KİK Kararı: 2017/UY.II-1011

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/017
Gündem No : 57
Karar Tarihi : 05.04.2017
Karar No : 2017/UY.II-1011

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Deta Yol İnş. Taah. Tic. A.Ş.,

Kadıkendi İpekyol Bulvarı No:334 Eyyübiye/ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı,

Devlet Mah. Inönü Bulvarı 16 06100 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/533165 İhale Kayıt Numaralı “Şanlıurfa Birecik Karakız Göleti ve Sulaması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı tarafından 29.12.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Şanlıurfa Birecik Karakız Göleti ve Sulaması” ihalesine ilişkin olarak Deta Yol İnş. Taah. Tic. A.Ş.nin 02.03.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.03.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.03.2017 tarih ve 16685 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.03.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/717 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarece aşırı düşük teklif açıklaması yazısında açıklama istenilecek pozların analizlerinde açıklama istenilecek ve istenilmeyecek iş kalemlerinin belirtilmediği,

2. İdarece aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıdaki gerekçeler nedeniyle uygun bulunmamasının yerinde olmadığı;

a- “KG-01, KG-05, KG-11 ve KG-14 iş kalemlerinin analiz girdilerinin miktarları ile teklif edilen birim fiyatların çarpılması sonucu çarpım ve toplamalarda hata oluştuğu” gerekçesinin hukuka uygun olmadığı, analizlerdeki rayiç fiyatların virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabileceği, sadece toplam teklif tutarının virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayı olarak yazılacağı, excell programlarının da bu mantığa göre çalıştığı, tekliflerini buna göre hesapladıkları, hücreleri biçimlendirme seçeneği ile virgülden sonra iki hane olarak gözükse de toplama işleminin virgülden sonra devam eden tüm haneleri dikkate alarak toplama/çıkarma/bölme/çarpma işleminin yapıldığı,

Örneğin: KG-01 analizindeki miktarlar ile birim fiyat çarpımı sonucunda karsız toplamın 7,495882 TL olduğu, kendilerinin ise 7,50 TL verdiği, aritmetik hata olmadığı, ihale komisyonunca analizlerde yer alan miktar ve fiyat çarpımı sonucu elde edilen tutar kısmında ondalık sayıların virgülden sonraki devam eden kısmının tamamı alınarak değerlendirme yapılabileceği,

b- “ ‘03.511 Traktör Buldozer (185 hp)’ pozunun farklı iş kalemleri açıklamalarında farklı fiyat ile açıklandığı” gerekçesinin hukuka uygun olmadığı, firmalarınca çalıştırılacak personellere yapılacak ücret ödemelerinde asgari işçilik altında olmadığı sürece istenilen analizlerde asgari ücret veya asgari ücretin üzerinde ödeme yapılmasında sakınca olmadığı,

c- “KG-11 iş kaleminde yer alan ‘çam kereste’ analiz girdisi yerine ‘kimyasal katkı’ analiz girdisinin alındığı” gerekçesinin hukuka uygun olmadığı, analizde yer alan işçilik giderlerine dikkat edilirse marangoz personel için ücret ödemesi öngörüldüğü, çivi malzemesinin yer aldığı, aynı poz içerisinde katkı malzemesinin de yer aldığı,

d- “KG-04, KG-13, KG-19 ve KG-20 iş kalemlerindeki malzeme-makine-işçilik-taşıma gibi kapsamlı paçal imalat kalemleri için tek teklif alındığı, tek bir hizmet sunucusunun yasal defteri ve kayıtlarından tespitin gerçekçi olmadığı” gerekçesinin hukuka aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdarece aşırı düşük teklif açıklama talebi konusuyla 16.01.2017 ve 19.01.2017 tarihlerinde EKAP üzerinden gönderilen yazılarda açıklama istenen iş kalemleri ile açıklama istenmeyen analiz girdilerinin belirtildiği görüldüğünden başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Şanlıurfa Birecik Karakız Göleti ve Sulaması

b) Yatırım proje no'su/kodu:1997A010320

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Temelden 33,60 m yüksekliğinde ön yüzü beton kaplı kum-çakıl dolgu gölet ve net 120,14 ha tarım arazisinin borulu sistemle sulanması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:DSİ 15. Bölge Müdürlüğü-ŞANLIURFA

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1.

A. Değerlendirme “fiyat” ile “kalite ve teknik değer nitelik” olmak üzere iki kısımda yapılacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde de benzer hüküm yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1. Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir.

39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. Ancak toplam teklif tutarı, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

39.3. Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklife açık ihalelerde ise isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1.5.Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

…

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları bulunmaktadır.

İnceleme konusu ihalede 20 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 29.12.2016 tarihinde yapılan ihaleye 6 isteklinin katıldığı, ihale komisyonunun yaklaşık maliyet tutarı ile geçerli teklifleri esas almak suretiyle aşırı düşük teklifler için sınır değeri 20.296.052,46 TL olarak belirlediği, başvuru sahibi Deta Yol İnş. Taah. Tic. A.Ş.nin teklifinin ihale komisyonu tarafından sınır değerin altında olmaları sebebiyle aşırı düşük teklif olarak değerlendirilip kendilerinden 16.01.2017 ve 19.01.2017 tarihlerinde EKAP üzerinden gönderilen yazılarla aşırı düşük teklif açıklama talep edildiği, Deta Yol İnş. Taah. Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu savunmalarının ihale komisyonunca incelenerek uygun görülmeyip tekliflerinin reddedildiği ve ihalenin Ziver İnş. A.Ş.-Cem-Pa İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Uluova İnş. Ltd. Şti.-Eft İnş. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1’inci maddesinde yer alan açıklamalar doğrultusunda “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren toplam 12 iş kaleminin aşırı düşük açıklaması istenilecek iş kalemi olarak belirlendiği, 16.01.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde açıklanması istenilmeyen analiz girdileri listesi ile söz konusu iş kalemlerine ait analiz girdi cinsleri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarına yer verildiği, 19.01.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ile ise daha önceki yazıdan girdi miktarları belirtilmeyen KG-05 iş kalemine ait analiz formatında miktarları da belirtilerek yeniden gönderildiği görülmüştür.

Açıklama istenilecek iş kalemlerinin KG-01, KG-02, KG-03, KG-04, KG-05, KG-11, KG-13, KG-14, KG-19, KG-20, KG-24 ve KG-26 olmak üzere toplamda 12 adet iş kaleminin paçal poz niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin 24.01.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasını açıklama yazısı ekindeki aşağıdaki belgelerle yaptığı görülmüştür:

-İcmal Listesi, (2 syf)

-Birim Fiyat Teklif Cetveli, (5 syf)

-Analiz ve Yardımcı Analizler, (23 syf)

-Proforma Fatura. (10 syf)

a) Başvuru sahibince KG-01, KG-05, KG-11 ve KG-14 iş kalemlerine aşağıdaki birim fiyatların teklif edildiği görülmüştür.

Poz No

Kar ve Genel Gider Hariç Teklif Edilen Birim Fiyat

Firma Karı Dahil Teklif Edilen Birim Fiyat (BFTC deki)

KG-01

7,50

7,50

KG-05

10,36

16,50

KG-11

149,09

150,00

KG-14

145,98

300,00

KG-01 “Açıkta Kazı Yapılması” iş kalemine ilişkin yapılan analiz incelendiğinde; analizin idarece verilen analiz formatına uygun olduğu, miktar fiyat çarpımlarının genel toplam gibi tutar sütununa virgülden sonra iki basamaklı olacak şekilde yuvarlandığı, yuvarlamanın yarım kuruşun üzerinde veya altında olması kuralına göre yapıldığının anlaşıldığı, söz konusu değerlendirme çerçevesinde isteklice yapılan hesaplamada genel toplamın 7,50 TL bulunduğu, yapılan incelemede ise isteklice baz alınan yuvarlama kuralı esas alındığı şekliyle analiz girdileri tutarlarının toplanmasında (her analiz girdisi yuvarlanarak) 7,51 TL genel toplamına ulaşıldığı, bununla birlikte yuvarlama kuralı dikkate alınmadığında (her analiz girdisi yuvarlanmadan), yani analiz miktar ve birim fiyatlarının çarpımı virgülden sonra 6 basamağa kadar açılarak yapılan toplamada ise genel toplamın 7,495882 TL olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

KG-05 “Göletlerde (1A+1B) Zon Dolgusu Yapılması” iş kalemine ilişkin yapılan analiz incelendiğinde; analizin idarece verilen analiz formatına uygun olduğu, miktar fiyat çarpımlarının genel toplam gibi tutar sütununa virgülden sonra 2 basamaklı olacak şekilde yuvarlandığı, yuvarlamanın yarım kuruşun üzerinde veya altında olması kuralına göre yapıldığının anlaşıldığı, söz konusu değerlendirme çerçevesinde isteklice yapılan hesaplamada genel toplamın 10,36 TL bulunduğu, yapılan incelemede ise isteklice baz alınan yuvarlama kuralı esas alındığı şekliyle analiz girdileri tutarlarının toplanmasında (her analiz girdisi yuvarlanarak) 10,37 TL genel toplamına ulaşıldığı, bununla birlikte yuvarlama kuralı dikkate alınmadığında (her analiz girdisi yuvarlanmadan), yani analiz miktar ve birim fiyatlarının çarpımı virgülden sonra 6 basamağa kadar açılarak yapılan toplamada ise genel toplamın 10,361172 TL olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

KG-11 “Göletlerde Açıkta Her Beton Sınıfında Betonarme Betonu Yapılması” iş kalemine ilişkin yapılan analiz incelendiğinde; analizin idarece verilen analiz formatına uygun olmadığı, malzeme cinsi içerisinde “Çam kerestesi II. Sınıf” analiz girdisi yerine “Katkı(kimyasal)” analiz girdisinin eklendiği görülmüştür.

KG-11 iş kalemindeki analiz girdilerinin miktar fiyat çarpımlarının genel toplam gibi tutar sütununa virgülden sonra 2 basamaklı olacak şekilde yuvarlandığı, yuvarlamanın yarım kuruşun üzerinde veya altında olması kuralına göre yapıldığının anlaşıldığı, söz konusu değerlendirme çerçevesinde isteklice yapılan hesaplamada genel toplamın 149,09 TL bulunduğu, yapılan incelemede ise isteklice baz alınan yuvarlama kuralı esas alındığı şekliyle analiz girdileri tutarlarının toplanmasında (her analiz girdisi yuvarlanarak) 170,32 TL genel toplamına ulaşıldığı, bununla birlikte yuvarlama kuralı dikkate alınmadığında (her analiz girdisi yuvarlanmadan), yani analiz miktar ve birim fiyatlarının çarpımı virgülden sonra 6 basamağa kadar açılarak yapılan toplamada ise genel toplamın 170,319129 TL olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Burada 01.017 “Dülger” girdisinde miktar 0,001 saat, birim fiyat 7,32 TL iken yapılan çarpımda (0,01) 0,00732 TL isteklice 0,00 TL ile açıklama yapıldığı görülmüştür.

KG-14 “Önyüzü Beton Kaplamalı Göletlerde Önyüz Betonarme Betonu Yapılması” iş kalemine ilişkin yapılan analiz incelendiğinde; analizin idarece verilen analiz formatına uygun olduğu, miktar fiyat çarpımlarının genel toplam gibi tutar sütununa virgülden sonra 2 basamaklı olacak şekilde yuvarlandığı, yuvarlamanın yarım kuruşun üzerinde veya altında olması kuralına göre yapıldığının anlaşıldığı, söz konusu değerlendirme çerçevesinde isteklice yapılan hesaplamada genel toplamın 145,98 TL bulunduğu, yapılan incelemede ise isteklice baz alınan yuvarlama kuralı esas alındığı şekliyle analiz girdileri tutarlarının toplanmasında (her analiz girdisi yuvarlanarak) 145,99 TL genel toplamına ulaşıldığı, bununla birlikte yuvarlama kuralı dikkate alınmadığında (her analiz girdisi yuvarlanmadan), yani analiz miktar ve birim fiyatlarının çarpımı virgülden sonra 6 basamağa kadar açılarak yapılan toplamada ise genel toplamın 145,97692 TL olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1. Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir.

39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. Ancak toplam teklif tutarı, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır…” düzenlemesine göre Deta Yol İnş. Taah. Tic. A.Ş.nin her bir analiz girdi tutarını virgülden sonra iki basamaklı olacak şekilde hesaplama yapabileceği anlaşılmaktadır. Buna göre yapılan değerlendirmede isteklinin “aslında virgülden iki basamak sonrasındaki rakamların dikkate alınarak genel toplamda yuvarlamanın yapıldığı, ancak analizde her bir girdi yuvarlama yapılmış gibi göründüğü” yönündeki iddiasının KG-01, KG-05 ve KG-14 iş kalemleri için kabul edilebileceği, bununla birlikte KG-11 iş kaleminde ise hem girdiler toplamının en son yuvarlandığı hem de her girdinin ayrı ayrı yuvarlanarak toplandığı durumda kabul edilmesinin mümkün olmadığı, en son yuvarlamada genel toplamın 170,319129 TL, girdiler ayrı ayrı yuvarlanarak toplandığında 170,32 TL olmasına rağmen Deta Yol İnş. Taah. Tic. A.Ş. tarafında anılan iş kalemi için 149,09 TL karsız analiz toplamı hesap edildiği (150 TL birim fiyat teklif edildiği), bu durumun kabul edilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Anılan değerlendirmeler ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesindeki düzenleme bir arada değerlendirildiğinde KG-11 pozu için isteklice her bir analiz girdisinin miktar fiyat çarpımlarının doğru yapıldığı (KG-11 deki dülger hariç), ancak genel toplamın yanlış yapıldığı, doğru analiz fiyatının ise isteklinin teklif fiyatının üzerinde olması sebebiyle idarece Deta Yol İnş. Taah. Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasının yerinde olduğu sonucuna varılmış olup, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

b- Deta Yol İnş. Taah. Tic. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklama kapsamında 03.511 “Traktör buldozer (185 HP)” analiz girdisi KG-01, KG-02 ve KG-03 iş kalemleri içerisinde açıklamada yer aldığı, sırasıyla 132,17 TL, 132,17 TL ve 141,57 TL ile açıklama yapıldığı görülmüştür.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı internet sitesi üzerinde yapılan incelemede, 03.511 “Traktör buldozer (185 HP)” analiz girdisinin 2016 yılı birim fiyatının 142,54 TL olduğu görülmüştür.

Deta Yol İnş. Taah. Tic. A.Ş. tarafından 03.511 “Traktör buldozer (185 HP)” analiz girdisi için KG-01 ve KG-02 iş kalemleri içerisinde 132,17 TL, KG-03 iş kalemi içerisinde ise 141,57 TL teklif edildiği, söz konusu analiz girdisi için yardımcı analiz hazırlandığı, yardımcı analizde “01.109 formen”, “01.404 Operatör Makinist” ile “01.408 Yağcı” analiz girdileri için 7,32 TL birim fiyat öngörüldüğü, söz konusu işçilik birim fiyatının 2016 yılı brüt saatlik asgari ücretin altında olmadığı (1.647,00 TL/225 saat =7,32 TL/saat), neticede başvuru sahibi tarafından 03.511 poz nolu girdi için mevzuata uygun olarak analiz hazırladığı ve açıklama istenilen iş kalemlerinde 03.511 poz nolu girdi için analiz fiyatına eşit veya üzerinde birim fiyat kullanıldığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu görülmüştür.

c- KG-11 “Göletlerde Açıkta Her Beton Sınıfında Betonarme Betonu Yapılması” iş kalemine ilişkin yapılan analiz incelendiğinde; analizin idarece verilen analiz formatına uygun olmadığı, malzeme cinsi içerisinde “Çam kerestesi II. Sınıf” analiz girdisi yerine “Katkı(kimyasal)” analiz girdisinin eklendiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesindeki “…45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir…” açıklaması gereği Deta Yol İnş. Taah. Tic. A.Ş.nin KG-11 iş kalemi için analiz formatına uygun bir açıklama sunmadığından, aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunmamasının yerinde olduğu, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

d- Deta Yol İnş. Taah. Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde, KG-04, KG-13, KG-19 ve KG-20 paçal iş kalemlerini ayrı ayrı toplamda 4 adet proforma fatura almak suretiyle açıkladığı görülmüştür.

KG-04 “Göletlerde 3C (Geçirimli) ve 3E (Yarı Geçirimli) Zon Dolgusu Yapılması” paçal iş kalemi için alınan proforma faturada malzeme için 3,50 TL, makine-ekipman için 3,50 TL, işçilik için 1,00 TL ve taşımalar için 1,00 TL öngörmek suretiyle toplamda 9 TL ile açıklama yapıldığı, diğer iş kalemleri için de aynı şekilde girdi cinsleri üst başlığında teklif fiyat öngörmek suretiyle toplam tutara teklif vererek açıklama yapıldığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3. ve 45.1.4. maddesindeki açıklamalar gereği, idare tarafından söz konusu paçal iş kalemi için açıklama isteme yazısı ekinde analiz formatı verildiği, söz konusu analiz formatında girdi cinslerinin yanı sıra girdi isimlerine ve miktarlarına da yer verildiği, Deta Yol İnş. Taah. Tic. A.Ş. tarafından söz konusu iş kaleminin geneli için, sadece girdi cinsleri belirtilerek fiyat teklifi sunulmasının mevzuata uygun olmadığı, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi