KİK Kararı: 2017/UY.II-2167 (9 Ağustos 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/039
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 09.08.2017
Karar No : 2017/UY.II-2167 Mahkeme Kararını Göster

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: Osman DURU, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Biberci İnş. Nak. Pet. San. Tic. Ltd. Şti - Mau Yapı İnş. A.Ş. İş Ortaklığı,

Öğretmenlerevi Mah. Larende Cad. No: 21 Meram/KONYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 13. Bölge Müdürlüğü,

Fabrikalar Mah. Gazi Bul. 07090 Kepez/ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/119800 İhale Kayıt Numaralı “(Antalya-Manavgat) Ayr - (Başlar-İbradı) Ayr- 3 Bl Hd Yolu (Km: 0+000 - 16+000) Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve BSK Üstyapı Yapım İşleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 13. Bölge Müdürlüğü tarafından 27.04.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Antalya-Manavgat) Ayr - (Başlar-İbradı) Ayr- 3 Blhd Yolu (Km: 0+000 - 16+000) Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Bsk Üstyapı Yapım İşleri” ihalesine ilişkin olarak Biberci İnş. Nak. Pet. San. Tic. Ltd. Şti. - Mau Yapı İnş. A.Ş. İş Ortaklığının 23.06.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.07.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.07.2017 tarih ve 39346 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.07.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1754 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdare tarafından analizlerde yer alması gerekli tüm analiz girdilerinin girdi tanımının, biriminin, miktarının ve formülünün net bir şekilde ortaya koyularak açıklama istenilen veya istenilmeyen analiz girdilerinin oluşturulması gerektiği, iş kalemini oluşturan her bir malzeme, işçilik, makine ve nakliyenin birer temel analiz girdisi olduğu ve herhangi bir analizin değerlendirilmesinin bu temel analiz girdilerine göre yapılması gerektiği, kendilerince Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri doğrultusunda açıklama yapıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında temel analiz girdilerinin belirlenerek anılan Tebliğ’e göre açıklama istenilen ve istenilmemesi gereken analiz girdilerinin tespit edildiği, bu doğrultuda kendilerince yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında bazı analiz girdilerinin kâr ve genel gider hariç analiz toplam tutarının %3 ünün altında kalması nedeniyle de tutarlarının 0,01 TL olarak belirlendiği,

2. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5 ve 45.1.6’ncı maddelerinde belirtilen listenin sunulmamasının idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilme gerekçesi olarak belirtildiği ancak her bir iş kalemi için analiz oluşturulması nedeniyle belirtilen listenin sunulmasının mevzuat açısından zorunlu olmadığı, bu nedenle anılan hususun mevzuata aykırılık teşkil etmediği,

3. İş Ortaklıkları tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan muvafakatnamenin ekindeki itinererde taş ocağına ait mesafe bilgisinin belirtildiği ancak teyit edici bilgi ve belgenin idare tarafından yeterli görülmediği, ayrıca taş ocağının II-A grubu olduğuna dair belgeler yer almakla birlikte Karayolları Teknik Şartnamesi’ne uygun olduğuna dair herhangi bir tevsik edici belgenin sunulmadığı gerekçeleriyle aşırı düşük teklif açıklamasının reddedildiği ancak ocak sahiplerinden alınan yazı ve belgelerin analizlerde kullanılan taşıma mesafelerini belirtmek amacıyla sunulduğu, idareye sunulan bilgi ve belgelerin fazlasıyla yeterli olduğu, ayrıca taş ocağının Karayolları Teknik Şartnamesi’ne uygun olduğuna dair belge sunulmasının sözleşmenin yürütülmesi aşamasına ilişkin olduğu, bu nedenle istenilen Şartname’ye uygunluğuna dair belgelerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmasının mevzuat açısından gerekli olmadığı,

4. İdare tarafından, taş ocağına ilişkin tevsik edici belge olarak, ÇED belgesi ve ocak ruhsatının aşırı düşük teklif açıklamasında sunulmadığının iddia edildiği, fakat sunulan belgelerin yeterli olduğu ve istenmesi halinde tüm belgelerin Maden İşleri Genel Müdürlüğü ile Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden sorgulanabileceği, ilgili firmaya ait tüm bilgi ve belgelerin sunulmasının mümkün olamayacağı, ayrıca idare tarafından söz konusu eksikliğin Tebliğ’in hangi düzenlemesine aykırı bulunduğunun belirtilmediği, kaldı ki henüz istekli sıfatını haiz olan iş ortaklığının, herhangi bir taş ocağına ait izin, ruhsat veya farklı bir belge sunmak zorunda olmadığı,

5. İş Ortaklıkları tarafından demir fiyatına ilişkin alınan fiyat teklifini onaylayan firma ile satıcı firmanın aynı grup şirketi olduğu, sunulan fiyat teklifinin Tebliğ’de yer alan açıklamalara uygun olduğu, aşırı düşük teklif savunmalarındaki demir için alınan fiyat teklifleri ile ilgili yanlış ya da eksik herhangi bir bilginin bulunmadığı, eğer idarece görülen çelişki ya da eksik bir bilgi var ise tutanakların yetkili meslek mensubundan talep edilebileceği ve gerekli değerlendirmenin yapılabileceği,

6. İş Ortaklıkları tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında teklif birim fiyat listesi olarak sunulan 7, 8 ve 9’uncu sayfalarda yer alan ve 0,01 TL olarak fiyatlandırılan pozlara ait dayanak teşkil edecek bilgi ve belge sunulmamasının aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilme gerekçesi olarak belirtildiği ancak söz konusu girdilerin işçilik, makine, malzeme gibi analiz girdilerinden oluştuğu, idare tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri doğrultusunda açıklama istenilen iş kalemlerinin temel analiz girdilerine kadar ayrıştırılmadığı, bu nedenle idare tarafından hazırlanan analizlerin anılan Tebliğ’in ilgili maddelerine uygun olarak hazırlanmadığı, kendilerince Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri doğrultusunda işlem yapıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında temel analiz girdilerinin belirlenerek anılan Tebliğ’e göre liste halinde açıklama istenilmesi ve istenilmemesi gereken analiz girdilerinin tespit edildiği, bu doğrultuda açıklama istenilmemesi gereken analiz girdilerine ilişkin listedeki girdilerin tutarlarının 0,01 TL olarak belirlendiği ve bu hususların aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilme gerekçesi olamayacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır...” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

Örnek:

Yaklaşık maliyeti 100.000 TL olan bir ihalede; ihale komisyonu, (38.1) maddesine göre idarece oluşturulan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ni kullanarak yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 den küçük olan (0,6888) 8, 9 ve 10 nolu iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan 4 nolu iş kalemi/grubunu açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları olarak belirleyecektir.

Sıralı iş kalemleri/grupları listesi

İş kalemi/

grubu No

İş kalemi/

grubu adı

Tutarı

Tutar/YM

Kümülatif toplam

8

…….

32.000

0,3200

0,3200

9

…….

20.000

0,2000

0,5200

10

…….

16.880

0,1688

0,6888

4

…….

15.000

0,1500

0,8388

6

…….

9.600

0,0960

0,9348

7

…….

2.400

0,0240

0,9588

3

…….

2.250

0,0225

0,9813

5

…….

1.000

0,0100

0,9913

2

…….

750

0,0075

0,9988

1

…….

120

0,0012

1,0000

TOPLAM

100.000

100,0000

Sorgulama yapılacak olan “4” nolu iş kalemi/grubunun kar ve genel gider hariç birim fiyatının18,49 TL olduğu varsayıldığında, ihale komisyonu tarafından, tutarı 18,49 TL’nin % 3’ü olan (18,49x0,03=0,55) 0,55 TL’ye eşit veya altında kalan analiz girdileri “vida ve plastik dupel, agraf 12 cm, agraf vidası, derz bandı, ses yalıtım bandı, borazan vida, derz dolgu alçısı harcı” olarak tespit edilecektir.

Ancak söz konusu girdilerin tutarları toplamı olan 2,81 TL’nin, 4 nolu iş kaleminin kar ve genel gider hariç analiz toplamının (birim fiyatının) % 15’i olan (18,49x0,15=2,77) 2,77 TL’den fazla olması nedeniyle sıralı analiz girdileri tablosuna göre 2,77 TL’lik tutarın aşılmasına neden olan “vida ve plastik dubel” açıklama yapılması gerekli olmayan analiz girdileri içinden çıkarılacak ve “agraf 12 cm, agraf vidası, derz bandı, ses yalıtım bandı, borazan vida, derz dolgu alçısı harcı” açıklama yapılmasına gerek olmayan analiz girdileri olarak ihale komisyonunca tespit edilecektir.

İş kalemi / grubu analizi

İş kalemi / grubu

No: 4

Yangına dayanıklı alçı duvar levhaları ile metal iskeletli giydirme duvar yapılması (………… Duvar Levhası ile)

Ölçü Birimi

m2

Poz No

Girdiler

Ö Br.

Miktarı

B.Fiyatı

Tutarı*

……

Vida ve plastik dubel

Ad

XXX

XXX

0,54

…..

Levha xx mm (yangına dayanıklı)

m2

XXX

XXX

5,00

…..

Tc 60 Profilli-0,6mm

m

XXX

XXX

3,50

…..

TU 28 Profilli-0,5 mm

m

XXX

XXX

0,80

…..

Agraf 12 cm

Ad

XXX

XXX

0,51

…..

Agraf vidası

Kt

XXX

XXX

0,31

…..

Derz Bandı (Cam el.)

m

XXX

XXX

0,34

…..

Ses yalıtım bandı 5 cm

m

XXX

XXX

0,33

…..

Borazan vida

Kt

XXX

XXX

0,35

…..

Derz dolgu alçısı harcı

m3

XXX

XXX

0,43

…..

Düz İşçi(taş.)

Sa

XXX

XXX

0,68

…..

Alçı levha ustası

Sa

XXX

XXX

3,25

…..

Alçı levha usta yar.

Sa

XXX

XXX

2,45

Kar ve genel giderler hariç toplam

18,49

Kar ve genel giderler (% 25)

4,62

TOPLAM TUTAR

23,11

Sıralı analiz girdileri tablosu

Girdiler

Ö.B

Miktarı

B. Fiyatı

Tutarı

Kümülatif Toplam

Agraf vidası

Kt

XXX

XXX

0,31

0,31

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Ses yalıtım bandı 5 cm

m

XXX

XXX

0,33

0,64

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Derz Bandı (Cam el.)

m

XXX

XXX

0,34

0,98

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Borazan vida

Kt

XXX

XXX

0,35

1,33

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Derz dolgu alçısı harcı

m3

XXX

XXX

0,43

1,76

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Agraf 12 cm

Ad

XXX

XXX

0,51

2,27

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Vida ve plastik dubel

Ad

XXX

XXX

0,54

2,81

Düz İşçi(taş.)

Sa

XXX

XXX

0,68

TU 28 Profilli-0,5 mm

m

XXX

XXX

0,80

Alçı levha usta yar.

Sa

XXX

XXX

2,45

Alçı levha ustası

Sa

XXX

XXX

3,25

Tc 60 Profilli-0,6mm

m

XXX

XXX

3,50

Levha xx mm (yangına dayanıklı)

m2

XXX

XXX

5,00

(NOT = Örnekteki iş kalemine ait analizdeki girdiler ve tutarları gerçek verileri yansıtmamaktadır, (45.1.2.1) ve (45.1.2.2) maddesi için oluşturulmuş sayısal örnektir.)

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

...

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

...

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

...

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

...

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13.Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

...

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

...

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Ocakların Temini” başlıklı 33.1’inci maddesinde “Bu işte kullanılacak olan malzeme ocakları ve depo yerleri müteahhit firma tarafından temin edilecektir. Ayrıca bu yörede idare adına hammadde izin belgesi bulunan ariyet ve taş ocaklarının kullanılması halinde sözleşmenin 33.28 ve 33.29 maddesinde belirtilen işlemler yüklenici tarafından yapılacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Tasarı’nın “ÇED Uygulamaları” başlıklı 33.28’inci maddesinde “Yüklenici, ÇED Raporu / Proje Tanıtım Dosyası, Doğaya Yeniden Kazandırma Planı, Çevre Yönetim Planı, Rehabilitasyon Projesi ile Toprak Koruma Projesinde yer alan hususlara ve taahhütlere uygun olarak çalışacaktır.

Yüklenici, Çevre Kanununa istinaden hazırlanan mevzuat ve ilgili diğer mevzuatlar çerçevesinde ilgili kurum - kuruluşlardan gerekli izinleri alacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden itirazen şikâyete konu ihalenin, “(Antalya-Manavgat) Ayr - (Başlar-İbradı) Ayr - 3 Blhd Yolu (Km: 0+000 - 16+000) Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve BSK Üstyapı Yapım İşleri” işi olduğu, ihaleye otuz bir istekli tarafından teklif verildiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde 18.05.2017 tarihinde onaylanan ihale komisyon kararıyla başvuru sahibi Biberci İnş. Nak. Pet. San. Tic. Ltd. Şti - Mau Yapı İnş. A.Ş. İş Ortaklığı özel ortağı tarafından sunulan iş denetleme belgesinin adına düzenlendiği kişinin 2531 sayılı Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkında Kanun’un ilgili hükümleri doğrultusunda görev yapma yasağı kapsamında olduğu gerekçesiyle anılan İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi İş Ortaklığının 29.05.2017 tarihli şikâyet başvurusu üzerine düzeltici işlem tesis edildiği ve 13.06.2017 tarihli ihale komisyonu kararı alınarak teklifinin değerlendirmeye alındığı, idarece hesaplanan sınır değerin altındaki teklif sahibi olmaları nedeniyle başvuru sahibi İş Ortaklığı da dahil olmak üzere üç istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunulduğu, bir isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle, başvuru sahibi İş Ortaklığı da dahil olmak üzere diğer iki isteklinin ise sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olarak hazırlanmadığı gerekçesiyle idarece tekliflerinin reddedildiği, Çağlar Yol Yapı San. ve Tic. A.Ş. - Aydın İnş. Taah. Tic. A.Ş. İş Ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi olarak, Özcoşkun Yapı Mim. San. ve Tic. A.Ş.- Kartal Yol Yapı İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen 31.05.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında birim fiyat teklif cetvelinde yer alan kalemlerden “BTBA/20” poz numaralı “20 Cm Kalınlıkta, Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile Astarsız Temel Üzerine 1 m2 Bitümlü Sıcak Karışım Yapılması (8 cm Bitümlü Sıcak Temel Tabakası (Tip-A), 7 Cm Asfalt Betonu Binder ve Modifiye Edilmiş Bitümle 5 cm Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yapılması) (İdare Malı Bitümle) (Herşey Dahil)” iş kalemi, “KGM/16.132/K/H/A” poz numaralı “Kutu Menfezlerde Kuruda veya Suda Demirli Beton (C30/37 Hazır Beton Harcı İle)” iş kalemi, “KGM/17.002/K/H/A” poz numaralı “Moloz Taş İnşaat (Hazır Beton Harcı ile) (HERŞEY DAHİL)” iş kalemi, “KGM/2200/A” poz numaralı “Her Cins ve Klastaki Zeminde Yarma ve Yan Ariyet Kazılarının Yapılması, Dolgu veya Depoya Nakli (Herşey Dahil)” iş kalemi, “KGM/23.015/K/A” poz numaralı “Betonarme için Her Çapta Nervürlü Çeliğin Temini, Yüklenmesi, Taşınması, Boşaltılması, İstifi ve İşçiliği (Herşey Dahil)” iş kalemi ile “KGM/6100/3/A” poz numaralı “Plentmiks Alttemel ve Plentmiks Temel Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile) (Herşey Dahil)” iş kaleminin yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan ve sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemi/grubu olarak belirtildiği görülmüştür.

Ayrıca 31.05.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde açıklanması istenilen iş kalemlerine ait sıralı analiz girdileri tablosunun başvuru sahibi İş Ortaklığına gönderildiği ve anılan tablodaki analiz girdilerinin karşısına o analiz girdisi için açıklama istenilip istenilmeyeceğin belirtildiği görülmüştür.

Bununla birlikte, 31.05.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında “... iş kalemlerine ait analizlerinize dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerden; ... malzeme ocaklarına ait ocak ruhsatları ve bunlarla birlikte işletme ruhsatı, işletme izin belgesi, işyeri açma ruhsatları ve ÇED raporlarının ve yardımcı analizler gibi belgelerin mevzuat çerçevesinde ilgili kaşeli ve imzalı olarak ihale komisyonumuza teslim edilmesi gerekmektedir” ifadelerine yer verildiği de tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından 31.05.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısı ve eklerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak düzenlendiği ve mevzuata uygun bir şekilde düzenlenerek yeniden aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesine ilişkin olarak 06.06.2017 tarihinde idare kayıtlarına alınan bir dilekçe ile başvuruda bulunulduğu görülmüştür. İdare tarafından ise 06.06.2017 tarihli yazı ile “Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4. maddesi (“….Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.”) çerçevesinde 31.05.2017 tarihli yazımız ekinde; açıklanması istenilen 6 adet iş kalemi listesi, bu 6 adet iş kalemine ait analiz formatı (bu format dahilinde açıklanması istenilen ve istenilmeyen girdiler, miktarları ve birimleri belirtilmiştir), açıklama istenilen ve açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesi tarafınıza tebliğ edilmiştir. 6 adet iş kalemine ait analiz formatında görüleceği üzere açıklaması istenilen ve istenilmeyen girdiler belirlenmiş olup, tanımları, cins ve miktarları belirtilmiştir. Dolayısıyla bu iddianız yerinde görülmemiştir.

Bir diğer iddianıza ilişkin olarak; iş kalemlerinden biri olan KGM/16.132/K/H/A pozunda birim fiyat tarifi ile analiz formatında bir uyumsuzluk olduğu dile getirilmektedir. Buradaki iddia tariflerle ilgili olup, esas alınması gereken tarafınıza tebliğ edilen analiz formatı çerçevesinde açıklama yapmanızdır. Bu şekilde dikkate alınması uygun olacaktır.

Ayrıca; 31.05.2017 tarihinde tekliflerine açıklama yapılması ile ilgili yazımız içeriğinde talep edilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek-O.5, Ek-O.6) ve malzeme ocaklarına ait ocak ruhsatları ve bunlarla birlikte işletme ruhsatı, işletme izin belgesi, işyeri açma ruhsatları ve ÇED raporlarının ve yardımcı analizler gibi belgelerin talep edilmemesi gerektiği dile getirmektesiniz. Oysa ki; işin ana kalemlerine ve kapsadığı alana bakıldığında, açıklanması istenilen iş kalemlerinin en önemli bileşenlerden birinin işin bünyesinde kullanılması öngörülen hammadde yani malzeme ocaklarıdır. Bu konunun açıklanmaya muhtaç olduğu aşikardır. Bu kapsamda talebiniz uygun görülmemiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13 maddesinin”45.1.13.(Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 17.md.;Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 29.md.) Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

...

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.” ve ayrıca idarenin mevzuat çerçevesinde bilgi ve belge talep edebilme hükmü kapsamında fiyat teklifinin dayanağı olan bir belgenin idaremizce talebi söz konusudur. Açıklamalarınızın bu çerçevede dikkate alınması gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği ve şikâyet başvurusunun reddedildiği görülmüştür.

31.05.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ve eki belgeler incelendiğinde, idare tarafından tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden BTBA/20, KGM/16.132/K/H/A, KGM/17.002/K/H/A, KGM/2200/A, KGM/23.015/K/A ve KGM/6100/3/A iş kalemlerinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri olarak belirlendiği, sorgulanacak iş kalemlerinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlardan oluşturulmak suretiyle paçal iş kalemi olarak hazırlandığı, iş kalemlerinin bu nedenle niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemleri olmadığı, paçal iş kalemlerini oluşturan analiz girdilerinin gerçekte birer iş kalemi olması nedeniyle alt analizlerinin olduğu, söz konusu iş kalemlerinin temel girdilerine kadar ayrıştırılmadıkları, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirlenmesinde sorgulamaya tabi tutulan paçal iş kalemlerinin analizinde yer alan iş kalemlerine ait tutarların dikkate alındığı, bu nedenle sorgulamaya tabi tutulan paçal iş kalemlerine ilişkin analizlerin Kamu İhale Genel Tebliği’nde açıkça belirtildiği üzere “ayrıntılı analiz” niteliği taşımadığı ve idarece “sıralı analiz girdileri tablosu”nun ve açıklama istenilen/istenilmeyen analiz girdilerinin anılan Tebliğ’e uygun olarak belirlenmediği anlaşılmıştır.

Öte yandan, Sözleşme Tasarısı’nın 33.1’inci maddesinde “Bu işte kullanılacak olan malzeme ocakları ve depo yerleri müteahhit firma tarafından temin edilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı ve 31.05.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında malzeme ocaklarına ait işyeri açma ruhsatı ile ÇED raporlarının aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerce sunulması gerektiğinin belirtildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde idarelerin teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyebilmesine imkân sağlandığı ve mevzuatta söz konusu belgelerin istenmemesi gerektiğine yönelik bir hüküm olmamasının yanında bu belgelerin idarece aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşeni olarak istendiği göz önünde bulundurulduğunda, sınır değer altında teklif veren istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında malzeme ocaklarına ilişkin olarak idarece istenilen bilgi veya belgelerin sunulması gerekmektedir.

Başvuru sahibi İş Ortaklığınca yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında malzeme ocaklarına ilişkin olarak idarece istenilen ÇED raporunun sunulmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunda da söz konusu belgenin sunulduğunun iddia edilmediği görülmüş olup, başvuru sahibi İş Ortaklığınca yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının bu gerekçeyle reddedilmesinin yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Bu çerçevede, her ne kadar sorgulamaya tabi tutulan paçal iş kalemlerine ilişkin analizlerin idarece Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak belirlenmediği anlaşılmış olmakla birlikte başvuru sahibi İş Ortaklığınca aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşeni olarak istenilen malzeme ocaklarına ilişkin bilgi veya belgelerin sunulmadığı ve başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının bu gerekçeyle reddedilmesinin yerinde olduğu sonucuna ulaşıldığından idare tarafından sorgulamaya tabi tutulan paçal iş kalemlerine ilişkin analizlerin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak belirlenmemesinin başvuru sahibi İş Ortaklığı açısından ihalenin sonuçlandırılmasında etkili olmadığı, dolayısıyla bu aşamada düzeltici işlem tesis edilmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi