KİK Kararı: 2017/UY.II-1047

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/018
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 12.04.2017
Karar No : 2017/UY.II-1047

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

MSM Altyapı İnşaat Enerji Petr. Mad. Nak. Gıda San. Tic. A.Ş.,

Sancak Mahallesi Turan Güneş Bulvarı No: 17/1-2 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 7. Bölge Müdürlüğü,

Esenevler Mahallesi Atatürk Bulvarı No: 380 55200 Atakum/SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/176358 İhale Kayıt Numaralı “(Çorum-Sungurlu) Ayr-Cemilbey-Ortaköy İlyolu Km: 0+000-22+077 Arası Yol Yapım İşleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 7. Bölge Müdürlüğü tarafından 23.06.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Çorum-Sungurlu) Ayr-Cemilbey-Ortaköy İlyolu Km: 0+000-22+077 Arası Yol Yapım İşleri” ihalesine ilişkin olarak MSM Altyapı İnşaat Enerji Petr. Mad. Nak. Gıda San. Tic. A.Ş.nin 23.02.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.03.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.03.2017 tarih ve 14608 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.03.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/638 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

1. Ocaktan yapılacak taş nakli, ariyet ocağından depoya getirilecek malzeme nakli ile çimento ve demir nakli gibi önemli maliyet teşkil eden girdiler için taşıma formülleri kullanılması gerekirken söz konusu maliyet bileşenlerinin fiyat teklifi ile açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu,

2. KGM/16.122/K-1-Ö poz numaralı iş kaleminin analiz girdisi olan çimento naklinin eksik olarak hesaplandığı, çimento fabrikası ile şantiye arasındaki taşıma mesafesinin eksik olarak öngörüldüğü ve öngörülen mesafenin de belgelere dayandırılmadığı,

3. KGM/17/MTD poz numaralı iş kalemi içerisinde yer alan ocaktan iş başına taş nakli analiz girdisine ilişkin açıklamada nakliye formülünün kullanılmadığı, taşıma mesafesinin, yaklaşık maliyette öngörülen mesafeden az olduğu, söz konusu hususa yönelik bir belgelendirmenin de yapılmadığı,

4. Kum teminine ilişkin yapılan açıklamada üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin kullanıldığı, ancak bahsi geçen fiyat teklifinde maliyet hesabının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olmadığı, Ek-O.5 ile Ek-O.6 belgelerinin ilgili meslek mensubundan istenilerek maliyet hesabının gerçeği yansıtmadığının tespit edilmesi gerektiği,

5. Makine analiz girdilerindeki hesaplamanın yeni makine bedeli olan A katsayısı üzerinden yapılması gerekirken kendi malı olan kullanılmış araçların amortisman defterindeki kaydi değeri ile yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

6. 07.007/15 pozunda nakliye mesafesinin eksik olarak hesaplandığı, taş ocağı ile şantiye arasındaki mesafenin 3000 m alınması gerekirken daha az bir mesafenin esas alındığı ve bu hususa ilişkin bir belgelendirmenin de yapılmadığı,

7. Anılan istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerindeki ocak yerleri ile ilgili olarak açıklama kapsamında işletme ruhsatı, faaliyet belgesi ve işletmenin halen faal olduğunu gösterir belgelerin sunulmadığı,

8. İdare tarafında sunulan analizler dikkate alındığında, en düşük girdi maliyetleri ile dâhi açıklanması mümkün olmayan iş kalemlerinde üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

9. Analiz ve alt analizlerde analiz girdi miktarlarının düşürülmesinin yanında aritmetik hata yapıldığı,

10. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerindeki ilgili meslek mensubu beyanlarının mevzuatta öngörüldüğü şekliyle olmadığı, ayrıca vergi beyan dönemi dikkate alınmaksızın düzenlenen fiyat tekliflerinin kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, dolayısıyla bu durumun tespiti için ilgili meslek mensubundan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenilmesi gerektiği,

11. Rayici belirlenen girdiler için alınan fiyat tekliflerinde şantiye teslim fiyatı olmaması durumunda ayrıca nakliye maliyetinin hesaplanması, şantiye teslim nakliye dâhil fiyat teklifi alınması durumunda ise malzeme ve nakliyeye ait bedellerin ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği, ancak anılan istekli tarafından akaryakıt, jel dinamit, elektrikli kapsül, 2. sınıf çam kereste ve çimento gibi girdiler için analizlerdeki teslim şartına uygun olmayan fiyat tekliflerinin sunulduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihalenin 23.06.2016 tarihinde gerçekleştirildiği, söz konusu ihaleye 82 isteklinin katıldığı, 02.09.2016 tarihli ihale komisyonu kararından, teklif fiyatı idarece belirlenen sınır değerin (26.530.277,71 TL) altında kalan 30 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu isteklilerden sadece Dalgıçlar İnşaat Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından açıklamanın sunulduğu, idare tarafından yapılan değerlendirme neticesinde aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan 24.545.563,92 TL teklif bedeli ile Dalgıçlar İnşaat Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, 26.558.917,00 TL teklif bedeli ile başvuru sahibinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Başvuru sahibi tarafından yapılan 22.09.2016 tarihli itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 19.10.2016 tarihli ve 2016/UY.II-2589 sayılı Kurul kararında “…diğer yandan, uyuşmazlığa konu ihalede açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin hazırlanan analizlerin paçal iş kalemi olarak hazırlandığı görülmüş olup, söz konusu analizlerin anılan Tebliğ’de belirtildiği üzere “ayrıntılı analiz” niteliği taşımadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla, bu haliyle aşırı düşük teklif sorgulama işleminin usulüne uygun olarak gerçekleştirilmediği, bu şekilde yapılan bir sorgulama sonucunda aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesinin imkân dâhilinde olmadığı anlaşılmıştır.

…

Hazırlanan açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ile birlikte temel girdilerin cins ve miktarlarının gösterildiği, açıklama istenilecek paçal iş kalemlerine ait analiz formatlarının sınır değer altında teklif veren isteklilere gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi…” hususlarına yer verilerek düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği,

Akabinde, idarece 09.11.2016 tarihli yazılar ile teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 18.11.2016 tarihli ihale komisyonu kararından, idarece yapılan değerlendirme neticesinde aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Dalgıçlar İnşaat Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, başvuru sahibinin teklifinin ise ekonomik açıdan an avantalı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Başvuru sahibi tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 04.01.2017 tarihli ve 2017/UY.II-79 sayılı Kurul kararında “…bu noktada, uyuşmazlığa konu ihalede açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin hazırlanan analizlerin temel girdilere kadar ayrıştırılarak oluşturulduğu, ancak söz konusu sıralı analiz girdileri tabloları ile açıklama istenilmeyen analiz girdileri listeleri arasında farklılıkların olduğunun belirlendiği, anılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklaması da göz önünde bulundurulduğunda, bahsi geçen hususun tereddüt doğurucu nitelikte olduğunun görüldüğü, dolayısıyla bu şekilde yapılan bir sorgulama sonucunda aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesinin imkân dâhilinde olmadığı anlaşılmıştır…” ifadelerine yer verilerek düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği,

Anılan Kurul kararı üzerine idarece teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerden 30.01.2017 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 16.02.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile açıklaması uygun bulunan Dalgıçlar İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3.İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve Tebliğ açıklamalarından, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi ve bu teklif sahiplerinden, yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntıların yazılı olarak istenilmesi gerektiği,

Ayrıca anılan Tebliğ’in 45.1.2.2’nci maddesinde, idarece açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri için oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılmak suretiyle tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edileceği ve söz konusu analiz girdilerine ilişkin olarak isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmeyeceği (işçilik girdileri hariç), buna göre, bahsi geçen hususa ilişkin olarak da açıklama isteme yazılarında, açıklama istenmeyen analiz girdilerine yer verileceği, diğer yandan, aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde, bu girdinin, analiz toplamının %3’ünün altında kalıp kalmadığı hususuna ilişkin değerlendirmenin her analiz için ayrı ayrı yapılacağı ve herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan bir analiz girdisi için ise açıklama istenilmeyeceği,

Öte yandan, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanmış ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verileceği, aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan analizlerin, idarece hazırlanan analiz formatına, birim fiyat tariflerine, yapım şartlarına, teknik şartnameye uygun olması gerektiği, buna uygun olmayan açıklamalar ile analiz fiyat tutarları teklif fiyatlarının üzerinde olan isteklilere ait açıklamaların reddedileceği anlaşılmıştır.

İnceleme konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:(ÇORUM-SUNGURLU) AYR-CEMİLBEY-ORTAKÖY İLYOLU KM:0+000-22+077 ARASI YOL YAPIM İŞLERİ

b) Yatırım proje no'su/kodu:1964E042100

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Birim Fiyat Teklif Cetvelinde nev'i ve miktarları belirtilen yoldaki ''Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üstyapı İşleri'' işlerinin yapımıdır…” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, yaklaşık maliyetin, toprak tesviye işleri (20.712.021,40 TL), sanat yapıları işleri (11.468.153,50 TL) ve üstyapı işleri (10.507.850,00 TL) olmak üzere toplam 42.688.024,90 TL (20.712.021,40 TL + 11.468.153,50 TL + 10.507.850,00 TL = 42.688.024,910 TL) olarak belirlendiği, idarece oluşturulan sıralı iş kalemleri listesinden, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri ile kümülatif toplama eklenildiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemlerinin; KGM/2200-Ö (tutar: 10.212.500,00 TL), KGM/2202-Ö (tutar: 6.537.200,00 TL), KGM/6100/3-Ö (tutar: 5.681.600,00 TL), KGM/6100/3-1-Ö (tutar: 4.322.700,00 TL), KGM/2204-Ö (tutar: 2.706.000,00 TL), KGM/17/MTD (tutar: 2.312.820,00 TL), KGM/16.132/K-Ö (tutar: 1.704.965,00 TL) ve KGM/16.122/K-1-Ö (tutar: 1.678.412,50 TL) olarak tespit edildiği,

Söz konusu açıklama istenilen iş kalemlerine ait oluşturulan “sıralı analiz girdileri tabloları” kullanılmak suretiyle, tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri ile söz konusu analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşan iş kalemlerinde, en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdilerinin belirlendiği,

Bu doğrultuda, açıklama istenilen analiz girdileri ile birlikte açıklama istenmeyen analiz girdilerinin bir liste halinde oluşturulduğu, teklif fiyatı aşırı düşük kabul edilen isteklilere gönderilen yazı ekinde de itinerer ile birlikte açıklama istenen iş kalemleri, bu iş kalemlerine ait analiz formatları, açıklama istenilen analiz girdileri ve açıklama istenmeyen analiz girdileri listelerine yer verildiği görülmüştür.

Bu kapsamda ihale uhdesinde bırakılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

KGM/16.122/K-1-Ö (hendeklerin betonla kaplanması – beton tesisi ile), KGM/16.132/K-Ö (kutu menfezlerde kuruda veya suda her dozda demirli beton – beton tesisi ile), KGM/2200-Ö (her cins ve klastaki zeminde yarma ve yan ariyet kazısı yapılması ve kullanılması), KGM/2202-Ö (her cins ve klastaki zeminde ocak ariyet kazısı yapılması ve kullanılması) ve KGM/2204-Ö (dolgu altlarındaki her cins zayıf ve oynak zeminlerin kazılması ve kullanılması) poz numaralı iş kalemlerine ilişkin idarece verilen analiz formatına uygun olarak analizlerin oluşturulduğu ve söz konusu analizlerde herhangi bir aritmetik hatanın mevcut olmadığı tespit edilmiştir.

Diğer yandan, KGM/6100/3-1-Ö (plent-miks alttemel yapılması – kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile), KGM/6100/3-Ö (plent-miks temel yapılması – kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) ve KGM/17/MTD (ocak taşı ile moloz taş inşaatı ve gömme oluklu derz yapılması) poz numaralı iş kalemleri için idarece analiz formatında belirlendiği haliyle bir analiz sunulmadığı, bahsi geçen iş kalemlerinin tevsiki için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna gidildiği görülmüştür.

Bu kapsamda;

-KGM/16.122/K-1-Ö ve KGM/16.132/K-Ö poz numaralı iş kalemlerindeki çimento nakli ile taze beton nakli analiz girdilerinin, açıklama istenen analiz girdileri arasında yer aldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında şikâyete konu “çimento nakli” ile beraber “dökme çimentonun zati bedeli” analiz girdilerinin tevsiki için Baştaş Başkent Çimento San. ve Tic. A.Ş. tarafından anılan istekli adına düzenlenen 03.02.2017 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde portland çimentosunun (dökme) TS EN 197-1 CEM İ 42,5 R (şantiye teslim) konu edildiği, bahsi geçen fiyat teklifinde mevzuat gereği yazılması gereken ibare ile ilgili meslek mensubu onayının bulunduğu görülmüştür.

Diğer yandan, söz konusu iş kalemine ait analizde “çimento nakli” analiz girdisi için herhangi bir birim fiyat öngörülmediği, bahsi geçen girdi için “fiyat teklifi içinde” notunun bulunduğu ve bu girdiye ilişkin 0,01 TL’lik tutarın öngörüldüğü, bu fiyat tekliflindeki birim fiyatın ise “dökme çimentonun zati bedeli” analiz girdisi için teklif edildiği, buradan hareketle anılan istekli tarafından bu iki analiz girdisinin birlikte değerlendirildiği anlaşılmıştır.

“Taze beton nakli (10 km’ye kadar)” analiz girdisine ilişkin yapılan hesaplamada ise F = K x 0,00017 x M1/2 x A x Y formülünün kullanıldığı, bu doğrultuda A= 1, Mort= 7763,64 m, K= 225, y= 2,4 verilerinden hareketle 1 m3 için 8,09 TL’lik teklif birim fiyatına ulaşıldığı görülmüştür.

-KGM/17/MTD poz numaralı “Ocaktaşı ile moloz taş inşaatı ve gömme oluklu derz yapılması” iş kalemi için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna gidildiği, buna göre açıklama kapsamında;

Dalgıçlar Yapı Endüstrisi Turizm San. Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan istekli adına düzenlenen 01.02.2017 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde ocaktaşı ile moloz taş inşaatı ve gömme okulu derz yapılması (projesine göre ve Karayolu Teknik Şartnamesi’nin ilgili kısmındaki esaslar ve şartlar dâhilinde; ocak taşından çimento harçlı temel ve elevasyonlarda moloz taş inşaatı, 450 kg dozlu harç ile gömme oluklu derz yapılması) işinin konu edildiği, bahsi geçen iş için 80,00 TL’lik teklif birim fiyatının öngörüldüğü, anılan fiyat teklifinde mevzuat gereği yazılması gereken ibare ile ilgili meslek mensubu onayının bulunduğu,

Bu doğrultuda, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu iş kalemine yönelik olarak idarece belirlendiği haliyle bir analiz oluşturulmaması sebebiyle, bahsi geçen iş kalemi analizinde yer alan çimento nakli ile ocaktan iş başına taş nakli analiz girdileri için ayrı bir tevsik yoluna gidilmediği anlaşılmıştır.

Diğer yandan, KGM/17/MTD iş kalemi analizinde yer alan “Kum (tuvenan, elenmiş, yıkanmış)(08.009/1)(makine ile temin)” analiz girdisi için Dalgıçlar Yapı Endüstrisi Turizm San. Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan istekli adına düzenlenen 01.02.2017 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde “kum (tuvenan, elenmiş, yıkanmış)(08.009/1)(makine ile temin)” işinin konu edildiği, bahsi geçen iş için 6,00 TL’lik teklif birim fiyatının öngörüldüğü, ayrıca fiyat teklifi üzerinde mevzuat gereği yazılması gereken ibare ile ilgili meslek mensubu onayının bulunduğu görülmüştür.

-KGM/2200-Ö poz numaralı iş kaleminin analizinde mevcut olan “Yarma ve yan ariyet kazısının taşınması (10 km’ye kadar)” ile “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması, depo yapılacak alanların tespiti, mevzuatı kapsamında her türlü işlem, izin, maliyet vs. sağlanması karşılığı (10 km’ye kadar)” analiz girdilerinin açıklama istenen analiz girdileri arasında yer aldığı, anılan istekli tarafından sunulan açıklamada “Yarma ve yan ariyet kazısının taşınması” analiz girdisine ilişkin yapılan hesaplamada F= 0,00046 x K x M1/2 – 0,00575 x K formülünün kullanıldığı, bu doğrultuda Mort= 750 m, K= 225 verilerinden hareketle 1 m3 için 1,54 TL’lik teklif birim fiyatına ulaşıldığı,

“Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması” analiz girdisine ilişkin yapılan hesaplamada ise F = 0,00034 x K x M1/2 – 0,00425 x K formülünün kullanıldığı, bu doğrultuda Mort= 3000 m, K= 225, A= 1 verilerinden hareketle 1 m3 için 3,23 TL’lik teklif birim fiyatına ulaşıldığı görülmüştür.

-KGM/2202-Ö ile KGM/2204-Ö poz numaralı iş kalemlerine ait analizlerde mevcut olan “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması, depo yapılacak alanların tespiti, mevzuatı kapsamında her türlü işlem, izin, maliyet vs. sağlanması karşılığı (10 km’ye kadar)” analiz girdisine ilişkin hesaplamada da aynı formülün (F = 0,00034 x K x M1/2 – 0,00425 X K, Mort= 3000 m K= 225) kullanıldığı ve bu doğrultuda 1 m3 için 3,23 TL’lik teklif birim fiyatına ulaşıldığı tespit edilmiştir.

-KGM/6100/3-1-Ö (plent-miks alttemel yapılması – kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) ve KGM/6100/3-Ö (plent-miks temel yapılması – kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) poz numaralı iş kalemlerinin tevsiki için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna gidildiği, buna göre açıklama kapsamında;

KGM/6100/3-1-Ö poz numaralı iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın tevsiki amacıyla Dalgıçlar Yapı Endüstri Turizm San. Tic. Ltd. Şti tarafından anılan istekli adına düzenlenen 01.02.2017 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş 50 mm (2 ”)lik alttemel malzemesinin temini, karışım için gerekli suyun temini, plentmiks alttemel karışımının hazırlanması, karışımın iş başına nakli, elektronik duyargalı finişlerle serilmesi, silindirle sıkıştırılması, Karayolları Teknik Şartnamesine uygun olarak her şey dâhil yerinde teslimin konu edildiği, bahsi geçen iş için 16,00 TL’lik teklif birim fiyatının öngörüldüğü, ayrıca fiyat teklifi üzerinde mevzuat gereği yazılması gereken ibare ile ilgili meslek mensubu onayının bulunduğu,

KGM/6100/3-Ö poz numaralı iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın tevsiki amacıyla Dalgıçlar Yapı Endüstri Turizm San. Tic. Ltd. Şti tarafından anılan istekli adına düzenlenen 01.02.2017 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş 37,5 mm (1 1/2”) lik – 25 mm (1”) ve 19 mm (3/4”) lik – 12,5 mm (1/2”) ve 9,5 (3/8”) lik – 4,75 mm (no.
4 ) ve daha küçük agrega hazırlanması, karışım için gerekli suyun temini, plentmiks temel karışımının hazırlanması, karışımın iş başına nakli, karışımların elektronik duyargalı finişerle serilmesi, silindirle sıkıştırılması, Karayolu Teknik Şartnamesine uygun olarak her şey dâhil yerinde teslimin konu edildiği, bahsi geçen iş için 17 TL’lik teklif birim fiyatının öngörüldüğü, ayrıca fiyat teklifi üzerinde mevzuat gereği yazılması gereken ibare ile ilgili meslek mensubu onayının bulunduğu, buradan hareketle her iki iş kalemi için idarece belirlendiği haliyle bir analiz oluşturulmaması sebebiyle şikâyete konu plentmiks alt temel, plentmiks temel karışımlar için konkasörde kırılmış agreganın plente nakli analiz girdisi için ayrıca bir tevsik yoluna gidilmediği görülmüştür.

Diğer yandan, açıklama kapsamında “çam kereste 2. sınıf” ile “amonyum nitrat + fuel oil” analiz girdileri için de üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna gidildiği, “mazot” analiz girdisi için 2016 yılı rayicine 0,01 TL’lik yüklenici kârı eklenmek suretiyle ulaşılan 3,46 TL’lik teklif birim fiyatının kullanıldığı, ayrıca şikâyete konu jel dinamit ile elektrikli kapsül analiz girdilerinin açıklanması istenen iş kalemleri analizlerinde mevcut olmadığı, buna göre;

-Çam kereste 2. sınıf (iş yeri teslim) analiz girdisinin tevsiki için Akça Palet Orman Ürünleri Nak. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan istekli adına düzenlenen 02.02.2017 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde 1 m3 çam kereste için 500,00 TL tutarında teklif birim fiyatının öngörüldüğü ve mevzuat gereği yazılması gereken ibare ile ilgili meslek mensubu onayının bulunduğu,

-ANFO (Amonyum nitrat + fuel oil) analiz girdisinin tevsiki için Orıca Nitro Patlayıcı Mad. San. ve Tic. A.Ş. tarafından anılan istekli adına düzenlenen 22.08.2016 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde 1 kg için 1,55 TL tutarında teklif birim fiyatının öngörüldüğü, bahsi geçen birim fiyata idarenin kabul edeceği ürünlerin bedeli, yüklenmesi, iş başına nakli, boşaltılması, stoklanması, her türlü güvenlik önleminin ve yasal iznin alınması gibi hususların dâhil olduğunun belirtildiği, ayrıca fiyat teklifi üzerinde mevzuat gereği yazılması gereken ibare ile ilgili meslek mensubu onayının bulunduğu,

Söz konusu hususları tevsik edici belge olarak yine açıklama kapsamında taze beton nakline ait itinerere, taş nakline ait itinerere, ariyet ocağı ve depo yerlerini gösterir belgeye, Dalgıçlar Yapı Endüstrisi Turizm San. Tic. Ltd. Şti. (Mehmet Kenan Dalgıç – Ahmet Dalgıç), Arif Karabayır ve Hasan Hüseyin Arslan tarafından verilen ve ihale konusu iş için gerekli depo alanları, şantiye sahası ve su ile ilgili olarak Dalgıçlar İnşaat Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine kullanım izni veren taahhütnameler ile bu hususlara dayanak teşkil eden tapu senetlerine, ayrıca Dalgıçlar Yapı Endüstrisi Turizm San. Tic. Ltd. Şti.ne ait kapasite raporunu gösterir belgeler ile işletme ruhsatlarına yer verildiği görülmüştür.

Öte yandan, ihale uhdesinde bırakılan istekli tarafından işin yürütümünde kullanılacak iş makinelerinin tevsiki için kendi malı olan araçların kullanılmadığı, söz konusu hususa ilişkin olarak açıklama kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatlarının kullanıldığı analiz girdilerini gösteren teklif birim fiyat listesinin sunulduğu, bahsi geçen listeye göre 03.004 poz numaralı “ekskavatör ve dragline tipi makinalar”, 03.072/1 poz numaralı “rotor sistemli BPE 80 M ve benzeri beton pompası” ve 03.030 (Y) poz numaralı “konkasör (120-150 m3/sa 215 HP)” analiz girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanan 2016 yılı rayiçlerine 0,01 TL kâr ve genel gider eklenmek suretiyle sırasıyla 360.000,01 TL, 322.000,01 TL ve 470.000,01 TL’lik teklif birim fiyatlarının kullanıldığı tespit edilmiştir.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve yapılan tespitler bir arada değerlendirildiğinde, öncelikle aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından yapılan açıklamada sunulan analizlerin, idarece verilen analiz formatı ile uyumlu olması gerektiği, aksi durumda söz konusu isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, buradan hareketle ihale uhdesinde bırakılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklamasında KGM/16.122/K-1-Ö, KGM/16.132/K-Ö, KGM/2200-Ö, KGM/2202-Ö ve KGM/2204-Ö poz numaralı iş kalemleri için idarece verilen analiz formatına uygun olarak analiz düzenlendiği, ancak açıklama istenen diğer iş kalemleri için (KGM/6100/3-1Ö, KGM/6100/3-Ö ve KGM/17/MTD poz numaralı iş kalemleri) analiz sunulmaksızın üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna gidildiği, hal böyleyken, bu şekilde yapılan bir aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı,

Diğer yandan, anılan istekli tarafından KGM/16.122/K-1-Ö ile KGM/16.132/K-Ö poz numaralı iş kalemlerine ait analizlerde yer alan “çimento nakli (beton santraline)” ile “dökme çimentonun zati bedeli” analiz girdilerinin beraber değerlendirildiği ve bu iki analiz girdisi için de tek bir fiyat teklifinin alındığı, söz konusu fiyat teklifinde teklif edilen birim fiyatın dökme çimentonun zati bedeli için kullanıldığı, ancak çimento nakli için herhangi bir birim fiyatın öngörülmediği ve “girdi no” kısmına “fiyat teklifi içinde” notunun düşüldüğü, ancak idarece hazırlanan analiz formatında çimento nakli ile dökme çimentonun zati bedeli analiz girdilerinin ayrı analiz girdileri olarak belirlendiği, dolayısıyla çimento naklinin de bir tutar öngörülmek suretiyle belgelendirilmesi gerektiği, dolayısıyla bu şekilde yapılan bir açıklama ile şikâyete konu analiz girdisine ilişkin tevsikin uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunu doğurmayacağı,

Başvuruya konu diğer analiz girdilerine (taze beton nakli, ocaktan iş başına taş nakli, yarma ve yan ariyet kazısının taşınması, ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması, plent-miks alttemel, plent-miks temel karışımlar için ocak konkasör arası taş nakli, konkasörde kırılmış agreganın plente nakli ve plent-miks alttemel- temel malzemesinin plentten serim yerine nakli gibi) ilişkin olarak, anılan istekli tarafından analiz düzenlenen iş kalemlerinde yapılan hesaplamalarda nakliye formüllerinden yararlanıldığı, ancak analiz düzenlenmeyerek üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınan iş kalemleri analizinde yer alan bu girdiler için ayrıca bir tevsik yoluna gidilmediği anlaşılmıştır.

Öte yandan, aktarılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından açıklamaları kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulabileceği, yetkili meslek mensubu tarafından fiyat teklifline dayanak olarak ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (EK-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (EK-O.6) düzenleneceği, ancak söz konusu tutanakların fiyat teklifinin ekinde sunulması zorunluluğunun bulunmadığı, ayrıca idare veya Kurum tarafından gerek görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubu tarafından istenebileceği ifade edilmiştir.

Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kum (tuvenan, elenmiş, yıkanmış)(08.009/1)(makine ile temin), çam kereste 2. sınıf (iş yeri teslim), ANFO (Amonyum nitrat + fuel oil) ve portland çimentosu (dökme) analiz girdilerini tevsik etmek amacıyla açıklama kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin mevzuatta öngörülen şekil koşullarını sağladığı, dolayısıyla ilgili meslek mensubu tarafından bahsi geçen tutanakların talep edilmesini gerektirecek tereddüt doğurucu bir hususun mevcut olmadığı, buradan hareketle başvuru sahibi tarafından tutanakların son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olmadığı iddiasına ilişkin olarak aksini ispatlayacak daha somut verilerin ortaya konulması gerektiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen gerekçeler doğrultusunda, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamanın bu haliyle mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Dalgıçlar İnşaat Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi