr- Gülnar Yolu Km:0+000-50+384,03 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Alttemel, Temel ve Sathi Kaplama) İşleri (İkmal) Yapım İşi ilgili teknik şartname hükümleri, birim fiyat tarifleri ve ihale dokümanında, belirtilen hususlar çerçevesinde KDV hariç aşağıda cinsi ve miktarına yer verilen iş kalemlerine ait teklif fiyatımızdır. İş yerinde beton santralinin kurulumu firmamıza aittir.” ifadesine yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan tespit ve açıklamalar doğrultusunda yapım işinde kullanılacak beton harcının niteliği gereği azami 1,5-2 saat süreyle teknik vasıflarını bozulmadan koruyabilen bir malzeme türü olduğu (TS EN 206 göre), bu itibarla beton harcının karıştırma donanımı olan araçlarla veya transmikserlerle boşaltma işleminin, çimento ile suyun ilk temasından itibaren 120 dakika sonuna kadar tamamlanması gerektiği, diğer taraftan söz konusu iş kalemlerine ilişkin birim fiyat tariflerinden beton harcının yüklenici tarafından beton santralinde imal edilebileceği dikkate alındığında ve anılan istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerinde yer verilen açıklamalarda işin yapılacağı yerde beton santrali kurulacağının ifade edildiği göz önünde bulundurulduğunda anılan istekli tarafından beton harcının proje mahallinde beton tesisi kurularak imal edileceği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesi uyarınca ise, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği, bu kapsamda üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifler ile de açıklama yapılabileceği, teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, fiyat teklifinin dayanağı olarak teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenleneceği, dolayısıyla mevzuat uyarınca fiyat teklifleri ile maliyetler veya satışlar üzerinden açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede anılan isteklinin açıklamaları incelendiğinde, fiyat tekliflerinde işin yapılacağı yerde kurulacak beton santrali kurulacağının belirtildiği, satışlar üzerinden açıklama yapılan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden Ek.O-6 satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, 04.042/04 poz numaralı C 20/25 beton harcının m³ fiyatı için 80,00 TL, 04.042/06 poz numaralı C 30/37 beton harcının m³ fiyatı için 84,00 TL fiyat öngörüldüğü tespit edilmiştir. Ancak açıklama kapsamında fiyat teklifine konu beton santralinin kurulumunu tevsik eder hiçbir bilgi ve belgeye yer verilmediği, ayrıca fiyat tekliflerine ilişkin tutanaklarda beton santrali kurulumunu oluşturan nakliye, malzeme, makine gibi maliyet bileşenlerinin de gösterilmediği görülmüştür. Piyasada normal şartlarda hazır beton satışının bu alanda faaliyet gösteren firmaların sabit kurulu tesislerinden yapıldığı, anılan fiyat tekliflerinde yer aldığı şekilde işin yapılacağı mahalde beton santralinin kurulmasına çok büyük altyapı işlerinde pek sık rastlanmadığı görülmekte olup zaten anılan istekli tarafından yapılan açıklama kapsamında da nakliye, malzeme, makine gibi maliyet bileşenlerini içerecek şekilde beton santralinin kurulumuna ilişkin değil, sadece C 20/25 ve C 30/37 beton harçlarının satışlarına ilişkin açıklama yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle bahse konu fiyat tekliflerinde söz konusu beton harcı malzemeleri için öngörülen birim teklif tutarlarının, önemli bir maliyet teşkil eden beton santrali kurulum ve nakli giderlerini de içerecek şekilde maliyetlere dair açıklanması gerektiği sonucuna varılmıştır. Zira işin gerçekleştirilmesi açısından beton santralinin kurulum maliyeti yanında çimento, agrega, katkı maddesi ve suyun birlikte beton tesisinde karıştırılarak beton imalinin yapılması ve taze betonun transmikserlere yüklenerek döküm yerine taşınmasının esas olduğu, ancak fiyat tekliflerinin söz konusu maliyet bileşenlerini de içerecek şekilde maliyetlere dayalı şekilde oluşturulmadığı, bu itibarla anılan istekli tarafından 04.042/06 poz numaralı C 30/37 beton harcı ile 04.042/04 poz numaralı C 20/25 beton harcı analiz girdileri için fiyat teklifleri ve satış tutarı tespit tutanakları ile yapılan açıklamaların yeterli ve kabul edilebilir nitelikte olmadığı anlaşılmıştır.

Nitekim idarenin açıklamayı uygun bulmama gerekçelerinden birini de beton üretiminde kullanılacak malzemelerin ne şekilde ve nereden temin edileceği, beton santralinin işin başına nereden ve nasıl getirileceği ayrıca hangi taş ocağına ne şartlarda kurulacağı, beton üretimi yapılacak taş ocağı ile döküm yapılacak yer arası ortalama taşıma mesafesinin ne olacağı hususları ve bu hususlara ilişkin giderleri gösterir herhangi bir bilgi ve belgeye yer verilmemiş olması hususunun oluşturduğu görülmüştür.

Açıklanan hususlar ve tespitler doğrultusunda C 30/37 ve C 20/25 beton harcı için yapılan açıklamanın uygun olmadığı, bu itibarla anılan isteklinin açıklamasının idarece uygun görülmeyerek değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan idarece, anılan istekli tarafından fiyat teklifleri ile birlikte sunulan satış tutarı tespit tutanaklarında yer verilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarını belirleyen ve satışı yapılan toplam beton miktarı ile söz konusu işin yapımı sırasında ihtiyaç duyulan toplam beton miktarı arasındaki farkın karşılaştırılması neticesinde fiyat teklifini veren ilgili firmanın iş yerinde beton santralini kurup fiyat tekliflerinde belirttiği tutar üzerinden beton temin edebilmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmelerinde de bulunulduğu görülmüştür.

Mevzuat uyarınca satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek-O.6) fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği, buradaki temel amacın fiyat teklifindeki satış konusu malzeme için öngörülen birim fiyatın doğru bir şekilde tevsik edildiğini ve birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre meslek mensubunca düzenlenerek onaylanan satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını tespit etmek olduğu, ayrıca mevzuat açısından satış tutarı tespit tutanaklarında belirtilen satış konusu mal miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olmaması gerektiği yönünde bir zorunluluk bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi