KİK Kararı: 2017/UY.II-1148

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/019
Gündem No : 85
Karar Tarihi : 19.04.2017
Karar No : 2017/UY.II-1148

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Bulut İnşaat İhracat İthalat San. Tic. Ltd. Şti.,

Cumhuriyet Caddesi Bulut İş Merkezi Kat: 2 No: 3 AĞRI

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Eskişehir Valiliği,

Deliklitaş Mahallesi 2 Eylül Caddesi No: 121 Odunpazarı/ESKİŞEHİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/489145 İhale Kayıt Numaralı “Eskişehir İli Seyitgazi İlçesi 16 Derslikli Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Binası, 200 Öğrencilik Pansiyon Binası ile Kırka Mehmet Akif Ersoy Ortaokulu Bahçesine Spor Salonu Binası Yapım” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Eskişehir Valiliği tarafından 14.12.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Eskişehir İli Seyitgazi İlçesi 16 Derslikli Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Binası, 200 Öğrencilik Pansiyon Binası ile Kırka Mehmet Akif Ersoy Ortaokulu Bahçesine Spor Salonu Binası Yapım” ihalesine ilişkin olarak Bulut İnşaat İhracat İthalat San. Tic. Ltd. Şti.nin 15.02.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.02.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.02.2017 tarih ve 11657 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/519 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

1. Anılan istekli tarafından hesap cetvelinde belirlenmiş olan miktarlarda, yaklaşık maliyet ve proje üzerindeki miktarlara oranla %10’dan fazla eksikliğin bulunduğu,

2. Sunulan analizlerin analiz formatına uygun olmadığı, gerek analizlerde gerekse hesap cetvelinde kullanılan pozların hangi kamu kurum ve kuruluşuna ait olduğunun belirtilmediği, analiz ve hesap cetvellerinde aritmetik hataların bulunduğu, analiz girdilerinin değiştirilmesi ve analiz girdi miktarlarının azaltılması sebebiyle bu analizlerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyat tariflerine uygun olmadığı, aynı analiz girdileri için farklı birim fiyatların teklif edildiği, anılan istekli tarafından dışarıdan temin edilecek malzemelerin Teknik Şartname’de belirtilen malzemelere uygun olmamasının eşit muamele ilkesine aykırılık teşkil edeceği, diğer yandan açıklama istenen iş kalemlerindeki ölçü birimleri ile ölçü miktarları ve tariflerinin, kullanılan kamu pozlarındaki ölçü birimleri ile tezatlık oluşturduğu, analiz girdi miktarlarının virgülden sonra en yakın iki ondalık rakama yuvarlandığı, analizlerdeki birim fiyatlar ile fiyat teklifi ve proforma faturalardaki birim fiyatların aynı olmadığı, söz konusu analizlerde yürürlükte olan saatlik asgari ücret yerine ihale ilan tarihi olan 2016 yılında yürürlükte olan saatlik asgari ücretin kullanıldığı, diğer yandan nakliye analizlerindeki mesafeler ile idarece belirlenen mesafelerin birbirleri ile uyumlu olmadığı,

3. Açıklama kapsamında sunulan fiyat teklifleri ile proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1 ve 45.1.13.10’uncu maddelerine aykırı olduğu, söz konusu proforma faturalarda teklif edilen birim fiyatların, ticari hayatın işleyişine aykırı bir şekilde çok düşük olarak belirlendiği, proforma faturaları düzenleyen firmalar tarafından gerçekte kendi uhdelerinde bulunmayan malzemeler için fiyat teklif edildiği, dolayısıyla fiyat tekliflerine ve proforma faturalara dayanak teşkil eden maliyet/satış tespit tutanaklarının ilgili meslek mensubundan istenilmesi gerektiği, diğer yandan söz konusu fiyat teklifleri ile proforma faturaları düzenleyen firmaların vergi kayıtlarının bulunmaması sebebiyle sahte bir şekilde düzenlenen belgelerin aşırı düşük teklif değerlendirmesinde dikkate alınmasının mümkün olmadığı, bu konu ile ilgili olarak belgeleri düzenleyen firmaların bağlı bulunduğu vergi dairelerinden gerekli teyitlerin yapılması gerektiği, ayrıca açıklama istenen elektrik iş grupları içerisinde yer alan özel iş kalemleri için düzenlenen proforma fatura ve fiyat teklifleri için maliyete dayalı açıklama yapılması mümkün olmamasına rağmen bahsi geçen belgeler üzerinde maliyete dayalı açıklamaya ilişkin ibarenin yazılı olduğu, ayrıca maliyete dayalı açıklama yapılan iş kalemleri için ilgili meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin, maliyet tespit tutağındaki ortalama/toplam birim maliyet ibaresinden hangisine göre düzenlendiğinin belirtilmediği, alınan fiyat teklifi ve proforma faturalarda nakliye giderine ilişkin herhangi bir açıklamaya yer verilmediği, ayrıca montaj için teklif edilen fiyatın, söz konusu poz için teklif edilen işçilik fiyatının altında olduğu,

4. Açıklama istenen iş kalemleri içerisinde yer alan okulda özel 01 ile özel 15, yurtta özel 01 ile özel 25 ve spor salonunda özel 01 ile özel 02 iş kalemlerinin inşaat alanı dışında imalatı yapılarak inşaata montajı yapılacak iş kalemlerinden olduğu, dolayısıyla söz konusu iş kalemleri için işçilik bedelinin proforma fatura ve fiyat teklifinde gösterilmesi gerekirken anılan istekli tarafından açıklamanın bu şekilde yapılmadığı,

5. Açıklama istenmeyen iş kalemleri için teklif edilmesi gereken tutara ilişkin herhangi bir bedelin öngörülmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihalenin 14.12.2016 tarihinde gerçekleştirildiği, söz konusu ihaleye 8 isteklinin katıldığı, 09.02.2017 tarihli ihale komisyonu kararından, teklif fiyatı sınır değerin (9.352.327,68 TL) altında kalan Nuri Taktak - Müta Yapı Otomotiv Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığından aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, idarece yapılan değerlendirme neticesinde 9.267.000,00 TL teklif bedeli ile açıklaması uygun bulunan anılan isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, 9.576.000,00 TL teklif bedeli ile başvuru sahibinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3.İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

… Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve Tebliğ açıklamalarından, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi ve bu teklif sahiplerinden, yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntıların yazılı olarak istenilmesi gerektiği,

Ayrıca anılan Tebliğ’in 45.1.2.2’nci maddesinde, idarece açıklama istenmesi gereken iş kalemleri için oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılmak suretiyle tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edileceği ve söz konusu analiz girdilerine ilişkin olarak isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmeyeceği (işçilik girdileri hariç), buna göre, bahsi geçen hususa ilişkin olarak da açıklama isteme yazılarında, açıklama istenmeyen analiz girdilerine yer verileceği, diğer yandan, aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde, bu girdinin, analiz toplamının %3’ünün altında kalıp kalmadığı hususuna ilişkin değerlendirmenin her analiz için ayrı ayrı yapılacağı ve herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan bir analiz girdisi için ise açıklama istenileceği,

Öte yandan, anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınmak suretiyle, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer alması istenen “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği (Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi ve isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunulacak analizlerin verilen bu formata uygun olması gerektiği anlaşılmıştır.

İnceleme konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Eskişehir İli Seyitgazi İlçesi 16 Derslikli Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Binası, 200 Öğrencilik Pansiyon Binası ile Kırka Mehmet Akif Ersoy Ortaokulu Bahçesine Spor Salonu Binası Yapım

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı ve türü:

1 Adet 16 Derslik Lise Binası, 1 Adet 200 Öğrencilik Pansiyon Binası ve 1 adet Spor Salonu Yapım İşi

1 Adet 16 Derslik Lise Binası, 1 Adet 200 Öğrencilik Pansiyon Binası ve 1 adet Spor Salonu Yapım İşi…” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, teklif fiyatı sınır değerin altında kalan Nuri Taktak - Müta Yapı Otomotiv Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığından 19.12.2016 tarihli ve 20863034-755.02.08-E.16488 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu yazı ekinde açıklama istenen iş kalemleri listesi, açıklama istenmeyecek olan analiz girdileri listesi ve örnek analiz formatının gönderildiği, 18.01.2017 tarihli aşırı düşük savunması değerlendirme tutanağında “…aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 21 iş kalemi için satış tutarı tespit tutanağına dayanak üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin anılan Tebliğ’in aradığı şartları taşıdığı ve mevzuata uygun olduğu görülmüştür.

…sunulan analizlerin Bakanlığımızca verilen analiz formatlarına uygun ve uyumlu olduğu, analiz ve alt analizlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2016 rayiçleri, bazı iş kalemlerinde ise kamu kurum ve kuruluşu 2016 birim fiyatlarının esas alındığı, anılan iş kalemlerine ait açıklamalarda asgari olması gereken işçilik için saatlik 7,32 TL altında olmadığı, öngörülen miktarın anılan Tebliğ’in 45.1.9’uncu maddesine uygun olduğu anlaşılmıştır.

…açıklama istenilen 87 iş kalemine ilişkin idare metrajımız ile isteklinin öngördüğü metraj arasında kıyaslama yapıldığında, 8 iş kaleminin aynı, 58 iş kaleminde fazlalık, 21 iş kaleminde eksiklik, ayrıca eksiklik olan iş kalemlerinin 3 tanesinde eksikliğin %10’dan fazla olduğu anlaşılmıştır…anılan istekli tarafından düzenlenen hesap cetvelindeki iş kalemlerinin miktarları ile idarenin miktarları arasındaki farkın söz konusu isteklinin teklif birim fiyatları ile çarpımı sonucunda oluşan toplam net tutarının istekli aleyhine 10.020,45 TL olduğu tespit edilmiştir…” ifadelerine yer verilmek suretiyle anılan istekli tarafında sunulan aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunarak 09.02.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin bu istekli uhdesinde bırakıldığı görülmüştür.

1. Anılan istekli tarafından hesap cetvelinde belirlenmiş olan miktarlarda, yaklaşık maliyet ve proje üzerindeki miktarlara oranla %10’dan fazla eksikliğin bulunduğu iddiasına ilişkin olarak;

Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde, istekliler tarafından imalat kalemlerine ilişkin metrajların, ihale konusu işe ilişkin projeler üzerinden hesaplanması ve tekliflerinin bu doğrultuda oluşturulması gerekmektedir. Dolayısıyla, isteklilerce açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin öngörülen metrajlar ile idarece belirlenen metrajlar arasında farklılıkların olması mümkündür. Ancak, aradaki bu metraj farkının işin proje ve teknik şartnameye, fen ve sanat kurallarına uygun olarak ifa edilmesini engelleyici nitelikte olmaması gerektiği kuşkusuzdur.

Bu kapsamda, ihale uhdesinde bırakılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

Açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile yaklaşık maliyete dayanak teşkil eden hesap cetveli karşılaştırıldığında, açıklama istenen 87 adet iş kaleminden 8 adet iş kalemi için idare ile aynı miktarların öngörüldüğü, 21 adet iş kalemindeki metrajın idarenin metrajından daha düşük olduğu, söz konusu iş kalemlerinden üç tanesinde metraj eksikliğinin %10’dan fazla olduğu, diğer geriye kalan 58 adet iş kalemindeki metrajın ise idarenin metrajının üzerinde bulunduğu, bu doğrultuda ihale uhdesinde bırakılan istekliye ait hesap cetvelindeki miktarlar ile idarece öngörülen miktarlar arasındaki farkın, anılan istekli tarafından teklif edilen birim fiyatlar ile çarpılması sonucunda yaklaşık 10.000,00 TL tutarında isteklinin aleyhine bir durumun oluştuğu görülmüştür. Bu doğrultuda, bahsi geçen 21 adet iş kalemindeki metraj eksikliğinin, istekli lehine bir sonuç doğurmadığı, kaldı ki bu iş kalemlerinden sadece üç iş kalemindeki metraj eksikliğinin %10’dan fazla olması sebebiyle bu şekildeki bir eksikliğin makul ve kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Sunulan analizlerin analiz formatına uygun olmadığı, gerek analizlerde gerekse hesap cetvelinde kullanılan pozların hangi kamu kurum ve kuruluşuna ait olduğunun belirtilmediği, analiz ve hesap cetvellerinde aritmetik hataların bulunduğu, analiz girdilerinin değiştirilmesi ve analiz girdi miktarlarının azaltılması sebebiyle bu analizlerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyat tariflerine uygun olmadığı, aynı analiz girdileri için farklı birim fiyatların teklif edildiği, anılan istekli tarafından dışarıdan temin edilecek malzemelerin Teknik Şartname’de belirtilen malzemelere uygun olmamasının eşit muamele ilkesine aykırılık teşkil edeceği, diğer yandan açıklama istenen iş kalemlerindeki ölçü birimleri ile ölçü miktarları ve tariflerinin, kullanılan kamu pozlarındaki ölçü birimleri ile tezatlık oluşturduğu, analiz girdi miktarlarının virgülden sonra en yakın iki ondalık rakama yuvarlandığı, analizlerdeki birim fiyatlar ile fiyat teklifi ve proforma faturalardaki birim fiyatların aynı olmadığı, söz konusu analizlerde yürürlükte olan saatlik asgari ücret yerine ihale ilan tarihi olan 2016 yılında yürürlükte olan saatlik asgari ücretin kullanıldığı, diğer yandan nakliye analizlerindeki mesafeler ile idarece belirlenen mesafelerin birbirleri ile uyumlu olmadığı iddiasına ilişkin olarak;

Aktarılan Tebliğ açıklamaları uyarınca, isteklilerin iş kalemleri için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri için, hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirtilmesi durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların üzerine, kendi belirledikleri kâr ve genel gideri ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da hangi kamu kurum ve kuruluşunun kâr ve genel gider hariç birim fiyatının kullandıklarını ve kendi belirledikleri kâr ve genel gider tutarını yazmaları halinde, söz konusu iş kalemleri için analiz düzenlemeleri zorunlu tutulmamış olup, bu iş kalemleri için anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde sayılan belgeleri de sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

Diğer yandan istekliler tarafından, inşaat iş kalemleri dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemlerine yönelik analiz sunulması yerine bu iş kalemine ait malzeme ve montaj bedeli ayrı ayrı gösterilecek şekilde açıklama yapılmasının da kabul edileceği, ayrıca yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemleri için üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulabileceği, bu durumda da analiz sunulması zorunluluğunun bulunmadığı anlaşılmıştır.

İhale uhdesinde bırakılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

10 adet iş kaleminin (900-1254 poz numaralı 5 duraklı, 1 m/sn hızlı, sınıf I asansörü, sınıf II asansörü, özel-E-21 poz numaralı NVR kayıt cihazı, 165.708 poz numaralı panel radyatör, özel-E-19 poz numaralı Day night IP kamera, 782.100 poz numaralı kablo tava sistemleri, ÖZ-2 poz numaralı 3 mt galvanizli paslanmaz çevre aydınlatma direği, 742.532 poz numaralı ATY2-4x18 W dekoratif amaçlı asma tavan armatür, ÖBF-7 poz numaralı derin karıştırma yöntemiyle zemin güçlendirme, 900-1104 poz numaralı 1,00 m/sn hızlı, sınıf I asansörü, kademesiz hızlı ve özel-22 poz numaralı giysi dolabı yapımı iş kalemleri) tevsiki için teklife konu alanda faaliyet gösterdiği anlaşılan üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna gidildiği, satış tespit tutanağı dayanak alınarak sunulan fiyat tekliflerinde mevzuat gereği yazılması gereken ibare ile ilgili meslek mensubu onayının bulunduğu,

10 adet iş kalemi için (950-113 poz numaralı diesel jeneratör 300 kVA, 950-117 poz numaralı diesel jeneratör 500 kVA, 833-500 poz numaralı analog adresli optik duman detektörü, 165-205 poz numaralı dilimli düz satıhlı B serisi radyatör, 105-613 poz numaralı prizmatik modüller paslanmaz çelik su deposu, 22.5-005 poz numaralı 36kV, 400kVA compact RMU’lu beton köşk trafo hariç 2 yük ayırıcısı + 1 sigortalı yük ayırıcısı, 723-401 poz numaralı otomatik kumandalı merkezi kompanzasyon bataryası, 1020-143 poz numaralı 120-126 m3/h 120 mSS yatay arkadan emişli yangın pompası, 793-102 poz numaralı güvenlik hattı priz sortisi halogen free kablolu priz sortisi ve 261-803 poz numaralı 30 mm yalıtım kalınlık 80/200 mikron iç 200 mikron dış yüzeyi alüminyum kaplı diğer özellikleri 261-800’e uygun iş kalemleri) kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatlara, anılan istekli tarafından belirlenen kâr ve genel gider eklenmek suretiyle birim fiyatların oluşturulduğu, bu hususa ilişkin olarak hangi kamu kurum ve kuruluşunun kâr ve genel gider hariç birim fiyatının kullanıldığı ve belirlenen kâr ve genel gider tutarının belirtildiği,

Diğer 67 iş kalemi için idarece gönderilen analiz formatına uygun olarak analizlerin oluşturulduğu, açıklanması istenen iş kalemleri arasında nakliye iş kalemlerinin bulunmadığı, söz konusu analizlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2016 yılı rayiçlerinin kullanıldığı, sunulan analizler ile miktar ve birim fiyatları gösteren hesap cetvelinde herhangi bir aritmetik hatanın mevcut olmadığı ve bu analizlerdeki ölçü birimleri ve ölçü miktarlarının, kullanılan pozlardaki ölçü birimleri ve miktarları ile uyumlu olduğu, aynı analiz girdileri için farklı birim fiyatların öngörülmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığı, analizlerdeki işçilik girdileri için 2016 yılı saatlik asgari ücret tutarının dikkate alındığı görülmüş olup, bahsi geçen analizlerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyat tarifleri ve Teknik Şartnameye uygun olduğu anlaşılmıştır.

3. Açıklama kapsamında sunulan fiyat teklifleri ile proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1 ve 45.1.13.10’uncu maddelerine aykırı olduğu, söz konusu proforma faturalarda teklif edilen birim fiyatların, ticari hayatın işleyişine aykırı bir şekilde çok düşük olarak belirlendiği, proforma faturaları düzenleyen firmalar tarafından gerçekte kendi uhdelerinde bulunmayan malzemeler için fiyat teklif edildiği, dolayısıyla fiyat tekliflerine ve proforma faturalara dayanak teşkil eden maliyet/satış tespit tutanaklarının ilgili meslek mensubundan istenilmesi gerektiği, diğer yandan söz konusu fiyat teklifleri ile proforma faturaları düzenleyen firmaların vergi kayıtlarının bulunmaması sebebiyle sahte bir şekilde düzenlenen belgelerin aşırı düşük teklif değerlendirmesinde dikkate alınmasının mümkün olmadığı, bu konu ile ilgili olarak belgeleri düzenleyen firmaların bağlı bulunduğu vergi dairelerinden gerekli teyitlerin yapılması gerektiği, ayrıca açıklama istenen elektrik iş grupları içerisinde yer alan özel iş kalemleri için düzenlenen proforma fatura ve fiyat teklifleri için maliyete dayalı açıklama yapılması mümkün olmamasına rağmen bahsi geçen belgeler üzerinde maliyete dayalı açıklamaya ilişkin ibarenin yazılı olduğu, ayrıca maliyete dayalı açıklama yapılan iş kalemleri için ilgili meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin, maliyet tespit tutağındaki ortalama/toplam birim maliyet ibaresinden hangisine göre düzenlendiğinin belirtilmediği, alınan fiyat teklifi ve proforma faturalarda nakliye giderine ilişkin herhangi bir açıklamaya yer verilmediği, ayrıca montaj için teklif edilen fiyatın, söz konusu poz için teklif edilen işçilik fiyatının altında olduğu iddiasına ilişkin olarak;

İhale uhdesinde bırakılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

Açıklama kapsamında 04.042/06 poz numaralı C 30/37 beton harçları (TS EN 206/1), 04.152 poz numaralı çam kerestesi (II. sınıf TS 1265 zayiatıyla), 04.393/305 poz numaralı her türlü renk, desen ve yüzey özelliğinde, mat, sırsız, porselen karo (40x40 cm anma ebadında), 04.042/05 poz numaralı C 25/30 beton harçları (TS EN 206/1), 04.392/404 poz numaralı her türlü renk, desen ve yüzey özelliğinde, mat, sırsız, porselen karo (30x30 cm – 33 x33 cm anma ebadında), 04.042/03 poz numaralı C 16/20 beton harçları (TS EN 206/1), 04.042/02 poz numaralı C 12/15 beton harçları (TS EN 206/1) ve 04.042/01 poz numaralı C 8/10 beton harçları (TS EN 206/1) analiz girdilerinin tevsiki için teklife konu alanda faaliyet gösterdiği anlaşılan üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna gidildiği, satış tespit tutanağı dayanak alınarak sunulan fiyat tekliflerinde mevzuat gereği yazılması gereken ibare ile ilgili meslek mensubu onayının bulunduğu, ayrıca fiyat teklifinde öngörülen birim fiyatlara her türlü malzeme, işçilik, yerinde montaj işleri ve şantiye nakliyesi giderlerinin dâhil olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Anılan Tebliğ’de fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenen tutanakların fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyeceği, ancak idare ve Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği ifade edilmiştir. Bu noktada, fiyat tekliflerinin açıklama kapsamında sunulabilecek belgelerden biri olduğu, dolayısıyla mevzuatta öngörülen şekil koşullarını sağlaması durumunda, açıklamanın uygun kabul edilmesi gerektiği, dolayısıyla ticari hayatın olağan akışına aykırılık gibi gerekçelerin, fiyat teklifinin hukuken geçerli olmadığı sonucunu doğurmayacağı, ayrıca fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanakların ilgili meslek mensubundan talep edilmesi veya bu fiyat tekliflerini düzenleyen firmaların bağlı bulunduğu vergi dairelerinden ilgili teyitlerin yapılmasını gerektirecek tereddüt doğurucu bir hususun mevcut olmadığı, buradan hareketle başvuru sahibi tarafından bu durumun aksini ispat edici daha somut gerekçelerin ortaya konulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan, 9 adet iş kaleminin (900-1254 poz numaralı 5 duraklı, 1 m/sn hızlı, sınıf I asansörü, sınıf II asansörü, özel-E-21 poz numaralı NVR kayıt cihazı, 165.708 poz numaralı panel radyatör, özel-E-19 poz numaralı Day night IP kamera, 782.100 poz numaralı kablo tava sistemleri, ÖZ-2 poz numaralı 3 mt galvanizli paslanmaz çevre aydınlatma direği, 742.532 poz numaralı ATY2-4x18 W dekoratif amaçlı asma tavan armatür, 900-1104 poz numaralı 1,00 m/sn hızlı, sınıf I asansörü, kademesiz hızlı ve özel-22 poz numaralı giysi dolabı yapımı iş kalemleri) tevsiki için sunulan 27.12.2016 tarihli fiyat tekliflerinde mevzuat gereği yazılması gereken ibare ile ilgili meslek mensubu onayının bulunduğu, söz konusu fiyat tekliflerinde öngörülen fiyatlara her türlü malzeme, işçilik, yerinde montaj işleri ve şantiye nakliyesi giderlerinin dâhil olduğunun belirtildiği tespit edilmiştir.

Bu çerçevede, anılan Tebliğ’in 45.1.7’nci maddesinde inşaat iş kalemleri dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemlerine ilişkin analiz sunulmaması durumunda, bu iş kalemlerine ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması gerektiği, ancak mevcut durumda her ne kadar fiyat teklifinde her türlü malzeme, işçilik, yerinde montaj işleri ve şantiye nakliyesinin dâhil edildiği belirtilmekle birlikte, montaj ve malzeme bedellerinin ayrı ayrı gösterilmediği, bu doğrultuda açıklamanın bu haliyle Tebliğ’in söz konusu maddesine aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

4. Açıklama istenen iş kalemleri içerisinde yer alan okulda özel 01 ile özel 15, yurtta özel 01 ile özel 25 ve spor salonunda özel 01 ile özel 02 iş kalemlerinin inşaat alanı dışında imalatı yapılarak inşaata montajı yapılacak iş kalemlerinden olduğu, dolayısıyla söz konusu iş kalemleri için işçilik bedelinin proforma fatura ve fiyat tekliflinde gösterilmesi gerekirken anılan istekli tarafından açıklamanın bu şekilde yapılmadığı iddiasına ilişkin olarak;

Şikâyete konu özel-01 poz numaralı, özel-02 poz numaralı, özel-15 poz numaralı ve özel-25 poz numaralı iş kalemlerinin açıklama istenen iş kalemleri arasında yer almadığı görülmüş olup, anılan istekli tarafından bu iş kalemlerine yönelik bir açıklama yapılmasına gerek olmadığı anlaşılmıştır.

5. Açıklama istenmeyen iş kalemleri için teklif edilmesi gereken tutara ilişkin herhangi bir bedelin öngörülmediği iddiasına ilişkin olarak;

Aktarılan Tebliğ açıklamalarından, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tâbi tutulmayan iş kalemlerinin her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesinin zorunlu olmadığı, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesinin yeterli olacağı anlaşılmıştır.

Bu doğrultuda, ihale uhdesinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgu cetveli icmal tablosunun oluşturulduğu, buna göre açıklama istenen iş kalemleri toplamının (kâr ve genel gider dâhil) 7.575.335,44 TL, açıklama istenmeyen imalat kalemleri ve nakliye karşılığının 1.691.664,56 TL olduğunun belirtildiği görülmüş olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu çerçevede, ihale uhdesinde bırakılan istekli tarafından 900-1254 poz numaralı 5 duraklı, 1 m/sn hızlı, sınıf I asansörü, sınıf II asansörü, özel-E-21 poz numaralı NVR kayıt cihazı, 165.708 poz numaralı panel radyatör, özel-E-19 poz numaralı Day night IP kamera, 782.100 poz numaralı kablo tava sistemleri, ÖZ-2 poz numaralı 3 mt galvanizli paslanmaz çevre aydınlatma direği, 742.532 poz numaralı ATY2-4x18 W dekoratif amaçlı asma tavan armatür, 900-1104 poz numaralı 1,00 m/sn hızlı, sınıf I asansörü, kademesiz hızlı ve özel-22 poz numaralı giysi dolabı yapımı iş kalemlerinin tevsiki için sunulan fiyat tekliflerinde malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilmediği gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Nuri Taktak - Müta Yapı Otomotiv Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi