KİK Kararı: 2017/UY.II-2354 (25 Ağustos 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/042
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 25.08.2017
Karar No : 2017/UY.II-2354

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Çakırlar İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.-Mimarnet İnş. Mimarlık müh. Mak. Tur. ve Yapı Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

Mebusevleri Mah. Süslü Sok. No: 1/2Anadolu Meydanı Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sinop Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı,

Korucuk Köyü Kiranlar Mevkii 57010 SİNOP

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/212447 İhale Kayıt Numaralı “Sinop Üniversitesi Spor Tesisleri Tribün İnşaatı Yapımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sinop Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 30.05.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sinop Üniversitesi Spor Tesisleri Tribün İnşaatı Yapımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Çakırlar İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.-Mimarner İnş. Mimarlık Müh. Mak. Tur. ve Yapı Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 23.06.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.07.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.07.2017 tarih ve 38918 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.07.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1738 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine aykırı olduğu, şöyle ki;

1. Malzeme girdilerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin mükellef ve meslek mensubu tarafından imzalanmadığı, meslek mensubunun iletişim bilgilerinin yer almadığı, meslek mensubu tarafından kaşelenmediği veya mühürlenmediği, söz konusu fiyat tekliflerinde yer alması gereken anılan Tebliğ’de belirtilen ibarenin yazılmadığı ya da eksik yazıldığı, ayrıca malzeme girdilerine ilişkin fiyat tekliflerindeki fiyatların maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyetin altında olduğu ya da satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olduğu, malzeme girdilerine yönelik alınan fiyat tekliflerindeki fiyatların meslek mensubu tarafından düzenlenen maliyet tespit tutanakları (Ek-O5) ile satış tutarı tespit tutanakları (Ek-O6) istenip incelendiğinde, söz konusu tutanakların her sayfasının, fiyat teklifi alınan mükellef ile meslek mensubu tarafından eksik imzalandığı, anılan tutanakların son vergi beyanname dönemine veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi gerekirken belirtilen dönemlere yönelik düzenlenmediği, tutanaklarda söz konusu dönemlerin belirtilmediği, anılan tutanaklarda idarenin adı, ihale kayıt numarası, ihale tarihi ve isteklinin adının eksiksiz yazılması gerekirken bahse konu hususlara ait eksikliklerin bulunduğu, ayrıca söz konusu tutanakların düzenlenebilmesi için, meslek mensubunun oda faaliyet belgesi geçerlik süresinin adı geçen tutanakların ve fiyat tekliflerinin düzenlendiği tarih itibari ile dolmamış olması gerekirken bahsi geçen tutanakları düzenleyen meslek mensubunun oda faaliyet belgesi geçerlik süresinin anılan tutanakların ve fiyat teklifinin düzenlendiği tarih itibari ile süresinin dolduğu,

2. Açıklama istenen iş kalemlerine yönelik aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulan analizlerde, yardımcı ve alt analizlerde yer alan işçilik, malzeme, makine ve teçhizat girdilerine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış birim fiyatların kullanılması nedeniyle, söz konusu girdilerin poz numaralarını belirtmek suretiyle liste halinde sunulması gerekirken listenin verilmediği ve adı geçen girdilere ilişkin olarak anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen belgelerin sunulmadığı,

3. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen işlerde, idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının bire bir örtüşmesi beklenmemekle birlikte aradaki metraj farkının makul düzeyde olması, düşük düzeyde metrajlar kullanılarak oluşturulan teklif tutarının işin yapılabilirliğini menfi düzeyde etkilememesi gerektiğinden; ihale konusu işin anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği dikkate alındığında, imalat miktarlarının ihale dokümanı içerisinde isteklilere verilmemesi nedeniyle ihaleye katılan istekliler tarafından miktar tespitinin proje ve mahal listeleri üzerinden hesaplanması gerektiğinden ve isteklilerce belirlenen miktarların ise idarenin belirlediği miktarlar ile birebir örtüşmesi beklenmeyeceğinden söz konusu farklılıkların makul kabul edilebilecek bir oranda olması yanında açıklama istenen iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının ihaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı ve kendileri lehine fiyat avantajı sağlayıp sağlamadığı hususunun dikkate alınması gerektiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenen iş kalemlerine ilişkin belirlenen metraj miktarlarının idare tarafından belirlenen metraj miktarlarından daha az belirlendiği, söz konusu metraj miktarlarındaki farkın ayrı ayrı bulunması gerektiği, bulunan farkın anılan iş kalemlerine ilişkin bahse konu isteklinin hesap cetvelinde belirtilen iş kalemlerinin fiyatları ile çarpılarak fark bedeli tutarının belirlenmesi ve söz konusu istekli tarafından tespit edilen miktarların idarenin belirlemiş olduğu miktarlardan daha düşük olarak belirlemek suretiyle kendisi lehine bir fiyat avantajı sağladığının tespit edilmesi halinde, aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken, bu incelemeler ve hesaplamalar yapılmaksızın aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmasının mevzuata uygun olmadığı,

4. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan hesap cetvelindeki açıklama istenen iş kalemlerinin belirlenmiş fiyatları ile açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin olarak düzenlenen analizlerde belirlenen fiyatların aynı olması gerekirken aynı olmamasının mevzuata uygun olmadığı,

5. Açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin sunulan analizlerde, yardımcı ve alt analizlerde yer alan işçilik, malzeme, makine ve teçhizat girdi miktarlarının, söz konusu iş kalemlerine yönelik idare tarafından ihale öncesi hazırlanan analizlerde, yardımcı ve alt analizlerde yer alan işçilik, malzeme, makine ve teçhizat girdi miktarlarından daha düşük olduğu,

6. Açıklama istenen iş kalemlerine yönelik düzenlenen analizlerde, yardımcı ve alt analizlerde açıklama istenilmeyecek analiz girdi ve miktarlarına yer verilmesi gerekirken yer verilmemesinin mevzuata aykırı olduğu,

7. Açıklaması kapsamında sunulan iş kalemlerinin birçoğu için nakliye hesabının yapılmadığı, yapılan nakliye hesaplarında ise nakliye mesafelerinin yanlış belirlendiği, nakliye hesaplamalarına ilişkin herhangi bir analiz girdisine yer verilmemesinin ve nakliye hesaplamalarına yönelik analiz sunulmamasının mevzuata uygun olmadığı,

8. Elektrik ve mekanik tesisat iş kalemlerinin malzeme ve montaj bedelinin anılan Tebliğ uyarınca ayrıştırılarak ayrı ayrı gösterilmesi gerekirken ayrı ayrı ayrıştırılarak gösterilmediği, özel tesisat iş kalemlerine ilişkin sunulan fiyat tekliflerinde de bu ayrıştırmanın yapılmadığı, bu çerçevede inşaat iş kalemleri dışında yer alan sıhhı tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemlerine ilişkin analiz sunulmaması durumunda, bu iş kalemlerine ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması gerektiği, ancak mevcut durumda her ne kadar fiyat teklifinde her türlü malzeme, işçilik, yerinde montaj işleri ve şantiye nakliyesinin dahil edildiği belirtilmekle birlikte, montaj ve malzeme bedellerinin ayrı ayrı gösterilmediği,

9. Açıklama istenen iş kalemlerine yönelik analizlerde, yardımcı ve alt analizlerde yer alan işçilik ücretlerinin ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmaması gerekirken saatlik asgari ücretin altında olduğu,

10. Açıklama istenen iş kalemlerine yönelik analizlerde, yardımcı ve alt analizlerde yer alan akaryakıt girdi fiyatlarının, il bazındaki EPDK tarafından günlük yayımlanan akaryakıt girdi fiyatlarının altında olduğu,

11. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından düzenlenen hesap cetvelinde, aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeyen iş kalemlerinin veya iş gruplarının (nakliye dahil) tamamı için herhangi bir bedelin gösterilmemiş olmasının mevzuata uygun olmadığı,

12. Açıklama istenen iş kalemlerine yönelik düzenlenen hesap cetvelinde, miktarların ve fiyatların çarpımında ve toplamlarında aritmetik hata yapılmış olması ve yapılmış olan bu aritmetik hata ile anılan isteklinin kendisine fiyat avantajı sağlamış olmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

… 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir…

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir…” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede, idare tarafından hesaplanan 7.916.793,58 TL aşırı düşük teklif sınır değerin altında teklif veren ve teklifi geçerli olan Acd Müh. Mim. Dan. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.den yazılı olarak aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük teklif isteme yazısının ekinde açıklanması istenilen iş kalemleri, açıklanması istenilmeyen analiz girdilerinin belirtildiği, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunarak ihalenin üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise başvuru sahibi istekli Çakırlar İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti., Mimarnet İnş. Mim. Müh. Mak. Tur. ve Yap. Dan. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan belgelerin incelenmesi neticesinde; anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenen 43 iş kaleminden 8 iş kalemine yönelik olarak fiyat teklifi sunduğu, söz konusu fiyat tekliflerine ilişkin iddia kapsamında yapılan incelemede;

Çatı-1 poz numaralı “Çelik Konstrüksiyon İmalat ve Montaj Yapılması” iş kalemine ilişkin olarak sunulan fiyat teklifinde SMMM Ali Olgun’un iletişim bilgilerini içeren kaşesinin ve imzasının, ayrıca firmanın kaşesinin ve imzasının yer aldığı, sunulan fiyat teklifinde “Birim satış tutarının mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’nin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı,

Özel-2 poz numaralı “Membran Çatı Kaplaması Yapılması” iş kalemine ilişkin analizde yer alan “Pvc membran kaplama malzemesi” girdisine dair sunulan fiyat teklifinde SMMM Bayram Aydoğan’ın iletişim bilgilerini içeren kaşesinin ve imzasının, ayrıca firmanın kaşesinin ve imzasının yer aldığı, sunulan fiyat teklifinde “Birim satış tutarının mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı,

Özel-1 poz numaralı “Alüminyum Giydirme Cephe Yapılması (Reflekte Camlar Dahil)” iş kalemine ilişkin analizde yer alan “Alüminyum Giydirme Cephe Yapımı (Reflekte Camlar Dahil)” girdisine dair sunulan fiyat teklifinde SMMM Burhan Şevik’in iletişim bilgilerini içeren kaşesinin ve imzasının, ayrıca firmanın kaşesinin ve imzasının yer aldığı, sunulan fiyat teklifinde “Birim satış tutarının mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı,

Özel-10, Özel-7, Özel-4, Elk-Data-5 ve Öz-1 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak malzeme veya malzeme ve montaj birlikte olmak üzere ayrı ayrı sunulan fiyat tekliflerinde SMMM Hakan Tokkamış’ın iletişim bilgilerini içeren kaşesinin ve imzasının, ayrıca firmanın kaşesinin ve imzasının yer aldığı, sunulan fiyat tekliflerinde “Birim satış tutarının mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80 inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı görülmüştür.

Bu kapsamda, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan açıklama uyarınca yukarıda belirtilen fiyat tekliflerinde anılan Tebliğ’de söz konusu fiyat tekliflerine yazılması gereken ibarenin birebir uyumlu olmadığı, şöyle ki “tarih” ve “sayı” kısmının doldurulmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin anılan Tebliğ açıklaması uyarınca yukarıda yer verilen gerekçe ile uygun olmadığı anlaşılmış olup, söz konusu fiyat tekliflerine yönelik maliyet tespit tutanakları (Ek-O.5) ile satış tutarı tespit tutanakları (Ek-O.6)na yönelik iddialarına ilişkin olarak anılan tutanakların idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği, bahsi geçen fiyat tekliflerinin anılan Tebliğ açıklamasına uygun olmadığı dikkate alındığında tereddüt oluşturacak bir durumun olmadığı ve söz konusu tutanakların gerekli görülmesi halinde isteneceği göz önünde bulundurulduğunda söz konusu iddialarının incelenmesine gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır…” açıklaması yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenen 35 iş kalemine ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşunun adının belirtilmesi suretiyle birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklaması kapsamında sunduğu, söz konusu liste üzerinden yapılan incelemede;

35 iş kalemi içerisinde yer alan 32 iş kalemine yönelik olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2017 birim fiyatlarının kar ve genel gider içermeyen birim fiyatları üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturdukları, 1 iş kalemine yönelik ise Karayolları Genel Müdürlüğünün 2017 birim fiyatlarının kar ve genel gider içermeyen birim fiyatları üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturdukları, ancak anılan listede söz konusu Bakanlığın birim fiyatlarının kullanıldığı belirtilmiş olmakla birlikte Y.23.176 poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak birim fiyat öngörmediği, Y.23.011 poz numaralı iş kalemine yönelik olarak kullanılan birim fiyatın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2017 birim fiyatının kar ve genel gider içermeyen birim fiyatının altında olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenen 35 iş kalemine ilişkin kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklaması kapsamında sunduğu, bu doğrultuda söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, anılan isteklinin analiz düzenlemesi zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen belgeleri sunmasına da gerek bulunmadığının anılan Tebliğ’de açıklandığı, ancak adı geçen listede yer alan Y.23.176 poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak birim fiyat öngörmediği, Y.23.011 poz numaralı iş kalemine yönelik olarak kullanılan birim fiyatın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2017 birim fiyatının kar ve genel gider içermeyen birim fiyatının altında olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale edilen işlerde idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının bire bir örtüşmesi beklenmemekle birlikte aradaki metraj farkının makul düzeyde olması gerekmektedir. Şikâyete konu ihalenin anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapıldığı hususu dikkate alındığında, imalat miktarlarının ihale dokumanı içerisinde isteklilere verilememesi dolayısıyla isteklilerce miktar tespitinin proje, pursantaj listeleri ve mahal listeleri üzerinden hesaplanması gerektiğinden ve isteklilerce belirlenen miktarların ise idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenemeyeceğinden söz konusu farklılıkların makul kabul edilebilecek bir oranda olması gerekmekte ise de açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının ihaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı bu durumda da kendileri lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususunun da dikkate alınması gerekmektedir.

Netice itibariyle, idarece açıklama istenilen 43 iş kalemi üzerinden ihale üzerinde bırakılan istekli Acd Müh. Mim. Dan. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen hesap cetvelindeki tüm iş kalemlerinin miktarlarının idarenin miktarları ile farkının söz konusu istekli tarafından teklif edilen birim fiyatlarla çarpımı sonucunda oluşan istekli lehine toplam fark tutarının 101.489,63 TL olduğu, söz konusu tutarın anılan isteklinin teklifine eklendiğinde ihaleye katılan diğer isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe yol açmadığı anlaşıldığından anılan istekli tarafından hesaplanan miktarların idarece belirlenen miktarlara göre farklılığının isteklinin açıklamasının değerlendirme dışı bırakılmasına neden oluşturamayacağı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdarece aşırı düşük teklif açıklaması istenen 43 iş kaleminden 8 iş kalemine yönelik olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından analiz sunulduğu, söz konusu kalemlere ilişkin analizlerde yer alan birim fiyatlar ile hesap cetvelinde yer alan birim fiyatların aynı olduğu, bu itibarla söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 ve 12’nci iddialarına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi istekli tarafından 23.06.2017 tarihinde idareye yapılan şikâyet dilekçesinde “…aşırı düşük teklif sorgulaması kabul edilen firmanın hesap cetvelinin maliyet tablosuna uygun olmadığı, hesap cetvelindeki miktarları gerçeği yansıtmadığı, maliyet açıklamasında sunulan proformalar piyasa şartlarına uygun olmadığıdır…” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

İdare tarafından söz konusu şikâyete ilişkin verilen 03.07.2017 tarihli cevap yazısında; ihale üzerinde bırakılan istekli Acd Müh. Mim. Dan. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerin bir kısmında Çevre ve Şehircilik Bakanlığının analiz ve birim fiyatlarından yararlanıldığı, bir kısmında ise fiyat teklifinin sunulduğu, bu çerçevede anılan Bakanlığın analiz ve birim fiyatlarından yararlanılarak hazırlanmış olan iş kalemlerine bakıldığında, iş kalemi girdilerinin ve miktarlarının Bakanlığın yayımladığı analizlerdeki girdi miktarlarından düşük olmadığı, bahsi geçen girdilere ait birim fiyatların bir kısmının Bakanlığın yayımlamış olduğu birim fiyatlar ile uyumlu olduğu, ayrıca aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerin ve proforma faturaların uygun ve geçerli olduğu, bu itibarla ihale komisyonunca yapılan işlemlerde mevzuata aykırı bir durum tespit edilmediği açıklamalarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin anılan iddialarına idareye yapılan şikâyet başvurusunda yer verilmediği görülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü yer almakta olup anılan hüküm uyarınca söz konusu iddiaların 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca şekil yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli Acd Müh. Mim. Dan. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi