KİK Kararı: 2017/UY.II-1770

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/032
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 23.06.2017
Karar No : 2017/UY.II-1770

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Hmc Yapı Anonim Şirketi,

Tahtakale Mah. Fırat Cad. No: 2 Kat: 9 Daire: 67 İşmekan Residence Ispartakule Avcılar/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 22. Bölge Müdürlüğü,

Dsi 22. Bölge Müdürlügü 61220 TRABZON

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/613374 İhale Kayıt Numaralı “22Bölge Doğal Afet ve Taşkın Hasarları Onarımı (Rize-Köprüler ve Menfezler 2. Kısım)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 22. Bölge Müdürlüğü tarafından 13.03.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “22.Bölge Doğal Afet ve Taşkın Hasarları Onarımı (Rize-Köprüler ve Menfezler 2.Kısım)” ihalesine ilişkin olarak Hmc Yapı Anonim Şirketi’nin 02.05.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.05.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.05.2017 tarih ve 28017 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.05.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1241 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 13.03.2017 tarihinde gerçekleşen ihalede, ihale komisyonu tarafından ihaleye katılan isteklilerin tamamının teklif mektubu ile geçici teminat mektuplarının usulüne uygun görülerek kabul edildiği, buna göre hesaplanan sınır değer sonrasında tekliflerinin sınır değerin üzerinde olduğu, 24.04.2017 tarihinde kendilerine tebliğ edilen kesinleşen ihale komisyonu kararında da ilk oturumda bütün tekliflerin uygun görüldüğünün belirtildiği, idarenin tekliflerin ayrıntılı değerlendirmesini yaptığı ikinci oturumda isteklilerden Hca İnşaat A. Ş. - Genel İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığının sunduğu birim fiyat teklif mektubunda yer alması gereken “Ayrıca ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetimizi mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğümüzü ve ihalenin üzerimizde kalması halinde sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz.” ibaresinin bulunmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirilme dışı bırakıldığı, kendi tekliflerinin Hca İnşaat A. Ş. - Genel İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirilme dışı bırakılmasının ardından hesaplanan sınır değerin altında kaldığı, ancak adı geçen isteklinin birinci oturumda uygun olan teklif mektubunun ikinci oturumda uygun olmayan hale getirilerek idare tarafından tekliflerinin sınır değerin altında kalmasına neden olunduğu, bu durumun eşitlik ve saydamlık ilkelerine aykırı olduğu, kamu ihale mevzuatı uyarınca ilk oturumda geçerli olduğu kabul edilen tekliflere göre sınır değerin hesaplanması ve neticesinde ihalenin kendi uhdelerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname düzenlemelerinden ihale konusu işin “22.Bölge Doğal Afet ve Taşkın Hasarları Onarımı (Rize-Köprüler ve Menfezler 2.Kısım)” olduğu, işin birim fiyat teklif alınmak suretiyle açık ihale usulüyle ihale edildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Adı geçen Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü bulunmaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 54’üncü maddesinde “(1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.

(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

a) Yazılı olması.

b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi.

c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.

ç) Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması.

d) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin vergi kimlik numarasının belirtilmesi.

e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması.

(3) Ortak girişim olarak teklif veren isteklilerin teklif mektuplarının, ortakların tamamı tarafından veya yetki verdikleri kişilerce imzalanması gerekir.

(4) Konsorsiyumlarda, konsorsiyum ortakları teklif mektubunu işin uzmanlık gerektiren kısımları için teklif ettikleri bedeli ayrı ayrı yazmak suretiyle imzalarlar. Konsorsiyum ortaklarının işin uzmanlık gerektiren kısımları için teklif ettikleri bedellerin toplamı, konsorsiyumun toplam teklif bedelini oluşturur.

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’ inci maddesinde “... 45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36’ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

...

45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır ...” açıklamaları yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale komisyonu tarafından ilk oturumda isteklilerce ihaleye katılımda sunulan belgelerin eksik olup olmadığının ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığının kontrol edildiği, bu aşamada yalnızca belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan isteklilerin tespit edildiği,

Tekliflerin değerlendirildiği ikinci oturuma geçildiğinde ise, öncelikle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 36’ncı maddesine göre ilk oturumda belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı, bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçileceği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, teklif mektuplarında mevzuatta taşıması zorunlu olduğu belirtilen hususlardan birinin eksik olması ve teklif mektubunun standart formuna uygun olmaması durumlarının teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edileceği, teklif mektubunda teklifin esasını değiştirecek nitelikte eksiklik bulunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirilme dışı bırakılacağı ve teklifin ayrıntılı incelemesine geçilmeyeceği, buradan hareketle yapım işleri ihalelerinde sınır değerin belirlenmesinde; ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun sunan ve dolayısıyla ikinci oturumda ayrıntılı olarak incelenmesi mümkün olan tekliflerin esas alınması gerektiği, dolayısıyla teklif mektubunun usulüne uygun olmadığı değerlendirilen ve ayrıntılı incelemesine geçilemeyen tekliflerin sınır değer hesabında dikkate alınmayacağı anlaşılmaktadır.

21.04.2017 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararından, ihale tarihinde (13.03.2017) ihale komisyonunca istekliler tarafından sunulan 7 adet teklif zarfının üzerinde bulunması gereken bilgilerin eksiksiz olduğunun tespit edildiği, bahse konu ihalenin yaklaşık maliyetinin açıklanarak, teklif zarflarının isteklilerin huzurunda açıldığı,

Açılan teklif zarflarının ihale komisyonunca incelenmesi sonucunda tüm isteklilerin belgelerinin eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminat mektuplarının usulüne uygun olduğu ve ihale dokümanında belirtilen şartları taşıdığının tespit edildiği, isteklilerin sundukları geçerli tekliflerin açıklanarak oturumun kapatıldığı,

Ancak, ihale komisyonu tarafından, isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı olarak değerlendirilmesine geçildiği sırada, 25.01.2017 tarihinde kamu ihale mevzuatında yapılan değişiklikle birim fiyat teklif mektubu standart formunun 2’nci maddesine eklenen ibarenin, isteklilerden HCA İnş. A.Ş.- Genel İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklif mektubunda bulunmadığının fark edildiği, idarece anılan isteklinin ihale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan kamu ihale mevzuatı ekindeki güncel standart forma uygun olmayan birim fiyat teklif mektubu sunduğunun tespiti üzerine, anılan isteklinin teklifinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci ve beşinci fıkraları uyarınca değerlendirme dışı bırakıldığı,

İhale komisyonunca sınır değer hesabının, Hca İnşaat A. Ş. - Genel İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifi geçersiz kabul edildiğinden geçerli 6 adet teklif üzerinden 15.524.156,57 TL tutarında hesaplandığı, buna göre Hmc Yapı A.Ş. ile Akba İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin tekliflerinin belirlenen sınır değerin altında kaldığı ve bu isteklilere 24.03.2017 tarihinde aşırı düşük teklif sorgulama yazısı gönderildiği, isteklilerden HMC Yapı A.Ş.nin (başvuru sahibi) açıklama sunmadığı, bu nedenle teklifinin reddedildiği, açıklama sunan Akba İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin açıklamalarının incelenmesi sonucunda yeterli bulunduğu, geçerli teklif sunan isteklilerin tekliflerinin fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmesi neticesinde ise toplam puanı en yüksek olduğu tespit edilen Akba İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. nin teklifinin ekonomik açıdan birinci en avantajlı teklif, Orkay İnş. Hafr. Mad. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği ve ihalenin Akba İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. uhdesinde bırakıldığı anlaşılmaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasındaki Hca İnşaat A. Ş. - Genel İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığına ait teklif mektubunun incelenmesinden, pilot ortak Hca İnşaat A. Ş. ile özel ortak Genel İnş. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen ve imzalanan 13.03.2017 tarihli birim fiyat teklif mektubunun ikinci maddesinde yalnızca “... 2) İhale tarihinde, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımızı ve olmayacağımızı, anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu hususlara ilişkin olarak durumumuzda değişiklik olması halinde buna ilişkin belgeleri İdarenize derhal vereceğimizi; ihalenin üzerimizde kalması halinde ise sözleşme imzalanmadan önce ihale tarihinde anılan maddenin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumda olmadığımıza ilişkin belgeleri anılan Kanun ve ilgili mevzuat ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz.” ibaresinin yer aldığı, maddenin devamına 25.01.2017 tarihli mevzuat değişikliği ile eklenen “Ayrıca ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetimizi mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğümüzü ve ihalenin üzerimizde kalması halinde sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz.” ibaresinin yer almadığı, dolayısıyla adı geçen isteklinin birim fiyat teklif mektubunun ihale dokümanı ekindeki standart forma uygun olmadığı tespit edilmiştir.

İsteklinin teklif mektubundaki eksikliğin teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olduğu, söz konusu eksikliğin ihale komisyonunca ikinci oturumda fark edilmesi ve ilk oturumun sonunda isteklilere tekliflerinin geçerli olduğunun belirtilmesi nedeniyle, standart forma uygun olmayan teklif mektubunun oluşturduğu mevzuata aykırılığın idarece görmezden gelinerek, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci ve beşinci fıkralarına aykırı bir şekilde idari işlem tesis edilemeyeceği açıktır.

Bu bağlamda, Hca İnşaat A. Ş. - Genel İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklif dosyasındaki birim fiyat teklif mektubunun standart forma uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirilme dışı bırakılması ve söz konusu teklifin geçerli teklif olarak değerlendirilmeyip sınır değer hesabında dikkate alınmamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi