KİK Kararı: 2017/UY.II-1353

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/023
Gündem No : 50
Karar Tarihi : 10.05.2017
Karar No : 2017/UY.II-1353

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Aydur İnş. Taah. Tic.ve San. Tur. Taş Hiz. Ltd. Şti.,

Halkalı Merkez Mahallesi Şehit Yılmaz Özdemir Cad. No: 57 Küçükçekmece/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Rize İl Özel İdaresi,

Engindere Mah. Niyazi Türkmenbaşı Cad. No: 11 53020 RİZE

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/27229 İhale Kayıt Numaralı “Rize İl Emniyet Müdürlüğü Hizmet Binası Yapımı ve Çevre Düzenlemesi İnşaatı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Rize İl Özel İdaresi tarafından 15.02.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Rize İl Emniyet Müdürlüğü Hizmet Binası Yapımı ve Çevre Düzenlemesi İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Aydur İnş. Taah. Tic.ve San. Tur. Taş Hiz. Ltd. Şti.nin 31.03.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.04.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.04.2017 tarih ve 22027 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.04.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/936 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarında Y.16.050/06, Y.23.014, Y.23.015, Y.21.001/03, Y.27.501/02 ile Y.16.061/08 poz numaralı iş kalemlerinde bulunan işçilik rayiçlerine 2017 yılı saatlik asgari ücretin (7,9 TL/saat) altında maliyet öngörmeleri nedeniyle açıklamalarının uygun görülmediği, ancak söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak analiz sunulmadığı, dolayısıyla işçilikle ilgili idarece değerlendirme yapılamayacağı, aşırı düşük teklif açıklamalarında ilgili kalemlere 2016 yılı birim fiyatlarının karsız tutarlarına kendi kar ve genel giderlerini ekleyerek açıklama yaptıkları, bu hususun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesine uygun olduğu, öte yandan ihale ilan tarihinin 24.01.2017 olduğu ve anılan Tebliğ maddesinin son paragrafında ilan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatlarının yayımlanmamış olması durumunda önceki yılın yayımlanmış birim fiyatlarının kullanılabileceği yönünde açıklamaların bulunduğu, 24.01.2017 tarihi itibariyle Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2017 yılı birim fiyatları yayımlanmadığı, bu nedenle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinin son paragrafı gereği ilgili iş kalemleri için 2016 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı, dolayısıyla 2016 yılı birim fiyatları esas alınarak açıklama yapmış olmalarında mevzuata aykırılık bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir…” açıklamalarına yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı “Rize İl Emniyet Müdürlüğü Hizmet Binası Yapımı ve Çevre Düzenlemesi İnşaatı İşi” olarak belirtilmiş olup işin türü ve miktarı aynı maddede “1 Ad. Hizmet Binası İnşaatı ve Çevre Düzenlemesi İşi” şeklinde ifade edilmiştir.

Anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde isteklilerin tekliflerini anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceği ve ihale sonucunda, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacağı düzenlenmiştir.

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

İlan tarihi 24.01.2017 olan başvuruya konu ihalenin 15.02.2017 tarihinde gerçekleştirildiği, ihaleye 5 isteklinin katıldığı ve verilen tekliflerin tamamının geçerli teklif olduğu, yapılan hesaplama neticesinde sınır değerin 25.915.249,71 TL olarak hesaplandığı ve bu tutarın altındaki tek teklif sahibi olan başvuru sahibinden 22.02.2017 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istendiği,

Söz konusu aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde sıralı iş kalemleri listesi, açıklama istenen iş kalemleri listesi ve açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesine yer verildiği, ayrıca üst yazıda aşırı düşük teklif savunmalarının 09.03.2017 tarihine kadar idareye teslim edilmesi gerektiği hususunun belirtildiği görülmüştür.

Bahse konu yazıya istinaden başvuru sahibi tarafından 09.03.2017 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması sunulmuştur. Açıklamalar, ihale komisyonunca değerlendirilmiş ve başvuru sahibinin bazı iş kalemleri için kamu kurum ve kuruluşlarının 2016 yılı birim fiyatlarını kullanarak analiz sunmadan liste ile açıklama yaptığı, ancak söz konusu listede yer alan Y.16.050/06, Y.23.014, Y.23.015, Y.21.001/03, Y.27.501/02, Y.16.061/08 poz numaralı iş kalemlerinde kullanılan işçilik rayiçlerinin ihalenin yapıldığı 2017 yılında yürürlükte olan saatlik asgari ücretin [(1.777,50 TL/Ay ÷ 30 Gün) ÷ 7,5 saat =7,90 TL/saat)] altında kaldığı, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesine aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle başvuru sahibinin açıklamaları uygun görülmemiştir.

Ayrıca başvuru sahibi tarafından idareye yapılan şikâyet başvurusuna cevap olarak gönderilen yazının ekinde 23.03.2017 tarihinde ihale komisyonunca düzenlenen “Aşırı Düşük Teklif Savunma Dosyası İnceleme Tutanağı”na yer verildiği, söz konusu tutanakta yukarıda belirtilen iş kalemlerinin yanında 27.528/3 poz numaralı iş kaleminde yer alan işçilik rayicinde de saatlik asgari ücretin altında teklif verildiği ifade edilmiştir.

Yapılan incelemede, yukarıda aktarılan poz numaralarına sahip iş kalemlerinin açıklama istenilen iş kalemleri arasında bulunduğu, ayrıca anılan iş kalemlerine ait birim fiyatların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlandığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde, açıklama istenilen iş kalemlerinden olan ve aynı zamanda açıklamaların uygun görülmemesine dayanak gösterilen “Y.16.050/06” poz numaralı “Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan C 30/37 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (beton nakli dahil) (m³)” iş kaleminin, “Y.23.014” poz numaralı “Ø8-Ø12 mm nervürlü beton çelik çubuğu, çubukların kesilmesi, bükülmesi ve yerin konulması (ton)” iş kaleminin, “Y.23.015” poz numaralı “Ø14-Ø28 mm nervürlü beton çelik çubuğu, çubukların kesilmesi, bükülmesi ve yerine konulması (ton)” iş kaleminin, “Y.21.001/03” poz numaralı “Plywood ile düz yüzeyli betonarme kalıbı yapılması (m²)” iş kaleminin, “Y.27.501/02” poz numaralı “200/250 kg kireç/çimento karışımı kaba ve ince harçla sıva yapılması (iç cephe sıvası) (m²)” iş kaleminin, “Y.16.061/08” poz numaralı “Ø100 cm çapında, C 25/50 basınç dayanımında yerinde dökme betonarme fore kazık yapılması (0,00-18,00 m arası, 18,00 m dahil) (m)” iş kaleminin ve “27.528/3” poz numaralı “İnce sıva, alçı sıvalı vb yüzeyler üzerine 3 mm kalınlığında saten alçı kaplama yapılması (m³)” iş kaleminin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2016 yılı birim fiyatları ile açıklandığı, ilgili poz numarası ve hangi kamu kurumu birim fiyatından yararlanıldığının açıklama kapsamında yer alan listede belirtildiği, söz konusu iş kalemleri için yayımlanan birim fiyatlardan kar ve genel gider tutarının düşüldüğü ve her iş kalemi için isteklinin kendi öngördüğü kar ve genel gider tutarı eklenerek açıklama sunulduğu anlaşılmıştır.

Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin belgeler incelendiğinde, yukarıda aktarılan iş kalemlerinin 2016 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları esas alınarak hesaplandığı görülmüştür. Bununla birlikte ihale ilan tarihi (24.01.2017) itibariyle Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2017 yılı birim fiyatlarının yayımlanmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, itiraza konu iş kalemlerinin yaklaşık maliyetin hesaplanması aşamasında idarece 2016 yılı birim fiyatları esas alınarak hesaplandığı ve ihale ilan tarihi itibariyle Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2017 yılı birim fiyatlarının yayımlanmadığı, dolayısıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinin son fıkrası uyarınca başvuru sahibinin 2016 yılı birim fiyatlarını kullanarak açıklama sunabileceği dikkate alındığında, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesine dayanak gösterilen iş kalemlerinin mevzuata uygun olarak açıklandığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan ilgili iş kalemleri, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları ile açıkladığından, bu iş kalemleri için anılan isteklinin analiz düzenlemesine ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13 maddesinde belirtilen açıklayıcı belgeleri sunmasına gerek bulunmamaktadır. Nitekim başvuru sahibi tarafından da ilgili iş kalemlerine ilişkin analiz ve açıklayıcı belge sunulmamıştır. Bahse konu iş kalemlerine ait analizler sunulmadığı için iş kalemlerinde yer alan işçilik miktarlarına başvuru sahibinin ne kadar fiyat öngördüğü belirsizdir. Dolayısıyla bu tutarların idare tarafından bilinmesi de mümkün değildir. Bu nedenle, iş kalemlerine ait analizlerde yer alan işçilik miktarlarına öngörülen bedellerin, 2017 yılında yürürlükte olan saatlik asgari işçilik maliyetinin altında olduğu gerekçesiyle, ilgili iş kalemleri açısından aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesi işlemi yerinde değildir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Aydur İnş. Taah. Tic.ve San. Tur. Taş Hiz. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi