KİK Kararı: 2017/UY.II-1546

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/026
Gündem No : 92
Karar Tarihi : 31.05.2017
Karar No : 2017/UY.II-1546

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Öztaşlar İnşaat Taahhüt ve Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret A.Ş.

Nesibe Mah. Gür Sok. No: 9/9 Kocasinan/KAYSERİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü

Osman Kavuncu Mah. Fırat Cad. No: 2 38060 Melikgazi/KAYSERİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/106500 İhale Kayıt Numaralı “Gülşehir-Hacıbektaş Ayr - Nevşehir- Kayseri Ayr Km: 0+000-24+000 (Gülşehir- Avanos İl Yolu ) Arası Yol Üstyapısı BSK Yapım İşi” ihalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü tarafından 04.04.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Gülşehir-Hacıbektaş Ayr - Nevşehir- Kayseri Ayr Km: 0+000-24+000 (Gülşehir- Avanos İl Yolu ) Arası Yol Üstyapısı BSK Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Öztaşlar İnşaat Taahhüt ve Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret A.Ş.nin 28.04.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.05.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.05.2017 tarih ve 27211 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.05.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1202 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında motorin girdisinin motorin fiyatının 4,64 TL/Kg olarak açıklandığı, idarece motorin girdisinin açıklamasına ilişkin olarak sunmuş oldukları EPDK çıktısında tarihin yer almadığı ve sunulan açıklamanın EPDK'nın il bazındaki bayi pompa fiyatlarının altında olduğu gerekçeleriyle açıklamalarının uygun bulunmadığı, motorin girdisine ilişkin sunmuş oldukları birim fiyatın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan motorin fiyatından daha yüksek olduğu, dolayısıyla açıklamalarının uygun bulunmamasının mevzuata aykırı olduğu,

2. Nakliye girdilerine ilişkin olarak idarece verilen itinererde belirtilen ocağa göre mesafelerin esas alınarak fiyatın oluşturulduğu, bu nedenle nakliye fiyatının ihale konusu iş için uygun olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmalarının yerinde olmadığı, ayrıca İhale İlanı ile İdari Şartnamede kullanılacak taş ocağı ile ilgili olarak ÇED raporu, işletme ruhsatı vb. belgelerin istenilmediği, söz konusu belgelerin sözleşmenin yürütümü aşamasında yüklenici tarafından temin edileceği, dolayısıyla kendilerinin istekli sıfatını haiz iken idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının Sözleşme Tasarısı’nın 33.1’inci maddesine istinaden uygun bulunmamasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.13.Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Gülşehir-Hacıbektaş Ayr - Nevşehir- Kayseri Ayr Km: 0+000-24+000 ( Gülşehir- Avanos İl Yolu ) Arası Yol Üstyapısı BSK Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:2017E040150

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

105.000 ton Binder tabakası yapılması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Nevşehir

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Şikâyete konu ihalenin Gülşehir-Hacıbektaş Ayr - Nevşehir- Kayseri Ayr Km: 0+000-24+000 (Gülşehir- Avanos İl Yolu ) arası Yol Üstyapısı BSK Yapım İşi olduğu, ihalede (21) adet ihale dokümanının satın alındığı, 04.04.2017 tarihinde yapılan ihaleye (5) isteklinin katıldığı, isteklilerden Saylık Yol Yapı İnş. Maden. Tic.ve San. Ltd. Şti., Baş-Ka İnş. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Doğan İnş. Asfalt ve Tic. Ltd. Şti.nin Makine Parkı ile ilgili kriterleri karşılamadığı, Öztaşlar İnşaat Taahhüt ve Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret A.Ş.nin ise aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 17.04.2017 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Nalbantoğlu İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin üzerinde bırakıldığı, ACR Grup İnş. Taah. Mühen. Tarım ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, teklifi sınır değerin altında kalan Öztaşlar İnşaat Taahhüt ve Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret A.Ş. den 07.04.2017 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen 07.04.2017 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunulduğu, söz konusu yazının ekinde sıralı iş kalemleri listesi ile sıralı analiz girdileri tablosunun yer aldığı, sıralı analiz girdileri tablosunda açıklama istenilecek analiz girdileri ile açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine yer verildiği, 04.109 poz numaralı motorin girdisinin ise açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlendiği, girdinin biriminin kg miktarının ise 4,3654490535 olduğu görülmüştür.

İstekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde ise, motorin girdisi için 4,64 TL/Kg fiyat öngörüldüğü, söz konusu fiyatı tevsiken EPDK’nin internet sitesinden alınan ve Kayseri-Özvatan’daki bir bayiye ait pompa fiyatını gösteren belgenin sunulduğu, belgede motorin fiyatının 4,72 TL olduğu, ayrıca belgenin üzerinde herhangi bir tarihin ve motorinin biriminin bulunmadığı görülmüştür.

İstekli tarafından sunulan belgede pompa fiyatının 4,72 TL/lt olduğu, bu tutardan KDV oranın düşülmesi suretiyle (4,72/1,18) bulunan 4,00 TL/lt üzerinden kilogram cinsine çevrildiğinde (4/0,85) (1 litre motorin 0,820 ile 0,860 kg arasında olmaktadır.) motorinin kilogram cinsinden fiyatının 4,71 TL olduğu, istekli tarafından sunulan analizde ise motorin fiyatının 4,64 TL/Kg olarak belirtildiği, buna göre motorinin fiyatının 4,65 TL/Lt alınarak, bu tutardan KDV oranının düşülerek bulunan tutarın 0,85’e bölünmesiyle (4,65/1,18/0,85) 4,64 TL/Kg bulunduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunacak isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarına dayanak olarak üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar vb. bilgi ve belgeleri, akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarını kullanarak açıklamada bulunabilecekleri anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, istekli tarafından sunulan EPDK çıktısında motorinin fiyatının 4,72 TL/Lt olmasına karşın, 4,65 TL/Lt üzerinden motorinin kilogram fiyatı hesaplanarak açıklamada bulunulmuş olsa da, istekli tarafından motorin için öngörülen 4,64 TL/Kg’nin işin yapılacağı yer olan Nevşehir’deki ilan tarihi (13.03.2017) ile ihale tarihi (04.04.2017) (ihale tarihi hariç) arasındaki EPDK tarafından yayımlanan bayi fiyatlarının altında olmadığı görüldüğünden, söz konusu hususun esasa etkili bir unsur olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “İstekli: Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidini,

…

Yüklenici: Üzerine ihale yapılan ve sözleşme imzalanan istekliyi…ifade eder.” hükmü,

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “…Madde 33.1. Ocakların Temini: Taş, ariyet ve kum ocakları, depo yeri, su temin yeri ile şantiye, beton santrali, beton tesisi, konkasör, soğuk ve sıcak karışım plentlerinin kurulacağı alanların yüklenici tarafından temin edilmesi esastır.

Ancak ;

a- İşin zamanında ve şartnamelere uygun şekilde yapılabilmesi için Yüklenicinin talep etmesi durumunda, Sözleşmenin 33.13 ve 33.28. maddelerindeki usul ve esaslar çerçevesinde gerekli izinlerin alınması halinde İdare adına Hammadde ve Üretim İzin Belgesi bulunan mevcut malzeme ocakları kullanılabilecektir.

b- İşin bünyesinde kullanılacak, mevcut İdare ocaklarının izin işlemleri Yüklenici tarafından takip edilecektir. İş programına uygun çalışmanın sağlanması amacıyla prosedürdeki her türlü gecikmeden Yüklenici sorumlu olacaktır.

c- Ocak yerleri Yüklenici tarafından tespit edildikten sonra İdarenin onayına sunulacaktır. İdarenin onayından sonra ilgili ocaklarda çalışma yapılabilir. Yüklenici ihale öncesi tespit ettiği ve çalışacağı ocağa gerekli kontrollerin ve deneylerin yaptırılmasından kendisi sorumludur…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, idarece teklifi sınır değerin altında kalan Öztaşlar İnşaat Taahhüt ve Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret A.Ş. den 07.04.2017 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen 07.04.2017 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunulduğu, söz konusu yazının ekinde sıralı iş kalemleri listesi ile sıralı analiz girdileri tablosunun yer aldığı, sıralı analiz girdileri tablosunda açıklama istenilecek analiz girdileri ile açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine yer verildiği, sıralı analiz girdilerine bakıldığında bitüm nakli, taşın konkasöre, karışımın serim yerine nakli olmak üzere söz konusu nakliye girdilerinin açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlendiği, ayrıca ihale dokümanında idarece itinererin verildiği, itinererde yaklaşık maliyetin hesabında nakliye giderleri için Orta Anadolu Rafinerisi (Kırıkkale) ile Karayazı taş ocağının (Bazalt) esas alındığının belirtildiği görülmüştür.

İstekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, isteklinin nakliye girdilerinin açıklamasına ilişkin olarak itinererde belirtilen Orta Anadolu rafinerisi (Kırıkkale) ile Karayazı taş ocağının (Bazalt) işin yapılacağı yere olan mesafeleri esas alınarak sıralı analiz girdileri tablosunda belirtilen nakliye formülü üzerinden açıklamada bulunduğu görülmüştür. Bununla birlikte ihale işlem dosyasında yer alan aşırı düşük teklif değerlendirme tutanağına bakıldığında ise, anılan isteklinin Sözleşme Tasarısı’nın 33.1’inci maddesinde belirtilen ocakların yükleniciye ait olması nedeniyle kullanılacak ocaklarla ilgili hiçbir açıklamada bulunmadığı belirtilerek açıklamanın uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden istekli sıfatını haiz olan kişinin mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren gerçek veya tüzel kişi olduğu, yüklenici sıfatını haiz olan kişinin ise ihaleye teklif veren, üzerine ihale yapılan ve sözleşme imzalanan istekli olduğu, ayrıca Sözleşme Tasarısı’nın 33.1’inci maddesinde yer alan düzenlemenin ihale üzerinde bırakıldıktan sonra sözleşme imzalayarak yüklenici sıfatını haiz olan gerçek veya tüzel kişiler için bağlayıcı olduğu, başka bir ifadeyle söz konusu hususun sözleşme aşamasında uygulanabileceği ihale sürecinde ise uygulanamayacağı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla başvuru sahibince aşırı düşük teklif açıklamasında idare tarafından verilen itinererdeki taş ocağı ile rafinerinin nakliye girdilerinin hesabında dikkate alınarak açıklama yapıldığı, bu haliyle açıklamanın mevzuata uygun olduğu, taş ocaklarıyla ilgili izin, ruhsat ve diğer belgelerin sözleşme aşamasında yüklenici tarafından temin edileceği, bu nedenle anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının Sözleşme Tasarısı’nın 33.1’inci maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle kabul edilmemesinin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Öztaşlar İnşaat Taahhüt ve Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret A.Ş.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi