Mimarlık Fakültesi Yapım İşi İhalesinde Teknik Yeterlik İtirazı Reddedildi

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/037
Gündem No : 84
Karar Tarihi : 26.07.2017
Karar No : 2017/UY.II-2044

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Hatipoğlu Taahhüt Yapı İnşaat Nakliyat Ticaret Anonim Şirketi,

Nailbey Mahallesi Yeşildere Sokak Kalelioğlu Apt. No: 19/6 ELAZIĞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İskenderun Teknik Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı,

Meydan Mah. 510 Sokak No: 36 31200 İskenderun/HATAY

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/111875 İhale Kayıt Numaralı “Mimarlık Fakültesi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İskenderun Teknik Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 07.04.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Mimarlık Fakültesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Hatipoğlu Taahhüt Yapı İnşaat Nakliyat Ticaret Anonim Şirketinin 03.05.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.05.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.05.2017 tarih ve 28958 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.05.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1284 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale uhdesinde bırakılan istekli (Acerler İnş. Taah. Mad. Müh. Nakl. ve Sarrafiye Tic. Ltd. Şti.) ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin (Bil-Gü İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.) tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, şöyle ki;

a) Tüzel kişiliğin ortaklarına ve tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlilerine yönelik son durumu gösterir Ticaret Sicili Gazetesi ve/veya belgelerin sunulmadığı,

b) Teklif zarfının kapatılan yerinin şirketi temsile yetkili olarak gösterilen ve belgeleri sunulan kişi tarafından imzalanmadığı,

c) Teklif dosyası kapsamında sunulan banka referans mektubunun ilk ilan tarihinden önce düzenlendiği,

d) İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde istenen bilançoya ilişkin kriterlerin sağlanmadığı, sunulan bilançolarda yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmediği, söz konusu kriterlerin tevsikini gösterir belgelerin eksik sunulduğu, bahsi geçen belgelerin serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylanmış asıllarının sunulması gerekmesine rağmen fotokopilerinin sunulduğu, bilanço bilgileri tablosunun sunulmadığı,

e) İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde istenen iş hacmine yönelik kriterlerin karşılanmadığı, söz konusu belgelerin serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesi tarafından onaylanmış asıllarının sunulması gerekmesine rağmen fotokopilerinin sunulduğu,

f) İş deneyiminin tevsiki için sunulan belgenin ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan bir işe ait olmadığı, İdari Şartname’nin 7.5’inci maddesinde istenen asgari iş deneyim oranını karşılamadığı, ayrıca söz konusu belgelerde ihale konusu iş veya benzer işe ait olmayan işlerin bulunduğu,

Anılan istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, bu sebeple tekliflerinin reddedilmesi gerektiği, şöyle ki;

a) Açıklama istenen iş kalemlerine yönelik analiz ve alt analizlerde yer alan işçilik, malzeme, makine ve teçhizat girdi miktarlarının, idarece belirlenen analiz ve alt analiz girdi miktarlarından daha düşük olduğu,

b) Söz konusu analiz girdilerine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiçlerin kullanılmış olmasına rağmen bahsi geçen rayiçlerin poz numaraları belirtilmek suretiyle liste halinde sunulmadığı, bu hususlara ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde yer verilen belgelerin sunulmadığı,

c) Malzeme girdilerine yönelik üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri üzerine meslek mensubu ibaresinin eksik yazıldığı veya söz konusu belgeler üzerinde bu ibarelerin hiç mevcut olmadığı, ayrıca bu belgelerde ilgili meslek mensubu onayının (iletişim bilgilerini gösteren meslek mensubu kaşesi, imza) da bulunmadığı, bahsi geçen fiyat tekliflerinde öngörülen fiyatların, meslek mensubu tarafından düzenlenen maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının veya satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olduğu, bu tutanakların, fiyat teklifi alınan mükellef ile meslek mensubu tarafından imzalanmadığı, ihale tarihi esas alındığında anılan tutanakların son geçici vergi beyanname dönemine veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği, ayrıca bu dönemlerin belgelerde belirtilmediği, söz konusu tutanaklarda idare adının, ihale kayıt numarasının, ihale tarihinin ve isteklinin adının tam olarak yazılmadığı, meslek mensubuna ait oda faaliyet belgesinin geçerlik süresinin, fiyat teklifi ile tutanakların düzenlendiği tarih itibarıyla dolduğu, fiyat teklifi veren firmaların Teknik Şartname’deki özelliklere uygun üretim ve mal alım-satımı yapan firmalar olmadığı,

d) Anılan istekliler tarafından düzenlenen hesap cetvelindeki iş kalemlerinin miktarları ile idarenin miktarları arasındaki fark sebebiyle kendilerine avantaj sağladığı,

e) Açıklama istenen iş kalemlerinden bir kısmı için kullanılan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatlara, kendileri tarafından belirlenen kâr ve genel giderin ilave edilmemesi sebebiyle, müteahhit kârı ve genel gider içeren Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2017 yılı birim fiyatlarına eşit veya bu fiyatların üzerinde olmasının mümkün olmadığı,

f) Açıklama kapsamında sunulan hesap cetvelindeki fiyatlar ile açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin düzenlenen analizlerdeki fiyatların birbirleri ile uyumlu olmadığı, ölçü birimleri ile ölçü miktarları ve tariflerinin, kullanılan pozlardaki ölçü birimleri ile tezatlık oluşturduğu, analiz girdi miktarlarının virgülden sonra en yakın iki ondalık rakama yuvarlandığı, analizlerdeki birim fiyatlar ile fiyat teklifi ve proforma faturalardaki birim fiyatların aynı olmadığı,

g) Açıklama kapsamında açıklama istenilmeyen analiz girdi ve miktarlarına yer verilmediği,

h) Dışarıdan temin edilecek malzemelerin Teknik Şartname’de belirtilen malzemelere uygun olmamasının eşit muamele ilkesine aykırılık teşkil edeceği,

ı) İş kalemlerinin birçoğu için nakliye hesabının yapılmadığı, yapılan nakliye hesaplarında da nakliye mesafesinin yanlış belirlendiği, nakliye giderlerine maliyet tablosunda yer verilmediği, başka illerdeki şantiyelerin kullanılacak olması sebebiyle açıklamaların ticari hayatın olağan akışına uygun olmadığı, nakliye hesaplarına ilişkin herhangi bir analiz sunulmadığı, nakliyelerin grup fiyatı olarak açıklandığı, güncel akaryakıt fiyatları da dikkate alındığında nakliye bedellerinin düşük olduğu,

i) Tesisat iş kalemlerinde malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı gösterilmediği, özel tesisat iş kalemlerini tevsik edici fiyat tekliflerinde bu ayrıştırmanın yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihalenin 07.04.2017 tarihinde gerçekleştirildiği, söz konusu ihaleye 11 firmanın katıldığı, 27.04.2017 tarihli ihale komisyonu kararından, teklif fiyatı sınır değerin altında kalan iki istekliden (Acerler İnşaat Taahhüt Madencilik Mühendislik Nakliyat ve Sarrafiye Ticaret Ltd. Şti. ve Bil-Gü İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.) aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, idarece yapılan değerlendirme neticesinde açıklamaları uygun bulunan 22.700.000,00 TL teklif bedeli ile Acerler İnşaat Taahhüt Madencilik Mühendislik Nakliyat ve Sarrafiye Ticaret Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, 22.950.000,00 TL teklif bedeli ile Bil-Gü İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

a-b) Tüzel kişiliğin ortaklarına ve tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlilerine yönelik son durumu gösterir Ticaret Sicili Gazetesi ve/veya belgelerin sunulmadığı, teklif zarfının kapatılan yerinin şirketi temsile yetkili olarak gösterilen ve belgeleri sunulan kişi tarafından imzalanmadığı iddialarına ilişkin olarak;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgeler bir zarfa konulur. Zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir…” hükmü,

İhale ilân tarihinde yürürlükte bulunan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca aday veya isteklilerin ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir.

(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur.

(3) İş ortaklığında, iş ortaklığı beyannamesinin ve iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur. Konsorsiyumda ise konsorsiyum beyannamesinin ve konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur.

(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tüzel kişilerin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 10/A maddesinde “10/A.1 İhaleye katılabilmek için başvuru veya teklif dosyasında sunulması gereken, tüzel kişi aday ve isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen “tüzel kişi ortakları” ifadesinden, bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç); “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden ise, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşmeyi imzalayanlar da dahil olmak üzere tüzel kişilikteki yönetim, temsil ve ilzama yetkili kişiler anlaşılır.” açıklamaları yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve Tebliğ açıklamalarından, istekliler tarafından, teklif mektubu ve geçici teminat da olmak üzere idarece ihaleye katılabilme koşulu olarak istenen tüm belgelerin bir zarfa konulması, söz konusu zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılmak suretiyle, zarfın yapıştırılan yerinin imzalanıp mühürlenmesi gerektiği,

Diğer yandan, ihalelere katılacak istekliler tarafından, gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin, tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicili Gazetesinin, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicili Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicili Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin teklif dosyası kapsamında sunulması gerektiği,

Ayrıca, söz konusu “tüzel kişi ortakları” ifadesinin, bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç), “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinin ise teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşmeyi imzalayanlar da dâhil olmak üzere tüzel kişilikteki yönetim, temsil ve ilzama ilişkin yetkili kişiler anlamını taşıdığı anlaşılmıştır.

İnceleme konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Mimarlık Fakültesi Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:2016H032680

c) Miktarı ve türü:

16.985 m2 Yapım İşi

16.985 m2 Yapım İşi…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

a) Mülga : RG: 25/1/2017-29959

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,
Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale uhdesinde bırakılan istekliye (Acerler İnşaat Taahhüt Madencilik Mühendislik Nakliyat ve Sarrafiye Ticaret Ltd. Şti.) ait teklif dosyası incelendiğinde, 11.07.2000 tarihli ve 5085 sayılı, 13.01.2009 tarihli ve 7226 sayılı, 21.07.2010 tarihli ve 7611 sayılı, 25.07.2013 tarihli ve 8371 sayılı, 03.06.2014 tarihli ve 8582 sayılı ve 11.09.2015 tarihli ve 8904 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinin ilgili sayfaları ile 22.05.2014 tarihli ve 7949 yevmiye sayılı imza sirkülerinin sunulduğu, söz konusu belgelerden şirket ortaklarının Mehmet Acer (%50 hisse ile) ve Nurettin Acer (%50 hisse ile) olduğu, anılan şahısların, aksi karar alınana kadar, şirket adına kayıtlı gayrimenkulleri dilediği bedel ve süre ile ipotek vermeye, şirkete ait gayrimenkulleri satmaya, şirket gayrimenkullerini diğer özel ve tüzel kişi ve kurumların borçlarına teminat teşkil etmek üzere dilediği bedel ve derece ile ipotek ve rehin ettirmeye, şirket adına bilumum bankaların merkez veya şubelerinden kredi almaya, şirket adına tanzim edilen çek, senet, bono ve emre muharrer senetleri imzalamaya müşterek imzaları ile olmak üzere müştereken imza ile yapılacak işler dışında şirket adına tüm işleri yapmaya münferit imzaları ile şirketi temsile yetkili kılındığı, diğer yandan bu istekliye ait teklif zarfının yapıştırılan kısmının Mehmet Acer tarafından imzalandığı,

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine (Bil-Gü İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.) ait teklif dosyası incelendiğinde, 18.07.2007 tarihli ve 6854 sayılı ve 29.05.2013 tarihli ve 8330 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinin ilgili sayfaları ile 10.07.2007 tarihli imza sirkülerinin sunulduğu, söz konusu belgelerden Merih Varavir’in şirketin tüm hisselerine sahip olduğu, anılan şahsın 20 yıllığına (04.06.2027 tarihine kadar) şirketi her konuda temsil ve ilzama yetkili kılındığı, diğer yandan söz konusu istekliye ait teklif zarfının yapıştırılan kısmının bu şahıs tarafından imzalandığı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin resmi internet sayfası olan “www.ticaretsicil.gov.tr” adresi üzerinde yapılan sorgulamada, anılan istekliler tarafından sunulan belgelerde yer alan bilgilerde ihale tarihi itibarıyla herhangi bir değişikliğin bulunmadığı, dolayısıyla bahsi geçen belgelerin tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir nitelikte olduğu, ayrıca bu isteklilere ait teklif zarflarının yapıştırılan kısımlarının temsil ve ilzama yetkili kişiler tarafından imzalandığı da dikkate alındığında, söz konusu tevsikin mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

c) Teklif dosyası kapsamında sunulan banka referans mektubunun ilk ilan tarihinden önce düzenlendiği iddiasına ilişkin olarak;

Anılan Yönetmelik’in “Bankalardan temin edilecek belgeler” başlıklı 34’üncü maddesinin birinci fıkrasında “(1) Mali durumu göstermek üzere bankalardan temin edilecek yeterlik belgesi, banka referans mektubudur. Banka referans mektubu, Türkiye’de veya yurt dışında faaliyet gösteren bankalardan temin edilebilir. Banka referans mektubunun ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7.4.1’inci maddesinde “7.4.1. İsteklinin teklif ettiği bedelin % 10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

Yukarıdaki kriter, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir. Konsorsiyumda ise bu belgelerin her bir ortak tarafından, kendi kısmı için belirlenen yeterlik kriterini sağlayacak şekilde sunulması gerekir.” düzenlemeleri yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve yapılan düzenlemelerden, istekliler tarafından, mali durumlarını gösterir belge olarak, teklif edilen bedelin %10’undan az olmamak üzere banka referans mektubunun sunulmasının zorunlu olduğu, ayrıca sunulan banka referans mektubunun ilk ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olması gerektiği anlaşılmıştır.

İhale uhdesinde bırakılan istekliye ait teklif dosyası incelendiğinde, mali durumu gösterir belge olarak Türkiye Garanti Bankası A.Ş. tarafından Acerler İnşaat Taahhüt Mad. Müh. Nak. Ve Sar. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen 05.04.2017 tarihli ve 1460205 numaralı banka referans mektubunun sunulduğu,

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait teklif dosyası incelendiğinde, mali durumu gösterir belge olarak Türkiye Halk Bankası A.Ş. tarafından Bil-Gü İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen 05.04.2017 tarihli banka referans mektubu ile Türkiye Garanti Bankası A.Ş. tarafından anılan istekli adına düzenlenen 05.04.2017 tarihli ve 1460094 numaralı banka referans mektubunun sunulduğu görülmüştür.

Buradan hareketle, uyuşmazlığa konu ihale ilanının 17.03.2017 tarihinde yayımlandığı hususu dikkate alındığında, söz konusu istekliler tarafından sunulan banka referans mektuplarının ihale ilan tarihinden sonra (05.04.2017) düzenlendiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu iddiasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

d-e) İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde istenen bilançoya ilişkin kriterlerin sağlanmadığı, sunulan bilançolarda yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmediği, söz konusu kriterlerin tevsikini gösterir belgelerin eksik sunulduğu, bahsi geçen belgelerin serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylanmış asıllarının sunulması gerekmesine rağmen fotokopilerinin sunulduğu, bilanço bilgileri tablosunun sunulmadığı, İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde istenen iş hacmine yönelik kriterlerin karşılanmadığı, söz konusu belgelerin serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesi tarafından onaylanmış asıllarının sunulması gerekmesine rağmen fotokopilerinin sunulduğu iddialarına ilişkin olarak;

Anılan Yönetmelik’in “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,

sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleriise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(8) Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1)İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalardır.

(2)İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin ise üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir.

…

(4) Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

(7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(8) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen yapım işi faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

(9) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.

(10) Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(11) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

(12) Konsorsiyum olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından kendi kısmı için sağlanması zorunludur.

(13) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirdiği yapım işlerinin parasal tutarı, iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt edilen iş kısmı üzerinden hesaplanır.

(14) Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalar.

İsteklinin cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” düzenlemeleri yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan bilanço ve eşdeğer belgelere ilişkin Yönetmelik hükmü ve İdari Şartname düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde, ilgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini, ilgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin ise yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci (SM), yeminli mali müşavir (YMM) veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunmaları gerektiği, söz konusu belgelerde; belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması yönünde belirtilen üç kriterin birlikte sağlanmasının zorunlu olduğu, sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hak ediş gelirlerinin gösterilmesi gerektiği,

Diğer yandan iş hacmini gösteren belgelere ilişkin olarak, istekliler tarafından ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun veya taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş faturalardan birinin sunulmasının yeterli olduğu,

Toplam cironun; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarı olduğu, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen gelirlerin toplamının dikkate alınacağı,

Bu kapsamda, toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin %15’inden az olmaması gerektiği, bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan isteklinin yeterli kabul edileceği,

Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanların, son iki yıla ait belgelerini sunabileceği, bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacağı, gelir tablosunun, SM, YMM veya SMMM ya da vergi dairesince onaylı olmasının zorunlu olduğu, öte yandan iş ortaklığı olarak ihaleye katılan istekliler tarafından; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunluluğu bulunduğu anlaşılmıştır.

İhale uhdesinde bırakılan istekliye (Acerler İnşaat Taahhüt Madencilik Mühendislik Nakliyat ve Sarrafiye Ticaret Ltd. Şti.) ait teklif dosyası incelendiğinde, YMM Osman Kalaycı tarafından standart forma uygun olarak 05.04.2017 tarihinde düzenlenen “bilanço bilgileri tablosu”, 31.12.2015 tarihli ayrıntılı bilanço ve ayrıntılı gelir tablosu ile 21.04.2016 onay tarihli ve 2015 dönemine ait “Kurumlar Vergisi Beyannamesi”nin sunulduğu, söz konusu beyannamenin ekinde yine 2015 yılı verilerini içeren ayrıntılı bilanço ve ayrıntılı gelir tablosu bilgilerinin yer aldığı, adı geçen belgeler üzerinde ilgili meslek mensubuna ait imza ve kaşenin mevcut olduğu,

Bahsi geçen bilanço bilgileri tablosunda (2015 yılı için), cari oranın 1,21 [(dönen varlıklar- yıllara yaygın inşaat maliyetleri)/(kısa vadeli borçlar – yıllara yaygın hak ediş gelirleri)], aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının 0,28 [öz kaynaklar/(toplam aktif – yıllara yaygın inşaat maliyetleri)] ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının da 0,14 olduğu, söz konusu bilgilerin anılan istekli tarafından sunulan bilançoda yer alan bilgiler ile uyumlu olduğu, net satışlar tutarının ise şikâyete konu ihalede karşılanması gereken asgari tutarı sağladığı,

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine (Bil-Gü İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.) ait teklif dosyası incelendiğinde, SMMM Macit Bilen tarafından standart forma uygun olarak 04.04.2017 tarihinde düzenlenen “bilanço bilgileri tablosu” ile 2015 dönemine ait 13.06.2016 onay tarihli “Kurumlar Vergisi Beyannamesi”nin sunulduğu, söz konusu beyannamenin ekinde 2015 yılı verilerini içeren ayrıntılı bilanço ve ayrıntılı gelir tablosu bilgilerinin yer aldığı, adı geçen belgeler üzerinde ilgili meslek mensubuna ait imza/kaşe ile TÜRMOB kaşesinin mevcut olduğu,

Bahsi geçen bilanço bilgileri tablosunda (2015 yılı için), cari oranın 1,65 [(dönen varlıklar- yıllara yaygın inşaat maliyetleri)/(kısa vadeli borçlar – yıllara yaygın hak ediş gelirleri)], aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının 0,28 [öz kaynaklar/(toplam aktif – yıllara yaygın inşaat maliyetleri)] ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının da 0,33 olduğu, söz konusu bilgilerin anılan istekli tarafından sunulan bilançoda yer alan bilgiler ile uyumlu olduğu, net satışlar tutarının ise şikâyete konu ihalede karşılanması gereken asgari tutarı sağladığı,

Bu bağlamda, söz konusu istekliler tarafından bilançoya ilişkin sunulan belgelerin İdari Şartname’nin 7.4.2 ve 7.4.3’üncü maddesinde yer alan yeterlik kriterlerini karşıladığı tespit edilmiştir.

Öte yandan, başvuru sahibinin, anılan istekliler tarafından teklif dosyası kapsamında bahsi geçen kriterlerin sağlandığını gösterir belgelerin fotokopilerinin sunulduğu iddiasının bulunduğu, anılan Yönetmelik’in “Belgelerin sunuluş şekli başlıklı 31’inci maddesinde, idarelerce aday veya isteklilerden belgelerin aslının veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerinin istenebileceği, aday veya istekliler tarafından, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerinin başvuruları veya teklifleri kapsamında sunulabileceği, noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşımasının zorunlu olduğu hususlarının hüküm altına alındığı, İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7.7’nci maddesindeki düzenlemenin de bu doğrultuda olduğu görülmüştür.

Bu kapsamda, 08.06.2017 tarihli ve E.2017/11069 sayılı Kurum yazısı ile idareye, istekliler tarafından sunulan bilanço ve iş hacmine ilişkin kriterlerin sağlandığını gösterir belgelerin asıllarının olup olmadığı sorulmuştur. İdarece söz konusu yazıya istinaden 19.06.2017 tarihli ve 294 sayılı cevap yazısı ekinde tüm isteklilere ait bilanço ve iş hacmini gösterir belgeler gönderilmiş olup, anılan istekliler tarafından sunulan bu belgelerin asıllarının olduğu anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, söz konusu tevsikin belgelerin sunuluş şekline de uygun olduğu dikkate alındığında, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde;ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

…

(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz.

(8) Konsorsiyumların katılabileceği ihalelerde, uzmanlık gerektiren kısımlar esas alınarak, konsorsiyum ortağı tarafından birden fazla kısma ya da tek bir aday veya istekli tarafından işin tamamına başvuruda bulunulması veya teklif verilmesi halinde, iş deneyimini tevsik etmek amacıyla her bir kısım için iş deneyimini gösteren ayrı bir belge sunulabilir.

(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

…

(11) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

(12) Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5.Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 75'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

7.5.2. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.5.3. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler.

7.5.5. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

(B) ÜSTYAPI (BİNA) İŞLERİ III.GRUP: BİNA İŞLERİ

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İnşaat Mühendisliği Bölümü ve Mimarlık Bölümü…” düzenlemeleri yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve yapılan düzenlemelerden, istekliler tarafından, teklif edilen bedelin %75’inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının zorunlu olduğu, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan veya ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlere ilişkin deneyimini gösteren belgelerin, söz konusu tevsik edici belgelerden olduğu, iş ortaklığı olarak teklif verilmesi durumunda, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının %80’ini, diğer ortakların her birinin ise istenen asgari iş deneyim tutarının en az %20’sini sağlaması gerektiği, diğer yandan idarece III. Grup üst yapı bina işlerinin, bu ihalede benzer iş olarak kabul edilebilecek işler olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale uhdesinde bırakılan istekliye ait teklif dosyası incelendiğinde, Nevşehir İl Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü tarafından anılan istekli adına düzenlenen 23.03.2017 tarihli ve 2014/96553-1090805-1-1 sayılı yüklenici iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu belge konusu işin Merkez 24 derslik Anadolu Lisesi ve İmam Hatip Lisesi Eğitim Binası ve Pansiyon Binaları Yapımı İşi olduğu, işin geçici kabulünün 20.12.2016 tarihinde yapıldığı, bahsi geçen belgede ilk sözleşme bedelinin 17.650.000,00 TL, toplam sözleşme bedelinin 18.974.975,25 TL, gerçekleştirilen iş tutarının 18.974.975,25 TL ve belge tutarının 18.974.975,25 TL olarak belirtildiği,

Bu itibarla, anılan istekli tarafından sunulan iş bitirme belgesine konu işin idarece belirlenen ihale konusu iş ve/veya benzer iş tanımı kapsamında bulunduğu, diğer taraftan söz konusu isteklinin teklif bedelinin 22.700.000,00 TL, asgari karşılanması gereken iş deneyim belgesi tutarının 17.025.000,00 TL olduğu, bahse konu işin geçici kabulünün ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde yapıldığı da dikkate alındığında, ihale uhdesinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimine ilişkin tevsikin mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekliye ait teklif dosyası incelendiğinde, İçişleri Bakanlığı Müsteşarlığı tarafından Durmuş Hicret Kumru - Bil-Gü İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı adına düzenlenen 29.08.2016 tarihli ve 32789-Y-KD-134-1 sayılı yüklenici iş bitirme belgesinin sunulduğu, belge konusu işin Hatay İmam Hatip Lisesi İnşaatı Yapım İşi olduğu, işin geçici kabulünün 08.02.2016 tarihinde yapıldığı, bahsi geçen belgede ilk sözleşme bedelinin 18.080.000,00 TL, toplam sözleşme bedelinin 23.503.032,20 TL, gerçekleştirilen iş tutarının 23.503.032,20 TL ve belge tutarının 23.503.032,20 TL (23.503.032,20 TL %91 = 21.387.759,30 TL) olarak belirtildiği, bu iş ortaklığında Bil-Gü İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin %91 hisse oranına sahip olduğu,

Bu itibarla, anılan istekli tarafından sunulan iş bitirme belgesine konu işin idarece belirlenen ihale konusu iş ve/veya benzer iş tanımı kapsamında bulunduğu, diğer taraftan söz konusu isteklinin teklif bedelinin 22.950.000,00 TL, asgari karşılanması gereken iş deneyim belgesi tutarının 17.212.500,00 TL olduğu, bahse konu işin geçici kabulünün ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde yapıldığı da dikkate alındığında, ihale uhdesinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimine ilişkin tevsikin mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdarece ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, 17.04.2017 tarihli ve 2017/111875-1 karar numaralı ihale komisyonu kararı ile teklif fiyatı sınır değerin (22.991.512,73 TL) altında kalan iki istekliden (Acerler İnşaat Taahhüt Madencilik Mühendislik Nakliyat ve Sarrafiye Ticaret Ltd. Şti. ile Bil-Gü İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.) aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine karar verildiği, söz konusu hususa ilişkin olarak anılan isteklilere 17.04.2017 tarihli yazıların gönderildiği, bahsi geçen yazıların ekinde açıklama istenecek iş kalemleri listesi (41 adet iş kalemi) ile açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesine yer verildiği, akabinde idarece ihale dokümanı kapsamında bazı iş kalemlerine ait (Y.26.007/408A-1 poz numaralı, Y.26.020/012B-1 poz numaralı, Y.26.006/405-1 poz numaralı ve Y.26.020/032A-1 poz numaralı) analiz formatının bulunmadığının tespit edilmesi üzerine 18.04.2017 tarihli yazılar ile anılan isteklilere bu iş kalemlerine ait analiz formatının gönderildiği, idarece yapılan değerlendirme neticesinde 08.05.2017 tarihli ve 2017/111875-3 karar numaralı ihale komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Acerler İnşaat Taahhüt Madencilik Mühendislik Nakliyat ve Sarrafiye Ticaret Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Bil-Gü İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

Yapım yönteminin ekonomik olması,
Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Aktarılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3.İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

… Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve Tebliğ açıklamalarından, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi ve bu teklif sahiplerinden, yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntıların yazılı olarak istenilmesi gerektiği,

Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınmak suretiyle, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer alması istenen “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği (Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi ve isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunulacak analizlerin verilen bu formata uygun olması gerektiği,

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesinin zorunlu olmadığı, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesinin yeterli olacağı,

Diğer yandan isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların üzerine, kendi belirledikleri kâr ve genel gideri ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda, hangi kamu kurum ve kuruluşunun kâr ve genel gider hariç birim fiyatını kullandıklarını ve kendi belirledikleri kâr ve genel gider tutarını yazdıkları listeyi açıklamaları kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri için analiz düzenleme zorunluluğunun bulunmadığı, dolayısıyla bu iş kalemleri için anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde sayılan belgeleri de sunmalarına gerek olmadığı,

İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemlerine yönelik analiz sunulması yerine bu iş kalemine ait malzeme ve montaj bedeli ayrı ayrı gösterilecek şekilde açıklama yapılmasının da kabul edileceği, ayrıca yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemleri için üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulabileceği, bu durumda da analiz sunulması zorunluluğunun bulunmadığı,

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek.O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek.O.6) fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği, söz konusu tutanakların fiyat teklifinin ekinde idareye verilmesi zorunluluğunun bulunmadığı, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde, bu tutanakların ilgili meslek mensubundan talep edilebileceği,

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulan durumlarda teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması, bu tespitin Ek.O.6 formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İhale uhdesinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından düzenlenen hesap cetvelindeki iş kalemlerinin miktarları ile idare tarafından belirlenen miktarlar arasındaki fark sebebiyle kendilerine avantaj sağladığı iddiasına ilişkin olarak;

Acerler İnşaat Taahhüt Madencilik Mühendislik Nakliyat ve Sarrafiye Ticaret Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

Açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile idarenin yaklaşık maliyet hesabındaki metrajlar karşılaştırıldığında, açıklama istenen 41 adet iş kaleminden 8 adet iş kalemi için idare ile aynı miktarların öngörüldüğü, 17 adet iş kalemindeki metrajın idarenin metrajından daha düşük olduğu, söz konusu iş kalemlerinden 16 adet iş kaleminde metraj eksikliğinin %0,26 ila %7,30 arasında değişkenlik gösterdiği, 1 adet iş kalemi için ise bu eksikliğin %32,43 olduğu, diğer geriye kalan 16 adet iş kaleminde öngörülen miktarların idarece belirlenen metrajların üzerinde bulunduğu, bu doğrultuda ihale uhdesinde bırakılan istekliye ait hesap cetvelindeki miktarlar ile idarece öngörülen miktarlar arasındaki farkın, anılan istekli tarafından teklif edilen birim fiyatlar ile çarpılması sonucunda yaklaşık 335.800,00 TL’lik isteklinin lehine bir durumun oluştuğu,

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

Açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile idarenin yaklaşık maliyet hesabındaki metrajlar karşılaştırıldığında, açıklama istenen 41 adet iş kaleminden 9 adet iş kalemi için idare ile aynı miktarların öngörüldüğü, 22 iş kalemindeki metrajın idarenin metrajından daha düşük olduğu, söz konusu iş kalemlerinden 21 adet iş kaleminde metraj eksikliğinin %2 ila %6,03 arasında değişkenlik gösterdiği, 1 adet iş kalemi için ise bu eksikliğin %63,48 olduğu, diğer geriye kalan 10 adet iş kaleminde öngörülen miktarların idarece belirlenen metrajların üzerinde bulunduğu, bu doğrultuda ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait hesap cetvelindeki miktarlar ile idarece öngörülen miktarlar arasındaki farkın, anılan istekli tarafından teklif edilen birim fiyatlar ile çarpılması sonucu yaklaşık 526.740,00 TL’lik isteklinin lehine bir durumun oluştuğu tespit edilmiştir.

Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde, istekliler tarafından imalat kalemlerine ilişkin metrajların, ihale konusu işe ilişkin projeler üzerinden hesaplanması ve tekliflerinin bu doğrultuda oluşturulması gerekmektedir. Dolayısıyla, isteklilerce açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin öngörülen metrajlar ile idarece belirlenen metrajlar arasında farklılıkların olması mümkündür. Ancak, aradaki bu metraj farkının işin proje ve teknik şartnameye, fen ve sanat kurallarına uygun olarak ifa edilmesini engelleyici nitelikte olmaması gerektiği kuşkusuzdur.

Bu saikle hareket edildiğinde, söz konusu iddiaya ilişkin yapılacak incelemelerde, metraj farklılıklarının makul ve kabul edilebilir seviyelerde olması, düşük metrajların işin yapılabilirliğini engelleyecek boyutlarda olmaması ve bu farklılıklardan ötürü elde edilen fiyat avantajının istekliler arasındaki sıralamada bir değişikliğe sebep olup olmadığı hususlarının göz önünde bulundurulması gerektiği, uyuşmazlığa konu ihalede ihale uhdesinde bırakılan istekli tarafından öngörülen metrajların, idarece yaklaşık maliyet hesabında baz alınan metrajlara nazaran farklılık göstermesi sebebiyle fiyat avantajı sağlanan toplam tutarın, teklif fiyatının %1,48’i, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi için ise bu oranın %2,30 olduğu, ayrıca bahsi geçen tutarların, bu isteklilerin teklif bedellerine eklenmesi durumunda istekliler arasındaki mevcut sıralamada da herhangi bir değişikliğe sebep olmadığı, dolayısıyla somut olaydaki metraj farklılıklarının, isteklilerin lehine sonuç doğuracak şekilde bir avantaj kazanımı sağlamadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Anılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı yönündeki diğer iddialarına ilişkin olarak;

İhale uhdesinde bırakılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

Açıklama istenen 27 adet iş kalemi için, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2017 yılı birim fiyatlarına (%25 yüklenici kârı ve genel giderler hariç) her bir iş kalemi için %3 kâr ve genel gider ilave edilmek suretiyle elde edilen birim fiyatlarının kullanıldığı, geriye kalan 14 adet iş kalemi için ise üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna gidildiği,

Anılan istekli tarafından oluşturulan hesap cetveline göre açıklama istenen 41 adet iş kalemi için 21.674.723,92 TL, açıklama istenilmeyen diğer iş kalemleri için 1.025.276,08 TL öngörülmek suretiyle toplam 22.700.000,00 TL tutarında teklif bedeline ulaşıldığı,

Bahsi geçen hususları tevsik etmek amacıyla açıklama kapsamında, kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatlar kullanılmak suretiyle oluşturulan teklif birim fiyatları listesi (27 adet iş kalemi için) ile diğer 14 iş kalemi için oluşturulan analizler ve bu analizlere dayanak teşkil eden üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, söz konusu teklif birim fiyatları listesinde anılan istekli tarafından öngörülen kâr ve genel gider oranı ile birlikte hangi kamu kurum ve kuruluşunun kâr ve genel gider hariç birim fiyatlarının kullanıldığının belirtildiği,

Diğer yandan, bu 14 adet iş kalemi için (özel-5 poz numaralı, Y.26.007/408A-1 poz numaralı, özel-04 poz numaralı, Y.26.020/012B-1 poz numaralı, özel-10 poz numaralı, analiz-1 poz numaralı, Y.26.015/014-1 poz numaralı, özel-13 poz numaralı, özel hava 2 poz numaralı, özel-06 poz numaralı, Y.26.006/405-1 poz numaralı, EÖBF-20 poz numaralı, Y.26.020/032A-1 poz numaralı ve özel-08 poz numaralı iş kalemleri) teklife konu alanda faaliyet gösterdiği anlaşılan üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna gidildiği, bu doğrultuda açıklama kapsamında anılan istekli adına düzenlenen 20.04.2017 ve 21.04.2017 tarihli fiyat tekliflerinin sunulduğu, satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak sunulan fiyat tekliflerinde mevzuat gereği yazılması gereken ibare ile ilgili meslek mensubu onayının bulunduğu, ayrıca bahsi geçen fiyat tekliflerinde işin gerçekleştirilmesi için gerekli her türlü malzeme, ekipman ile bunlara ait nakliye ve montaj bedellerinin öngörülen birim fiyatlara dâhil olduğunun belirtildiği, idarece hazırlanan analiz formatında malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilmesi istenen iş kalemlerinin tevsiki için alınan fiyat tekliflerinde de malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği tespit edilmiştir.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve yapılan tespitler bir arada değerlendirildiğinde, 27 adet iş kalemi için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlara (kâr ve genel gider hariç) kendileri tarafından belirlenen (%3) kâr ve genel tutarın eklenmesi suretiyle elde edilen teklif birim fiyatlarının kullanıldığı, geriye kalan 14 adet iş kalemi için ise üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna gidildiği, bu 14 adet iş kalemine ilişkin analizlerin idarece gerek ihale dokümanı kapsamında hazırlanan gerekse aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilen analiz formatına uygun olarak oluşturulduğu ve söz konusu analizlere dayanak teşkil eden fiyat tekliflerinin de bu analiz formatı doğrultusunda olduğu, diğer yandan açıklama istenen iş kalemleri arasında nakliye iş kalemlerinin bulunmadığı, açıklama kapsamında sunulan hesap cetvelindeki birim fiyatlar ile açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin düzenlenen analizlerdeki birim fiyatların birbirleri ile tutarlılık gösterdiği, bu analizlerdeki ölçü birimleri ve ölçü miktarlarının, kullanılan pozlardaki ölçü birimleri ve miktarları ile uyumluluk arz ettiği, temin edilecek malzemelerin birim fiyat tariflerine ve Teknik Şartname’ye uygun olduğu,

Diğer yandan, fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenen tutanakların fiyat teklifi ekinde idareye verilmesi gibi bir zorunluluğun bulunmadığı, ancak idare veya Kurum tarafından gerek görülmesi halinde ilgili meslek mensubundan istenebileceği, dolayısıyla açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin mevzuatta öngörülen şekil koşullarını sağlaması durumunda, söz konusu tevsikin uygun kabul edilmesi gerektiği, şikâyete konu fiyat tekliflerinde de meslek mensubuna ait ibare ile kaşe/imzanın mevcut olduğu dikkate alındığında, bahsi geçen tutanakların ilgili meslek mensubundan talep edilmesini gerektirecek herhangi bir hususun bulunmadığı, buradan hareketle “…anılan tutanakların ihale tarihi esas alındığında, son vergi beyanname dönemine…veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine…ilişkin olarak düzenlenmesi gerekmesine rağmen belirtilen dönemlere yönelik düzenlenmemiş olması, tutanaklarda söz konusu dönemlerin belirtilmemiş olması…tutanaklarda ihaleyi gerçekleştiren idarenin, ihale kayıt numarasının, ihale tarihinin ve isteklinin adının eksiksiz olarak yazılması gerekmesine rağmen belirtilen hususlara yönelik eksiklikler bulunması…meslek mensubunun oda faaliyet belgesi geçerlik süresinin anılan tutanakların ve fiyat tekliflerinin düzenlendiği tarih itibariyle doldurulmamış olması gerekmesine rağmen…geçerlik süresinin anılan tutanakları ve fiyat tekliflerini düzenlediği tarih itibariyle dolmuş bulunması…” iddialarına ilişkin olarak da başvuru sahibi tarafından bu hususları ispat edici somut gerekçelerin ortaya konulmadığı dikkate alındığında, bahsi geçen belgelerin istenmesini gerektirecek herhangi bir tereddüdün oluşmadığı ve söz konusu iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

Açıklama istenen 25 adet iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2017 yılı kâr ve genel gider hariç birim fiyatlarının kullanıldığı, 10 adet iş kalemi için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna gidildiği, diğer geriye kalan 6 adet iş kalemi için ise detaylı analiz oluşturmak suretiyle Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2017 yılı rayiçleri ile üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinden yararlanıldığı,

Anılan istekli tarafından oluşturulan genel icmale göre inşaat imalatları (16.103.450,37 TL), makine tesisat imalatları (1.245.611,85 TL), elektrik tesisat imalatları (1.702.025,06 TL) ve altyapı imalatları (131.244,86 TL) olmak üzere toplam 19.182.332,14 TL’lik maliyete genel giderler (2.040.000,00 TL) ve beklenen kârın (1.727.667,86 TL) eklenmesi ile toplam 22.950.000,00 TL tutarındaki teklif bedeline ulaşıldığı,

Bahsi geçen hususları tevsik etmek amacıyla açıklama kapsamında, poz numaraları belirtilmek suretiyle oluşturulan kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan 2017 yılı birim fiyatlarını (kâr ve genel hariç fiyatlar ile birlikte) gösterir liste ile açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin analizlere ve bu analizlere dayanak teşkil eden fiyat tekliflerine yer verildiği,

Buna göre, özel-04 poz numaralı, özel-05 poz numaralı, özel-06 poz numaralı, özel-08 poz numaralı, özel-10 poz numaralı, özel-13 poz numaralı, özel hava 2 poz numaralı, 280-1120 poz numaralı, 280-1121 poz numaralı ve EÖBF-20 poz numaralı iş kalemlerinin tevsiki için teklife konu alanda faaliyet gösterdiği anlaşılan üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna gidildiği, satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak sunulan fiyat tekliflerinde mevzuat gereği yazılması gereken ibare ile ilgili meslek mensubu onayının bulunduğu, idarece hazırlanan analiz formatında malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilmesi istenen iş kalemlerinin tevsiki için alınan fiyat tekliflerinde malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği tespit edilmiştir.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve yapılan tespitler bir arada değerlendirildiğinde, 25 adet iş kalemi için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan kâr ve genel gider hariç 2017 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı, diğer iş kalemlerine ilişkin analizlerin idarece gerek ihale dokümanı kapsamında hazırlanan gerekse aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilen analiz formatına uygun olarak oluşturulduğu ve söz konusu analizlere dayanak teşkil eden fiyat tekliflerinin de bu analiz formatı doğrultusunda olduğu, diğer yandan açıklama istenen iş kalemleri arasında nakliye iş kalemlerinin bulunmadığı, açıklama kapsamında sunulan hesap cetvelindeki birim fiyatlar ile açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin düzenlenen analizlerdeki birim fiyatların birbirleri ile tutarlılık gösterdiği, bu analizlerdeki ölçü birimleri ve ölçü miktarlarının, kullanılan pozlardaki ölçü birimleri ve miktarları ile uyumluluk arz ettiği, temin edilecek malzemelerin birim fiyat tariflerine ve Teknik Şartname’ye uygun olduğu,

Diğer yandan, fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenen tutanakların fiyat teklifi ekinde idareye verilmesi gibi bir zorunluluğun bulunmadığı, ancak idare veya Kurum tarafından gerek görülmesi halinde ilgili meslek mensubundan istenebileceği, dolayısıyla açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin mevzuatta öngörülen şekil koşullarını sağlaması durumunda, söz konusu tevsikin uygun kabul edilmesi gerektiği, bu doğrultuda aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulma zorunluluğu olmamakla birlikte ilgili meslek mensubuna ait oda faaliyet belgesi ile birlikte sunulan şikâyete konu fiyat tekliflerinde de meslek mensubuna ait ibare ile kaşe/imzanın mevcut olduğu göz önüne alındığında, bahsi geçen tutanakların ilgili meslek mensubundan talep edilmesini gerektirecek herhangi bir hususun bulunmadığı, buradan hareketle “…anılan tutanakların ihale tarihi esas alındığında, son vergi beyanname dönemine…veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine…ilişkin olarak düzenlenmesi gerekmesine rağmen belirtilen dönemlere yönelik düzenlenmemiş olması, tutanaklarda söz konusu dönemlerin belirtilmemiş olması…tutanaklarda ihaleyi gerçekleştiren idarenin, ihale kayıt numarasının, ihale tarihinin ve isteklinin adının eksiksiz olarak yazılması gerekmesine rağmen belirtilen hususlara yönelik eksiklikler bulunması…” iddialarına ilişkin olarak da başvuru sahibi tarafından bu hususları ispat edici somut gerekçelerin ortaya konulmadığı dikkate alındığında, bahsi geçen belgelerin istenmesini gerektirecek herhangi bir tereddüdün oluşmadığı ve söz konusu iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2017/UY.II-2044 (26 Temmuz 2017)

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin