Toprak İşleri İhalelerinde Aşırı Düşük Teklif Reddedildi

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/038
Gündem No : 58
Karar Tarihi : 02.08.2017
Karar No : 2017/UY.II-2104

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: Osman DURU, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Ilgaz Ticaret Sanayi Koll. Şti. - Sait Ilgaz ve Ortakları - Ilgazlar İnşaat Tic. ve San. A.Ş. Ortak Girişimi,

Hoşdere Cad. No:199/6 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü Keşif ve Şartname Şubesi Müdürlüğü,

İsmet İnönü Bulvarı No: 14 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2010/32383 İhale Kayıt Numaralı “Sivrihisar-Emirdağ Ayr. Yolunun Km:72+180-88+000 ve Emirdağ-Çifteler Yolunun Km:53+900-80+240 Kesimlerinde Yaptırılacak "Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Plent-Miks Alttemel, Plent-Miks Temel, Bsk. Kap. İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü Keşif ve Şartname Şubesi Müdürlüğü tarafından 11.05.2010 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sivrihisar-Emirdağ Ayr. Yolunun Km:72+180-88+000 ve Emirdağ-Çifteler Yolunun Km:53+900-80+240 Kesimlerinde Yaptırılacak "Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Plent-Miks Alttemel, Plent-Miks Temel, Bsk. Kap. İşi” ihalesine ilişkin olarak Ilgaz Ticaret Sanayi Koll. Şti. - Sait Ilgaz ve Ortakları - Ilgazlar İnşaat Tic. ve San. A.Ş. Ortak Girişiminin 29.11.2010 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.12.2010 tarih ve 52901 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. 23.06.2017 tarihli ve 2017/M.K-263 sayılı Kurul kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2010/3938-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece yeterli görülmemesi gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması üzerine idareye yaptıkları şikâyet başvurularının, idarece şikâyet başvurularının süresi içerisinde yapılmadığı ve aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi hükümlerine uygun olarak değerlendirildiği gerekçesiyle reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu ayrıca, 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olarak, idarece şikâyet başvuruları üzerine gerekçeli bir karar alınmadığı ve idarece İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 12’nci maddesinde yer alan hükmün de yerine getirilmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde, “2.1. İhale konusu işin;

a)Adı: Sivrihisar-Emirdağ Ayr. yolunun Km: 72+180 — 88+000 ve Emirdağ-Çifteler yolunun Km: 53+900 — 80+240 kesimlerinin yapım işi

b)Yatırım proje no’su/kodu: 1992E040980- 1986E040380 - 1973E040980

c)Miktarı (fiziki) ve türü: Birim Fiyat Teklif Cetvelinde nev 'i ve miktarları belirtilen

“Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Plentmiks Alttemel, Plentmiks Temel, Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama v.s. ” işleridir.

ç)Yapılacağı yer: Sivrihisar-Emirdağ Ayr. yolunun Km: 72+180 - 88+000 ve Emirdağ-Çifteler yolunun Km: 53+900 - 80+240 kesimleri” düzenlemesi,

Anılan Şartname’ nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “1.İhale komisyonu, verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

33.2.İhale komisyonu tarafından;

a)Yapım yönteminin ekonomik olması,

b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen işin özgünlüğü, hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak, Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen kriterler çerçevesinde aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

33.3.İhale komisyonu tarafından, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde,, sınır değer ve sorgulama kriterleri ya da ortalamalara ilişkin olarak Kurum tarafından belirlenen kriterler esas alınacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Birim fiyat teklif alınmak suretiyle 11.05.2010 tarihinde gerçekleştirilen ihalede 42 adet ihale dokümanı satın alındığı ve ihaleye 22 isteklinin katıldığı, 02.07.2010 tarihinde alınan ilk ihale komisyon kararı ile başvuru sahibi Ilgaz Ticaret Sanayi Koll. Şti. - Sait Ilgaz ve Ortakları - Ilgazlar İnşaat Tic. ve San. A.Ş. Ortak Girişimine ait teklifin iş deneyiminin uygun bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, sınır değerin altında kalan Açılım İnş. Ltd. Şti., Farsel İnş. A.Ş.,Taşyapı İnş. A.Ş., Açık İnş. Ltd. Şti., Özdoğanlar İnş. A.Ş.- Koçoğlu İnş. A.Ş. İş Ortaklığı, Burkay İnş. Ltd. Şti.ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verildiği, anılan isteklilerden Taşyapı İnş. A.Ş., Açık İnş. Ltd. Şti.ne ait teklifin aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı gerekçesiyle, Açılım İnş. Ltd. Şti., Farsel İnş. A.Ş., Açık İnş. Ltd. Şti., Özdoğanlar İnş. A.Ş. - Koçoğlu İnş. A.Ş. İş Ortaklığı ve Burkay İnş. Ltd. Şti.ne ait tekliflerin aşırı düşük açıklamaları uygun bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin Nur-Soy İnş. A.Ş. - Ayhanlar Yol A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, söz konusu karara karşı başvuru sahibi tarafından yapılan itirazen şikâyet üzerine 20.09.2010 tarihli ve 2010/UY.II-2797 sayılı Kurul kararı ile “…Ilgaz Ticaret Sanayi Koll. Şti. - Sait Ilgaz ve Ortakları - Ilgazlar İnşaat Tic. ve San. A.Ş. Ortak Girişimi ve Ören Yapı Ltd. Şti. & Yüngül İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın tekliflerinin değerlendirilmeye alınması…” yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği,

Söz konusu Kurul Kararına istinaden, 11.10.2010 tarihli ihale komisyonu kararı ile 33.686.455,75 TL olarak yeniden hesaplanan sınır değerin altındaki başvuru sahibi istekli hakkında aşırı düşük sorgulaması yapılmasına karar verildiği, anılan istekliye gönderilen 13.10.2010 tarihli yazı ile “İdari Şartnamenin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 33.maddesinin;

-33.1. bendi gereğince, “Birim Fiyat Teklif Cetvelinde yer alan SE-06, SE-11, SE-25, SE-30, SE-32,SE-33, SE-46 ve SE-50” Poz No.lu iş kalemlerine ait fiyat analizleri ile ilgili,

-33.2. bendi gereğince,

“(a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

(b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar

(c) Teklif edilen işin özgünlüğü” hususlarında” bilgi ve belgelere dayalı olarak yapacağınız yazılı açıklamalarının 19.10.2010 tarihine kadar sunulmasının istenildiği,

01.11.2010 tarihli ihale komisyonu kararı ile Ilgaz Ticaret Sanayi Koll. Şti. - Sait Ilgaz ve Ortakları - Ilgazlar İnşaat Tic. ve San. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının “-SE-06,SE-11, SE-25, SE-30, SE-32 ve SE-33 Poz No.lu iş kalemleri için;

a-1) Yonca Tic. San. Koll. Şti. tarafından verilen fiyatların ilgili iş kalemleri ile ilgili “teklif” olduğu açık olarak belirtilmemiş, aksine “ortalama birim maliyet” olduğu belirtilmiştir.

Bu durumda, Tebliğin 45.1.6(b) maddesine uygun bir “fiyat teklifi” sunulmadığı,

a-2- (a-1)’deki kabul edilmesi mümkün olmayan “Teklif’lerin maliyet tespit raporu onay tarihinin bulunmadığı ve “Ortalama birim maliyet” bildiren firmanın üretici olması nedeni ile birim maliyet cetvelinin son geçici vergi beyanname dönemine ait olması gerekirken, bu durumun belli olmadığı,

b-1) Koçkaya İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. tarafından verilen fiyatların “Bilgi amaçlı olduğu, firmalarını bağlayıcı olmadığı, fiyat ve teklif anlamı taşımamakta olduğu” belirtildiğinden, bu durum da, Tebliğin 45.1.6(b) maddesine uygun bir fiyat teklifi sunulmadığı ve firmanın üretici olması nedeni ile birim maliyet cetvelinin son geçici vergi beyanname dönemine ait olması gerekirken bu durumun da belli olmadığı,

b-2)Makine ve Ekipman Tespit Tutanağı’nda tarih bulunmadığı, kendi malı olarak gösterilen “Alferder- Eisenwerke” Marka Plentin kapasitesinin belli olmadığı, bu durumun ihale ilanının 4.3.3.maddesi ve İdari Şartnamenin 7.5.3.maddesinde belirtilen yüklenicinin kendi malı olacak plentin 160 ton/saat kapasiteli olması şartını sağlamadığı,…” gerekçelerine dayalı olarak uygun bulunmadığı ve ihalenin Nur-Soy İnş. A.Ş.- Ayhanlar Yol A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, anılan karara karşı başvuru sahibi tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, 30.12.2010 tarihli ve 2010/UY.II-4026 sayılı Kurul kararı ile “Başvurunun reddine” karar verildiği, 30.12.2010 tarihli ve 2010/UY.II-4026 sayılı Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Ilgaz Ticaret Sanayi Koll. Şti. - Sait Ilgaz ve Ortakları - Ilgazlar İnşaat Tic. ve San. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından açılan davada, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 08.05.2017 tarihli ve E:2011/4627, K: 2017/1411 sayılı kararında “…başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki mahkeme kararında hukukî isabet bulunmamaktadır…” şeklindeki gerekçe ile mahkeme kararının bozulmasına karar verildiği, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 08.05.2017 tarihli ve E:2011/4627, K: 2017/1411 sayılı kararının gereğini yerine getirmek üzere Kamu İhale Kurulu tarafından alınan 23.06.2017 tarihli ve 2017/MK-263 sayılı kararı ile“1- 30.12.2010 tarih ve 2010/UY.II-4026 sayılı Kurul kararının başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunmamasının ve şikayet başvurularının süre yönünden reddedilmesinin yerinde olmadığı şeklindeki iddialarına yönelik kısmının iptaline, 2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin anılan iddialarına ilişkin olarak esasın incelenmesine,” karar verildiği tespit edilmiştir.

İhale ilanın yayımlandığı tarih itibariyle yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Yönetmelik’in zikredilen maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutulacağı; idarelerce aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanan düzenlemelerin esas alınacağı anlaşılmaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinde“…ç) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli,
Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler,

istenir. Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur.

d) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine kadar olan ihalelerde; (ç) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen belgeler, isteklilerden sadece tekliflerinin aşırı düşük bulunması durumunda istenir.” hükmü bulunmaktadır.

Diğer taraftan, ihale ilanın yayımlandığı tarih itibariyle yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38’inci maddesinde“…38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

Örneğin; isteklinin, “basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatını (2009 B.F: 101,34 TL) teklif etmesi, “basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için ise, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının (2009 B.F: 107,50 TL), kar ve genel gider hariç tutarına, (107,5/1,25=86,00 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 101,48 TL (86,00 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde belirtmesi durumunda; bu iki iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Ancak aynı örneğe göre, basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton iş kalemi için 86,00 TL’nin altında veya 107,50 TL’nin üzerinde teklif verilmesi durumunda söz konusu iş kalemi için idarece istenen formata uygun analizin sunulması gereklidir

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

…

16.002

Basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

101,34

…

16.003

Basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

107,50

86,00

15,48

101,48

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği şekliyle listede belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur…

…38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır…” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Tebliğ maddesinden, isteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; Tebliğ’de belirtilen şekilde listeyle açıklama yapmaları halinde, analiz düzenleme zorunluluğunun bulunmadığı; kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden istekliler ile analizlerde, o dönemde Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak tevsik edici belge sunmalarına gerek olmadığı anlaşılmaktadır.

Söz konusu Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesinde, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamalarda, teklifleri ekinde sundukları analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacakları belirtilmekte olup; devamındaki alt maddelerde; “45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.” açıklaması yer almaktadır.

İhale ilanın yayımlandığı tarih itibariyle yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen maddesindeki açıklamalardan; isteklilerce belgelere dayanılmaksızın yapılacak aşırı düşük teklif açıklamaların ihale komisyonları tarafından kabul edilmeyerek söz konusu tekliflerin reddedileceği; bu çerçevede, isteklilerce yapılan açıklamalarda tebliğ açıklamasında detaylı bir şekilde anlatılan hususlara riayet edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İdarece başvuru sahibinden aşırı düşük teklif sorgulaması istenen iş kalemleri ihale dokümanında“SE-06 Her derinlikte, her cins ve klastaki zeminde kuruda veya suda her türlü sanat yapısı kazısı, taşınması ve kullanılması (köprü temel kazıları hariç)

SE-11 Dolgu altında ocak taşından makine ile istifsiz taş dolgu yapılması

SE-25 Uygun granülometreye sahip kum, çakıl veya kırmataş malzeme ile sanat yapıları ve köprü temel tabanına, beton yol ve kretuvar altlarına, drenaj hendekleri ile her türlü büz ve menfez yanlarına kum şilte, filtre tabakası, veya dolgu yapılması

SE-30 Prefabrik beton parke imali, taşınması ve yerine döşenmesi (8 cm kalınlığında)

SE-32 Plent-miks alttemel yapılması(kırılmış ocak taşı ile)

SE-33 Plent-miks temel yapılması(kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)

SE-46 Otokorkuluk takozu (L=480 MM) ile ara bağlantı parçasının yapılması (RAL-RG 620)

SE-50 Otokorkuluk dikmesi montajı (Sigma veya IPE 100 Profilden )(RAL-RG 620)” şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda, Tebliğin 45.1.6(b) maddesine uygun bir “fiyat teklifi” sunulmadığı,

01.11.2010 tarihli ihale komisyonu kararında yer verilen başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeme gerekçelerine ilişkin olarak, başvuru sahibi tarafından ortaya konulan iddialar ve sunulan açıklamaların incelenmesi neticesinde,

SE-06, SE-11, SE-25, SE-30, SE-32 ve SE-33 Poz Nolu iş kalemleri için sunulan analiz ve yardımcı analizlerde, idarece hazırlanan birim fiyat tariflerinde yer verileceği anlaşılan bazı girdilerin bulunmadığı,

Örneğin, SE-06 poz nolu “Her derinlikte, her cins ve klastaki zeminde kuruda veya suda her türlü sanat yapısı kazısı, taşınması ve kullanılması (köprü temel kazıları hariç)” iş kalemine ilişkin ekskavatör, düz işçi ve kazı malzemesi nakli giderleri için 3,50 TL (kâr hariç) bedel içeren bir analizin düzenlendiği, sunulan bu analizde “malzeme- dâhildir” şeklinde bir ifade bulunduğu, ancak malzeme içeriği, miktarı ve birim fiyatı kısmının boş bırakıldığı, anılan iş kaleminde malzeme için bedel öngörülmediği,

İdarece hazırlanan birim fiyat tarifinden ise bu iş kalemi içeriğinde bazı makine, malzeme, alet ve edevat (kompressör, her cins kaplama, pamplanj veya keson malzeme vs.) kullanılacağının anlaşıldığı,

SE-11 Poz nolu “Dolgu altında ocak taşından makine ile istifsiz taş dolgu yapılması” iş kalemine ilişkin El ile veya kompresörle ocaktan taş hazırlanması, traktör-buldozer, ekskavatör ve ocak malzemesinin dolgu yerine nakli giderleri için 6,89 TL (kâr hariç) bedel içeren bir analizin düzenlendiği, sunulan bu analizde “işçilik- dâhildir” şeklinde bir ifade bulunduğu, ancak miktarı ve birim fiyatı kısmının boş bırakıldığı, anılan iş kaleminde işçilik için bedel öngörülmediği,

İdarece hazırlanan birim fiyat tarifinden ise bu iş kalemi içeriğinde işçilik giderine yer verildiği,

SE-25 poz nolu “ Uygun granülometreye sahip kum, çakıl veya kırmataş malzeme ile sanat yapıları ve köprü temel tabanına, beton yol ve kretuvar altlarına, drenaj hendekleri ile her türlü büz ve menfez yanlarına kum şilte, filtre tabakası, veya dolgu yapılması” işine ilişkin analizde “makine- dâhildir” şeklinde bir ifade bulunduğu, ancak miktarı ve birim fiyatı kısmının boş bırakıldığı, anılan iş kaleminde makine, malzeme, alet ve edevat için bedel öngörülmediği,

İdarece hazırlanan birim fiyat tarifinden ise bu iş kalemi içeriğinde bazı makine, malzeme, alet ve edevat kullanılacağının anlaşıldığı,

(SE-30, SE-32, SE-33 nolu iş kalemlerinde de benzer eksikliklerin bulunduğu)

Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yukarıda yer verilen iş kalemlerinin tevsiki amacıyla, Yonca İnş. Taah. Tur. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından Ilgaz Ticaret Sanayi Koll. Şti. - Sait Ilgaz ve Ortakları - Ilgazlar İnşaat Tic. ve San. A.Ş. Ortak Girişimi adına 09.04.2010 tarihli olarak düzenlenen belgenin sunulduğu, sunulan belge içeriğinde “Her cins zeminde kuru veya sulu ortamda sanat yapılarının kazılarının yapılması ve ortalama 500 mt’ ye kadar taşınmaları dâhil genel gider ve kar hariç ortalama birim maliyetimiz 3,50 TL/m3” örnek ifadesinde olduğu gibi 6 iş kalemine ait ortalama birim maliyetlere yer verildiği, söz konusu belge iş kalemlerinin Yonca İnş. Taah. Tur. Tic. San. Ltd. Şti.ne ortalama maliyetini gösterir belge olup, Ilgaz Ticaret Sanayi Koll. Şti. - Sait Ilgaz ve Ortakları - Ilgazlar İnşaat Tic. ve San. A.Ş. Ortak Girişimine yönelik anılan malzeme ve hizmetin belirtilen bedelle yapılmasının taahhüt edildiğine ilişkin herhangi bir ifade içermemesi nedeniyle fiyat teklifi niteliği taşımadığı,

Koçkaya İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. tarafından Ilgaz Ticaret Sanayi Koll. Şti. - Sait Ilgaz ve Ortakları - Ilgazlar İnşaat Tic. ve San. A.Ş. Ortak Girişimi adına 08.04.2010 tarihli olarak düzenlenen belgenin sunulduğu, sunulan belgenin sonunda “İş bu yazımız bilgi amaçlı olup firmamızı bağlayıcı olmayıp fiyat ve teklifi anlamı taşımamaktadır.” ifadesine yer verildiği, söz konusu belgenin Koçkaya İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. tarafından bilgi amaçlı düzenlendiği açıkça ortaya konulmuş olup, Ilgaz Ticaret Sanayi Koll. Şti. - Sait Ilgaz ve Ortakları - Ilgazlar İnşaat Tic. ve San. A.Ş. Ortak Girişimine yönelik bir fiyat teklifi niteliği taşımadığı

Bu minvalde yukarıda yer verilen her iki belgenin de, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6.(b) bendi kapsamında düzenlenen bir fiyat teklifi olarak değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla ihale komisyonu tarafından başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının bu gerekçeler doğrultusunda uygun bulunmaması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı,

Yonca İnş. Taah. Tur. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından Ilgaz Ticaret Sanayi Koll. Şti. - Sait Ilgaz ve Ortakları - Ilgazlar İnşaat Tic. ve San. A.Ş. Ortak Girişimi adına 09.04.2010 tarihli olarak düzenlenen belge ekinde, SMMM İsmail Kalkan tarafından düzenlenen maliyet tespit tutanağının sunulduğu, sunulan bu tespit tutanağı 6 iş kalemine ilişkin malzeme, işçilik makine gideri ve toplam tutarlarını içerecek şekilde düzenlenerek, meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı ancak söz konusu maliyet tespit tutanağında herhangi bir tarih bilgisine ve vergi beyanname dönemi bilgisine yer verilmediği, Koçkaya İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. tarafından Ilgaz Ticaret Sanayi Koll. Şti. - Sait Ilgaz ve Ortakları - Ilgazlar İnşaat Tic. ve San. A.Ş. Ortak Girişimi adına 08.04.2010 tarihli olarak düzenlenen belge ekinde, SMMM Serdar Uygunkan tarafından düzenlenen 08.04.2010 tarihli maliyet tespit raporu sunulduğu, sunulan bu tespit raporu 3 iş kalemine ilişkin malzeme, işçilik makine gideri ve toplam tutarlarını içerecek şekilde düzenlenerek, meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı ancak vergi beyanname dönemi bilgisine yer verilmediği,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6 ncı maddesinin (b) bendi gereğince, isteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat teklifleri sunulmuşsa, fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanunu’na göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunluluğunun düzenlendiği, her ne kadar (b) bendinde maliyet tespit raporunun son geçici vergi beyanname dönemine ait olması gerektiğine ilişkin bir açıklamaya yer verilmemişse de maddenin bütününden, isteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması durumunda maliyet tespit raporunun ihale tarihi dikkate alınarak belirlenen son geçici vergi beyanname dönemine ait olması gerektiği, bu minvalde, ihale komisyonunca vergi beyanname dönemi bilgisine yer verilmeksizin sunulan SMMM İsmail Alkan tarafından düzenlenen maliyet tespit tutanağı ve vergi beyanname dönemi bilgisine yer verilmeksizin sunulan SMMM Serdar Uygunkan tarafından düzenlenen maliyet tespit raporunun mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı,

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde, ihale komisyonu tarafından aşırı düşük tekliflerin belirlenmesinin ardından, aşırı düşük teklif olarak belirlenen bu isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili açıklama isteneceğinin düzenlendiği, aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasının teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin fiyat tevsikine yönelik olduğu, önemli maliyet bileşenlerine ilişkin olmayan ve fiyat tevsikine yönelik hususları içermeyen unsurların aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında değerlendirilemeyeceği,

İdari Şartname’nin 7.5.6’ncı maddesinde, 1 adet sıcak karışım plenti’nin (160 ton/saat kapasiteli) yüklenicinin kendi malı olmasının öngörüldüğü, aynı Şartname maddesinde, yüklenicinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan tesis makine, teçhizat ve ekipmana ait belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerektiğinin düzenlendiği, bu düzenlemelerden 1 adet sıcak karışım plentinin yüklenicinin kendi malı olduğuna ve teknik kriterlerinin tevsikine yönelik belgelerin yeterlik değerlendirmesi aşamasında incelenecek hususlar olup aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında değerlendirilmesinin uygun olmadığı, bu minvalde başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının “Makine ve Ekipman Tespit Tutanağı’nda tarih bulunmadığı, kendi malı olarak gösterilen “Alferder- Eisenwerke” Marka Plentin kapasitesinin belli olmadığı” gerekçeleri doğrultusunda uygun bulunmaması işleminin mevzuata uygun olmadığı,

Tüm bu değerlendirmeler ışığında, yukarıda yer verilen gerekçelerle aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı tespitine ulaşılan başvuru sahibi istekliye ait teklifin idarece reddedilmesi işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2017/UY.II-2104 (2 Ağustos 2017)

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin