KİK Kararı: 2017/UY.II-1344

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/023
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 10.05.2017
Karar No : 2017/UY.II-1344

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Cihan İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Rızaiye Mah. Kazım Hoca Sok. No:15/4 ELAZIĞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü,

Pirebi Mah. Feritpaşa Cad. No:3 Anıt Alanı 42040 Meram/KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/600615 İhale Kayıt Numaralı “Niğde Bor Halaç Göleti ve Sulaması İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü tarafından 28.02.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Niğde Bor Halaç Göleti ve Sulaması İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Cihan İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 05.04.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 20.04.2017 tarih ve 23703 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.04.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1000 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Açıklama istenen BH-BF-001 no’lu iş kaleminde bulunan nakliyelere ilişkin açıklamalarda, Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü’nün 2016 yılına ait birim fiyat analizlerinde yer alan taşıma mesafesi 10.000 metreye kadar olan “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması” formülünün kullanıldığı ve söz konusu malzeme nakli için yapılan açıklamaların mevzuata uygun olduğu,

BH-BF-002 ve BH-BF-003 no’lu iş kalemlerinde bulunan nakliyelere ilişkin açıklamalarda da, Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü’nün 2016 yılına ait birim fiyat analizlerinde yer alan taşıma mesafesi 10.000 metreye kadar olan “kazıdan başka inşaat malzemelerinin taşınması” formülünün kullanıldığı ve söz konusu geçirimsiz malzeme ve tüvenan nakli için yapılan açıklamaların mevzuata uygun olduğu,

İhale dokümanında ve analiz formatlarında malzeme yoğunluğuna ve zorluk katsayısına ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı, bu konuya ilişkin dayanaklarının Karayolları Genel Müdürlüğü analiz kitabının olduğu ve Karayolları Genel Müdürlüğü analiz kitabında yer alan tabloya göre yoğunluk 1,6 ton/m3 ve A=1 alınarak hesaplama yaptıkları dikkate alındığında malzeme nakli için yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu,

Analiz formatında söz konusu iş kalemlerine ait girdilerin, ölçü birimleri ile miktarların değiştirilmediği, yasal sınırlar içerisinde söz konusu imalatlara ilişkin olarak açıklama yapıldığı, sınır değerin altında kalınan bazı işlerde de mevzuata uygun olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerden yararlandıkları,

Açıklamalarının uygun bulunmama gerekçesinde bahsedilen BH-BF-012 no’lu iş kaleminin yaklaşık maliyete esas birim fiyatını 309,88 TL olarak tespit ettikleri, söz konusu poz için yaklaşık maliyete esas birim fiyatının kâr hariç tutarının üzerinde fiyat teklif ettikleri, bu nedenle söz konusu iş kalemine ait analiz sunulmadığı, adı geçen iş kaleminde idarenin yaklaşık maliyette kullandığı girdi türlerinin, miktarlarının, işçilik miktarlarının ve rayiç veya diğer kriterlerin değiştirilmediği, bu konuyla ilgili Danıştay 13. Dairesinin kararının bu husustaki açıklamalarına dayanak oluşturduğu, dolayısıyla açıklamalarının mevzuata uygun olduğu,

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı “Niğde Bor Halaç Göleti ve Sulaması İnşaatı” olarak, işin miktarı ve türü “Temelden 42 m yüksekliğinde membran kaplı zayiat dolgu gölet ve yaklaşık brüt 312 ha arazinin sulanması amacıyla PE100 basınçlı borulu sulama şebekesi inşaatı (membran + keçe + fiber katkılı beton imalatları yapılmayacaktır)” olarak belirlenmiştir.

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

...

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

...

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. … ” açıklamaları yer almaktadır.

İnceleme konusu ihalede, sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen 10 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, söz konusu isteklilerden 8 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, 24.03.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile Erat Yapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.- Temelfen Yapı Enerji San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile başvuru sahibi Cihan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonunca uygun görülmediği, söz konusu kararda ihalenin Tuna Teknik İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Eray Grup İnş. Taah. Müh. Mim. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı, Arsi Yapı Müh. İnş. Tur. Mak. Taah. Tic. A.Ş. - Yüngül İnş. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi’nin teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde ihale dokümanı kapsamında 5 adet analiz formatının yer aldığı belirtilmiş olup, idarece ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen ve doküman satın alanlara/indirenlere de verildiği anlaşılan “DSİ4/Halaç” numaralı CD/DVD içerisinde de idarece tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden 5 adet paçal iş kalemine (BH-BF-001, BH-BF-002, BH-BF-003, BH-BF-008 ve BH-BF-012 iş kalemleri) ilişkin olarak analiz formatlarına yer verildiği görülmüştür.

İdarece 14.03.2017 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerden Kamu İhale Genel Tebliğinin 45’inci maddesi uyarınca, yaklaşık maliyetin % 80ini oluşturan iş kalemlerine ait birim fiyat tariflerine ve ihale dokümanı içerisinde yer alan diğer belgeler ile analiz formatlarına uygun olarak hazırlanacak analizler ve bu analizlere dayanak teşkil eden tüm bilgi ve belgeler, yazı ekinde “açıklama istenilen iş kalemleri listesi” ile “açıklama istenilmeyecek analiz listesi”ne yer verildiği belirtilerek, yazının tebliğ tarihinden itibaren 5 iş günü içerisinde istenilmiştir. Söz konusu yazı ekinde yer alan “açıklama istenilen iş kalemleri listesi”nde yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren ve açıklama istenilen iş kalemleri olarak,

BH-BF-001 poz numaralı “Açıkta kazı yapılması, depoya veya dolguya konulması”,

BH-BF-002 poz numaralı “Ocak sahalarında geçirimsiz dolgu malzemesinin kazılması ve gölet dolgusuna konulması(1)”,

BH-BF-003 poz numaralı “Göletlerde tuvenan dolgu yapılması(Ft)”,

BH-BF-008 poz numaralı “Cebri boruların imali ve yerine konulması” ve

BH-BF-012 poz numaralı “Göletlerde C20 betonarme betonu yapılması” iş kalemleri belirlenmiştir.

Başvuru sahibi Cihan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, açıklama istenilen 5 adet paçal iş kaleminin kârlı ve kârsız fiyatlarının gösterildiği listenin ve kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesinin sunulduğu, söz konusu listede analizlerde yer alan 13 adet girdiye ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçlerin, poz numaraları da belirtilerek kullanıldığı, açıklama kapsamında sunulan aynı sayfada, BH-BF-012 poz numaralı “Göletlerde C20 betonarme betonu yapılması” iş kalemine ilişkin olarak idarece hesaplandığı belirtilen yaklaşık maliyet birim fiyatının %25 kâr hariç tutarının üzerine istekli tarafından belirlenen yüklenici kârının eklenerek anılan iş kaleminin birim fiyatının gösterildiği, bunun yanında açıklama kapsamında, BH-BF-012 poz numaralı iş kalemi dışında, açıklama istenilen 4 adet iş kaleminin analizlerine yer verildiği, BH-BF-001, BH-BF-002 ve BH-BF-003 no’lu iş kalemlerine ilişkin yapılan analizlerde, “Karayolu ile taşıma” girdileri için Karayolları Genel Müdürlüğü’nün 07.005/K-1 ve 07.005/K poz numaralı yayımlanmış formüllerinin kullanıldığı, BH-BF-002 ve BH-BF-003 no’lu iş kalemlerine ilişkin analizlerde kullanılan Karayolları Genel Müdürlüğü’nün “Karayolu ile taşıma” formülünde Y değerinin 1,6, A değerinin 1 olarak alındığı görülmüştür.

24.03.2017 tarihli ihale komisyon kararı ile ihale komisyonunca başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması özetle,

BH-BF-001, BH-BF-002 ve BH-BF-003 no’lu iş kalemlerinin ihale dokümanı içerisinde yer alan analiz formatlarında, işin gölet inşaatı olması nedeniyle, “Karayolu ile Taşıma” alt analizleri, DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Daire Başkanlığına ait “B-07.D/3”, “B-07.D/4” ve “B-07.D/5” no’lu pozların kullanıldığı, ancak istekli tarafından söz konusu iş kalemi içerisinde yer alan taşıma alt analizlerinde Karayolları Genel Müdürlüğü’ne ait pozlar ile açıklama yapıldığı, istekli tarafından, iş kalemine ait taşıma alt analizlerinde herhangi bir belge ve/veya bilgi sunulmadan DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Daire Başkanlığı pozları yerine ve ihale dokümanında yer alan analiz formatına aykırı bir şekilde Karayolları Genel Müdürlüğü’ne ait pozlar kullanıldığı, bu hususun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca uygun görülmediği,

Ayrıca, BH-BF-002 ve BH-BF-003 iş kalemlerinin taşıma alt analizlerinde kullanılan Karayolları Genel Müdürlüğü pozları içerisinde yer alan (A) zorluk katsayısı ve Y (yoğunluk) değerlerinin sıra ile “1” ve”1,6” alınması ile ilgili olarak istekli tarafından herhangi bir açıklayıcı bilgi ve/veya belgenin sunulmadığı, bu hususun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca uygun görülmediği,

İstekli tarafından BH-BF-012 no’lu iş kalemi için ihale dokümanında yer alan analiz formatına uygun analiz sunulmadığı, bu nedenle analize ait girdi tür ve miktarları ile birim fiyatlar için hangi rakamların yazıldığı ve yapılacak işlemlerde aritmetik hata yapılıp yapılmadığının tespit edilemediği, ayrıca işçilik maliyeti için öngörülen çalışma saatleri ile saatlik ücretin de tespit edilemediği, istekli tarafından bu iş kalemi için yapılan açıklamanın ve birim fiyatın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde belirtilen ve Kamu Kurum ve Kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatlar olarak değerlendirilmesi hususunun ise söz konusu mevzuata aykırılık teşkil ettiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinin hiçbir kısmında bu şekilde açıklama yapılabileceğinin öngörülmediği,

Gerekçeleriyle reddedilmiştir.

İdarece ihale dokümanı kapsamında düzenlenen analiz formatında BH-BF-001 poz numaralı “Açıkta kazı yapılması, depoya veya dolguya konulması” iş kalemine ilişkin taşıma alt analizinde DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Daire Başkanlığına ait B-07.D/3 “Karayolu ile taşımalar (S=a*√F / 1,25 ve a=..., F=1250M)” formülüne yer verildiği, başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamada ise söz konusu girdinin Karayolları Genel Müdürlüğünün 07.005/K-1 “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması (10.000 m.ye kadar)” pozunda yer alan F = (1.25 x 0,00034 x K x √M - 0.00425 x K)/1,25 K=225, F=1250M) formülünün kullanılarak ve idarenin belirlemiş olduğu nakliye bedelinin altında açıklandığı,

İdarece ihale dokümanı kapsamında düzenlenen analiz formatında BH-BF-001 poz numaralı “Açıkta kazı yapılması, depoya veya dolguya konulması” iş kalemine ilişkin taşıma alt analizinde DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Daire Başkanlığına ait B-07.D/5 “Karayolu ile taşımalar (S=1,30a√F / 1,25 ve a=..., F=1250M)” formülüne yer verildiği, başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamada ise söz konusu girdinin Karayolları Genel Müdürlüğünün 07.005/K-1 “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması (10.000 m.ye kadar)” pozunda yer alan “F = (1.25 x 0,00034 x K x √M - 0.00425 x K)/1,25 K=225, F=1250M)” formülün kullanılarak ve idarenin belirlemiş olduğu nakliye bedelinin altında açıklandığı,

İdarece ihale dokümanı kapsamında düzenlenen analiz formatında BH-BF-002 poz numaralı “Ocak sahalarında geçirimsiz dolgu malzemesinin kazılması ve gölet dolgusuna konulması(1)” iş kalemine ilişkin taşıma alt analizinde DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Daire Başkanlığına ait B-07.D/3 “Karayolu ile taşımalar (S=a*√F / 1,25 ve a=..., F=8000M)” formülüne yer verildiği, başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamada ise söz konusu girdilerin Karayolları Genel Müdürlüğünün 07.005/K “Kazıdan başka inşaat malzemelerinin taşınması (10.000 m.ye kadar)” pozunda yer alan “F=(1,25 xK x0,00017 x √M x A x Y)/1,25 ve M=8000 M, K= 225, Y= 1,6, A= 1” formüllerinin kullanılarak ve idarenin belirlemiş olduğu nakliye bedelinin altında açıklandığı tespit edilmiştir.

İdarece ihale dokümanı kapsamında düzenlenen analiz formatında BH-BF-003 poz numaralı “Göletlerde tuvenan dolgu yapılması (Ft)” iş kalemine ilişkin taşıma alt analizinde DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Daire Başkanlığına ait B-07.D/3 “Karayolu ile taşımalar (S=a x (0,00444 x f + 55,6) ve a=..., F=1000M)” formülüne yer verildiği, başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamada ise söz konusu girdilerin Karayolları Genel Müdürlüğünün 07.005/K “Kazıdan başka inşaat malzemelerinin taşınması (10.000 m.ye kadar)” pozunda yer alan “F=(1,25 xK x0,00017 x √M x A x Y)/1,25 ve M=1000 M, K= 225, Y= 1,6, A= 1” formüllerinin kullanılarak ve idarenin belirlemiş olduğu nakliye bedelinin altında açıklandığı tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat açıklamalarından ihale komisyonunun teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden belirlediği iş kalemleri/grupları için açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerini belirleyeceği, isteklilerin de açıklama istenilen analiz girdileri için Tebliğ’de belirlenen yöntemlere göre açıklamalarını sunacakları, isteklilerin açıklamalarının, açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun olması gerektiği, analiz formatına uygun açıklama sunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, analiz formatına uygun açıklama sunanların ise açıklamalarının kabul edileceği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, ihale konusu işin gölet inşaatı olması nedeniyle BH-BF-001, BH-BF-002 ve BH-BF-003 no’lu iş kalemlerine ilişkin idarece ihale dokümanı kapsamında düzenlenen taşıma alt analizlerinde DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Daire Başkanlığına ait formüllere yer verildiği, başvuru sahibi tarafından anılan iş kalemlerinin alt analizlerinde bulunan nakliye girdilerine ilişkin yapılan açıklamada Karayolları Genel Müdürlüğüne ait formüllerin ve zorluk katsayısı (A) ile yoğunluk (Y) değerlerinin analizlerde kullanıldığı, ancak kullanılan formül bileşenlerinin ihale dokümanı kapsamında ayrıntılı bir şekilde düzenlenen analiz formatlarında yer alan ve ihale konusu iş kapsamında gerçekleştirilecek çeşitli işlerin kendine özgü koşullarına göre oluşturulan formül bileşenlerinden farklılıklar (malzeme yoğunlukları, zorluk katsayısı vb.) arz ettiği, ayrıca başvuru sahibi isteklinin söz konusu nakliye kalemlerine ilişkin teklif ettiği fiyatların aynı mesafe kullanılmasına rağmen idarenin nakliye bedeli için belirlediği fiyatların altında olduğu ve bu durumun da söz konusu istekliye açıklamasında nakliye maliyetini aşağı çekmesine sebebiyet vermesi itibariyle avantaj sağladığı dikkate alındığında yapılan açıklamanın ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatlarına uygun olmadığı, sonuç olarak idare tarafından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının bu gerekçeler ile reddedilmesinin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Bunun yanında, başvuru sahibi tarafından açıklaması kapsamında ve iddiasında, BH-BF-012 poz numaralı “Göletlerde C20 betonarme betonu yapılması” iş kalemine ilişkin olarak idarece hesaplanan yaklaşık maliyet birim fiyatının yapılan hesaplama sonucunda bulunduğu belirtilerek söz konusu iş kaleminin birim fiyatının %25 kâr hariç tutarının üzerine belirlenen yüklenici kârının eklenmesi suretiyle anılan iş kaleminin maliyetinin açıklandığı belirtilmekle birlikte, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesi uyarınca isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri için analiz düzenlemelerinin ve Tebliğin 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek olmadığı, ancak inceleme konusu ihalede, idarece paçal olarak oluşturulan BH-BF-012 poz numaralı “Göletlerde C20 betonarme betonu yapılması” iş kalemine ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış bir birim fiyatın bulunmadığı, bunun yanında başvuru sahibinin iddiasında bahsedilen Danıştay 13. Dairesinin kararına dayanak teşkil eden 04.05.2016 tarihli ve 2016/UY.II-1212 sayılı Kurul kararında, şikâyet konusu iş kalemine ilişkin olarak idarenin vermiş olduğu analiz formatındaki girdiler üzerinden rayiçler kullanılarak yapılan hesaplama sonucunda, idarece yaklaşık maliyette esas alınan ilgili iş kaleminin birim fiyatına ulaşılamadığı, diğer bir ifadeyle şikâyet konusu edilen iş kaleminin yaklaşık maliyetteki birim fiyatı ile söz konusu iş kalemine ilişkin olarak idarece aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında isteklilere gönderilen analiz formatı kullanılarak hesaplanan toplam tutarın uyumlu olmadığı, buna karşın inceleme konusu ihalede, BH-BF-012 poz numaralı “Göletlerde C20 betonarme betonu yapılması” iş kaleminin yaklaşık maliyet birim fiyatı ile analiz formatı üzerinden hesaplanan birim fiyatı arasında böyle bir uyumsuzluğun olmadığı, bu itibarla inceleme konusu ihaledeki durumun, şikâyet dilekçesinde bahsedilen Danıştay kararına dayanak teşkil eden Kurul kararı ve ihaleden farklı olduğu, kaldı ki her ihalenin ihale dokümanında belirlenen kendine özgü somut koşulları içerisinde ayrı ayrı değerlendirilmesinin gerektiği, bu bağlamda başvuru sahibi tarafından açıklaması kapsamında, BH-BF-012 poz numaralı iş kalemi için de ihale dokümanı kapsamında idarece verilen detaylı analiz formatlarına uygun analizlerin sunulmasının gerektiği, anlaşılmış olup, bu gerekçelerle idarece başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi